Irak Cephesinde G├Ân├╝ll├╝ Kahramanlar Osmanc─▒k Taburu (Muzaffer Albayrak)

Tarih: 19/01/2017   /   Toplam Yorum 5   / Yazar Ad─▒:      /   Okunma 19984

1. D├╝nya Sava┼č─▒ ba┼č─▒nda Rumeli ve KafkasyaÔÇÖdan gelen g├Ân├╝ll├╝ler ile bilhassa Kocaeli ve Sakarya b├Âlgesinden gelen g├Ân├╝ll├╝lerden se├žme ÔÇť├Âzel birliklerÔÇŁ kurulmas─▒ fikri Enver Pa┼ča taraf─▒ndan da uygun g├Âr├╝l├╝nce, her ordu i├žin bir tabur kurulmas─▒na karar verilmi┼čti. Kurulacak ├Âzel birlikleri bir isim verilmesi gerekiyordu. Konulacak ismin, kurulan ├Âzel birliklerin ruhunu yans─▒tacak, tarihi, k├╝lt├╝rel sembol bir isim olmas─▒ isteniyordu. Bu sebeple ─░ttihat ve Terakki ile yak─▒n temasta olan ┼čair ve edebiyat├ž─▒lara dan─▒┼č─▒ld─▒. Rivayete g├Âre bu isim aray─▒┼č─▒ i├žerisinde dan─▒┼č─▒lan ki┼čilerden ├ľmer Seyfettin, Aka G├╝nd├╝z ve Ziya G├ÂkalpÔÇÖin kendi aralar─▒nda ittifak edip ├Ânerdikleri Osmanc─▒k ad─▒ kabul edildi. Enver Pa┼ča ve S├╝leyman Askeri Bey, Osmanc─▒k Taburlar─▒ndan her ordu b├╝nyesinde birer tane kurulmas─▒n─▒ istiyordu. Ancak sava┼č boyunca yaln─▒z iki tabur kurulabilmi┼čti. (M.A)

 

 

Summary

An Ottoman Special Operation Unit in the WW1- Osmanc─▒k Battalion

Historian Muzaffer Albayrak examines an Ottoman voluntary elite force , Osmanc─▒k Battalion in Mesopotamia Front in the First World War. As the war went on, the leader of the Ottoman Special Forces Organisation, Te┼čkilat-─▒ Mahsusa , Major Suleyman Askeri Bey offered Enver Pasha, Ottoman War Minister to form a new voluntary units . Enver Pasha agreed with him and they planned to form a special unit for each army , which composed of voluntaries from Western Thrace as well as North Anatolia's Sakarya, Kocaeli district. But only two battalion could be established contrary to original plan. They fought at Sarikamis Operation, then they were assigned to Mesopotamia front to aid Ottoman troops defeated by British-Indian forces around Basra in the last months of 1914. Suleyman Askeri Bey, as a new commander of Iraq Ottoman troops considered controlling British forces that has advanced along with Tigris and aimed to occupy Amara. Ottoman Forces lead by Suleyman Askeri, composed of remnants of 38.Division, Arab irregulars and as a specific unit Osmanc─▒k Battalions attacked British Forces on 20 January 1915 at Rota village and defeated them successfully. (The Battle of Rota ) Osmancik Battalion played major role in the battle of Rota, despite its heavy casualities.  

 

 

 

Kas─▒m 1914’te 1. Dünya Sava┼č─▒ ba┼člad─▒─č─▒nda 14 Kas─▒m 1914’te Cihat ferman─▒ ile bütün Müslümanlar cihada kat─▒lmak üzere halifenin sanca─č─▒ alt─▒na davet edilmi┼čti. Cihat ferman─▒na muhatap olan Rumeli ve Kafkasya Müslümanlar─▒ndan halifenin ordusuna kat─▒lmak üzere çe┼čitli yollarla evinden kalk─▒p gelmi┼č gönüllü mücahitler ─░stanbul’da toplanmaktayd─▒.

Aral─▒k 1914’te ─░stanbul’da önemli bir say─▒ya ula┼čan gönüllü mücahitlerin bir k─▒sm─▒ birliklere da─č─▒t─▒larak silah alt─▒na al─▒nm─▒┼čt─▒. Tam bu s─▒ralarda Te┼čkilat-─▒ Mahsusa’n─▒n ba┼čkan─▒ olan Süleyman Askeri Bey, bu gönüllülerden özel görevlerde kullan─▒lmak üzere “özel birlikler” kurmaya karar verdi. Süleyman Askeri Bey, 1911 y─▒l─▒nda Trablusgarp’ta, 1912-13’te Balkan Sava┼č─▒’nda edindi─či tecrübelerden, bu gibi özel kuvvetlerin dü┼čman cephe gerisinde ke┼čifler, bask─▒nlar ve gayr-i nizami harpler yaparak önemli hizmetler ifa etti─čini bilmekteydi.

1. Dünya Sava┼č─▒ ba┼č─▒nda Rumeli ve Kafkasya’dan gelen gönüllüler ile bilhassa Kocaeli ve Sakarya bölgesinden gelen gönüllülerden seçme “özel birlikler” kurulmas─▒ fikri Enver Pa┼ča taraf─▒ndan da uygun görülünce, her ordu için bir tabur kurulmas─▒na karar verilmi┼čti.

Kurulacak özel birlikleri bir isim verilmesi gerekiyordu. Konulacak ismin, kurulan özel birliklerin ruhunu yans─▒tacak, tarihi, kültürel sembol bir isim olmas─▒ isteniyordu. Bu sebeple ─░ttihat ve Terakki ile yak─▒n temasta olan ┼čair ve edebiyatç─▒lara dan─▒┼č─▒ld─▒. Rivayete göre bu isim aray─▒┼č─▒ içerisinde dan─▒┼č─▒lan ki┼čilerden Ömer Seyfettin, Aka Gündüz ve Ziya Gökalp’in kendi aralar─▒nda ittifak edip önerdikleri OSMANCIK ad─▒ kabul edildi.

Enver Pa┼ča ve Süleyman Askeri Bey, Osmanc─▒k Taburlar─▒ndan her ordu bünyesinde birer tane kurulmas─▒n─▒ istiyordu. Ancak sava┼č boyunca yaln─▒z iki tabur kurulabildi.

─░┼čte 1914 y─▒l─▒ Aral─▒k ay─▒nda kurulan ilk  “Osmanc─▒k Taburu” asl─▒nda bu tarihte ba┼člam─▒┼č olan Sar─▒kam─▒┼č Harekât─▒ kapsam─▒nda Kafkasya’da Rus ordusunun gerisinde Müslüman ahalinin ya┼čad─▒─č─▒ bölgelerde faaliyet göstermek üzere kullan─▒lacakt─▒.

Irak cephesinde ─░ngilizlerin Basra’y─▒ hemen ard─▒ndan da Kurna’y─▒ i┼čgal etmeleri ve bu cephedeki yegâne ordu birli─či olan 38. Tümen komutan─▒n─▒n ─░ngilizlere esir dü┼čmesi üzerine Irak cephesinde tehlikeli bir durum belirmi┼čti. Bölgede az say─▒daki ordu birliklerini yerel a┼čiret kuvvetleriyle birle┼čtirerek ─░ngilizlere kar┼č─▒ bir cephe hatt─▒ kurmas─▒ için Süleyman Askeri Bey, Enver Pa┼ča taraf─▒ndan Basra Valisi ve Irak kuvvetleri komutan─▒ olarak tayin edilmi┼čti.

Süleyman Askeri Bey, Irak’a giderken son derece güvendi─či subaylar─▒n idaresinde, cesur ve fedakâr gönüllülerden olu┼čan Osmanc─▒k Taburu’nu da yan─▒nda götürdü.

Osmanc─▒k Taburu’nun komutan─▒ olan Yüzba┼č─▒ Cemil Bey, Trablusgarp ve Balkan sava┼člar─▒nda daima Süleyman Askeri’nin yan─▒nda bulunmu┼č olan bir subayd─▒. Cemil Bey ve taburdaki subaylar─▒n ço─ču Te┼čkilat-─▒ Mahsusa’n─▒n mensuplar─▒ndan olu┼čmaktayd─▒. Taburdaki gönüllü mücahitler de canlar─▒n─▒ hiç dü┼čünmeden din ve vatan u─čruna feda etmekten asla sak─▒nmayacak yi─čitlerden kuruluydu.

Osmanc─▒k Taburu’nda her biri ortalama 100 erden olu┼čan alt─▒ bölükte toplam 600-650 asker vard─▒. Taburun k─▒yafet, silah ve donan─▒m─▒ hamiyetli ki┼čilerin gönüllü yard─▒mlar─▒yla ikmal edilmi┼čti.

Süleyman Askeri Bey’le birlikte Irak cephesine giden Osmanc─▒k Taburu’nun aya─č─▒n─▒n tozu ile girdi─či ilk muharebe 20 Ocak 1915’teki Rota Muharebesiydi.

6 Kas─▒m 1914’te Basra Körfezi’nde bulunan Fav yar─▒madas─▒na ç─▒kan ─░ngilizler kar┼č─▒lar─▒nda bulunan zay─▒f Türk savunmas─▒n─▒ püskürterek ilerlemi┼č, 22 Kas─▒m’da Basra’y─▒ i┼čgal etmi┼čti. Irak cephesinde yegâne Türk kuvveti olan 38. Tümenin gücü ─░ngilizleri durdurmaya yetmemi┼čti. Basra’dan sonra Kurna’ya çekilen 38. Tümen Komutan─▒ Suphi Bey, buradaki muharebede ─░ngilizlere esir dü┼čmü┼čtü. Ma─člup olan 38. Tümen da─č─▒ld─▒─č─▒ndan ─░ngilizlerin önünde ciddi bir engel kalmam─▒┼čt─▒. Dicle yönünde ilerleyen ─░ngiliz ordusu Rota köyüne kadar gelmi┼čti.

─░┼čte Irak cephesinde i┼člerin kötüye gitmesi ve ordu komutan─▒n─▒n esir dü┼čmesi üzerine Irak kumandanl─▒─č─▒na tayin edilen Süleyman Askeri Bey, 1914 Aral─▒k ay─▒ sonunda cepheye gelmi┼čti. Bölgede Osmanl─▒ Devleti’ne sad─▒k kalan a┼čiretlerden derledi─či kuvvetleri, zay─▒f 38. Tümen birlikleriyle birlikte toplayarak ─░ngilizlere kar┼č─▒ bir savunma hatt─▒ olu┼čturan Süleyman Askeri Bey, 20 Ocak 1915’te Rota’ya ilerlemi┼č olan ─░ngiliz ordusuna taarruz etti.

Rota muharebesinde Osmanc─▒k Taburu, tam bir kahramanl─▒k destan─▒ yazm─▒┼čt─▒. Muharebenin en kritik safhas─▒nda ─░ngiliz ordusuna hücum eden Osmanc─▒k Taburu, ─░ngilizlerin pani─če kap─▒larak geri çekilmelerini sa─člam─▒┼čt─▒. Ama bu muvaffakiyet Osmanc─▒k Taburuna pahal─▒ya mal olmu┼čtu. Zira taburun sadece komutan─▒ de─čil her ┼čeyi olan Yüzba┼č─▒ Cemil Bey, taburunun ba┼č─▒nda hücuma kalkarken bir ┼čarapnel parças─▒n─▒n isabet etmesiyle orac─▒kta ┼čehit olmu┼čtu. Onun yerine geçen Doktor Yüzba┼č─▒ Sefer Bey de bir kur┼čunla a─č─▒r yaralanm─▒┼č ve sonras─▒nda da ┼čehit dü┼čmü┼čtü. Muharebeyi yak─▒ndan takip eden ve her yere yeti┼čmeye çal─▒┼čan Süleyman Askeri Bey ise cepheye çok yakla┼čt─▒─č─▒ bir s─▒rada iki baca─č─▒n─▒ birden delip geçen bir kur┼čunla yaralanm─▒┼čt─▒.

Rota Muharebesi kazan─▒lm─▒┼čt─▒, ancak Osmanc─▒k Taburu efrad─▒ bu galibiyetin sevincini ya┼čayamad─▒. Zira çok sevdikleri, kalpten ba─čland─▒klar─▒ tabur komutan─▒ Cemil Bey ve Doktor Yüzba┼č─▒ Sefer Bey’in ┼čehit dü┼čmesi, Te┼čkilat-─▒ Mahsusa ba┼čkan─▒ ve Irak ordusu komutan─▒ Süleyman Askeri’nin yaralanmas─▒ taburdaki herkesi üzmü┼čtü.

Osmanc─▒k Taburu Rota Muharebesinden sonraki günlerde, yerinde hiç durmam─▒┼č, sürekli olarak ─░ngilizlerin bulundu─ču bölgelere bask─▒nlar düzenleyerek h─▒rpalam─▒┼č, ─░ran s─▒n─▒rlar─▒ içinde bulunan Ahvaz’daki ─░ngilizlerin petrol tesislerine sabotajlar düzenlemi┼člerdi.

Süleyman Askeri Bey, yaralanm─▒┼č olmas─▒na ra─čmen komutay─▒ b─▒rakmam─▒┼č, Ba─čdat’ta tedavi gördükten sonra bacaklar─▒ndaki yaralar tam manas─▒yla iyile┼čmemi┼čken Nisan ay─▒nda ─░ngiliz ordusuna kar┼č─▒ yeni bir taarruzun planlar─▒n─▒ yapm─▒┼čt─▒. Irak cephesindeki Türk ordusunun 8 bin civar─▒ndaki yetersiz kuvvetine ra─čmen bölgedeki Arap a┼čiretlerden toplad─▒─č─▒ yakla┼č─▒k 20 bin ki┼čilik kuvvete güvenerek ─░ngilizleri ma─člup edip Irak’tan tamam─▒yla atmay─▒ hedefliyordu.

Irak cephesinde önemli muharebelerden biri olan ┼×uayyibe Muharebesi 12-14 Nisan tarihleri aras─▒nda Basra yak─▒nlar─▒ndaki hurmal─▒k ve batakl─▒k bir arazide gerçekle┼čti. Ba┼čta ─░ngilizlere üstünlük kuran Türk ordusu 14 Nisan günü takviye kuvvet alan ve bilhassa topçu ate┼či üstünlü─čünü iyi kullanan ─░ngilizler kar┼č─▒s─▒nda a┼čiretlerden toplanan birlikler bozularak geri çekildi. Az say─▒daki nizami ordu birlikleri üstün ─░ngiliz kuvvetlerine kar┼č─▒ duramayarak ricat etti.

Bercesiye korulu─čunda bulunan ordu karargâh─▒nda yaral─▒ bacaklar─▒ sebebiyle muharebeyi sedye üzerinden yöneten Süleyman Askeri Bey, ordusunun bozularak geri çekilmesini derin bir üzüntü içinde seyretti. Büyük ümitlerle geldi─či Irak cephesinde bu ┼čekilde ma─člup olarak hedeflerine ula┼čamaman─▒n psikolojik çöküntüsü içinde bindirildi─či arabada can─▒na k─▒yd─▒.

Osmanc─▒k Taburu, ┼×uayyibe Muharebesi’ne kat─▒lm─▒┼čt─▒. ─░ngilizlere kar┼č─▒ amans─▒z bir mücadele sergileyen tabur, ordunun genel olarak bozulup geri çekilmesine kadar kar┼č─▒lar─▒ndaki ─░ngiliz kuvvetlerine kök söktürmü┼č, bu u─čurda kendini feda edilmi┼čti.

┼×uayyibe Muharebesi sonunda Osmanc─▒k Taburu 255 ┼čehit 275 yaral─▒ vererek neredeyse mevcudunun tamam─▒n─▒ kaybetmi┼čti.

Bu muharebeden sonra efrad─▒ kalmayan tabur la─čvedilmi┼č, Osmanc─▒k Taburu, fedailik vazifesini tam manas─▒yla yerine getirerek Irak cephesindeki vazifesine son vermi┼čti.

Osmanl─▒ Devleti'nin Harb-i Umumi'ye kat─▒lmas─▒ üzerine ─░sviçre'deki üniversite e─čitimini yar─▒da b─▒rakarak ─░stanbul'a gelen ve Osmanc─▒k Taburunun bir parças─▒ olarak Irak cephesindeki bütün faaliyetlerine gönüllü olarak kat─▒lan mücahid Hamza Osman Erkan y─▒llar sonra, bu kahramanlar taburunu ┼čöyle anlatm─▒┼čt─▒[1]:

***

"Osmanc─▒k Gönüllü Taburu"

1915 y─▒l─▒ ba┼č─▒nda, Büyük Dünya Harbi'nin unutulmu┼č, terk edilmi┼č bir kö┼česinde Basra yak─▒nlar─▒nda çok kanl─▒ sava┼člar oluyordu.

Irak müdafaas─▒n─▒n ilk günlerinde, Dicle ile F─▒rat nehirlerinin birle┼čerek ┼×attülarap ad─▒yla akmaya ba┼člad─▒─č─▒ Kurna mevkii civar─▒nda Rota suyunun kenar─▒ndaki batakl─▒k arazide ve ┼×uayyibe müstahkem ordugâh─▒ önlerinde cereyan eden bu muharebelerde bir kaç misli üstün say─▒da istilac─▒ ─░ngiliz kuvvetlerini aylarca durduran bir avuç kahramandan bahsedece─čim.

Bugün birço─čumuz taraf─▒ndan hiç bilinmeyen, tan─▒nmayan bu isimsiz kahramanlar─▒n hayat─▒n─▒ cephelerde ve ate┼č alt─▒nda, yak─▒ndan takip edebilmek f─▒rsat─▒n─▒ bulmu┼č olanlardan ba┼čkas─▒n─▒n, bunlar─▒n yüksek özveri ve fedakârl─▒klar─▒n─▒ anlayabilmeleri zordur. Can─▒n─▒, mal─▒n─▒, her ┼čeyini vatan u─čruna, gülerek ve isteyerek feda etmek dü┼čüncesinden asla geri durmamak ancak onlarda yanan mukaddes iç ate┼č ile mümkün olabilir.

─░┼čte, Osmanc─▒k Gönüllü Taburu da bunlardan biri idi.

Irak çöllerinde ölmez ve unutulmaz bir nâm b─▒rakan Osmanc─▒k Taburunu ─░stanbul’da te┼čkilatland─▒ran ve yeti┼čtirenlerin ba┼č─▒nda Yüzba┼č─▒ Cemil, Yüzba┼č─▒ Hayri, Üste─čmen Nazillili Fuat, Doktor Yüzba┼č─▒ Sinoplu Sefer, Yüzba┼č─▒ Fatihli Lütfi, Üste─čmen Yusuf Ziya, Doktor Dersimli R─▒za, Yüzba┼č─▒ Avni Boyac─▒köy, Süleyman Askeri Bey’in kâtibi Manast─▒rl─▒ Seyfi, Üste─čmen Fikri, Yüzba┼č─▒ Emirganl─▒ ┼×evket, Yahya Kaptan ve Yüzba┼č─▒ Halim’in adlar─▒n─▒ zikretmek laz─▒m gelir.

Bunlardan Yüzba┼č─▒ Üsküdarl─▒ Cemil ve Doktor Yüzba┼č─▒ Sinoplu Sefer’i ben ilk defa olarak harbin ilk haftalar─▒nda Nuruosmaniye’deki Te┼čkilat-─▒ Mahsusa binas─▒nda te┼čkilat─▒n ┼čefi Süleyman Askeri Bey’in odas─▒nda görmü┼č ve tan─▒m─▒┼čt─▒m.

Kahraman Osmanc─▒k Taburu efrad─▒ndan baz─▒lar─▒, bir vazife ile gitmi┼č oldu─ču Necid Emiri ve Türk dostu ─░bnürre┼čid’in yan─▒ndan henüz dönmü┼č olan me┼čhur yaver Mümtaz Bey ile ba┼č ba┼ča vermi┼č uzun uzun görü┼čüyorlard─▒. Ailemizi yakinen tan─▒yan rahmetli Mümtaz Bey bizi tan─▒┼čt─▒r─▒rken iltifatkâr ve samimi bir muhabbetle karde┼čim Gazi Osman ve benden bahsetti. Doktor Sefer Bey’i esasen daha evvelden uzaktan tan─▒yordum; Enver Pa┼ča’n─▒n ve Süleyman Askeri Bey’in çok sevdikleri ve itimat ettikleri bu genç subaylar cesaret ve fedakârl─▒klar ile tan─▒nm─▒┼č te┼čkilatç─▒ adamlard─▒.

Balkan Harbi’nin sonlar─▒na do─čru Garbî Trakya Türklerini Bulgar istilas─▒ndan kurtarmak gayesi ile kurulan Garbî Trakya Geçici Hükümeti davas─▒nda canla ba┼čla çal─▒┼čm─▒┼č olan Yüzba┼č─▒ Cemil, Trablusgarp ve Bingazi’de de yararl─▒k göstermi┼čtir, Yüzba┼č─▒ Fatihli Lütfi, E┼čref [Ku┼čçuba┼č─▒], Yüzba┼č─▒ Fehmi, Sami, ─░skeçeli Arif ve arkada┼člar─▒n─▒n da Garbî Trakya i┼člerinde can siperâne hizmetleri olmu┼čtur.

─░stanbul’a var─▒┼č─▒m─▒zdan bir kaç gün sonra, ─░zmit mebusu emekli Yüzba┼č─▒ Ziya Bey’in delâleti ile te┼čkilâttan [Te┼čkilat-─▒ Mahsusa] bir Bulgar filintas─▒ ile nagant tabancas─▒n─▒ ald─▒─č─▒m günün sevincini hâlâ hat─▒rlar─▒m. Benim, ailece yerle┼čmi┼č bulundu─čumuz ─░sviçre’den gönüllü olarak memlekete geli┼čim hayata ve istikbâle do─čru bilmeyerek att─▒─č─▒m ilk ad─▒md─▒: ─░sviçre, Enver Pa┼ča, Süleyman Askerî, Osmanc─▒k Taburu... Bu isimler zihnimde pervane gibi dola┼č─▒yordu.

┼×imdi, geçmi┼č günlere bakarak, Birinci Cihan Harbi’ne ait notlar─▒ma göz gezdirirken, çöl maceralar─▒m─▒za ait bir çok hât─▒ralar─▒, vakti ile bütün teferruat─▒ ile kay─▒t etmedi─čimden k─▒smen unutmu┼č oldu─čumu i┼čaret ediyorum; yaln─▒z unutmad─▒─č─▒m ve unutamayaca─č─▒m vakalar aras─▒nda ba┼čl─▒ca bir ┼čey varsa o da Komutan─▒m─▒z Süleyman Askerî Bey’in Bercisiye korulu─ču civar─▒nda intihar─▒ ve bir çok fedakâr silâh arkada┼člar─▒m─▒z─▒n ┼čahadeti ile neticelenen ┼×uayyibe Muharebesi ile Osmanc─▒k Taburu Komutan─▒ Üsküdarl─▒ Cemil ve Doktor Yüzba┼č─▒ Sinoplu Sefer Beyleri kurban vererek ba┼čard─▒─č─▒m─▒z Rota müdafaas─▒d─▒r.

O mahrumiyet, mücadele ve ─▒zt─▒rapl─▒ günleri bugün imi┼č gibi hat─▒rl─▒yorum, mahrumiyetin en büyü─čü ve herkes için k─▒ymetli olan bir tek ┼čey vard─▒: Su!...

Harp meydanlar─▒nda verdi─čimiz zayiattan ba┼čka, ku┼č uçmayan, kervan geçmeyen çöllerde, bin bir zahmet ve me┼čakkatten, açl─▒k, susuzluk, güne┼č çarpmas─▒ ve s─▒cak memleketlere mahsus birçok hastal─▒klardan ne aslan gibi delikanl─▒lar kaybetmi┼čtik.

Ne kadar mert ve k─▒ymetli subay ve erlerimiz oralarda son nefeslerini vermi┼člerdi.

Kumlar─▒n seraplar─▒na kar─▒┼čm─▒┼č olan bu mezars─▒z, ┼čehitlerimizin de aziz hât─▒ralar─▒ önünde kalbimden ta┼čan sayg─▒ hisleri ile e─čilirim.

Vatan u─črunda imanla ölenlerin yüksek ┼čerefi yan─▒nda her ┼čeref sathî ve geçicidir.

Adetçe çok üstün dü┼čman kuvvetlerinin Fav Bo─čaz─▒’ndaki ilk ihraç hareketlerine mühimmats─▒z, topsuz ve vesaitsizlik içinde gö─čüs geren ve iklim ve arazi güçlüklerine ra─čmen tarif edemeyece─čim fedakârl─▒klar göstererek ilk müdafaay─▒ tesis eden, kahraman Kurmay Binba┼č─▒ Adil Bey’ in fedakâr çelik yürekli Anadolu çocuklar─▒ndan müte┼čekkil Türk müfrezesi olmu┼čtur.

Bu müfreze efrad─▒n─▒n harp ederek çekilirken katland─▒klar─▒ zahmetler ve mü┼čkülât her türlü tasavvurun üstünde idi; ekserisinin elbiseleri parça parça, yar─▒ ç─▒plak vücutlar─▒; yorgunluk susuzluk ve g─▒das─▒zl─▒ktan iskelete dönmü┼č bir halde henüz, vard─▒klar─▒ sol cenah cephemizin çarp─▒┼čmalar─▒na soluk almadan at─▒l─▒┼člar─▒ ba┼čl─▒ ba┼č─▒na bir kahramanl─▒k destan─▒d─▒r.

Rota mevkiini tutan, Osmanc─▒k Taburu gönüllüleri ile bunlara kat─▒lan bu ┼čanl─▒ Türk müfrezesinin fedakârl─▒klar─▒n─▒ ölünceye kadar unutmayaca─č─▒m. Millet ve memleket u─črunda gösterilen fedakârl─▒k ve sadakat hiç bir zaman bo┼ča gitmez.

Cepheye gitmek üzere Haydarpa┼ča’dan 28 Kas─▒m 1914 cumartesi günü hareket etmi┼čtik. ─░zmit’te bir saatten fazla bir duraklamadan sonra yolumuza devam ettik ve Büyük Derbend’i de geçtik. Sapanca’ya kadar uzanan göl ve orman ne güzel... Bilhassa Sapanca Gölü ─░sviçre göllerini, ─░sviçre’yi ve orada b─▒rakt─▒─č─▒m anne ve karde┼člerimi, mektebimi, bana hat─▒rlatt─▒. Her geçen dakika beni onlardan biraz daha ay─▒r─▒yordu.

Kim bilir onlar─▒ bir daha ne zaman görecektim?...

Bir dost elin yava┼čça, omzuma dokunmas─▒ ile bu tatl─▒ hayal serap gibi bir anda söndü ve yok oldu...

Harp adam─▒ oldu─ču kadar ince bir fikir ve kalem adam─▒ olan yol arkada┼člar─▒m─▒zdan Yüzba┼č─▒ Halil Türkmen birlikte çay içmek üzere beni kompart─▒man─▒na davet ediyordu. Halil Bey’le kar┼č─▒ kar┼č─▒ya oturuyoruz, istasyonlar sinema ┼čeridi gibi gözümün önünden geçiyordu...

Böylece, candan ve samimi arkada┼člarla seyahat ederek bir kaç günde, o s─▒ralarda Ba─čdat ┼čimendiferinin son istasyonu olan Pozant─▒’ya, vard─▒k. Pozant─▒’dan sonra yolun mühim k─▒sm─▒n─▒ yaya olarak ve gerisini yayl─▒ arabalarla yaparak Adana’ya; oradan da, k─▒smen tren k─▒smen de kamyonla yolculuk ederek Halep’e vard─▒k. Halep’ten itibaren, ba┼čta bizden birkaç gün evvel otomobille hareket eden Süleyman Askeri Bey’in faytonu ile kara ve sonradan Osmanc─▒k taburundaki arkada┼člarla tekrar birle┼čerek, birlikte nehir yolu ile ┼čahturlarla yolumuza devam ettik, burada Binba┼č─▒ Vedat Bey, Üste─čmen Osman Bey, Yüzba┼č─▒ Cemil, Doktor Yüzba┼č─▒ Sefer, Binba┼č─▒ Ali, Doktor Yüzba┼č─▒ R─▒za, Topçu Yüzba┼č─▒ ┼×evki, Yüzba┼č─▒ Lütfi, muharrir ve sporcu Mehmet Ali Fetgeri ve Üste─čmen Nazillili Fuat Beyleri daha yak─▒ndan tan─▒mak f─▒rsat─▒n─▒ elde etmi┼č ve daha sonralar─▒ da çöl hareketinde, kendilerine kar┼č─▒, daima artan bir hürmet ve ba─čl─▒l─▒k duymaya ba┼člam─▒┼čt─▒m.

Vatan─▒ içten bir a┼čkla seven Süleyman Askerî Bey’in bu genç idealist silah arkada┼člar─▒, granit kadar sa─člam birer insan nümûnesi idiler. Maddi dünyay─▒ hiçe sayan ve ate┼č hatt─▒nda birer aslan kesilen Askeri Bey’in karargâh subaylar─▒, kendi haline b─▒rak─▒lm─▒┼č uzak bir cephenin adeta ruhu ve her ┼čeyi idiler. Cephenin, müdafaa tertibat─▒n─▒ temin edecek, yard─▒mc─▒ bir kuvvet halinde dü┼čmanla u─čra┼čmas─▒ için sol cenah emrine bir derecede müstakil bir fedai taburu verilmi┼čti: Osmanc─▒k Taburu.

Efrad─▒n─▒n mühim k─▒sm─▒ Kocaelili, Rumelili seçme gönüllülerden müte┼čekkil olan bu taburun geceli gündüzlü, cüretkârne taciz bask─▒nlardan usanan dü┼čman, nihayet 20 Ocak 1915 sabah─▒, ┼čafak sökerken Rota’daki ileri hatlar─▒m─▒za ani bir surette taarruz etti. O tarihlerde, Irak’ta cereyan eden muharebeler, 19. ve 20. as─▒rlar─▒n pek garip bir mücadelesiydi.

Birkaç as─▒r evvelki Elcezire ahalisinin zaman─▒m─▒za aynen intikal etmi┼č nehir vas─▒talar─▒ ile cephane teçhizat ve askerlerimizi nakletmek, 19. asr─▒n art─▒k müzelere devredilmi┼č eski toplar─▒n─▒ kullanmak zorunda bulunan Basra cephesindeki fedakâr müfrezelerimiz 20. asr─▒n son sistem harp vas─▒talar─▒yla donat─▒lm─▒┼č, metanet ve cesaret ile tan─▒nm─▒┼č bir milletin evlâd─▒ olan ─░ngiliz askerleri ile aslanlar gibi harp ediyorlard─▒.

Servet ve endüstrinin, bizden esirgedi─či modern eksikleri Mehmetçiklerimizin kuvvetli pazusu, metin gö─čsü ile telâfiye çal─▒┼č─▒yor ve insan takatinin d─▒┼č─▒nda bir gayretle bütün güçlükleri yenmeye çal─▒┼čarak ölümle pençele┼čiyorduk. Bu uygun olmayan ┼čartlar ve ahvale ra─čmen mühim muvaffakiyetler de elde ediyorduk. ─░┼čte Rota ve ┼×uayyibe Muharebeleri, böyle denk olmayan ┼čartlar içinde cereyan etmi┼čti.

Has─▒m kuvvet, Rota kanal─▒n─▒n kuzeyindeki eski mantelli toplar─▒m─▒z─▒ son sistem seri ate┼čli bataryalar─▒ ile susturarak, Rota’n─▒n güney sahilinde, kahraman piyadelerimizin inatç─▒ bir müdafaas─▒ ile kar┼č─▒la┼čm─▒┼čt─▒. Kar┼č─▒m─▒zdakiler de, cidden cesurâne ve fedakârane harp ediyorlard─▒. Bu arada, erlerinin mühim k─▒sm─▒, ─░ngiliz çocuklar─▒ ve hatta bir k─▒sm─▒ halis Londral─▒ olan Oxfordshire ve Sandringhamshire hafif piyade taburlar─▒ batakl─▒kta, dizlerine kadar suya batarak, ileri siperlerimize büyük bir cüretle yakla┼čm─▒┼člar ve kanal─▒n 700 metre yak─▒n─▒na ilerlemi┼člerdi. Yan taraf─▒m─▒za sarkarak, arkam─▒z─▒ çevirmek isteyen bu iki cüretkâr taburu durdurmak ve püskürtmek vazifesini üzerine alan Yüzba┼č─▒ Cemil Bey, Osmanc─▒k Taburu fedailerinin ba┼č─▒nda yerden f─▒┼čk─▒r─▒rcas─▒na, harp meydan─▒n─▒ inleten:

― “Allah!... Allah!...” nidalar─▒ ile ┼čiddetli bir ç─▒k─▒┼č hareketi yapt─▒...

Bu anda, muharebe, son derecede k─▒z─▒┼čm─▒┼č bulunuyordu. ─░ngilizler biraz hâkim vaziyette idiler... Osmanc─▒k gönüllülerinin ba─č─▒rarak, hayk─▒rarak el bombalar─▒ ile hücuma geçi┼čleri ile çöl adeta titriyordu. Bu s─▒rada, en ilerideki Hintli kuvvetleri hatlar─▒ aras─▒nda hafif bir karga┼čal─▒k sezildi; az sonra kar┼č─▒m─▒zdaki kuvvetlerden siperlerimize kadar ileriye at─▒lm─▒┼č olan iki taburun da gerilemekte oldu─ču görülüyordu.

Ö─čleye kadar süren, çok çetin ve inatç─▒ bir bo─ču┼čmadan sonra, müdafaadan kar┼č─▒ taarruza kalkan ve tamamen hücuma geçebilen erlerimizin azimkârane savlet ve takibi kar┼č─▒s─▒nda, kar┼č─▒ taraf─▒n büyük k─▒sm─▒ da geri çekilmek zorunda kalarak Mezira’daki müstahkem ordugâh─▒na s─▒─č─▒nm─▒┼čt─▒.

20 Ocak 1915 günü Rota suyunun kenar─▒ndaki batakl─▒k arazide, Türk süngüsü saatlerce korku ve ölüm saçm─▒┼č, sonunda da sava┼č─▒ kazanm─▒┼čt─▒k. Ne yaz─▒k ki hain bir mermi ve bir ┼čarapnel bu muharebelerin kahramanlar─▒ Osmanc─▒k Taburu Kumandan─▒ Cemil Bey’le Doktor Yüzba┼č─▒ Sefer Bey’i aram─▒zdan ebediyen al─▒p götürmü┼čtü...

Yüzba┼č─▒ Cemil Bey, bu muharebede en öne geçerek sad─▒k ve fedakâr Osmanc─▒k Taburu gönüllülerini hücumdan hücuma kald─▒r─▒rken, omuzuna isabet eden ve gövdesinin bir parças─▒n─▒ al─▒p götüren bir ┼čarapnel parças─▒ ile yaralanm─▒┼čt─▒. Cemil Bey yaras─▒na zerre kadar ehemmiyet vermeyerek ve:

― “Hücum, hücum çocuklar!...”

sadas─▒ ile, bir kaç ad─▒m daha ileriye do─čru yürüdükten sonra, k─▒zg─▒n kumlar─▒n üzerine son damla kan─▒n─▒ ak─▒t─▒p sendelemesi ve sonra oldu─ču yere y─▒k─▒lmas─▒ bir olmu┼čtu. Bir anda “hücum, hücum, çocuklar!” diye hayk─▒ran ses kesildi. Bir inilti, a─č─▒r yaral─▒ bir aslan iniltisini and─▒ran bu ses onun, son sesi idi... Rota müdafilerinin korkusuz komutan─▒ Cemil Bey ölmü┼čtü!

Hemen taburun ba┼č─▒na geçen Doktor Yüzba┼č─▒ Sefer Bey de destans─▒ bir kahraman gibi dö─čü┼čerek ve hayk─▒rarak, kur┼čun ve mermi ya─čmuru alt─▒nda hücum ederken çok a─č─▒r bir yara alm─▒┼čt─▒; bu s─▒rada kumandan Süleyman Askeri Bey, yan─▒nda hususi doktoru Yüzba┼č─▒ Nihat Sezai Bey’le yaveri Üste─čmen Rüsûhi Bey oldu─ču halde en ön hatlara giderken baca─č─▒ndan oldukça mühim bir yara alarak ilk vas─▒ta ile Ba─čdat Askeri Hastanesi’ne götürülmek üzere vapura nakledildi. Doktor Yüzba┼č─▒ Sefer Bey, ayn─▒ vapurla Ba─čdad’a götürülürken arkada┼č─▒ Doktor Yüzba┼č─▒ Nihat Sezai’nin kollar─▒ aras─▒nda son nefesini vermi┼čti.

Cemil ve Sefer Beylerin ┼čahadetleri ve komutan Süleyman Askeri Bey’in a─č─▒r bir surette yaralanmas─▒ üzerine hayret ve deh┼čet içinde kalan Osmanc─▒k Taburu gönüllüleri ç─▒lg─▒na dönerek öfke ve ┼čiddetle kati bir intikam sald─▒r─▒┼č─▒na geçerek kar┼č─▒ taraf─▒n döküntülerini de tamamen püskürtmü┼člerdir. Aziz ┼čehitlerimizin intikam─▒ al─▒nm─▒┼čt─▒. Geç vakit yara bere içinde ordugâha muzafferen dönen ve fakat pek sevdikleri subay ve komutanlar─▒n─▒n ac─▒s─▒ ile teessür içinde içleri yanmakta olan yi─čitlerimizin hepsi de aç ve susuz bulunmalar─▒na ra─čmen a─č─▒zlar─▒na bir lokma koymadan tüfeklerine sar─▒lm─▒┼č yar─▒ uyku yar─▒ uyan─▒k sabah─▒ etmi┼člerdi.

─░┼čte Osmanc─▒k Taburu’nun, Rota müdafilerinin bu kahraman ve cidalci ruhu bütün harp boyunca Irak cephesinin her kö┼česinde ya┼čam─▒┼čt─▒r. ┼×imdi, birçoklar─▒n─▒n kemikleri yâd ellerin toprak zerrelerine kar─▒┼čm─▒┼č olan bu ads─▒z ve mezars─▒z kahramanlar─▒ sevgi ve sayg─▒ ile anarak yazd─▒─č─▒m bu sat─▒rlara son verirken, kimin oldu─čunu ┼čimdi hat─▒rlayamad─▒─č─▒m ┼ču k─▒ymetli sözleri tekrarlamaktan kendimi alamayaca─č─▒m.

─░nsanlar do─čar, ya┼čar, ölür, ölenlerin ço─ču unutulur. ─░smi unutulmayan, kendi ölmü┼čken ad─▒ san─▒ ya┼čayanlar milletine vatan─▒na, insanlara iyilik edenler, büyüklük gösterenlerdir.

 


[1] Hamza Osman Erkan, Bir Avuç Kahraman, ─░nk─▒lap Kitabevi, ─░stanbul 1946.


  19984 defa G├Âr├╝nt├╝lendi.

**********************

T├╝m yaz─▒, yorum ve i├žerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yay─▒mlanm─▒┼č olmalar─▒, bu g├Âr├╝┼čleri Tuncay Y─▒lmazer'in benimsedi─či anlam─▒na gelmez. Yorum b├Âl├╝m├╝ ├Âzg├╝r bir tart─▒┼čma ortam─▒ yaratmak i├žin vard─▒r. Ancak sald─▒rgan ve d├╝zeysiz yorumlar yay─▒nlanmayacakt─▒r. E─čer bu siteye ilk kez yorum yaz─▒yorsan─▒z, yorum kurallar─▒na g├Âzatman─▒z─▒ istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

9825_Mesut Uyar 20-01-2017, 04:36:29
┼×uayyibe ve sonras─▒nda Osmanc─▒k Taburundan 100 den fazla asker ─░ngilizlere esir d├╝┼čt├╝. Bunlar─▒n ├žo─čunlu─ču Kut al Amara'daki ─░ngiliz garnizonu teslim olduktan sonra yaral─▒ ve hasta ─░ngiliz ve Hintli esirlerle de─či┼č toku┼č edildi. Halil Kut bu konudan an─▒lar─▒nda bahseder.
 

KATEGOR─░DEK─░ D─░─×ER BA┼×LIKLAR

13/04/2019 - 13:38 Who are your heroes of Gallipoli? An exclusive interview with John Gillam, The author of "Turkish Charlie Ryan" (with Yvonne Fletcher ) ( Tuncay Y─▒lmazer )

09/04/2019 - 13:38 Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču ve D├╝nya Sava┼č─▒ - Said Halim Pa┼ča (Fatih Y├╝cel)

23/03/2019 - 13:18 I. D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda ├ťsk├╝dar Mekteb-i Sultan├«si (Nuri G├╝├žtekin)

17/03/2019 - 14:19 18 MART ├ľZEL - 18 Mart Bo─čaz Harbinde M├╝ttefik Filonun Sald─▒r─▒ Plan─▒ ile T├╝rk Savunma D├╝zeni ├ťzerine De─čerlendirmeler (M. Onur Yurdal)

13/03/2019 - 05:59 Orgeneral Cevat ├çobanl─▒ Pa┼čan─▒n Vefat─▒ Ve Cenaze Merasimi (Ahmet Yurttakal)

03/03/2019 - 05:37 Cephe Hatt─▒ Raporlar─▒na G├Âre Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda ┼×ehit T├╝rk Subaylar─▒ (Nuri G├╝├žtekin)

17/12/2018 - 13:03 Sar─▒kam─▒┼č Harek├ót─▒na Taktik Yakla┼č─▒mlar (Dr. B├╝lend ├ľzen)

09/12/2018 - 10:02 Elveda Zeytinda─č─▒ ÔÇô 100.Y─▒l D├Ân├╝m├╝ÔÇÖnde Kud├╝sÔÇÖ├╝n Kayb─▒n─▒ Yeniden De─čerlendirmek (Tuncay Y─▒lmazer)

05/11/2018 - 12:37 Kararg├óh Umumi Foto─čraf├ž─▒s─▒ Burhan Felek ve ├çanakkale (Mustafa Onur Yurdal)

17/10/2018 - 06:09 Troya M├╝zesinde Bir ├çanakkale ┼×ehidiÔÇÖnin Mezar Ta┼č─▒ (Ahmet Yurttakal)

15/09/2018 - 20:54 Mustafa Kemal Atat├╝rk ve Enver Pa┼ča (─░smail Pehlivan)

30/08/2018 - 10:16 ├çanakkale Sava┼č─▒ Sonras─▒nda Mezarl─▒klar ─░le ─░lgili Ortaya ├ç─▒kan Sorunlar Ve Yap─▒lan Tart─▒┼čmalar (Burhan Say─▒l─▒r)

03/07/2018 - 04:23 Ar┼čiv Belgelerinde L├ópseki (1915 - 1922) (H├╝seyin Arabac─▒)

24/05/2018 - 04:02 Yar─▒madaÔÇÖdaki Ate┼čkes: 24 May─▒s 1915 - The Armistice on the Gallipoli Peninsula - 24 May 1915 (Yusuf Ali ├ľzkan)

20/05/2018 - 08:02 ├çanakkale Sava┼č─▒ Siperin Ard─▒ Vatan (G├╝rsel G├Ânc├╝ - ┼×ahin Aldo─čan)

16/05/2018 - 09:33 Payitahtta Nutuklar─▒m : Cemal Pa┼čaÔÇÖy─▒ Y├╝celtme Amac─▒yla Yaz─▒lm─▒┼č Bir Risale (Nevzat Artu├ž)

06/05/2018 - 20:14 Haf─▒z Hakk─▒ Pa┼ča Hayat─▒ Ve Eserleri (Mustafa Birol ├ťlker)

28/04/2018 - 06:41 Mahmut Sabri Bey Ve Sedd├╝lbahir Savunmas─▒n─▒n ─░lk ├ť├ž G├╝n├╝ (Burhan Say─▒l─▒r)

24/04/2018 - 07:03 25 Nisan 1915 Gelibolu Yar─▒madas─▒ ├ç─▒karmalar─▒ ├ťzerine Taktik Yakla┼č─▒mlar (B├╝lend ├ľzen)

18/04/2018 - 10:58 ├çanakkale Sava┼č─▒ Esnas─▒nda ├çekildi─či ─░ddia Edilen Bir Foto─čraf Hakk─▒nda (Erhan ├çif├ži)

13/04/2018 - 05:58 ÔÇťB├╝y├╝k StratejisizlikÔÇŁten Sahadaki Ger├žekliklere, Gazze,Bir├╝ssebi ve Kud├╝sÔÇÖ├╝n Kayb─▒ (B├╝lend ├ľzen)

07/04/2018 - 11:16 18 Mart G├╝n├╝ Dardanos ┼×ehidi Zabit Namzedi Halim Efendi (Ahmet Yurttakal)

04/04/2018 - 06:50 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ nda ─░stanbul a Yap─▒lan Hava Sald─▒r─▒lar─▒ (Emin Kurt - Mesut G├╝venba┼č)

31/03/2018 - 15:41 K─▒sa Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ Tarihi (─░lkin Ba┼čar ├ľzal)

29/03/2018 - 09:02 Bo─čazÔÇÖ─▒n Fedaileri "├çanakkale Bo─čaz─▒ Tahkimatlar─▒ ve ├çanakkale Bo─čaz MuharebeleriÔÇÖnde T├╝rk Top├žusu" adl─▒ kitaplar─▒n tan─▒t─▒m─▒ (Bayram Akg├╝n)

23/03/2018 - 13:22 Verdun Sava┼č─▒ (─░lkin Ba┼čar ├ľzal)

20/03/2018 - 17:57 LondraÔÇÖn─▒n Sava┼č Planlar─▒: 1906 Taba Krizi Ve ├çanakkale (Yusuf Ali ├ľzkan)

17/03/2018 - 04:39 18 Mart ├ľzel - ├çanakkale Bo─čaz─▒ Savunmas─▒nda Kullan─▒lan 240/35ÔÇÖlik Alman Krupp K─▒y─▒ Topunun Teknik ├ľzellikleri (Bayram Akg├╝n)

12/03/2018 - 11:23 Uydurmadan Ger├že─če- ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda Bulutlar ─░├žerisinde Kayboldu─ču ─░ddia Edilen Norfolk Taburu (Tuncay Y─▒lmazer)

25/02/2018 - 13:09 Yi─čitler Harman─▒ Yozgad Mekteb-i Sultanisi -Yozgat Lisesi- (Osman Karaca)

19/02/2018 - 09:19 ├çanakkale Sava┼čÔÇÖ─▒ndan Yadigar Kalan Gazi Toplar Nerede?- B├Âl├╝m 2 (Bayram Akg├╝n)

11/02/2018 - 12:02 ├çanakkale Sava┼čÔÇÖ─▒ndan Yadigar Kalan Gazi Toplar Nerede?- B├Âl├╝m 1 (Bayram Akg├╝n)

05/02/2018 - 05:38 ─░ngilizlerin 1915 Y─▒l─▒ Strateji De─či┼čikli─či: ├çanakkale, ─░ngiliz Karar Vericiler ─░├žin Bir Se├ženek Haline Nas─▒l Geldi? (Yusuf Ali ├Âzkan)

30/01/2018 - 08:02 Medine M├╝dafaas─▒ ve Fahreddin Pa┼ča (S├╝leyman Beyo─člu)

20/01/2018 - 10:18 D├╝┼čman ├çanakkaleÔÇÖyi Ge├žecek Olursa (Do├ž.Dr. Mesut Uyar)

13/01/2018 - 11:19 Amiral CardenÔÇÖin ├çanakkale Bo─čaz─▒ Sald─▒r─▒ Plan─▒ ├ťzerine Bir De─čerlendirme ( Bayram Akg├╝n)

17/12/2017 - 12:41 Gelibolu Yar─▒madas─▒nda Kaybolan ┼×ehitlik ve An─▒tlar (Mustafa Onur Yurdal)

08/12/2017 - 19:02 Tarih dergilerinde Kud├╝s 100.Y─▒l Dosyalar─▒

04/12/2017 - 12:16 Topyekûn Harp Erich von Ludendorff, Erhan Çifci (ed.), Çev. Aynur Onur Çifci-Erhan Çifci (Zafer Efe)

22/11/2017 - 03:49 ├ť├ž Mermi ─░le Bir Defter - ├çanakkaleÔÇÖde Yedek Subay Bir M├╝hendisin Hikayesi (Mustafa Onur Yurdal)

07/11/2017 - 18:30 Pomaklar─▒n ├çanakkale A─č─▒d─▒ - Pesna (├ľmer Arslan)

30/10/2017 - 18:41 25 Nisan 1915, Ar─▒burnu Anzak ├ç─▒karmas─▒nda 57.AlayÔÇÖ─▒n Conkbay─▒r─▒ÔÇÖna ─░ntikali ÔÇô Yeniden De─čerlendirme ( M. ┼×ahin Aldo─čan )

17/10/2017 - 11:31 Prof. Dr. Christopher Bell'in yeni eseri Churchill and the Dardanelles ├╝zerinden bir inceleme: Churchill ├çanakkale Sava┼člar─▒n─▒n tek sorumlusu mudur?

09/09/2017 - 05:40 Florence NightingaleÔÇÖin Eli AnadoluÔÇÖya da De─čmi┼čti-K─▒r─▒m Sava┼č─▒ndan Unutulan ─░lk Prefabrik Hastane: Erenk├Ây (Renkioi) (Mustafa Onur Yurdal)

22/08/2017 - 07:18 Ku┼čatma ve Esaretin Ad─▒ K├ŤTULAM├éRE Esir Bir ─░ngiliz Subay─▒n An─▒lar─▒ - Edward W.C. Sandes -(Muzaffer Albayrak)

09/08/2017 - 18:07 19. T├╝men Kurmay Ba┼čkan─▒ ─░zzettin ├çal─▒┼člarÔÇÖ─▒n ├çe┼čitli Konferans ve Yay─▒nlar─▒nda Conkbay─▒r─▒ S├╝ng├╝ Taarruzu (Melike Bayrak-Mustafa Onur Yurdal)

27/07/2017 - 13:33 ├çanakkaleÔÇÖnin FilistinÔÇÖdeki Yans─▒mas─▒ 2.B├Âl├╝m-2.Gazze Muharebesi(Tuncay Y─▒lmazer )

11/07/2017 - 10:07 ├çanakkaleÔÇÖnin FilistinÔÇÖdeki Yans─▒mas─▒-Gazze Muharebeleri(1.B├Âl├╝m)(Tuncay Y─▒lmazer)

22/05/2017 - 05:29 M├╝stahkem Mevkii nin Anafartalardaki Sesi-K├╝├ž├╝k Anafartalar Toplar─▒(Bayram Akg├╝n)

09/05/2017 - 08:12 K├╗tulam├óre Ku┼čatmas─▒ÔÇÖndan Esarete Y├╝zba┼č─▒ SandesÔÇÖin Hat─▒ralar─▒ - ├çev. Tuncay Y─▒lmazer

02/05/2017 - 11:45 ─░zmir-Bay─▒nd─▒r ─░l├žesinden ├çanakkale Harbine Kat─▒lanlar (Necat ├çetin)

28/04/2017 - 08:49 Kûtulamâre Zaferi 1916(Muzaffer Albayrak,Vahdettin Engin)

23/04/2017 - 21:24 T├╝rk OrdusuÔÇÖnda K├╝nye Uygulamas─▒na ─░li┼čkin ─░lk Giri┼čimler ve ─░lk K├╝nyelerle ─░lgili K─▒sa Bilgiler (The First Attempts On The Use Of Identity Tags In Turkish Army And Information About The Early Identity Tags) (Burhan SAYILIR)

13/04/2017 - 05:43 ├çanakkale Sava┼č─▒, Kara Savunmas─▒ ─░├žin M├╝stahkem Mevkii Top Deste─či (Bayram Akg├╝n)

07/04/2017 - 14:30 Çanakkale Muharebelerinde İdari ve Lojistik Faaliyetler (Ayhan Candan)

06/04/2017 - 19:17 Kabata┼č Erkek Lisesi 1.B├╝y├╝te├ž Tarih ├ľ─črenci Sempozyumu (8-9 Nisan 2017)

04/04/2017 - 21:12 Resmi Belgelere (N├╝fus ├ľl├╝m-Genelkurmay-Kay─▒ts─▒z ├ľl├╝m Defterleri) G├Âre ─░zmir - Beyda─č ┼×ehitleri (Necat ├çetin-A.Levent Ertekin)

31/03/2017 - 07:25 ├çanakkale nin ┼×ehit Kalemleri (─░smail Sabah)

27/03/2017 - 19:43 ├çanakkale M├╝stahkem MevkiiÔÇÖye Ba─čl─▒ Top Mermisi ├çe┼čitleri (Bayram Akg├╝n)

25/03/2017 - 20:58 GeliboluyuAnlamak ├ľzel- 100. Y─▒l─▒nda Gazze Muharebeleri Kahramanlar─▒n─▒ An─▒yoruz (Tuncay Y─▒lmazer)

17/03/2017 - 21:15 18 Mart ├ľzel Makalesi - Ya┼čayanlar─▒n A─čz─▒ndan 18 Mart Bo─čaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Foto─črafla ├çanakkale Bo─čaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebelerinde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 ├çanakkale ZaferiÔÇÖnden Mescid-i NebeviÔÇÖye Enver Pa┼čaÔÇÖn─▒n 1916 Filistin-Hicaz ziyareti(Tuncay Y─▒lmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunmas─▒ Bir Kararg├óh ├çal─▒┼čmas─▒ - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 ─░kinci Kirte Muharebesi (6-8 May─▒s 1915 Taarruzlar─▒) (Y├╝cel ├ľzkorucu)

31/01/2017 - 12:29 T├╝rk Bo─čazlar─▒ Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanl─▒ Bir Mendil Hikayesi (├ľmer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde G├Ân├╝ll├╝ Kahramanlar Osmanc─▒k Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aral─▒k-Ocak Say─▒s─▒nda 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Y─▒lmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birle┼čik Harekat Tecr├╝besi Olarak Cihan Harbinde T├╝rk-Alman Askeri ─░ttifak─▒ (G├╝ltekin Y─▒ld─▒z)

02/12/2016 - 20:23 ├çanakkale Kara Muharebelerinde A─č─▒l Dere (┼×aban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 ├çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (┼×aban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (O─čuz ├çetino─člu)

03/07/2016 - 14:42 ├çanakkaleÔÇÖden 100. Y─▒l─▒nda SommeÔÇÖa:Bir Sava┼č, ─░ki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.D├╝nya Sava┼č─▒ nda ┼×ii Ulemas─▒n─▒n Cihat Fetvalar─▒ ├çer├ževesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kut├╝lamare- Yarbay Mehmed Re┼čid Bey in G├╝nl├╝─č├╝ (─░. Bahtiyar ─░stekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin ├çanakkale Muharebelerinde Sa─čl─▒k Alan─▒ndaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanl─▒ Kurmay Subay─▒- Irakl─▒ K├╝rt Devlet Adam─▒, Mehmet Emin Zeki Bey in Ya┼čam ├ľyk├╝s├╝ (Tuncay Y─▒lmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Sava┼č 1915-1916 Kut├╝lAmare ÔÇô Nikolas Gardner ( Tuncay Y─▒lmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒n─▒n ─░slam D├╝nyas─▒na Etkileri (Y├╝ksel Nizamo─člu)

30/04/2016 - 19:20 ├çanakkale Sava┼č─▒: Bir Siyasi M├╝cadele Alan─▒ (├ľzg├╝r ├ľzt├╝rk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak ├ç─▒karmas─▒ ─░lk Saatleri ÔÇô Daha Erken M├╝dahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekat─▒ - K├╗tulAmare bir zafer midir? ( Tuncay Y─▒lmazer )

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 E─čitimli Neslin Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ ile ─░mtihan─▒ ( Dr. Nuri G├╝├žtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri G├╝├žtekin)

21/03/2016 - 06:35 ├çanakkale Seferberli─či: Sava┼č, E─čitim, Cephe Gerisi (Mustafa Sel├žuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ├ľZEL - ├çanakkale Zaferi ve Cevat Pa┼ča (Ahmet Yurttakal)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 ├çanakkale ┼×ehidi Feyzi ├çavu┼čÔÇÖun Zevcesi Zehra Han─▒m─▒n Padi┼čaha Mektubu (Osman Ko├ž)

23/12/2015 - 16:47 ├çanakkale Sava┼člar─▒nda Binba┼č─▒ Halis BeyÔÇÖe Ait Bir Ganimetin ├ľyk├╝s├╝ (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Z─▒rhl─▒s─▒n─▒n Dram─▒ (Cemalettin Y─▒ld─▒z)

06/12/2015 - 20:29 KutÔÇÖ├╝lamarenin T├╝rklere Tesliminden Sonra Irak ─░ngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 A─čustos 1915 Conkbay─▒r─▒ S├╝ng├╝ H├╝cumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Pa┼čan─▒n Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin 1. D├╝nya Sava┼č─▒na giri┼čiyle ilgili g├Âr├╝┼člerine dair bir belge

Osmanl─▒ Devleti Umumi Harpte Tarafs─▒z Kalabilir miydi? - Yusuf Ak├žura (De─čerlendirme: Muzaffer Albayrak)