Topyekûn Harp Erich von Ludendorff, Erhan Çifci (ed.), Çev. Aynur Onur Çifci-Erhan Çifci (Zafer Efe)

Tarih: 04/12/2017   /   Toplam Yorum 1   / Yazar Ad─▒:      /   Okunma 5328

Sava┼člar insanl─▒k tarihi boyunca her zaman var olmu┼čtur. Konseptleri ve doktrinleri icra edildi─či d├Âneme ve ortama g├Âre farkl─▒l─▒k g├Âstermi┼č olsa da nihai sonu├žlar─▒ itibariyle sava┼člar─▒n ortak noktas─▒ insan fakt├Âr├╝d├╝r. G├╝n├╝m├╝z d├╝nyas─▒nda sava┼člar─▒n art─▒k her ortamda ve nesnede insanlar─▒n alg─▒lar─▒na hitap edecek d├╝zeyde ve geni┼č co─črafyalar─▒n bozk─▒rlar─▒ndan, evlerimizde bulunan kitle ileti┼čim ara├žlar─▒na kadar her t├╝rl├╝ sahada etki olacak ┼čekilde icra edilebildi─čini g├Ârebilmekteyiz. Bu anlay─▒┼čla 20.yy ba┼člar─▒nda bile d├Ânemine g├Âre bu durumu idrak eden Erich von Ludendorff, yazm─▒┼č oldu─ču orijinal ismi Der Totale Krieg ( Topyek├╗n Sava┼č) adl─▒ eserinde sava┼č tecr├╝belerini, deneyimlerini sadece muharebe alanlar─▒ ile s─▒n─▒rl─▒ kalmayan bir anlay─▒┼čla haz─▒rlayarak d├╝nya harp tarihi literat├╝r├╝ne b├╝y├╝k katk─▒da bulunmu┼čtur. Ne yaz─▒k ki eserin ilk kaleme al─▒nd─▒─č─▒ 1935 y─▒l─▒nda AlmanyaÔÇÖda orijinal dilinde bas─▒m─▒ ger├žekle┼čtirildikten sonra, 12 ┼×ubat 1936- 21 Haziran 1936 tarihleri aras─▒nda Ulus gazetesinde 78 b├Âl├╝m halinde tefrika olarak yay─▒nlanan ve gazeteci Hikmet TunaÔÇÖn─▒n terc├╝mesi ile kitap olarak bas─▒lan ÔÇśÔÇÖTopyek├╗n HarpÔÇÖÔÇÖ isimli ├žal─▒┼čmas─▒ haricinde g├╝n├╝m├╝ze kadar eser ├╝zerinde ba┼čka bir ├ževiri ├žal─▒┼čmas─▒n─▒n yap─▒lmam─▒┼č olmas─▒, Hikmet TuranÔÇÖ─▒n ├ževiri ├žal─▒┼čmas─▒n─▒n ise anlam ve imla bak─▒m─▒ndan yetersiz olu┼ču, tan─▒t─▒m─▒n─▒ yapaca─č─▒m─▒z eserin bug├╝n harp tarihi literat├╝r├╝ndeki b├╝y├╝k bir ihtiyaca cevap verece─čini g├Âstermektedir. (Z.E.)

 

 

Topyekûn Harp
Erich von Ludendorff, Erhan Çifci (ed.), Çev. Aynur Onur Çifci-Erhan Çifci
─░stanbul, Dergâh Yay─▒nlar─▒, Ocak 2017, Sayfa 152, ISBN: 978-975-995-790-2

 

 Sava┼člar insanl─▒k tarihi boyunca her zaman var olmu┼čtur. Konseptleri ve doktrinleri icra edildi─či döneme ve ortama göre farkl─▒l─▒k göstermi┼č olsa da nihai sonuçlar─▒ itibariyle sava┼člar─▒n ortak noktas─▒ insan faktörüdür. Günümüz dünyas─▒nda sava┼člar─▒n art─▒k her ortamda ve nesnede insanlar─▒n alg─▒lar─▒na hitap edecek düzeyde ve geni┼č co─črafyalar─▒n bozk─▒rlar─▒ndan, evlerimizde bulunan kitle ileti┼čim araçlar─▒na kadar her türlü sahada etki olacak ┼čekilde icra edilebildi─čini görebilmekteyiz. Bu anlay─▒┼čla 20.yy ba┼člar─▒nda bile dönemine göre bu durumu idrak eden Erich von Ludendorff, yazm─▒┼č oldu─ču orijinal ismi Der Totale Krieg ( Topyekûn Sava┼č) adl─▒ eserinde sava┼č tecrübelerini, deneyimlerini sadece muharebe alanlar─▒ ile s─▒n─▒rl─▒ kalmayan bir anlay─▒┼čla haz─▒rlayarak dünya harp tarihi literatürüne büyük katk─▒da bulunmu┼čtur. Ne yaz─▒k ki eserin ilk kaleme al─▒nd─▒─č─▒ 1935 y─▒l─▒nda Almanya’da orijinal dilinde bas─▒m─▒ gerçekle┼čtirildikten sonra, 12 ┼×ubat 1936- 21 Haziran 1936 tarihleri aras─▒nda Ulus gazetesinde 78 bölüm halinde tefrika olarak yay─▒nlanan ve gazeteci Hikmet Tuna’n─▒n tercümesi ile kitap olarak bas─▒lan ‘’Topyekûn Harp’’ isimli çal─▒┼čmas─▒ haricinde günümüze kadar eser üzerinde ba┼čka bir çeviri çal─▒┼čmas─▒n─▒n yap─▒lmam─▒┼č olmas─▒, Hikmet Turan’─▒n çeviri çal─▒┼čmas─▒n─▒n ise anlam ve imla bak─▒m─▒ndan yetersiz olu┼ču, tan─▒t─▒m─▒n─▒ yapaca─č─▒m─▒z eserin bugün harp tarihi literatüründeki büyük bir ihtiyaca cevap verece─čini göstermektedir.

 

Erich von Ludendorff, Prusyal─▒ bir general olan Carl Philipp Gottlieb von Clausewitz’den farkl─▒ olarak teorik tart─▒┼čmalar─▒n derinli─čine bo─čulmadan deneyimlerinin ─▒┼č─▒─č─▒nda ve birçok farkl─▒ noktada harp ko┼čullar─▒n─▒ irdelemi┼čtir. Bunun yan─▒ s─▒ra Ludendorff’un sava┼č pratiklerinde lojistik, muhabere, ikmal, top, tüfek gibi taktik unsurlar─▒n yan─▒nda muharebelerin biyolojik unsuru olan insan─▒n ahlaki ve manevi boyutlar─▒ gibi sava┼č─▒n gidi┼čat─▒nda önem ta┼č─▒yan soyut faktörlere de a─č─▒rl─▒kl─▒ önem atfetti─či görülmektedir.

 

Geli┼čen teknoloji ile birlikte sava┼člarda insanlar─▒n daha k─▒sa zamanda daha fazla can alabildi─či silahlar─▒n kullan─▒labildi─čine dikkat çeken Ludendorff, k─▒l─▒ç ve kalkan ile yap─▒lan gö─čüs gö─čüse muharebelerden farkl─▒ olarak, kendi döneminin ┼čartlar─▒ndaki modern sava┼člarda kullan─▒lan bu üstün silahlar─▒n, askerlerin ve uluslar─▒n dü┼čünsel dünyalar─▒nda yaratt─▒─č─▒ etkileri incelemi┼čtir. Sava┼člarda insanlar─▒n h─▒zla yok edilebilmesi durumunun sava┼člar─▒n erken biti┼čini mi yoksa tam tersine y─▒llarca sürecek olan yeni sava┼člara m─▒ yol açaca─č─▒n─▒ kendi tecrübeleri ─▒┼č─▒─č─▒nda yorumlamaktad─▒r. Co─črafi uzakl─▒─č─▒n sava┼člarda önemini tam olarak yitirmese de üstesinden gelinebilen bir ayr─▒nt─▒ oldu─čunu ve yeni sava┼č konseptlerinin ortaya ç─▒kmas─▒na ortam haz─▒rlayaca─č─▒ konusunu etkili bir ┼čekilde irdeleyen Ludendorff, Clausewitz’in muharebelerin kazan─▒lmas─▒nda dü┼čman askerî kuvvetlerinin tamamen imha edilmesi gerekti─či tezine kar┼č─▒ olarak, ordu ve direni┼čin asli unsurlar─▒ olan insan─▒n yani Ludendorff’un deyimiyle sava┼čmaya haz─▒r ulusun hesaba kat─▒l─▒p incelenmeden muharebelerin kazan─▒lmas─▒nda nas─▒l etkili olabilece─čini tart─▒┼čmaktad─▒r.

 

Kitab─▒n birinci bölümünde Ludendorff, harbin d─▒┼č politikadan ba─č─▒ms─▒z olamayaca─č─▒n─▒, d─▒┼č politikan─▒n harp ile tamamen iç içe oldu─čunu belirtmektedir. Siyasi gidi┼čat─▒n harbin gidi┼čat─▒n─▒ tamamen etkiledi─čine dikkat çekerken, politikac─▒lar─▒n ald─▒klar─▒ kararlarda da harbin politik ç─▒karlar─▒n gerçekle┼čmesi için bir araç olarak ele al─▒nd─▒─č─▒n─▒ vurgulamaktad─▒r. Kendi döneminde ise gelecekte ya┼čanmas─▒ muhtemel sava┼člarda politik anlamda taleplerin daha geni┼č bir yelpazede olaca─č─▒n─▒ ve harbin icras─▒ s─▒ras─▒nda da bu taleplerden ba─č─▒ms─▒z gerçekle┼čemeyece─čini, uluslar─▒n taleplerinin dünya sistemleri ve düzenlerini vesilesiyle politik araçlarla harbin içerisinde yo─čurulaca─č─▒n─▒ öngörmektedir.

 

Askerî kuvvet uygulan─▒rken manevi kuvvetin öneminden bahseder. Ludendforff, Clausewitz’in sadece askerî unsurlar─▒ yok ederek sava┼č─▒n kazan─▒labilece─či tezini ele┼čtirirken, sava┼č─▒n kazan─▒lmas─▒ için dü┼čman─▒n manevi unsurlar─▒n─▒n da yok edilmesinin a─č─▒rl─▒kl─▒ bir stratejik unsur olarak ortaya koymaktad─▒r. Ludendorff, sava┼čan orduda askerî unsurlar─▒n yan─▒ s─▒ra ordunun asli unsurlar─▒n─▒ olu┼čturan ulusun da maneviyat─▒n─▒n oldukça yüksek olmas─▒ gerekti─čini ve bunun da ancak politik ve dinî söylemlerin etkili kullan─▒m─▒na ba─čl─▒ oldu─čunu savunmaktad─▒r. Bu sebeple sava┼č─▒n politikan─▒n bir arac─▒ oldu─ču kadar, politikan─▒n da sava┼č esnas─▒nda harbin gidi┼čat─▒nda olumlu ya da olumsuz yön verebilen bir araç olabilece─čine dikkati çekmektedir. Ludendorff salt amac─▒n ancak ulusu ya┼čatmak ve manevi ruhun içerisinden ç─▒kacak güçle bunun mümkün olabilece─činin ve imkânlar─▒n da bu yönde kullan─▒lmas─▒ gerekti─činin önemini bu bölümde vurgulamaktad─▒r.

 

Kitab─▒n ikinci bölümde ise ulusun manevi varl─▒─č─▒n─▒n yüksek olmas─▒n─▒n önemine, harp esnas─▒nda sava┼č kar┼č─▒tlar─▒n─▒n sava┼č─▒n gidi┼čat─▒na olumsuz etki edebilecek faaliyetlerinin önlenmesi gerekti─čine, aksi takdirde bu durumun manevi birli─či bozarak sava┼čta ç─▒kabilecek olumsuz durumlar─▒n tehlikelerine de─činilmektedir. Ulusun ─▒rki miras─▒n─▒n çok önemli rol oynad─▒─č─▒n─▒ vurgulayan yazar topyekûn harbin idaresinin ancak manevi dayan─▒┼čma ve ─▒rki miras─▒n inançla birlikte tek parça halinde bir araya gelmesiyle zafere ula┼č─▒labilece─čini öne sürmektedir.

 

Kitab─▒n üçüncü bölümünde yazar, ekonomi ve topyekûn harp aras─▒ndaki ili┼čkiyi vurgulamaktad─▒r. Sava┼člar─▒n her dönemde oldukça yüksek maliyetler içermekle birlikte ekonomik gücün sava┼č gücüne do─čru orant─▒l─▒ olacak ┼čekilde etki etti─čini ele alarak, harp öncesinde, esnas─▒nda ve sonras─▒nda ya┼čanacak ola─čanüstü durumlarda ekonomik ç─▒kmazlara kar┼č─▒ nas─▒l önlem al─▒nmas─▒ gerekti─či örneklerle aç─▒klanmaktad─▒r.

 

Dördüncü bölümde ise silahl─▒ kuvvetlerin gücünün ve etkinliklerinin durumu ele al─▒nm─▒┼čt─▒r. Daha önceki bölümlerde bahsi geçen etkenlere ilave olarak bu ba┼čl─▒k alt─▒ndaki durumlar a─č─▒rl─▒kl─▒ olarak taktik seviyede yorumlanmakla birlikte özellikle orduda bulunan askerin nitelik ve nicelik olarak nas─▒l iyi seviyelere ula┼čt─▒r─▒laca─č─▒n─▒ ve ba┼čar─▒n─▒n nas─▒l elde edilebilece─čine yer verilmi┼čtir. Kitab─▒n ba┼č─▒ndan beri personelin e─čitimi ve kulland─▒─č─▒ taktik araçlardaki ustal─▒─č─▒ ile ilgili faktörlere azami önem verilmekle birlikte bu bölümde yine kullan─▒lan teçhizattan nitelik üstünlü─čünün yan─▒ s─▒ra personel nitelik odakl─▒ incelemelerinin derinle┼čti─či görülmektedir. Nicelik unsurunun sadece say─▒lardan ibaret olabilece─čini ancak personelin manevi ve ahlaki tekâmüllerin harbin gidi┼čat─▒nda en etkili faktörler aras─▒nda yer ald─▒─č─▒ vurgulanmaktad─▒r.

 

Be┼činci bölümde ordunun bile┼čenlerinden ve bunlar─▒n stratejik olarak kullan─▒m─▒ndan bahsedilmektedir. Burada hava, kara ve deniz kuvvetlerinin birbirlerini nas─▒l tamamlad─▒─č─▒ ve koordineli çal─▒┼čmalar─▒ ile birlikte operatif düzeyde nas─▒l etkili olabileceklerine de─činilmi┼čtir. Bu bölümde kuvvet kullan─▒m─▒nda a─č─▒rl─▒kl─▒ olarak taktik unsurlara yer verilmi┼čtir.

 

Alt─▒nc─▒ bölümde ise topyekûn harbin tatbikine dair konular ele al─▒nm─▒┼čt─▒r. Sava┼č─▒n sadece bir sava┼č ilan─▒yla ba┼člayan bir süreç oldu─čunun yanl─▒┼č yorumlanmas─▒na dikkat çekerek bölüme ba┼člayan yazar, varolu┼č mücadelesinin insanl─▒k tarihinde çok öncelerden beridir var oldu─čuna, her günün asl─▒nda bir sava┼č haz─▒rl─▒─č─▒ içerisinde geçen ve her günün sava┼č─▒n bir günü olarak alg─▒lanmas─▒ gerekti─čini vurgulamaktad─▒r. Bu vesile ile kitab─▒n di─čer bölümlerinde bahsedilen harbin unsurlar─▒n─▒ olu┼čturan kaynaklar─▒n k─▒s─▒tl─▒ ve k─▒t imkânlar oldu─čunun unutulmamas─▒ gerekti─čine ve harbin tatbikinden önce harbe haz─▒r bir biçimde bulundurularak en ekili nas─▒l kullan─▒labilece─činin önemi örneklerle ele al─▒nmaktad─▒r.

 

Son bölüm olarak yedinci bölümde ba┼čkomutan─▒n durumu ele al─▒nm─▒┼čt─▒r. Ba┼čkomutan, kitab─▒n daha önceki bölümlerinde bahsedilen, ulusun ahlaki ve manevi niteliklerini benimseyen, eylemlerinde ve söylemlerinde kapsay─▒c─▒ nitelikte olan bir lider olarak tasvir edilmi┼čtir. Asker ve bürokratlar─▒n sava┼č ┼čartlar─▒nda farkl─▒ tepkiler gösterebilece─čini ancak bir ba┼čkomutan─▒n asla böyle bir ┼čans─▒n─▒n olmad─▒─č─▒n─▒, fikren, bedenen, ruhen mükemmele ula┼čm─▒┼č olmas─▒ gerekti─čini, bu özelliklere ne kadar haiz oldu─čunun da ancak sava┼č ortam─▒nda ald─▒─č─▒ kararlarda uygulad─▒─č─▒ pratiklerle birlikte sava┼č─▒n neticesinde görülebilece─čini belirten ifadeler ve detaylar kitab─▒n son sat─▒rlar─▒n─▒ olu┼čturmaktad─▒r.

 

Tan─▒t─▒m─▒ yap─▒lan bu eserin yal─▒n ve anla┼č─▒l─▒r ┼čekilde dilimize çevrilmi┼č olmas─▒ literatüre büyük katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r. Okuyucunun da takdir edece─či üzere bilimsel çal─▒┼čmalarda, üzerinde çal─▒┼č─▒lan her konunun kendine has ve özel olan terimlerinin imlâlar─▒n─▒n ve anlamlar─▒n─▒n kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒ verebilecek kelimelerle çevirilerinin yap─▒l─▒p okuyucu ile bulu┼čturulmas─▒ oldukça uzun ve zahmetli bir süreci gerektirmektedir. Topyekûn harp uzunca zamand─▒r kullan─▒lagelmi┼č kavram olmas─▒n─▒n yan─▒nda kavram─▒n içeri─činin akademik anlamda incelendi─či ve irdelendi─či derli toplu yay─▒nlar ne yaz─▒k ki çok s─▒n─▒rl─▒ kalm─▒┼čt─▒r. Zira bu kavram─▒n, kendi tecrübeleri ─▒┼č─▒─č─▒nda bizzat harp meydanlar─▒nda ya┼čam─▒┼č bir generalin dünyas─▒ndan kaleme al─▒nm─▒┼č olmas─▒ ve bu tecrübelerin toplumda her kesimin anlayaca─č─▒ bir lisanla kendi tarihinde de topyekûn harbi ya┼čam─▒┼č okuyucu ile bulu┼čturulmu┼č olmas─▒ önemlidir. Ludendorff bu eserinde insan merkezli yakla┼č─▒m─▒yla, bize tarih yaz─▒m─▒ konusunda da her konunun merkezinde insan─▒n oldu─čunu, her çal─▒┼čman─▒n merkezine insan─▒n ele al─▒nmas─▒ gerekti─čini, tarihi yazan ve yapan─▒n yine  insan oldu─čunu hat─▒rlatmaktad─▒r. Eser, insan─▒ tan─▒madan olaylar─▒ ve olgular─▒ anlaman─▒n, neden sonuç ili┼čkisini kurabilmenin güçlü─čünü de anlat─▒lar─▒yla temellendirirken harbin bireyden topluma nas─▒l bir etki yaratt─▒─č─▒n─▒ da çarp─▒c─▒ bir ┼čekilde gözler önüne sermektedir.

 

 Bu makale Tarih Kritik, (3) 1, History Critique | Nisan/April 2017 say─▒s─▒nda yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r. Eser sahibinden izin al─▒nm─▒┼čt─▒r.

 

Zafer EFE *

* Dumlup─▒nar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Uluslararas─▒ ─░li┼čkiler A.B.D Yüksek Lisans Ö─črencisi.


  5328 defa G├Âr├╝nt├╝lendi.

**********************

T├╝m yaz─▒, yorum ve i├žerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yay─▒mlanm─▒┼č olmalar─▒, bu g├Âr├╝┼čleri Tuncay Y─▒lmazer'in benimsedi─či anlam─▒na gelmez. Yorum b├Âl├╝m├╝ ├Âzg├╝r bir tart─▒┼čma ortam─▒ yaratmak i├žin vard─▒r. Ancak sald─▒rgan ve d├╝zeysiz yorumlar yay─▒nlanmayacakt─▒r. E─čer bu siteye ilk kez yorum yaz─▒yorsan─▒z, yorum kurallar─▒na g├Âzatman─▒z─▒ istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

KATEGOR─░DEK─░ D─░─×ER BA┼×LIKLAR

13/04/2019 - 13:38 Who are your heroes of Gallipoli? An exclusive interview with John Gillam, The author of "Turkish Charlie Ryan" (with Yvonne Fletcher ) ( Tuncay Y─▒lmazer )

09/04/2019 - 13:38 Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču ve D├╝nya Sava┼č─▒ - Said Halim Pa┼ča (Fatih Y├╝cel)

23/03/2019 - 13:18 I. D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda ├ťsk├╝dar Mekteb-i Sultan├«si (Nuri G├╝├žtekin)

17/03/2019 - 14:19 18 MART ├ľZEL - 18 Mart Bo─čaz Harbinde M├╝ttefik Filonun Sald─▒r─▒ Plan─▒ ile T├╝rk Savunma D├╝zeni ├ťzerine De─čerlendirmeler (M. Onur Yurdal)

13/03/2019 - 05:59 Orgeneral Cevat ├çobanl─▒ Pa┼čan─▒n Vefat─▒ Ve Cenaze Merasimi (Ahmet Yurttakal)

03/03/2019 - 05:37 Cephe Hatt─▒ Raporlar─▒na G├Âre Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda ┼×ehit T├╝rk Subaylar─▒ (Nuri G├╝├žtekin)

17/12/2018 - 13:03 Sar─▒kam─▒┼č Harek├ót─▒na Taktik Yakla┼č─▒mlar (Dr. B├╝lend ├ľzen)

09/12/2018 - 10:02 Elveda Zeytinda─č─▒ ÔÇô 100.Y─▒l D├Ân├╝m├╝ÔÇÖnde Kud├╝sÔÇÖ├╝n Kayb─▒n─▒ Yeniden De─čerlendirmek (Tuncay Y─▒lmazer)

05/11/2018 - 12:37 Kararg├óh Umumi Foto─čraf├ž─▒s─▒ Burhan Felek ve ├çanakkale (Mustafa Onur Yurdal)

17/10/2018 - 06:09 Troya M├╝zesinde Bir ├çanakkale ┼×ehidiÔÇÖnin Mezar Ta┼č─▒ (Ahmet Yurttakal)

15/09/2018 - 20:54 Mustafa Kemal Atat├╝rk ve Enver Pa┼ča (─░smail Pehlivan)

30/08/2018 - 10:16 ├çanakkale Sava┼č─▒ Sonras─▒nda Mezarl─▒klar ─░le ─░lgili Ortaya ├ç─▒kan Sorunlar Ve Yap─▒lan Tart─▒┼čmalar (Burhan Say─▒l─▒r)

03/07/2018 - 04:23 Ar┼čiv Belgelerinde L├ópseki (1915 - 1922) (H├╝seyin Arabac─▒)

24/05/2018 - 04:02 Yar─▒madaÔÇÖdaki Ate┼čkes: 24 May─▒s 1915 - The Armistice on the Gallipoli Peninsula - 24 May 1915 (Yusuf Ali ├ľzkan)

20/05/2018 - 08:02 ├çanakkale Sava┼č─▒ Siperin Ard─▒ Vatan (G├╝rsel G├Ânc├╝ - ┼×ahin Aldo─čan)

16/05/2018 - 09:33 Payitahtta Nutuklar─▒m : Cemal Pa┼čaÔÇÖy─▒ Y├╝celtme Amac─▒yla Yaz─▒lm─▒┼č Bir Risale (Nevzat Artu├ž)

06/05/2018 - 20:14 Haf─▒z Hakk─▒ Pa┼ča Hayat─▒ Ve Eserleri (Mustafa Birol ├ťlker)

28/04/2018 - 06:41 Mahmut Sabri Bey Ve Sedd├╝lbahir Savunmas─▒n─▒n ─░lk ├ť├ž G├╝n├╝ (Burhan Say─▒l─▒r)

24/04/2018 - 07:03 25 Nisan 1915 Gelibolu Yar─▒madas─▒ ├ç─▒karmalar─▒ ├ťzerine Taktik Yakla┼č─▒mlar (B├╝lend ├ľzen)

18/04/2018 - 10:58 ├çanakkale Sava┼č─▒ Esnas─▒nda ├çekildi─či ─░ddia Edilen Bir Foto─čraf Hakk─▒nda (Erhan ├çif├ži)

13/04/2018 - 05:58 ÔÇťB├╝y├╝k StratejisizlikÔÇŁten Sahadaki Ger├žekliklere, Gazze,Bir├╝ssebi ve Kud├╝sÔÇÖ├╝n Kayb─▒ (B├╝lend ├ľzen)

07/04/2018 - 11:16 18 Mart G├╝n├╝ Dardanos ┼×ehidi Zabit Namzedi Halim Efendi (Ahmet Yurttakal)

04/04/2018 - 06:50 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ nda ─░stanbul a Yap─▒lan Hava Sald─▒r─▒lar─▒ (Emin Kurt - Mesut G├╝venba┼č)

31/03/2018 - 15:41 K─▒sa Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ Tarihi (─░lkin Ba┼čar ├ľzal)

29/03/2018 - 09:02 Bo─čazÔÇÖ─▒n Fedaileri "├çanakkale Bo─čaz─▒ Tahkimatlar─▒ ve ├çanakkale Bo─čaz MuharebeleriÔÇÖnde T├╝rk Top├žusu" adl─▒ kitaplar─▒n tan─▒t─▒m─▒ (Bayram Akg├╝n)

23/03/2018 - 13:22 Verdun Sava┼č─▒ (─░lkin Ba┼čar ├ľzal)

20/03/2018 - 17:57 LondraÔÇÖn─▒n Sava┼č Planlar─▒: 1906 Taba Krizi Ve ├çanakkale (Yusuf Ali ├ľzkan)

17/03/2018 - 04:39 18 Mart ├ľzel - ├çanakkale Bo─čaz─▒ Savunmas─▒nda Kullan─▒lan 240/35ÔÇÖlik Alman Krupp K─▒y─▒ Topunun Teknik ├ľzellikleri (Bayram Akg├╝n)

12/03/2018 - 11:23 Uydurmadan Ger├že─če- ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda Bulutlar ─░├žerisinde Kayboldu─ču ─░ddia Edilen Norfolk Taburu (Tuncay Y─▒lmazer)

25/02/2018 - 13:09 Yi─čitler Harman─▒ Yozgad Mekteb-i Sultanisi -Yozgat Lisesi- (Osman Karaca)

19/02/2018 - 09:19 ├çanakkale Sava┼čÔÇÖ─▒ndan Yadigar Kalan Gazi Toplar Nerede?- B├Âl├╝m 2 (Bayram Akg├╝n)

11/02/2018 - 12:02 ├çanakkale Sava┼čÔÇÖ─▒ndan Yadigar Kalan Gazi Toplar Nerede?- B├Âl├╝m 1 (Bayram Akg├╝n)

05/02/2018 - 05:38 ─░ngilizlerin 1915 Y─▒l─▒ Strateji De─či┼čikli─či: ├çanakkale, ─░ngiliz Karar Vericiler ─░├žin Bir Se├ženek Haline Nas─▒l Geldi? (Yusuf Ali ├Âzkan)

30/01/2018 - 08:02 Medine M├╝dafaas─▒ ve Fahreddin Pa┼ča (S├╝leyman Beyo─člu)

20/01/2018 - 10:18 D├╝┼čman ├çanakkaleÔÇÖyi Ge├žecek Olursa (Do├ž.Dr. Mesut Uyar)

13/01/2018 - 11:19 Amiral CardenÔÇÖin ├çanakkale Bo─čaz─▒ Sald─▒r─▒ Plan─▒ ├ťzerine Bir De─čerlendirme ( Bayram Akg├╝n)

17/12/2017 - 12:41 Gelibolu Yar─▒madas─▒nda Kaybolan ┼×ehitlik ve An─▒tlar (Mustafa Onur Yurdal)

08/12/2017 - 19:02 Tarih dergilerinde Kud├╝s 100.Y─▒l Dosyalar─▒

04/12/2017 - 12:16 Topyekûn Harp Erich von Ludendorff, Erhan Çifci (ed.), Çev. Aynur Onur Çifci-Erhan Çifci (Zafer Efe)

22/11/2017 - 03:49 ├ť├ž Mermi ─░le Bir Defter - ├çanakkaleÔÇÖde Yedek Subay Bir M├╝hendisin Hikayesi (Mustafa Onur Yurdal)

07/11/2017 - 18:30 Pomaklar─▒n ├çanakkale A─č─▒d─▒ - Pesna (├ľmer Arslan)

30/10/2017 - 18:41 25 Nisan 1915, Ar─▒burnu Anzak ├ç─▒karmas─▒nda 57.AlayÔÇÖ─▒n Conkbay─▒r─▒ÔÇÖna ─░ntikali ÔÇô Yeniden De─čerlendirme ( M. ┼×ahin Aldo─čan )

17/10/2017 - 11:31 Prof. Dr. Christopher Bell'in yeni eseri Churchill and the Dardanelles ├╝zerinden bir inceleme: Churchill ├çanakkale Sava┼člar─▒n─▒n tek sorumlusu mudur?

09/09/2017 - 05:40 Florence NightingaleÔÇÖin Eli AnadoluÔÇÖya da De─čmi┼čti-K─▒r─▒m Sava┼č─▒ndan Unutulan ─░lk Prefabrik Hastane: Erenk├Ây (Renkioi) (Mustafa Onur Yurdal)

22/08/2017 - 07:18 Ku┼čatma ve Esaretin Ad─▒ K├ŤTULAM├éRE Esir Bir ─░ngiliz Subay─▒n An─▒lar─▒ - Edward W.C. Sandes -(Muzaffer Albayrak)

09/08/2017 - 18:07 19. T├╝men Kurmay Ba┼čkan─▒ ─░zzettin ├çal─▒┼člarÔÇÖ─▒n ├çe┼čitli Konferans ve Yay─▒nlar─▒nda Conkbay─▒r─▒ S├╝ng├╝ Taarruzu (Melike Bayrak-Mustafa Onur Yurdal)

27/07/2017 - 13:33 ├çanakkaleÔÇÖnin FilistinÔÇÖdeki Yans─▒mas─▒ 2.B├Âl├╝m-2.Gazze Muharebesi(Tuncay Y─▒lmazer )

11/07/2017 - 10:07 ├çanakkaleÔÇÖnin FilistinÔÇÖdeki Yans─▒mas─▒-Gazze Muharebeleri(1.B├Âl├╝m)(Tuncay Y─▒lmazer)

22/05/2017 - 05:29 M├╝stahkem Mevkii nin Anafartalardaki Sesi-K├╝├ž├╝k Anafartalar Toplar─▒(Bayram Akg├╝n)

09/05/2017 - 08:12 K├╗tulam├óre Ku┼čatmas─▒ÔÇÖndan Esarete Y├╝zba┼č─▒ SandesÔÇÖin Hat─▒ralar─▒ - ├çev. Tuncay Y─▒lmazer

02/05/2017 - 11:45 ─░zmir-Bay─▒nd─▒r ─░l├žesinden ├çanakkale Harbine Kat─▒lanlar (Necat ├çetin)

28/04/2017 - 08:49 Kûtulamâre Zaferi 1916(Muzaffer Albayrak,Vahdettin Engin)

23/04/2017 - 21:24 T├╝rk OrdusuÔÇÖnda K├╝nye Uygulamas─▒na ─░li┼čkin ─░lk Giri┼čimler ve ─░lk K├╝nyelerle ─░lgili K─▒sa Bilgiler (The First Attempts On The Use Of Identity Tags In Turkish Army And Information About The Early Identity Tags) (Burhan SAYILIR)

13/04/2017 - 05:43 ├çanakkale Sava┼č─▒, Kara Savunmas─▒ ─░├žin M├╝stahkem Mevkii Top Deste─či (Bayram Akg├╝n)

07/04/2017 - 14:30 Çanakkale Muharebelerinde İdari ve Lojistik Faaliyetler (Ayhan Candan)

06/04/2017 - 19:17 Kabata┼č Erkek Lisesi 1.B├╝y├╝te├ž Tarih ├ľ─črenci Sempozyumu (8-9 Nisan 2017)

04/04/2017 - 21:12 Resmi Belgelere (N├╝fus ├ľl├╝m-Genelkurmay-Kay─▒ts─▒z ├ľl├╝m Defterleri) G├Âre ─░zmir - Beyda─č ┼×ehitleri (Necat ├çetin-A.Levent Ertekin)

31/03/2017 - 07:25 ├çanakkale nin ┼×ehit Kalemleri (─░smail Sabah)

27/03/2017 - 19:43 ├çanakkale M├╝stahkem MevkiiÔÇÖye Ba─čl─▒ Top Mermisi ├çe┼čitleri (Bayram Akg├╝n)

25/03/2017 - 20:58 GeliboluyuAnlamak ├ľzel- 100. Y─▒l─▒nda Gazze Muharebeleri Kahramanlar─▒n─▒ An─▒yoruz (Tuncay Y─▒lmazer)

17/03/2017 - 21:15 18 Mart ├ľzel Makalesi - Ya┼čayanlar─▒n A─čz─▒ndan 18 Mart Bo─čaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Foto─črafla ├çanakkale Bo─čaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebelerinde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 ├çanakkale ZaferiÔÇÖnden Mescid-i NebeviÔÇÖye Enver Pa┼čaÔÇÖn─▒n 1916 Filistin-Hicaz ziyareti(Tuncay Y─▒lmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunmas─▒ Bir Kararg├óh ├çal─▒┼čmas─▒ - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 ─░kinci Kirte Muharebesi (6-8 May─▒s 1915 Taarruzlar─▒) (Y├╝cel ├ľzkorucu)

31/01/2017 - 12:29 T├╝rk Bo─čazlar─▒ Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanl─▒ Bir Mendil Hikayesi (├ľmer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde G├Ân├╝ll├╝ Kahramanlar Osmanc─▒k Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aral─▒k-Ocak Say─▒s─▒nda 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Y─▒lmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birle┼čik Harekat Tecr├╝besi Olarak Cihan Harbinde T├╝rk-Alman Askeri ─░ttifak─▒ (G├╝ltekin Y─▒ld─▒z)

02/12/2016 - 20:23 ├çanakkale Kara Muharebelerinde A─č─▒l Dere (┼×aban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 ├çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (┼×aban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (O─čuz ├çetino─člu)

03/07/2016 - 14:42 ├çanakkaleÔÇÖden 100. Y─▒l─▒nda SommeÔÇÖa:Bir Sava┼č, ─░ki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.D├╝nya Sava┼č─▒ nda ┼×ii Ulemas─▒n─▒n Cihat Fetvalar─▒ ├çer├ževesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kut├╝lamare- Yarbay Mehmed Re┼čid Bey in G├╝nl├╝─č├╝ (─░. Bahtiyar ─░stekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin ├çanakkale Muharebelerinde Sa─čl─▒k Alan─▒ndaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanl─▒ Kurmay Subay─▒- Irakl─▒ K├╝rt Devlet Adam─▒, Mehmet Emin Zeki Bey in Ya┼čam ├ľyk├╝s├╝ (Tuncay Y─▒lmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Sava┼č 1915-1916 Kut├╝lAmare ÔÇô Nikolas Gardner ( Tuncay Y─▒lmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒n─▒n ─░slam D├╝nyas─▒na Etkileri (Y├╝ksel Nizamo─člu)

30/04/2016 - 19:20 ├çanakkale Sava┼č─▒: Bir Siyasi M├╝cadele Alan─▒ (├ľzg├╝r ├ľzt├╝rk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak ├ç─▒karmas─▒ ─░lk Saatleri ÔÇô Daha Erken M├╝dahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekat─▒ - K├╗tulAmare bir zafer midir? ( Tuncay Y─▒lmazer )

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 E─čitimli Neslin Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ ile ─░mtihan─▒ ( Dr. Nuri G├╝├žtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri G├╝├žtekin)

21/03/2016 - 06:35 ├çanakkale Seferberli─či: Sava┼č, E─čitim, Cephe Gerisi (Mustafa Sel├žuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ├ľZEL - ├çanakkale Zaferi ve Cevat Pa┼ča (Ahmet Yurttakal)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 ├çanakkale ┼×ehidi Feyzi ├çavu┼čÔÇÖun Zevcesi Zehra Han─▒m─▒n Padi┼čaha Mektubu (Osman Ko├ž)

23/12/2015 - 16:47 ├çanakkale Sava┼člar─▒nda Binba┼č─▒ Halis BeyÔÇÖe Ait Bir Ganimetin ├ľyk├╝s├╝ (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Z─▒rhl─▒s─▒n─▒n Dram─▒ (Cemalettin Y─▒ld─▒z)

06/12/2015 - 20:29 KutÔÇÖ├╝lamarenin T├╝rklere Tesliminden Sonra Irak ─░ngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 A─čustos 1915 Conkbay─▒r─▒ S├╝ng├╝ H├╝cumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Pa┼čan─▒n Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin 1. D├╝nya Sava┼č─▒na giri┼čiyle ilgili g├Âr├╝┼člerine dair bir belge

Osmanl─▒ Devleti Umumi Harpte Tarafs─▒z Kalabilir miydi? - Yusuf Ak├žura (De─čerlendirme: Muzaffer Albayrak)