Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču ve D├╝nya Sava┼č─▒ - Said Halim Pa┼ča (Fatih Y├╝cel)

Tarih: 09/04/2019   /   Toplam Yorum 0   / Yazar Ad─▒:      /   Okunma 795

Said Halim Pa┼ča, Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču 1914'te Almanya'n─▒n m├╝ttefiki olarak Birinci D├╝nya Sava┼č─▒'na girdi─činde, Hariciye Naz─▒r─▒ ve Sadrazamd─▒. ─░mparatorlu─čun sava┼ča giri┼čini belgeleyen 2 A─čustos 1914 tarihli muahede, Said Halim Pa┼ča'yla Alman ─░mparatorlu─ču'nun b├╝y├╝kel├žisi Baron von Wangenheim taraf─▒ndan pa┼čan─▒n Yenik├Ây'deki yal─▒s─▒nda imzalanm─▒┼čt─▒. ─░┼čte bu kitap, B├ób-─▒ ├âÔÇÜli'nin son d├Ânemini ya┼čam─▒┼č ve bu d├Ânemin en ├Ânemli ┼čahsiyetlerinden birisi olmu┼č pa┼čan─▒n kaleminden imparatorlu─čun sava┼ča giri┼čini ve y─▒k─▒l─▒┼č─▒n─▒ anlatmaktad─▒r. Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču'nun sava┼ča giri┼činden itibaren d─▒┼č siyaset, Hilafet, D├╝vel-i Muazzama Yak─▒n Do─ču'daki emelleri gibi konulara dair t├╝m kritik meselelerin Said Halim Pa┼ča taraf─▒ndan tafsilat─▒yla ele al─▒nd─▒─č─▒ kitab─▒n en ├Ânemli b├Âl├╝mlerinden biri devrin y├╝kselen akt├Ârlerinin ba┼č─▒nda gelen Mustafa Kemal Pa┼ča hakk─▒nda yaz─▒lanlard─▒r. Burada Said Halim Pa┼ča, Mustafa Kemal Pa┼ča'n─▒n ge├žmi┼či, ┼čahsiyeti, d─▒┼č g├Âr├╝n├╝┼č├╝, k─▒l─▒k k─▒yafeti, askeri ve siyasi g├Âr├╝┼čleri ├╝zerinde durmakta; Anadolu'ya ne ┼čartlarda ge├žti─čini ve oradaki faaliyetlerini anlat─▒rken, dikkatini ├žeken baz─▒ insani taraflar─▒n─▒ da ele almak suretiyle, vatan─▒n ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒n─▒ her ┼čeyin ├Ân├╝nde tutmas─▒ndan ve askeri kahramanl─▒─č─▒ndan bahsetmektedir. Frans─▒zca orijinalinden ├ževrilen Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču ve D├╝nya Sava┼č─▒, devrinin di─čer ┼čahsiyetleri ve devlet adamlar─▒ aras─▒nda olduk├ža iyi derecede yeti┼čmi┼č bir devlet adam─▒ olan Said Halim Pa┼ča'n─▒n kaleminden Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču'nun son birka├ž senesini teferruat─▒yla anlatan m├╝him bir kaynak kitapt─▒r (Tan─▒t─▒m Yaz─▒s─▒ndan)

 

TAKD─░M

 Said Halim Pa┼ča (Kahire 1864 - Roma 1921), Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču, 1914’te Almanya’n─▒n müttefiki olarak Birinci Dünya Sava┼č─▒’na girdi─či esnada ─░mparatorlu─čun Hariciye Naz─▒r─▒ ve hükûmetin ba┼č─▒ndaki Sadrazam─▒ idi. Almanya ile yap─▒lm─▒┼č Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču’nun sava┼ča giri┼čini belgeleyen 2 A─čustos 1914 tarihli muahede, Said Halim Pa┼ča ile Alman ─░mparatorlu─ču’nun büyükelçisi Baron von Wangenheim taraf─▒ndan Pa┼ča’n─▒n Yeniköy’deki yal─▒s─▒nda imzalanm─▒┼čt─▒r. Takdim etti─čimiz bu kitap, Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču’nun sava┼ča giri┼či neticesinde y─▒k─▒l─▒┼č─▒n─▒n Said Halim Pa┼ča’n─▒n kaleminden hikâyesidir.

Kitab─▒n en ba┼č─▒nda anlat─▒ld─▒─č─▒ üzere, Said Halim Pa┼ča, kabinesinde Hariciye Naz─▒r─▒ oldu─ču Sadrazam Mahmud ┼×evket Pa┼ča’n─▒n 11 Haziran 1913’te katledilmesiyle, sadrazaml─▒─ča getirilir ve 17 Haziran 1913’te Hariciye Naz─▒rl─▒─č─▒ vazifesini deruhte ederek yeni hükûmeti kurar.

Ancak hesaplar Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču taraf─▒ndan yap─▒lmamakta, ona ra─čmen onun üzerinde yap─▒lmaktad─▒r. Avrupa’n─▒n büyük güçleri, Düvel-i Muazzama, henüz sava┼č ba┼člamadan taraflar─▒n─▒ seçmi┼čler, aralar─▒nda ittifak muahedeleri imzalanm─▒┼č; bu durumda, Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču da, kendisine yana┼čan Almanya’n─▒n ortakl─▒─č─▒n─▒ kabul etmek zorunda kalm─▒┼čt─▒r. Said Halim Pa┼ča; bu vaziyeti ve bundan sonra tarihimizde pek iyi bilinen isimleri Yavuz ve Midilli’ye dönü┼čtürülerek Osmanl─▒ Donanmas─▒’na kat─▒lm─▒┼č Goeben ve Breslau gemilerinin Karadeniz’de Rus filosunu kovalayarak Sivastopol Liman─▒’n─▒ bombalamas─▒ hadisesini tafsilatl─▒ bir ┼čekilde ve kendi nazar─▒ndan de─čerlendirmelerle eserine aksettirmi┼čtir. Tabii olarak, burada, sadece haricî kuvvetlerin Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču’nun dahilî meselelerine tesirleri de─čil, devrin siyasetine hâkim olan ─░ttihad ve Terakki F─▒rkas─▒ mensuplar─▒n─▒n tav─▒r ve niyetleri de görülmektedir. Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču, Karadeniz Hadisesi’yle beraber, Said Halim Pa┼ča’n─▒n ─░mparatorlu─čun muhafaza etmeye çal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ belirtti─či tarafs─▒zl─▒─č─▒n─▒ kaybetmi┼čtir.

Kitab─▒n di─čer mühim bölümlerinde, Dünya Sava┼č─▒ esnas─▒nda, dahilî siyasetin çökü┼čünden ve sava┼č sonras─▒nda Mütareke yap─▒l─▒p Bar─▒┼č Konferanslar─▒ toplan─▒rken Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču’nun dü┼čtü─čü elim vaziyetle ─░ngiltere’nin Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču’nu bölerek kendi tasarrufuna alma arzusundan bahsedilmektedir. Burada belki de en önemli k─▒s─▒m, Ankara Hükûmeti idaresindeki Milli Mücadele henüz sürmekteyken, Pa┼ča’n─▒n söz konusu mücadeleyi Ali Fuad Pa┼ča ve Rauf Bey ile ba┼člatan, hareketin lideri Mustafa Kemal Pa┼ča hakk─▒nda yazd─▒klar─▒d─▒r. Said Halim Pa┼ča, bu k─▒s─▒mda Mustafa Kemal Pa┼ča’n─▒n geçmi┼či, ┼čahsiyeti, d─▒┼č görünü┼čü, k─▒l─▒k k─▒yafeti, askerî ve siyasî görü┼čleri üzerinde durmakta; Anadolu’ya ne ┼čartlarda geçti─čini ve oradaki faaliyetlerini anlat─▒rken, dikkatini çeken baz─▒ insanî kusurlar─▒n─▒ da ele almak suretiyle, vatan─▒n ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒n─▒ her ┼čeyin önünde tutmas─▒ndan ve askerî kahramanl─▒─č─▒ndan bahsetmektedir.

Orta Do─ču’daki ─░ngiliz siyaseti ile Hilafet’in öneminin aktar─▒ld─▒─č─▒ bölümlerden sonra, Said Halim Pa┼ča’n─▒n eserine ek olarak verdi─či, 1856’da K─▒r─▒m Harbi neticesinde imzalanan Paris Antla┼čmas─▒’n─▒n yedinci maddesindeki “Bâb-─▒ Âlî Umumî Hukuk’tan ve Avrupa Devletler Heyeti’nin menfaatlerinden istifade edebilecektir” hükmüne ra─čmen Avrupa devletleriyle ba─č─▒ farkl─▒ bir surete bürünen Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču ile Bat─▒ devletleri aras─▒ndaki ili┼čkiyi siyasî ve hukukî aç─▒dan ele alan k─▒s─▒m da gayet k─▒ymetli tarihî bilgi ve siyasî mütalaalar içermektedir.

Bu kitaba ┼čahsî bir hat─▒radan ziyade, ─░mparatorlu─čun çökü┼čünün devletin en yüksek kademesindeki bir ┼čahsiyet taraf─▒ndan anlat─▒ld─▒─č─▒ yar─▒ resmî bir telhis; hatta ─░mparatorluk üzerinde oynanan haricî ve dahilî oyunlar─▒ çok iyi bilen ancak gündelik entrikalar─▒, –tenezzül etmedi─činden– gözünden kaç─▒ran vatansever ve Orta Do─ču ile ─░mparatorlu─čun gelece─činin Osmanl─▒ Hilafeti etraf─▒nda toplanacak Müslüman unsurlar─▒n birli─či oldu─čuna inanan bir devlet adam─▒n─▒n müdafaas─▒ olarak bakmak laz─▒md─▒r.

Said Halim Pa┼ča, M─▒s─▒r Prensi olmas─▒ hasebiyle, devrinin di─čer ┼čahsiyetleri ve devlet adamlar─▒ aras─▒nda ve onlara göre çok iyi yeti┼čmi┼č biridir. Avrupa’da siyaset ilmi tahsili görmü┼č ve siyaset ve tefekkür sahas─▒ndaki eserlerini, anadili olan Türkçe ve Arapça kadar vak─▒f oldu─ču Frans─▒zca yazmay─▒ tercih etmi┼čtir. Bu kitap Said Halim Pa┼ča’n─▒n mükemmel Frans─▒zcas─▒yla yaz─▒lm─▒┼čt─▒r; fakat muhtemelen müsvedde hâliyle kal─▒p üzerinde çal─▒┼č─▒larak son ┼čekli verilemedi─činden baz─▒ karma┼č─▒k cümle, dü┼čünce ve kimi yerlerde hatalar bar─▒nd─▒rmaktad─▒r. Bunu, kendisinin, Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču’nun sava┼ča giri┼č muahedelerini eserine derç edemedi─či için okuyucular─▒ndan af diledi─či ve sebep olarak da Ferid Pa┼ča Hükûmeti taraf─▒ndan tutukland─▒─č─▒nda evinde yap─▒lan aramalarda evraklar─▒na el konulmas─▒n─▒ gösterdi─či k─▒s─▒mda kendi kaleminden okuyabiliriz.

Said Halim Pa┼ča bu kitab─▒, bilhassa Milli Mücadele ile alakal─▒ k─▒s─▒mlar─▒n─▒, 13 Eylül 1921’de zaferle neticelenen Sakarya Meydan Muharebesi’nden, –sava┼č esnas─▒nda ┼×ark vilayetlerindeki olaylardan mesul tutularak gönderildi─či– sürgün yeri Malta’dan ayr─▒larak Roma’ya gidi┼činden sonra yazm─▒┼čt─▒r. Kitab─▒n─▒n müsveddesini muhtemelen, 30 Aral─▒k 1921’de Ermeni bir çeteci taraf─▒ndan katledilmesinden çok k─▒sa bir süre önce tamamlam─▒┼čt─▒r.

Said Halim Pa┼ča’n─▒n 2000 senesinde Isis Yay─▒nlar─▒ taraf─▒ndan Frans─▒zca asl─▒yla yay─▒nlanan takdim etti─čimiz kitab─▒n─▒n tercümesinin sonunda, tercümenin editörlü─čünü de titiz bir ┼čekilde yapan Ömer Hakan Özalp’─▒n eski yaz─▒dan Latin harflerine çevirdi─či, Pa┼ča’n─▒n Birinci Dünya Sava┼č─▒’n─▒n ard─▒ndan, sevk edildi─či Divan-─▒ Âlî’deki savunmas─▒ ile elinizdeki eserin 1922 Haziran─▒nda Sebîlü’r-Re┼čâd Mecmuas─▒’nda ne┼čredilen “Türkiya’n─▒n Harb-i Umumi’ye ─░┼čtirakindeki Sebepler” ba┼čl─▒kl─▒ bölümü de ek olarak verilmi┼čtir.

Fatih Yücel

el-Alamein - ─░stanbul, 2018

 

 

Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču ve Dünya Sava┼č─▒
Said Halim Pa┼ča

Çevirmen: Fatih Yücel
Kronik Kitap
─░stanbul 2019
224 sayfa

 


  795 defa G├Âr├╝nt├╝lendi.

**********************

T├╝m yaz─▒, yorum ve i├žerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yay─▒mlanm─▒┼č olmalar─▒, bu g├Âr├╝┼čleri Tuncay Y─▒lmazer'in benimsedi─či anlam─▒na gelmez. Yorum b├Âl├╝m├╝ ├Âzg├╝r bir tart─▒┼čma ortam─▒ yaratmak i├žin vard─▒r. Ancak sald─▒rgan ve d├╝zeysiz yorumlar yay─▒nlanmayacakt─▒r. E─čer bu siteye ilk kez yorum yaz─▒yorsan─▒z, yorum kurallar─▒na g├Âzatman─▒z─▒ istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

KATEGOR─░DEK─░ D─░─×ER BA┼×LIKLAR

13/04/2019 - 13:38 Who are your heroes of Gallipoli? An exclusive interview with John Gillam, The author of "Turkish Charlie Ryan" (with Yvonne Fletcher ) ( Tuncay Y─▒lmazer )

09/04/2019 - 13:38 Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču ve D├╝nya Sava┼č─▒ - Said Halim Pa┼ča (Fatih Y├╝cel)

23/03/2019 - 13:18 I. D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda ├ťsk├╝dar Mekteb-i Sultan├«si (Nuri G├╝├žtekin)

17/03/2019 - 14:19 18 MART ├ľZEL - 18 Mart Bo─čaz Harbinde M├╝ttefik Filonun Sald─▒r─▒ Plan─▒ ile T├╝rk Savunma D├╝zeni ├ťzerine De─čerlendirmeler (M. Onur Yurdal)

13/03/2019 - 05:59 Orgeneral Cevat ├çobanl─▒ Pa┼čan─▒n Vefat─▒ Ve Cenaze Merasimi (Ahmet Yurttakal)

03/03/2019 - 05:37 Cephe Hatt─▒ Raporlar─▒na G├Âre Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda ┼×ehit T├╝rk Subaylar─▒ (Nuri G├╝├žtekin)

17/12/2018 - 13:03 Sar─▒kam─▒┼č Harek├ót─▒na Taktik Yakla┼č─▒mlar (Dr. B├╝lend ├ľzen)

09/12/2018 - 10:02 Elveda Zeytinda─č─▒ ÔÇô 100.Y─▒l D├Ân├╝m├╝ÔÇÖnde Kud├╝sÔÇÖ├╝n Kayb─▒n─▒ Yeniden De─čerlendirmek (Tuncay Y─▒lmazer)

05/11/2018 - 12:37 Kararg├óh Umumi Foto─čraf├ž─▒s─▒ Burhan Felek ve ├çanakkale (Mustafa Onur Yurdal)

17/10/2018 - 06:09 Troya M├╝zesinde Bir ├çanakkale ┼×ehidiÔÇÖnin Mezar Ta┼č─▒ (Ahmet Yurttakal)

15/09/2018 - 20:54 Mustafa Kemal Atat├╝rk ve Enver Pa┼ča (─░smail Pehlivan)

30/08/2018 - 10:16 ├çanakkale Sava┼č─▒ Sonras─▒nda Mezarl─▒klar ─░le ─░lgili Ortaya ├ç─▒kan Sorunlar Ve Yap─▒lan Tart─▒┼čmalar (Burhan Say─▒l─▒r)

03/07/2018 - 04:23 Ar┼čiv Belgelerinde L├ópseki (1915 - 1922) (H├╝seyin Arabac─▒)

24/05/2018 - 04:02 Yar─▒madaÔÇÖdaki Ate┼čkes: 24 May─▒s 1915 - The Armistice on the Gallipoli Peninsula - 24 May 1915 (Yusuf Ali ├ľzkan)

20/05/2018 - 08:02 ├çanakkale Sava┼č─▒ Siperin Ard─▒ Vatan (G├╝rsel G├Ânc├╝ - ┼×ahin Aldo─čan)

16/05/2018 - 09:33 Payitahtta Nutuklar─▒m : Cemal Pa┼čaÔÇÖy─▒ Y├╝celtme Amac─▒yla Yaz─▒lm─▒┼č Bir Risale (Nevzat Artu├ž)

06/05/2018 - 20:14 Haf─▒z Hakk─▒ Pa┼ča Hayat─▒ Ve Eserleri (Mustafa Birol ├ťlker)

28/04/2018 - 06:41 Mahmut Sabri Bey Ve Sedd├╝lbahir Savunmas─▒n─▒n ─░lk ├ť├ž G├╝n├╝ (Burhan Say─▒l─▒r)

24/04/2018 - 07:03 25 Nisan 1915 Gelibolu Yar─▒madas─▒ ├ç─▒karmalar─▒ ├ťzerine Taktik Yakla┼č─▒mlar (B├╝lend ├ľzen)

18/04/2018 - 10:58 ├çanakkale Sava┼č─▒ Esnas─▒nda ├çekildi─či ─░ddia Edilen Bir Foto─čraf Hakk─▒nda (Erhan ├çif├ži)

13/04/2018 - 05:58 ÔÇťB├╝y├╝k StratejisizlikÔÇŁten Sahadaki Ger├žekliklere, Gazze,Bir├╝ssebi ve Kud├╝sÔÇÖ├╝n Kayb─▒ (B├╝lend ├ľzen)

07/04/2018 - 11:16 18 Mart G├╝n├╝ Dardanos ┼×ehidi Zabit Namzedi Halim Efendi (Ahmet Yurttakal)

04/04/2018 - 06:50 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ nda ─░stanbul a Yap─▒lan Hava Sald─▒r─▒lar─▒ (Emin Kurt - Mesut G├╝venba┼č)

31/03/2018 - 15:41 K─▒sa Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ Tarihi (─░lkin Ba┼čar ├ľzal)

29/03/2018 - 09:02 Bo─čazÔÇÖ─▒n Fedaileri "├çanakkale Bo─čaz─▒ Tahkimatlar─▒ ve ├çanakkale Bo─čaz MuharebeleriÔÇÖnde T├╝rk Top├žusu" adl─▒ kitaplar─▒n tan─▒t─▒m─▒ (Bayram Akg├╝n)

23/03/2018 - 13:22 Verdun Sava┼č─▒ (─░lkin Ba┼čar ├ľzal)

20/03/2018 - 17:57 LondraÔÇÖn─▒n Sava┼č Planlar─▒: 1906 Taba Krizi Ve ├çanakkale (Yusuf Ali ├ľzkan)

17/03/2018 - 04:39 18 Mart ├ľzel - ├çanakkale Bo─čaz─▒ Savunmas─▒nda Kullan─▒lan 240/35ÔÇÖlik Alman Krupp K─▒y─▒ Topunun Teknik ├ľzellikleri (Bayram Akg├╝n)

12/03/2018 - 11:23 Uydurmadan Ger├že─če- ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda Bulutlar ─░├žerisinde Kayboldu─ču ─░ddia Edilen Norfolk Taburu (Tuncay Y─▒lmazer)

25/02/2018 - 13:09 Yi─čitler Harman─▒ Yozgad Mekteb-i Sultanisi -Yozgat Lisesi- (Osman Karaca)

19/02/2018 - 09:19 ├çanakkale Sava┼čÔÇÖ─▒ndan Yadigar Kalan Gazi Toplar Nerede?- B├Âl├╝m 2 (Bayram Akg├╝n)

11/02/2018 - 12:02 ├çanakkale Sava┼čÔÇÖ─▒ndan Yadigar Kalan Gazi Toplar Nerede?- B├Âl├╝m 1 (Bayram Akg├╝n)

05/02/2018 - 05:38 ─░ngilizlerin 1915 Y─▒l─▒ Strateji De─či┼čikli─či: ├çanakkale, ─░ngiliz Karar Vericiler ─░├žin Bir Se├ženek Haline Nas─▒l Geldi? (Yusuf Ali ├Âzkan)

30/01/2018 - 08:02 Medine M├╝dafaas─▒ ve Fahreddin Pa┼ča (S├╝leyman Beyo─člu)

20/01/2018 - 10:18 D├╝┼čman ├çanakkaleÔÇÖyi Ge├žecek Olursa (Do├ž.Dr. Mesut Uyar)

13/01/2018 - 11:19 Amiral CardenÔÇÖin ├çanakkale Bo─čaz─▒ Sald─▒r─▒ Plan─▒ ├ťzerine Bir De─čerlendirme ( Bayram Akg├╝n)

17/12/2017 - 12:41 Gelibolu Yar─▒madas─▒nda Kaybolan ┼×ehitlik ve An─▒tlar (Mustafa Onur Yurdal)

08/12/2017 - 19:02 Tarih dergilerinde Kud├╝s 100.Y─▒l Dosyalar─▒

04/12/2017 - 12:16 Topyekûn Harp Erich von Ludendorff, Erhan Çifci (ed.), Çev. Aynur Onur Çifci-Erhan Çifci (Zafer Efe)

22/11/2017 - 03:49 ├ť├ž Mermi ─░le Bir Defter - ├çanakkaleÔÇÖde Yedek Subay Bir M├╝hendisin Hikayesi (Mustafa Onur Yurdal)

07/11/2017 - 18:30 Pomaklar─▒n ├çanakkale A─č─▒d─▒ - Pesna (├ľmer Arslan)

30/10/2017 - 18:41 25 Nisan 1915, Ar─▒burnu Anzak ├ç─▒karmas─▒nda 57.AlayÔÇÖ─▒n Conkbay─▒r─▒ÔÇÖna ─░ntikali ÔÇô Yeniden De─čerlendirme ( M. ┼×ahin Aldo─čan )

17/10/2017 - 11:31 Prof. Dr. Christopher Bell'in yeni eseri Churchill and the Dardanelles ├╝zerinden bir inceleme: Churchill ├çanakkale Sava┼člar─▒n─▒n tek sorumlusu mudur?

09/09/2017 - 05:40 Florence NightingaleÔÇÖin Eli AnadoluÔÇÖya da De─čmi┼čti-K─▒r─▒m Sava┼č─▒ndan Unutulan ─░lk Prefabrik Hastane: Erenk├Ây (Renkioi) (Mustafa Onur Yurdal)

22/08/2017 - 07:18 Ku┼čatma ve Esaretin Ad─▒ K├ŤTULAM├éRE Esir Bir ─░ngiliz Subay─▒n An─▒lar─▒ - Edward W.C. Sandes -(Muzaffer Albayrak)

09/08/2017 - 18:07 19. T├╝men Kurmay Ba┼čkan─▒ ─░zzettin ├çal─▒┼člarÔÇÖ─▒n ├çe┼čitli Konferans ve Yay─▒nlar─▒nda Conkbay─▒r─▒ S├╝ng├╝ Taarruzu (Melike Bayrak-Mustafa Onur Yurdal)

27/07/2017 - 13:33 ├çanakkaleÔÇÖnin FilistinÔÇÖdeki Yans─▒mas─▒ 2.B├Âl├╝m-2.Gazze Muharebesi(Tuncay Y─▒lmazer )

11/07/2017 - 10:07 ├çanakkaleÔÇÖnin FilistinÔÇÖdeki Yans─▒mas─▒-Gazze Muharebeleri(1.B├Âl├╝m)(Tuncay Y─▒lmazer)

22/05/2017 - 05:29 M├╝stahkem Mevkii nin Anafartalardaki Sesi-K├╝├ž├╝k Anafartalar Toplar─▒(Bayram Akg├╝n)

09/05/2017 - 08:12 K├╗tulam├óre Ku┼čatmas─▒ÔÇÖndan Esarete Y├╝zba┼č─▒ SandesÔÇÖin Hat─▒ralar─▒ - ├çev. Tuncay Y─▒lmazer

02/05/2017 - 11:45 ─░zmir-Bay─▒nd─▒r ─░l├žesinden ├çanakkale Harbine Kat─▒lanlar (Necat ├çetin)

28/04/2017 - 08:49 Kûtulamâre Zaferi 1916(Muzaffer Albayrak,Vahdettin Engin)

23/04/2017 - 21:24 T├╝rk OrdusuÔÇÖnda K├╝nye Uygulamas─▒na ─░li┼čkin ─░lk Giri┼čimler ve ─░lk K├╝nyelerle ─░lgili K─▒sa Bilgiler (The First Attempts On The Use Of Identity Tags In Turkish Army And Information About The Early Identity Tags) (Burhan SAYILIR)

13/04/2017 - 05:43 ├çanakkale Sava┼č─▒, Kara Savunmas─▒ ─░├žin M├╝stahkem Mevkii Top Deste─či (Bayram Akg├╝n)

07/04/2017 - 14:30 Çanakkale Muharebelerinde İdari ve Lojistik Faaliyetler (Ayhan Candan)

06/04/2017 - 19:17 Kabata┼č Erkek Lisesi 1.B├╝y├╝te├ž Tarih ├ľ─črenci Sempozyumu (8-9 Nisan 2017)

04/04/2017 - 21:12 Resmi Belgelere (N├╝fus ├ľl├╝m-Genelkurmay-Kay─▒ts─▒z ├ľl├╝m Defterleri) G├Âre ─░zmir - Beyda─č ┼×ehitleri (Necat ├çetin-A.Levent Ertekin)

31/03/2017 - 07:25 ├çanakkale nin ┼×ehit Kalemleri (─░smail Sabah)

27/03/2017 - 19:43 ├çanakkale M├╝stahkem MevkiiÔÇÖye Ba─čl─▒ Top Mermisi ├çe┼čitleri (Bayram Akg├╝n)

25/03/2017 - 20:58 GeliboluyuAnlamak ├ľzel- 100. Y─▒l─▒nda Gazze Muharebeleri Kahramanlar─▒n─▒ An─▒yoruz (Tuncay Y─▒lmazer)

17/03/2017 - 21:15 18 Mart ├ľzel Makalesi - Ya┼čayanlar─▒n A─čz─▒ndan 18 Mart Bo─čaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Foto─črafla ├çanakkale Bo─čaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebelerinde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 ├çanakkale ZaferiÔÇÖnden Mescid-i NebeviÔÇÖye Enver Pa┼čaÔÇÖn─▒n 1916 Filistin-Hicaz ziyareti(Tuncay Y─▒lmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunmas─▒ Bir Kararg├óh ├çal─▒┼čmas─▒ - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 ─░kinci Kirte Muharebesi (6-8 May─▒s 1915 Taarruzlar─▒) (Y├╝cel ├ľzkorucu)

31/01/2017 - 12:29 T├╝rk Bo─čazlar─▒ Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanl─▒ Bir Mendil Hikayesi (├ľmer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde G├Ân├╝ll├╝ Kahramanlar Osmanc─▒k Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aral─▒k-Ocak Say─▒s─▒nda 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Y─▒lmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birle┼čik Harekat Tecr├╝besi Olarak Cihan Harbinde T├╝rk-Alman Askeri ─░ttifak─▒ (G├╝ltekin Y─▒ld─▒z)

02/12/2016 - 20:23 ├çanakkale Kara Muharebelerinde A─č─▒l Dere (┼×aban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 ├çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (┼×aban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (O─čuz ├çetino─člu)

03/07/2016 - 14:42 ├çanakkaleÔÇÖden 100. Y─▒l─▒nda SommeÔÇÖa:Bir Sava┼č, ─░ki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.D├╝nya Sava┼č─▒ nda ┼×ii Ulemas─▒n─▒n Cihat Fetvalar─▒ ├çer├ževesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kut├╝lamare- Yarbay Mehmed Re┼čid Bey in G├╝nl├╝─č├╝ (─░. Bahtiyar ─░stekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin ├çanakkale Muharebelerinde Sa─čl─▒k Alan─▒ndaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanl─▒ Kurmay Subay─▒- Irakl─▒ K├╝rt Devlet Adam─▒, Mehmet Emin Zeki Bey in Ya┼čam ├ľyk├╝s├╝ (Tuncay Y─▒lmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Sava┼č 1915-1916 Kut├╝lAmare ÔÇô Nikolas Gardner ( Tuncay Y─▒lmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒n─▒n ─░slam D├╝nyas─▒na Etkileri (Y├╝ksel Nizamo─člu)

30/04/2016 - 19:20 ├çanakkale Sava┼č─▒: Bir Siyasi M├╝cadele Alan─▒ (├ľzg├╝r ├ľzt├╝rk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak ├ç─▒karmas─▒ ─░lk Saatleri ÔÇô Daha Erken M├╝dahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekat─▒ - K├╗tulAmare bir zafer midir? ( Tuncay Y─▒lmazer )

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 E─čitimli Neslin Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ ile ─░mtihan─▒ ( Dr. Nuri G├╝├žtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri G├╝├žtekin)

21/03/2016 - 06:35 ├çanakkale Seferberli─či: Sava┼č, E─čitim, Cephe Gerisi (Mustafa Sel├žuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ├ľZEL - ├çanakkale Zaferi ve Cevat Pa┼ča (Ahmet Yurttakal)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 ├çanakkale ┼×ehidi Feyzi ├çavu┼čÔÇÖun Zevcesi Zehra Han─▒m─▒n Padi┼čaha Mektubu (Osman Ko├ž)

23/12/2015 - 16:47 ├çanakkale Sava┼člar─▒nda Binba┼č─▒ Halis BeyÔÇÖe Ait Bir Ganimetin ├ľyk├╝s├╝ (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Z─▒rhl─▒s─▒n─▒n Dram─▒ (Cemalettin Y─▒ld─▒z)

06/12/2015 - 20:29 KutÔÇÖ├╝lamarenin T├╝rklere Tesliminden Sonra Irak ─░ngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 A─čustos 1915 Conkbay─▒r─▒ S├╝ng├╝ H├╝cumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Pa┼čan─▒n Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin 1. D├╝nya Sava┼č─▒na giri┼čiyle ilgili g├Âr├╝┼člerine dair bir belge

Osmanl─▒ Devleti Umumi Harpte Tarafs─▒z Kalabilir miydi? - Yusuf Ak├žura (De─čerlendirme: Muzaffer Albayrak)