Kutülamare- Yarbay Mehmed Reşid Bey in Günlüğü (İ. Bahtiyar İstekli)

Tarih: 01/06/2016   /   Toplam Yorum 1   / Yazar Adı:      /   Okunma 2510

Reşid Bey'in günlüklerini yazdığı defterlerin yarısı İran yolculuğu, Dilman muharebesi, Fırka'nın geri çekilerek Bitlis'e gelmesi ve o bölgede Ruslarla yapılan savaşlarla ilgili yazdıklarından oluşuyor. Bu kitaba başlangıç olarak, Fırka'nın Irak Cephesi'ne hareket emrini aldığı 8 Ekim 1915 tarihini seçtim. Bu tarihte Pasinler civarında bulunan 51. Tümen aldığı emir üzerine harekete geçmiş, karadan ve Dicle üzerinden yaklaşık bir buçuk ay süren zorlu bir yolculuk yaparak 22 Kasım 1915'te Selmânıpak'ta İngiliz Ordusu karşısında savaşa dahil olmuştur.
Reşid Bey'in alay kumandanı olarak içinde bulunduğu Halil Paşa kumandasındaki 51. Ve 52. Tümenlerden oluşan 18. Kolordu'nun Selmânıpak'ta İngiliz taarruzu karşısında bozulmakta olan kuvvetlerimizin imdadına yetişmesi Irak Cephesi'ndeki savaşın seyrini değiştirmiştir.  Bağdat'a doğru ilerleyen İngiliz kuvvetlerinin ilerleyişi durdurulmuş, karşı taarruzlarla düşman bozgun halinde Kutulamâre'ye sığınmak zorunda kalmıştır. Burada kuşatma altına alınan yaklaşık on dört bin civarındaki düşman kuvveti dört ay sürecek bir kuşatmadan sonra teslim olacaktır.
Reşid Bey Pasinler'den Irak'a doğru hareketinden itibaren geçiş güzergâhını ve konaklama yerlerini, buralardaki yiyecek - içecek durumunu, yolculuk şartlarını ve karşılaştığı olayları günlüğüne kaydetmiştir. Ayrıca, Dicle üzerinde o dönem taşıt olarak kullanılan keleklerle nasıl yolculuk yapıldığını, bu keleklerin ne şekilde inşa edildiğini ve nasıl kullanıldığını detaylı bir şekilde anlatıyor. Bu bölümü o dönemin ulaşım şartlarını ve ordunun lojistik durumunu göstermesi bakımından özellikle önemsiyorum. (İ.B.İ)

 

REŞİD BEY KİMDİR?

Reşid Bey hakkında Kara Kuvvetleri Komutanlığı emeklilik şubesi arşivinde bulunan şahsi dosyasında yer alan bilgiler şöyledir: (Bknz: Birinci Dünya Savaşı'na katılan alay ve daha üst kademedeki komutanların biyografileri, Dr. Hülya Toker, Nurcan Aslan. Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüd Başkanlığı Yayınları, Genelkurmay Basımevi, Ankara 2009)

1871 yılında Halep'te doğmuştur, babasının adı Hasan'dır. Halep Askerî Ortaokulu ve Kuleli Askerî Lisesi'ni bitirdikten sonra 13 Mayıs 1892'de girdiği Harp Okulu'ndan 13 Mart 1895'te teğmen rütbesiyle mezun olmuş, 5. Ordu emrine verilerek 3 Nisan 1895'te 34. Alay 3. Taburuna atanmıştır. 5 Haziran 1898'de rütbesi yüzbaşı yapılarak 7. Ordu 54. Nizamiye Alayı 2. Tabur 3. Bölük'üne, 17 Temmuz 1902'de de 3. Ordu 22. Nizamiye Alayı 1. Tabur 3. Bölük'üne tayin edilmiştir. 7 Mart 1905'te kıdemli yüzbaşı olarak 3. Ordu 44. Alay 4. Redif Taburu'na atanmıştır. 18 Ocak 1909'da binbaşı olarak 3. Ordu 44. Alay 4. Redif Tabur Komutanı olmuştur. 12 Ocak 1914'te 5. Kolordu 44. Alay Komutan muavini, 27 Haziran 1914'te 5. Kolordu 44. Alay Komutanı olmuş; rütbesi 29 Kasım 1914'te yarbay, 7 Haziran 1916'da da albaylığa yükseltilmiştir.

Sonrasında Reşid Bey'in 27 Kasım 1917'de Bursa Esirler Garnizonu Komutanlık Vekâleti'ne, 19 Mart 1918'de Bursa Esirler Garnizon komutanlığına, 30 Eylül 1918'de Batum Tümeni Askerlik Dairesi Başkanlığı'na, 1 Ocak 1919'da 10. Kolordu Asker Alma Kurulu Başkan Vekâleti'ne, 3 Şubat 1919'da Amasya Divan-ı Harb-i Mahsûsî  Başkanlığı'na tayin edildiğini görüyoruz. 18 Eylül 1920'de sağlık durumu nedeniyle emekli olmuştur. Ölüm tarihi bilinmemektedir.

Reşid Bey, 1897 Osmanlı - Yunan, 1911 - 1912 Trablusgarp, 1912 - 1913 Balkan, 1914 - 1918 Birinci Dünya Savaşı ve İstiklal Harbi'ne katılmış; Kutulamâre kuşatmasında 9 Şubat 1916'da Gümüş Muharebe İmtiyaz Madalyası ile ödüllendirilmiştir.

 

Önsöz

Elimde Reşid Bey'in günlüğünü yazdığı beş adet defter bulunmaktadır. Bunlar, zorlu şartarda taşınması ve muhafazası kolay olan cep defterleridir. 1. Dünya Harbi'nde İran, Irak ve Kafkas cephelerinde savaşmış olan Reşid Bey bulunduğu yerlerde günlüğünü bu defterlere yazmıştır.

Reşid Bey Birinci Kuvve-i Seferiye'de 44. Alay komutanıdır. Sonradan 51. Fırka adını alacak olan Birinci Kuvve-i Seferiye 7., 9. ve 44. alaylardan oluşan tümen kuvvetinde bir birliktir. Bu kuvvet Kafkas Cephesi'nde karşımızda bulunan Rus kuvvetlerini arkadan çevirmek ve geriden vurmak amacıyla İran üzerinden Azerbaycan'a sevkedilmek üzere bizzat Enver Paşa'nın emriyle amcası Halil Paşa kumandasında İstanbul'da oluşturulmuştur. 31 Ocak 1915'te Haydarpaşa'dan İran'a, bir maceraya doğru yola çıkan bu kuvvetin subayları gönüllü olarak katılmak isteyenlerden seçilmişlerdir.

51. Tümen zorlu ve maceralı bir yolculukla Musul - Erbil - Revandiz üzerinden İran'a girerek Dilman'da Rus kuvvetlerine saldırır. Burada yenilgiye uğrayan Tümen geri çekilmek zorunda kalır. Rusların Van'ı ele geçirerek ilerlemeleri ve bölgedeki Ermeni çetelerinin saldırıları sebepleriyle de bu kuvvet geri çağrılır ve Hakkâri - Yüksekova üzerinden giriş yaparak Van Gölü güneyinden yüksek dağlar, sarp geçitler ve vadilerden çok zorlu şartlarda çekilerek Bitilis'e kadar gelir. Burada Ahlat'a kadar ilerlemiş olan Rus kuvvetleriyle tekrar savaşlar yapan Tümen, Irak Cephesi'nde İngilizlerin Dicle üzerinden Bağdat'a yürümeleri ve Bağdat'ın tehlike altına girmesi üzerine Irak'a hareket emrini alır.

Reşid Bey'in günlüklerini yazdığı defterlerin yarısı İran yolculuğu, Dilman muharebesi, Fırka'nın geri çekilerek Bitlis'e gelmesi ve o bölgede Ruslarla yapılan savaşlarla ilgili yazdıklarından oluşuyor. Bu kitaba başlangıç olarak, Fırka'nın Irak Cephesi'ne hareket emrini aldığı 8 Ekim 1915 tarihini seçtim. Bu tarihte Pasinler civarında bulunan 51. Tümen aldığı emir üzerine harekete geçmiş, karadan ve Dicle üzerinden yaklaşık bir buçuk ay süren zorlu bir yolculuk yaparak 22 Kasım 1915'te Selmânıpak'ta İngiliz Ordusu karşısında savaşa dahil olmuştur.

Reşid Bey'in alay kumandanı olarak içinde bulunduğu Halil Paşa kumandasındaki 51. Ve 52. Tümenlerden oluşan 18. Kolordu'nun Selmânıpak'ta İngiliz taarruzu karşısında bozulmakta olan kuvvetlerimizin imdadına yetişmesi Irak Cephesi'ndeki savaşın seyrini değiştirmiştir.  Bağdat'a doğru ilerleyen İngiliz kuvvetlerinin ilerleyişi durdurulmuş, karşı taarruzlarla düşman bozgun halinde Kutulamâre'ye sığınmak zorunda kalmıştır. Burada kuşatma altına alınan yaklaşık on dört bin civarındaki düşman kuvveti dört ay sürecek bir kuşatmadan sonra teslim olacaktır.

Reşid Bey Pasinler'den Irak'a doğru hareketinden itibaren geçiş güzergâhını ve konaklama yerlerini, buralardaki yiyecek - içecek durumunu, yolculuk şartlarını ve karşılaştığı olayları günlüğüne kaydetmiştir. Ayrıca, Dicle üzerinde o dönem taşıt olarak kullanılan keleklerle nasıl yolculuk yapıldığını, bu keleklerin ne şekilde inşa edildiğini ve nasıl kullanıldığını detaylı bir şekilde anlatıyor. Bu bölümü o dönemin ulaşım şartlarını ve ordunun lojistik durumunu göstermesi bakımından özellikle önemsiyorum.

Irak Cephesi'nde Selmânıpak muharebelerinden itibaren savaşın içinde yer alan Reşid Bey çeşitli komuta kademelerinde bulunmuştur. 44. Alay Komutanı olarak bu cepheye geldikten sonra 27 Kasım'da 51. Tümen'e ve ardından da 13. Kolordu'ya vekâleten komutanlık yaptığı, 3 Mart'ta yeniden alayının başına döndüğü günlüğünden anlaşılıyor. Bu aşamalarda bahsettiği olaylar diğer hatırâtlarla kıyaslanarak okunduğunda bölgede cerayan eden hadiselerr hakkında daha sağlıklı sonuçlara ulaşılacaktır. Özellikle İngilizlerden kaçan Hintli askerler hakkında verdiği detaylı bilgiler, havada yapılan mücadele ve düşürülen İngiliz uçağından bahsettiği bölüm, iklim ve bunun savaşa olan etkilerinden bahisleri zikretmeye değer.

Reşid Bey günlüğünde  sadece kuru bir anlatımla olaylardan bahsetmiyor, savaşın insani yanlarına da temas ediyor. Zaman zaman yaşanan yiyecek - içecek sıkıntısı; temizlik ve banyo yapamamak, şehitler, şehitlerin defni; Dicle'nin taşması, siperlerin sular altında kalması; bataklık ve yapışkan sineklerle mücadele, tabiata bahar gelmişken gökyüzünden başka bir şey göremeden siperlerde geçirilen hayat gibi konularda yazdıkları Kutülamâre kuşatmasında ne tür sıkıntıların yaşandığını gözler önüne seriyor.

Elimdeki defterlerde Reşid Bey'in günlüğü 3 Nisan 1916 tarihinde sona eriyor. Bu tarihten sonra Reşid Bey'in günlük yazıp yazmadığını bilmiyorum ancak Kutulamâre kuşatması 26 gün daha devam edecek, 29 Nisan 1916'da İngiliz kuvvetlerinin teslim olmasıyla sona erecektir. 3 Nisan'dan 29 Nisan'a kadar bölgede cereyan eden olaylar kitabın editörü Muzaffer Albayrak Bey tarafından özetlenerek günlüğün sonuna ilave edilmiştir. 

Aradan geçen yüz sene sonra, Reşid Bey'in sesini uğrunda mücadele ettiği vatanının çocuklarına ulaştırabilmiş olmanın mutluluğu içindeyim. Günlüğü yeni harflere aktararak yayına hazırlarken anlaşılır olması için kısmî bir sadeleştirme yapmak icap etti. Sadeleştirmede bire bir, kelimelere bağlı kalmadan, metnin ruhunu koruyarak anlatılmak isteneni vermeye çalıştım. Anlam bozuklukları veya dalgınlıkla yapılmış bariz hatalar varsa düzeltilmiştir. Şu da unutulmamalıdır ki, elimizdeki günlük olağanüstü şartlar altında yazılmış, sonradan bir düzeltme veya kontroldan geçirilmemiştir. Normal parantez içindeki ifadeler Reşid Bey'e aittir. Açıklama ya da ilave olarak tarafımdan eklenme ihtiyacı hissedilen bilgiler köşeli parantez içine alınmıştır. Günlüğün hazırlanmasında mutlaka hatalarım da olmuştur; bunun için başta Reşid Bey'in şahs-ı mâneviyesinden, sonra da siz okuyuculardan affımı istirham eylerim.

Kitabın yayınlanmasına katkı sağlayan Sultanbeyli Belediyesi'ne, metni baştan sona kontrol ederek gerekli düzeltmeleri yapıp, günlüğün sonundaki bilgileri ekleyen kıymetli editörüm Muzaffer Albayrak Beyefendi'ye, Yeditepe sahibi Mustafa Karagüllüoğlu ve yayınevi çalışanlarına ayrı ayrı teşekkürlerimi arz ederim. Bana rahat bir çalışma imkânı sağlayan aileme olan minnetim ise her türlü teşekkürün fevkindedir.

İ. Bahtiyar İstekli

 

Not: Sözkonusu kitap Kutülamare Zaferi'nin 100.Yılı  nedeniyle Sultanbeyli Belediyesi'nin katkılarıyla yayınlanmıştır. İlgili belediyeden temin edilebilir. 

 

 

 

 

 


  2510 defa Görüntülendi.

**********************

Tüm yazı, yorum ve içerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yayımlanmış olmaları, bu görüşleri Tuncay Yılmazer'in benimsediği anlamına gelmez. Yorum bölümü özgür bir tartışma ortamı yaratmak için vardır. Ancak saldırgan ve düzeysiz yorumlar yayınlanmayacaktır. Eğer bu siteye ilk kez yorum yazıyorsanız, yorum kurallarına gözatmanızı istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

9864_Gönül Altay 12-02-2017, 11:42:09
Sayın İ .Bahtiyar İstekli,
Bu gün beni mutlu ettiniz.Yarbay Reşit beyle ilgili kendimce çok arama yaptım.Ama bir neticeye ulaşamamıştım.Bu kitap içinde yazdığınız yazıları okuyunca hem çok duygulandım hem sevindim.Başta siz olmak üzere , tüm emeği gecenlere çok teşekkür ediyorum.Kaleminize ve emeğinize sağlık.Reşit bey benim dedem oluyor.sağlıklı huzurlu başarılı ömürleer diliyorum.saygı ve sevgilerimle gönül Altay
 

KATEGORİDEKİ DİĞER BAŞLIKLAR

07/11/2017 - 18:30 Pomakların Çanakkale Ağıdı - Pesna (Ömer Arslan)

30/10/2017 - 18:41 25 Nisan 1915, Arıburnu Anzak Çıkarmasında 57.Alay’ın Conkbayırı’na İntikali – Yeniden Değerlendirme ( M. Şahin Aldoğan )

17/10/2017 - 11:31 Prof. Dr. Christopher Bell'in yeni eseri Churchill and the Dardanelles üzerinden bir inceleme: Churchill Çanakkale Savaşlarının tek sorumlusu mudur?

09/09/2017 - 05:40 Florence Nightingale’in Eli Anadolu’ya da Değmişti-Kırım Savaşından Unutulan İlk Prefabrik Hastane: Erenköy (Renkioi) (Mustafa Onur Yurdal)

22/08/2017 - 07:18 Kuşatma ve Esaretin Adı KÛTULAMÂRE Esir Bir İngiliz Subayın Anıları - Edward W.C. Sandes -(Muzaffer Albayrak)

09/08/2017 - 18:07 19. Tümen Kurmay Başkanı İzzettin Çalışlar’ın Çeşitli Konferans ve Yayınlarında Conkbayırı Süngü Taarruzu (Melike Bayrak-Mustafa Onur Yurdal)

27/07/2017 - 13:33 Çanakkale’nin Filistin’deki Yansıması 2.Bölüm - 2.Gazze Muharebesi (Tuncay Yılmazer )

11/07/2017 - 10:07 Çanakkale’nin Filistin’deki Yansıması : Gazze Muharebeleri ( 1.Bölüm) (Tuncay Yılmazer)

22/05/2017 - 05:29 Müstahkem Mevkii’nin Anafartalar’daki Sesi - Küçük Anafartalar Topları (Bayram Akgün)

09/05/2017 - 08:12 Kûtulamâre Kuşatması’ndan Esarete Yüzbaşı Sandes’in Hatıraları - Çev. Tuncay Yılmazer

02/05/2017 - 11:45 İzmir-Bayındır İlçesinden Çanakkale Harbine Katılanlar (Necat Çetin)

28/04/2017 - 08:49 Kûtulamâre Zaferi 1916 (Muzaffer Albayrak – Vahdettin Engin)

23/04/2017 - 21:24 Türk Ordusu’nda Künye Uygulamasına İlişkin İlk Girişimler ve İlk Künyelerle İlgili Kısa Bilgiler (The First Attempts On The Use Of Identity Tags In Turkish Army And Information About The Early Identity Tags) (Burhan SAYILIR)

13/04/2017 - 05:43 Müstahkem Mevki’nin Kara Savunması İçin Top Desteği Sağlaması (Bayram Akgün)

07/04/2017 - 14:30 Çanakkale Muharebelerinde İdari ve Lojistik Faaliyetler (Ayhan Candan)

06/04/2017 - 19:17 Kabataş Erkek Lisesi 1.Büyüteç Tarih Öğrenci Sempozyumu (8-9 Nisan 2017)

04/04/2017 - 21:12 Resmi Belgelere (Nüfus Ölüm-Genelkurmay-Kayıtsız Ölüm Defterleri) Göre İzmir - Beydağ Şehitleri (Necat Çetin-A.Levent Ertekin)

31/03/2017 - 07:25 Çanakkale nin Şehit Kalemleri (İsmail Sabah)

27/03/2017 - 19:43 Çanakkale Müstahkem Mevkii’ye Bağlı Top Mermisi Çeşitleri (Bayram Akgün)

25/03/2017 - 20:58 GeliboluyuAnlamak Özel- 100. Yılında Gazze Muharebeleri Kahramanlarını Anıyoruz (Tuncay Yılmazer)

17/03/2017 - 21:15 18 Mart Özel Makalesi - Yaşayanların Ağzından 18 Mart Boğaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Fotoğrafla Çanakkale Boğaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebeleri’nde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 Çanakkale Zaferi’nden Mescid-i Nebevi’ye (Enver Paşa’nın 1916 Filistin-Hicaz ziyareti) (Tuncay Yılmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunması Bir Karargâh Çalışması - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 İkinci Kirte Muharebesi (6-8 Mayıs 1915 Taarruzları) (Yücel Özkorucu)

31/01/2017 - 12:29 Türk Boğazları Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanlı Bir Mendil Hikayesi (Ömer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde Gönüllü Kahramanlar Osmancık Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aralık-Ocak Sayısında 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Yılmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birleşik Harekat Tecrübesi Olarak Cihan Harbinde Türk-Alman Askeri İttifakı (Gültekin Yıldız)

02/12/2016 - 20:23 Çanakkale Kara Muharebelerinde Ağıl Dere (Şaban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 Çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (Şaban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (Oğuz Çetinoğlu)

10/09/2016 - 11:12 Seddülbahir Kahramanı Bigali Mehmet Çavuş (Ömer Arslan)

03/07/2016 - 14:42 Çanakkale’den 100. Yılında Somme’a:Bir Savaş, İki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.Dünya Savaşı nda Şii Ulemasının Cihat Fetvaları Çerçevesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kutülamare- Yarbay Mehmed Reşid Bey in Günlüğü (İ. Bahtiyar İstekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanlı Devleti’nin Çanakkale Muharebelerinde Sağlık Alanındaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanlı Kurmay Subayı- Iraklı Kürt Devlet Adamı, Mehmet Emin Zeki Bey in Yaşam Öyküsü (Tuncay Yılmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Savaş 1915-1916 KutülAmare – Nikolas Gardner ( Tuncay Yılmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci Dünya Savaşının İslam Dünyasına Etkileri (Yüksel Nizamoğlu)

30/04/2016 - 19:20 Çanakkale Savaşı: Bir Siyasi Mücadele Alanı (Özgür Öztürk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak Çıkarması İlk Saatleri – Daha Erken Müdahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekatı - KutülAmare bir zafer midir? ( Tuncay Yılmazer )

13/04/2016 - 05:30 Çanakkale Savaşları ve Barbaros’un Batışı (İsmail Bilgin)

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 Eğitimli Neslin Birinci Dünya Savaşı ile İmtihanı ( Dr. Nuri Güçtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci Dünya Savaşı nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri Güçtekin)

21/03/2016 - 06:35 Çanakkale Seferberliği: Savaş, Eğitim, Cephe Gerisi (Mustafa Selçuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ÖZEL - Çanakkale Zaferi ve Cevat Paşa (Ahmet Yurttakal)

11/03/2016 - 06:49 Zaferi Kanla Yazan Fındıklılı Mehmet Muzaffer (İsmail Bilgin)

02/03/2016 - 12:48 Kut’ül Amare Zaferi -2 (İsmail Bilgin)

29/02/2016 - 11:29 Kut’ül Amare Zaferi -1 (İsmail Bilgin)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 Çanakkale Şehidi Feyzi Çavuş’un Zevcesi Zehra Hanımın Padişaha Mektubu (Osman Koç)

23/12/2015 - 16:47 Çanakkale Savaşlarında Binbaşı Halis Bey’e Ait Bir Ganimetin Öyküsü (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Zırhlısının Dramı (Cemalettin Yıldız)

06/12/2015 - 20:29 Kut’ülamarenin Türklere Tesliminden Sonra Irak İngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 Ağustos 1915 Conkbayırı Süngü Hücumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Paşanın Osmanlı Devleti’nin 1. Dünya Savaşına girişiyle ilgili görüşlerine dair bir belge

Osmanlı Devleti Umumi Harpte Tarafsız Kalabilir miydi? - Yusuf Akçura (Değerlendirme: Muzaffer Albayrak)

Nazım’ın Dayısı Çanakkale Şehidiydi (Melih Şabanoğlu)

Çanakkale Destanının Ölümsüz Efsaneleri (Osman Koç)

21/10/2015 - 04:02 100 Yıl Sonra İlim Heyeti Çanakkale’de Programı

17/10/2015 - 11:50 Çanakkale Savaşı'nın Kanada'da Bıraktığı İzler (Birol Uzunmehmetoglu)

27/09/2015 - 16:01 1917 Yılında Hicaz Cephesi:Arap İsyanının Yayılması ve Medine’nin Tahliyesi Programı (Yüksel Nizamoğlu)

22/09/2015 - 13:07 III. Kolordu’nun Çanakkale Muharebeleri’ne Hazırlanış Süreci (İsmail Bilgin)

15/09/2015 - 04:28 Kutü-l Amare Kahramanı Halil Kut Paşa (Enes Cifci)

11/08/2015 - 04:07 Türkiye Büyük Savaş a Nasıl Girdi? ( Emre Kızılkaya )

29/07/2015 - 03:30 1915 Gelibolu Harbi Günlüğü- Kazım Şakir (İ. Bahtiyar İstekli)

07/07/2015 - 02:49 Suyu Arayan Adamların Öyküsü - Millete Deva Olmak , Osmanlı Savaş Esirleri, TIP ve Milliyetçilik ( 1914-1939 ) -Yücel Yanıkdağ (Tuncay Yılmazer)

30/06/2015 - 03:55 Tarih, Otobiyografi ve Hakikat Yüzbaşı Torosyan Tartışması ve Türkiye’de Tarih Yazımı (Derleyen: Bülent Somay)

21/06/2015 - 16:34 Türklere Esir Olmak (Doğan Şahin)

23/05/2015 - 04:36 Çanakkale Savaşı

16/05/2015 - 15:30 İtilaf Devletleri Askerlerinin Gözüyle Çanakkale

12/05/2015 - 12:50 Muaveneti Milliye Muhribi Torpito Zabiti Ali Haydar Öztalay (Çimen Yüksel)

09/05/2015 - 08:24 Osmanlılar ve Ermeniler / Bir İsyan ve Karşı Harekâtın Tarihi (Edward J. Erickson)

03/05/2015 - 15:39 Neuve Chapelle’den Gelibolu’ya: Bir Askeri Planın Gelibolu’da Uygulamaya Konulması ( Mustafa Onur Yurdal )

28/04/2015 - 03:52 Cephe Arkadaşı Çanakkale Cephesi

25/04/2015 - 03:07 Çanakkale Müstahkem Mevkii Bataryalarının 25 Nisan 1915 ‘teki Rolü (Bayram Akgün)

24/04/2015 - 15:07 25 Nisan 1915 üzerine Gelibolu’yu Anlamak’ta çıkmış makalelerden seçmeler (Tuncay Yılmazer)

18/04/2015 - 17:10 Çanakkale Şehitleri Listesinde Ezineli Yahya Çavuş’un Adı Yok (Osman Koç)

10/04/2015 - 00:06 Kıyamet Koptuğunda - Hasan Cevdet Bey

03/04/2015 - 01:36 Rusya’daki 90.000 Osmanlı Savaş Esiri ve Sarıkamış Muharebesi (Yücel Yanıkdağ)

27/03/2015 - 17:57 Bir Hikayenin Daha Sonu: Topçamlar Tabyası (Bayram Akgün)

14/03/2015 - 07:57 Düşmana Korku Salan Efsanevi İntepe Topçularından Topçu Üsteğmen Mehmet Ali Bey (Muzaffer Albayrak)

11/03/2015 - 02:38 Seddülbahir’de Yalnız Top-210/40’lık Roon Topu (Bayram Akgün)

01/03/2015 - 13:31 Çanakkale Muharebeleri’nin İdaresi, Komutanlar - Strateji (Ed.: Lokman Erdemir, Kürşat Solak)

24/02/2015 - 17:39 Çanakkale Cephesinde Bir Damla Su İçin- Gelibolu Yarımadasında Jeoloji ve Muharebe İlişkisi ( İsmail Bilgin )

15/02/2015 - 17:55 Hashtag Tarih Dergisi Şubat 2015 Sayısında Kitap Değerlendirme Yazısı

08/02/2015 - 07:11 “Hafız Hakkı Paşanın Sarıkamış Günlüğü” Kitabıyla İlgili Mülahazalar (İsmail Bilgin)

// Bir Asır Sonra Ermeni Tehciri ve Çanakkale Üzerine… 100. Yıl Nasıl Anılmalı? (Tuncay Yılmazer)

23/12/2014 - 08:24 Sarıkamış İhata (Kuşatma) Harekâtı (İsmail Bilgin)

17/12/2014 - 02:24 Kut ül Amare Zaferi (Necmettin Özçelik)

08/12/2014 - 18:22 1. Dünya Harbi

06/12/2014 - 13:44 The Water Diviner – Son Umut Filminin Galasından Notlar… ( Tuncay Yılmazer )