Mezopotamya da Bir Savaş 1915-1916 KutülAmare – Nikolas Gardner ( Tuncay Yılmazer )

Tarih: 10/05/2016   /   Toplam Yorum 1   / Yazar Adı:      /   Okunma 4048

Kanada Kraliyet Harp Akademisinde öğretim üyesi olan Nikolas Gardner'in Türkçe'ye çevrilen  Mezopotamya'da Bir Savaş 1915-1916 Kut'ülAmare ( Etkileşim Yayınları, Nisan 2016) kitabı yukarıda saydığım temel eserlerin ve çok sayıda savaşa katılmış kişilerin kaynakları ve zengin arşiv belgelerini değerlendirerek, kuşatmaya giden süreci ve kuşatmayı anlatıyor. Hacmi kalın değil ama “yoğun” bir kitap olduğunu söyleyebiliriz.  Akademik bir eser olsa da , zaman zaman seviye üstü yorumlar yapsa da bu durum konuya yabancı olan okur açısından bir hayli bilgilendirici.


Doğrusunu söylemek gerekirse N.Gardner'in Kut'ülamare adlı eserinin çevirisinin hazırlandığını duyunca çok sevinmiştim. Ancak kitabı okumaya başladığınızda askeri (genel anlamda spesifik konulardaki) eserlerin çevirilerine ne kadar dikkat edilmesi gerektiğini bir kere daha anlıyoruz. KutülAmare kitabının çeviri hataları eseri hakkıyla değerlendirmenin önüne geçmiş. (T.Y)

 

            Birinci Dünya Savaşı Irak cephesinde Osmanlı 6. Ordusunun General Townshend komutasındaki İngiliz/Hint 6.Tümeni ve 30.Tugayını KutülAmare'de 4 ay 23 gün süren muhasara sonucunda teslim almasını Türkiye'de bu yıl ilk kez bu kadar geniş çapta etkinliklerle anıldı, kamuoyunda ilgi çeken tartışmalara neden oldu. Zaferin unutturulduğu, geri planda kaldığı vs. gibi. KutülAmare'nin 100.Yılı bize aynı zamanda şunu hatırlatmalı. Her tarihi olay oluşturduğu “literatür” açısından da önemlidir. KutülAmare Zaferi'nin de bu konuda bir hayli fakir olduğunu söylersek yanılmış olmayız. Seferin Türk tarih anlatımı açısından en önemli kitabı olan Binbaşı Mehmet Emin Bey'in kitabının daha bu yıl Kültür Bakanlığı katkılarıyla okuyucu ile buluştuğunu söylersek durumun ciddiyeti anlaşılır. Türk tarafı anlatımı sadece görev alan subayların anılarının bir bölümüne hapsolmuş iken yabancı literatür bizden biraz daha zengin. 1.Dünya Savaşı Irak Cephesi'nin Resmi tarihi , Çanakkale'de Aspinall-Oglander ne ise Irak cephesi muadili olan Moberly'nin Mesopotamia Campaign, Roger Miller'in The Death An Army-1916, A.J.Barker'in  The Bastard War-Mesopotamia Campaign 1914-1918 , Yakın dönemde çıkan Patrick Crowley'in Kut-1916  sayılabilir. Konuyla ilgili en son yayınlanan çalışma olan Nikolas Gardner'in kitabı Türkçe'ye kazandırıldı.

             Kanada Kraliyet Harp Akademisinde öğretim üyesi olan Nikolas Gardner'in Türkçe'ye çevrilen  Mezopotamya'da Bir Savaş 1915-1916 Kut'ülAmare ( Etkileşim Yayınları, Nisan 2016) kitabı yukarıda saydığım temel eserlerin ve çok sayıda savaşa katılmış kişilerin kaynakları ve zengin arşiv belgelerini değerlendirerek, kuşatmaya giden süreci ve kuşatmayı anlatıyor. Hacmi kalın değil ama “yoğun” bir kitap olduğunu söyleyebiliriz.  Akademik bir eser olsa da , zaman zaman seviye üstü yorumlar yapsa da bu durum konuya yabancı olan okur açısından bir hayli bilgilendirici. Bu arada yazarın Türk tarafının muharebelerini anlatmak için kullandığı ana kaynağın Binbaşı Mehmet Emin Bey'in kitabı olduğunu hatırlatalım.

             Gardner Kut Kuşatmasına giden süreçteki kritik olayları geçmiş literatür ışığında sorguluyor. Bağdat'a neden ilerleme kararı alınmıştı? Selman-ı Pak'ta neden geri çekilme kararı verildi? KutulAmare'de kısılıp kalmak yerine daha geriye gidilebilir miydi? Townshend'in garnizonunu kuşatmadan kurtarmak için kurulan Dicle Kolordusu'nun çabalarının ayrıntılı askeri analizi vs. Townshend'in Hint birlikleri ile ilgili değerlendirmeleri , güvensizliği de Gardner'in çalışmasının ana konularından. Gardner yenilgilerden asıl nedenlerinden birisinin Townshend'in Hint birliklerini iyi anlayamaması olduğunu iddia ediyor.

             Kitap İngiltere'nin Irak politikası gibi politik ve uluslararası ilişkiler, ya da Rusların Doğu cephesindeki eş zamanlı ve İran üzerinden Baratov'un harekatı gibi konulara girmemiş. Muhasara edilmiş kasabada yaşananlar Hintli müslüman ve hindu askerlerin at ve katır eti yememelerinin yol açtığı sorunları etraflıca incelemiş.5000 yakın Hintli asker ve personel takatleri iyice tükenince, ancak 11 Nisan'dan sonra at eti yemeye başlamışlar. Kalanları ısrarla yemeyi reddetmiş. 14 Nisan'a kadar dayanmışlar. Gardner'e göre Hintlilerin bu nedenle tahıl istihkakından fazla almaları İngiliz askerlerle aralarında problemler yaşanmasına neden olmuş. Gardner Hindistandaki Sadece dini değil , kast ve gelenek uygulamalarının bu konuda çok baskın olduğu tesbitinde bulunuyor. Bir İngiliz askerinin tanıklığı dönemin zihniyetini yansıtması açısından önemli: “Norfolk'tan bir bölüğün buraya gelmesiyle çok rahatladık. Çünkü iki alayda sadece 13 beyaz olarak , 15000 asyalı ile savaşan , ince tel örgüler ve birkaç yüz metrelik çamurlu alanla ayrıldığımız 700 Asyalıyı yönetiyorduk.” s.195 Yazar özellikle Sabistepe muharebelerini çok canlı anlatmış. , özellikle kuşatma uzadıkça  İngiliz komuta kademesindeki çekişmeleri, suçlamaları ayrıntılı bir şekilde paylaşmış. Yazar Özellikle Çanakkale Savaşı'ndan sonra gönderilen Maude'in 13. Tümen'inin gelişinin moral kaynağı olduğunu, başarılı bir General olan, Batı cephesi ve Çanakkale Savaşı'nı yaşayan  Maude'nin Topçu ve Piyadenin uyumu konusundaki başarılarının altını çiziyor.                                                                                                      

Kitabın öneminin önüne geçen hatalar

             Doğrusunu söylemek gerekirse N.Gardner'in Kut'ülamare adlı eserinin çevirisinin hazırlandığını duyunca çok sevinmiştim. Ancak kitabı okumaya başladığınızda askeri (genel anlamda spesifik konulardaki) eserlerin çevirilerine ne kadar dikkat edilmesi gerektiğini bir kere daha anlıyoruz. KutülAmare kitabının çeviri hataları eseri hakkıyla değerlendirmenin önüne geçmiş. 

             Kitap Türkçe çevirisinde daha ilk cümlede falso vererek başlıyor. Mezopotamya Seferinin, Batı cephesi ile karşılaştırıldığında akademisyenlerin ve halkın daha fazla ilgisiyle karşılaştığını belirten bir cümle ile karşılaşıyoruz. Bu doğru değil. Belki yazarın böyle bir iddiası mı var diye kitabın İngilizce aslına bakıyoruz. Tabiki hayır! Yazar tam tersini iddia ediyor! Sayfalar ilerlediğinde okuyucuyu İngiliz Keşif Kuvvetinin Basra 'da Tiflis(!) üzerinden hazırlık yaptığını öğreniyoruz. Burada İngiliz Keşif Gücü British Expeditionary Force'un karşılığı olarak çevrilmiş ama hatalı olduğu ortada. Okuyucu Basra'daki bir kuvvetin neden Gürcistan'a doğru harekat için hazırlandığını merak edebilir. Biraz düşününce hatanın nereden kaynaklandığını buluyoruz. Tigris (Dicle) Tiflis olarak çevrilmiş!

             Tarihi eserlerde hatalar zamanında düzeltilmezse kalıcı olabiliyor. [i] Gardner'in kitabında da ne yazıkki bol miktarda örneği var. Kitabın orijinalinde de çok basit olan krokiler vahim bir şekilde hatalı çevrilmiş. Kolordu anlamındaki Corps birlik , Tümen anlamındaki “Division” bölük olarak çevrilince 3 bölüklü Türk ordusu 3 Tugaylı İngiliz ordusuna karşı bir durum ortaya çıkmış. Yukarıda Tigris örneğinde olduğu gibi coğrafi yer adlarında terminolojiye uygun davranılmalıydı. Özellikle Selman-ı Pak Muharebesi anlatılırken Osmanlı cephesinin arkası ve kuzeyindeki Diyala nehri “Sabis” nehri olarak çevrilmiş. Halbuki Sabis , KutülAmare önündeki Es-Sin mevzilerinin en sağındaki bir tepeciğe bizim verdiğimiz isim. İngilizlerin oraya verdiği isim Dujaila. 8 Martta Ali İhsan Bey'e “Sabis” soyadını kazandıran muharebenin yaşandığı yer. Muhtemelen isim benzerliği nedeniyle Diyala nehrinin adı yanlış olarak “Sabis” diye çevrilmiş. s.87 de UmmulTabul muharebesinden bahsedilirken bir İngiliz subayı orijinalinde Diyala nehrinden bahsederken Nurettin Sabis'in ardına kaçabilirdi . diyor.

             Kitap boyunca çok sayıda rütbe ve birlik isimlerinde hatalarla karşılaşıyoruz. Örneğin s. 57 de geçen 6.Piyade Tugayı aslında 6. Süvari Tugayı. ( Mezopotamya cephesinde piyade/ süvari ayrımının ne kadar önemli olduğunu ayrıca belirtmeme gerek yok sanırım ) s. 92 'de Tümen Destek takımının kaptanı olan Warren Sandes... denmiş. Warren Sandes , 6.Hint Tümeninde Köprücü Kolu ya da daha doğru bir ifadeyle Köprü İstihkam Birliği'nin komutanıydı ve Kaptan değil Yüzbaşıydı.  (Anılarını yayına hazırladığım için biliyorum :) Görevi de Dicle üzerine teknelerden oluşan yüzer köprüler yapmaktı. Bridging Train ve Captain ifadeleri yanlış çevrilmiş!

             Ayrıca bazı bölümler de çevirinin anlaşılması güç ya da başta da belirttiğimiz gibi gibi yazarın kastettiğinden farklı bir anlam verilmiş. Örnek vermek gerekirse kitabın özellikle Kut garnizonundaki Hintli birliklerle ilgili önemli değerlendirmeleri olduğunu söylemiştik. Türkçe baskıda sık sık Hintlilerin “cahil” olduklarından bahsediliyor. Çevirmenin orijinal metinde geçen “illiterate” ifadesini “cahil” olarak çevirmesi biraz maksadını aştığını düşünüyorum.Yazar Okuma-yazma bilmediklerini vurgulamak için bu ifadeyi seçerken Türkçeye cahil olarak çevrilmesi şık durmamış.

             Orijinal metinde geçen “territorial” ifadesinin “gönüllü” olarak çevrilmesi de hatalı. İngiliz ordu sisteminde Territorial bizdeki “Redif” sisteminin karşılığı. Yaşları biraz büyük aynı bölgeye mensup kişilerin bulunduğu askeri birlikler. Orijinal isim aynı tutulup dipnotla açıklama yapılabilirdi. Keza KutülAmare garnizonunu kurtarmak için kurulan “Relief Force” Dicle Kolordusu'na Destek Kuvvetleri değil Kurtarma Kuvveti denmesi daha uygun olurdu.

             Yine başka bir yerde şöyle bir ifade ile karşılaşıyoruz:

             İngiliz yazar ve savaş muhabiri Edmund Candler İslam'a bir çağrıda bulunmuş, katlanılmaz bir pozisyondan tek bir makul tutum talep etmiştir, itibarını kaybetmeden hizmet etmeyi reddetmeyi haklı görmüştür  (s.31)

             “T.A Chalmers'a göre Aerial Hastane Gemisinin komutanı inatçı ve yetenekli nitelikleriyle ün kazanmıştı, ama yaralılara karşı son derece umursamazdı.”  Orijinal metinde ise  Aerial hastane gemisinin komutanı T.A Chalmers'in General Gorringe hakkındaki görüşleri anlatılıyor.

             30.Topçu birliği Mezopotamya seferinin en büyük ve en karmaşık saldırısını başlattı ifadesi ise orijinal metinde 30'unda ( Yani 30 Martta) Topçu birliğinin saldırıyı başlattığını yazıyor.

  

            S.118'de Nurettin'in görüşlerini etkileyen tek faktör... değil “Goltz'un Nurettin'in hakkındaki görüşlerini etkileyen tek faktör....” olmalıydı

             Yer isimlerinin nasıl yazılacağı Çanakkale Savaşı kitaplarında da sorundu. Özellikle Irak cephesi gibi hem İngilizlerin , hem Arapların hem de Türklerin verdiği isimlerle karışıklık olabiliyor. Dolayısıyla bu gibi eserlerde hangi isimlerin kullanılacağının baştan belirlenmesi gerekiyor. Örneğin Tizbon mu, Ctesiphon mu , Selman-ı Pak mı ? Özellikle Türk tarafının Irak cephesi terminolojisinde Süveyce bataklığı ile Dicle arasındaki bölgede Ocak-Nisan 1916 ayı muharebeleri 1.-2.3. Felahiye olarak belirtilirken , İngiliz kaynakları giriş mevkideki muharebeleri Hanna, orta mevzilerde yaşanan muharebeleri Felahiye , bataklığın bitimine doğru yaşanan muharebeleri Sannaiyat olarak adlandırıyor. Dolayısıyla muharebe isimlerini Türk kaynaklardan karşılaştıracak okur için dipnotla açıklama koyulabilirdi. Yine bu gibi eserlerde İndex olmaması büyük eksiklik. Kaynakçalar mutlaka ayrıca yazılmalıydı.

             Özetle Nikolas Gardner'in çalışması Kutü'lAmare Kuşatması ile ilgili eksik olan literatürümüze çok önemli bir katkı. Türkçe basımı üzerinde bu kadar titizlikle durmamızın ana nedeni de bu zaten. Bu tip kitapların çevirisinin askeri terminolojiye ve ilgili konuya vakıf uzmanlar tarafından kontrol edilmesi gerekiyor. Yeditepe, İş-Kültür, Timaş gibi yayınevlerinin askeri tarihle ilgili kitaplarında bu kurala hassasiyetle uyduğunu görüyoruz. Etkileşim Yayınevi böyle önemli bir eseri yayın programına almakla çok önemli bir iş gerçekleştirmiş. Sanırım hazırlanması biraz aceleye gelmiş. Umarız yeni baskıda bu hataları düzeltir.

 

Mezopotamya'da Bir Savaş 1915-1916 Kut'ülAmare

Nikolas Gardner

Etkileşim Yayınları, Nisan 2016

238 sayfa

 

 

 

 



[i] Yeri gelmişken tarihi eserlerde baskı hatasının önemi üzerine bir hatıramı  paylaşmak isterim. Çanakkale Muhabeleriyle esaslı olarak ilgilenmeye başladığım dönemde, kitapları baskı üzerine baskı yapan bir ünlü yazarla aynı ortamda bulunma fırsatını yakalamıştım. Yalnız üstadımız Mustafa Kemal Bey'in cepheden 10 Ağustos'ta ayrıldığını, dolayısıyla fazla abartıldığını iddia ediyordu. Bilgi tabiki doğru değildi. 10 Aralık'ta ayrıldığını net bir şekilde biliyordum. İtiraz ettiğimde üstadımız beni fanatik bir Atatürkçü varsaymasından olsa gerek “-Sizin beyninizi yıkamışlar, Bak bakalım Genelkurmayın kitabı ne yazıyor! diye azarlayarak önündeki kitabı uzatmıştı. Gerçekten de kitapta Mustafa Kemal Bey'in 10 Ağustos'ta cepheden ayrıldığını yazıyordu. Ancak bir kaç cümle sonra Aralık ayından bahsediyordu. Baskı hatası olduğu aşikârdı. Üstadımızın etrafında oturanların benimle alay eden kahkahaları hâlâ kulağımda çınlar!


  4048 defa Görüntülendi.

**********************

Tüm yazı, yorum ve içerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yayımlanmış olmaları, bu görüşleri Tuncay Yılmazer'in benimsediği anlamına gelmez. Yorum bölümü özgür bir tartışma ortamı yaratmak için vardır. Ancak saldırgan ve düzeysiz yorumlar yayınlanmayacaktır. Eğer bu siteye ilk kez yorum yazıyorsanız, yorum kurallarına gözatmanızı istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

8506_serdar Halis Ataksor 13-05-2016, 19:22:30
Malesef iyi tetkik edilmeden yapılan konuşmalar insanları gülünç duruma düşürmekte, Genel kurmay kitaplarında da bazı yanlışların olduğu göz önüne alınmalıdır.
 

KATEGORİDEKİ DİĞER BAŞLIKLAR

07/11/2017 - 18:30 Pomakların Çanakkale Ağıdı - Pesna (Ömer Arslan)

30/10/2017 - 18:41 25 Nisan 1915, Arıburnu Anzak Çıkarmasında 57.Alay’ın Conkbayırı’na İntikali – Yeniden Değerlendirme ( M. Şahin Aldoğan )

17/10/2017 - 11:31 Prof. Dr. Christopher Bell'in yeni eseri Churchill and the Dardanelles üzerinden bir inceleme: Churchill Çanakkale Savaşlarının tek sorumlusu mudur?

09/09/2017 - 05:40 Florence Nightingale’in Eli Anadolu’ya da Değmişti-Kırım Savaşından Unutulan İlk Prefabrik Hastane: Erenköy (Renkioi) (Mustafa Onur Yurdal)

22/08/2017 - 07:18 Kuşatma ve Esaretin Adı KÛTULAMÂRE Esir Bir İngiliz Subayın Anıları - Edward W.C. Sandes -(Muzaffer Albayrak)

09/08/2017 - 18:07 19. Tümen Kurmay Başkanı İzzettin Çalışlar’ın Çeşitli Konferans ve Yayınlarında Conkbayırı Süngü Taarruzu (Melike Bayrak-Mustafa Onur Yurdal)

27/07/2017 - 13:33 Çanakkale’nin Filistin’deki Yansıması 2.Bölüm - 2.Gazze Muharebesi (Tuncay Yılmazer )

11/07/2017 - 10:07 Çanakkale’nin Filistin’deki Yansıması : Gazze Muharebeleri ( 1.Bölüm) (Tuncay Yılmazer)

22/05/2017 - 05:29 Müstahkem Mevkii’nin Anafartalar’daki Sesi - Küçük Anafartalar Topları (Bayram Akgün)

09/05/2017 - 08:12 Kûtulamâre Kuşatması’ndan Esarete Yüzbaşı Sandes’in Hatıraları - Çev. Tuncay Yılmazer

02/05/2017 - 11:45 İzmir-Bayındır İlçesinden Çanakkale Harbine Katılanlar (Necat Çetin)

28/04/2017 - 08:49 Kûtulamâre Zaferi 1916 (Muzaffer Albayrak – Vahdettin Engin)

23/04/2017 - 21:24 Türk Ordusu’nda Künye Uygulamasına İlişkin İlk Girişimler ve İlk Künyelerle İlgili Kısa Bilgiler (The First Attempts On The Use Of Identity Tags In Turkish Army And Information About The Early Identity Tags) (Burhan SAYILIR)

13/04/2017 - 05:43 Müstahkem Mevki’nin Kara Savunması İçin Top Desteği Sağlaması (Bayram Akgün)

07/04/2017 - 14:30 Çanakkale Muharebelerinde İdari ve Lojistik Faaliyetler (Ayhan Candan)

06/04/2017 - 19:17 Kabataş Erkek Lisesi 1.Büyüteç Tarih Öğrenci Sempozyumu (8-9 Nisan 2017)

04/04/2017 - 21:12 Resmi Belgelere (Nüfus Ölüm-Genelkurmay-Kayıtsız Ölüm Defterleri) Göre İzmir - Beydağ Şehitleri (Necat Çetin-A.Levent Ertekin)

31/03/2017 - 07:25 Çanakkale nin Şehit Kalemleri (İsmail Sabah)

27/03/2017 - 19:43 Çanakkale Müstahkem Mevkii’ye Bağlı Top Mermisi Çeşitleri (Bayram Akgün)

25/03/2017 - 20:58 GeliboluyuAnlamak Özel- 100. Yılında Gazze Muharebeleri Kahramanlarını Anıyoruz (Tuncay Yılmazer)

17/03/2017 - 21:15 18 Mart Özel Makalesi - Yaşayanların Ağzından 18 Mart Boğaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Fotoğrafla Çanakkale Boğaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebeleri’nde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 Çanakkale Zaferi’nden Mescid-i Nebevi’ye (Enver Paşa’nın 1916 Filistin-Hicaz ziyareti) (Tuncay Yılmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunması Bir Karargâh Çalışması - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 İkinci Kirte Muharebesi (6-8 Mayıs 1915 Taarruzları) (Yücel Özkorucu)

31/01/2017 - 12:29 Türk Boğazları Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanlı Bir Mendil Hikayesi (Ömer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde Gönüllü Kahramanlar Osmancık Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aralık-Ocak Sayısında 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Yılmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birleşik Harekat Tecrübesi Olarak Cihan Harbinde Türk-Alman Askeri İttifakı (Gültekin Yıldız)

02/12/2016 - 20:23 Çanakkale Kara Muharebelerinde Ağıl Dere (Şaban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 Çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (Şaban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (Oğuz Çetinoğlu)

10/09/2016 - 11:12 Seddülbahir Kahramanı Bigali Mehmet Çavuş (Ömer Arslan)

03/07/2016 - 14:42 Çanakkale’den 100. Yılında Somme’a:Bir Savaş, İki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.Dünya Savaşı nda Şii Ulemasının Cihat Fetvaları Çerçevesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kutülamare- Yarbay Mehmed Reşid Bey in Günlüğü (İ. Bahtiyar İstekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanlı Devleti’nin Çanakkale Muharebelerinde Sağlık Alanındaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanlı Kurmay Subayı- Iraklı Kürt Devlet Adamı, Mehmet Emin Zeki Bey in Yaşam Öyküsü (Tuncay Yılmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Savaş 1915-1916 KutülAmare – Nikolas Gardner ( Tuncay Yılmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci Dünya Savaşının İslam Dünyasına Etkileri (Yüksel Nizamoğlu)

30/04/2016 - 19:20 Çanakkale Savaşı: Bir Siyasi Mücadele Alanı (Özgür Öztürk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak Çıkarması İlk Saatleri – Daha Erken Müdahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekatı - KutülAmare bir zafer midir? ( Tuncay Yılmazer )

13/04/2016 - 05:30 Çanakkale Savaşları ve Barbaros’un Batışı (İsmail Bilgin)

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 Eğitimli Neslin Birinci Dünya Savaşı ile İmtihanı ( Dr. Nuri Güçtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci Dünya Savaşı nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri Güçtekin)

21/03/2016 - 06:35 Çanakkale Seferberliği: Savaş, Eğitim, Cephe Gerisi (Mustafa Selçuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ÖZEL - Çanakkale Zaferi ve Cevat Paşa (Ahmet Yurttakal)

11/03/2016 - 06:49 Zaferi Kanla Yazan Fındıklılı Mehmet Muzaffer (İsmail Bilgin)

02/03/2016 - 12:48 Kut’ül Amare Zaferi -2 (İsmail Bilgin)

29/02/2016 - 11:29 Kut’ül Amare Zaferi -1 (İsmail Bilgin)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 Çanakkale Şehidi Feyzi Çavuş’un Zevcesi Zehra Hanımın Padişaha Mektubu (Osman Koç)

23/12/2015 - 16:47 Çanakkale Savaşlarında Binbaşı Halis Bey’e Ait Bir Ganimetin Öyküsü (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Zırhlısının Dramı (Cemalettin Yıldız)

06/12/2015 - 20:29 Kut’ülamarenin Türklere Tesliminden Sonra Irak İngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 Ağustos 1915 Conkbayırı Süngü Hücumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Paşanın Osmanlı Devleti’nin 1. Dünya Savaşına girişiyle ilgili görüşlerine dair bir belge

Osmanlı Devleti Umumi Harpte Tarafsız Kalabilir miydi? - Yusuf Akçura (Değerlendirme: Muzaffer Albayrak)

Nazım’ın Dayısı Çanakkale Şehidiydi (Melih Şabanoğlu)

Çanakkale Destanının Ölümsüz Efsaneleri (Osman Koç)

21/10/2015 - 04:02 100 Yıl Sonra İlim Heyeti Çanakkale’de Programı

17/10/2015 - 11:50 Çanakkale Savaşı'nın Kanada'da Bıraktığı İzler (Birol Uzunmehmetoglu)

27/09/2015 - 16:01 1917 Yılında Hicaz Cephesi:Arap İsyanının Yayılması ve Medine’nin Tahliyesi Programı (Yüksel Nizamoğlu)

22/09/2015 - 13:07 III. Kolordu’nun Çanakkale Muharebeleri’ne Hazırlanış Süreci (İsmail Bilgin)

15/09/2015 - 04:28 Kutü-l Amare Kahramanı Halil Kut Paşa (Enes Cifci)

11/08/2015 - 04:07 Türkiye Büyük Savaş a Nasıl Girdi? ( Emre Kızılkaya )

29/07/2015 - 03:30 1915 Gelibolu Harbi Günlüğü- Kazım Şakir (İ. Bahtiyar İstekli)

07/07/2015 - 02:49 Suyu Arayan Adamların Öyküsü - Millete Deva Olmak , Osmanlı Savaş Esirleri, TIP ve Milliyetçilik ( 1914-1939 ) -Yücel Yanıkdağ (Tuncay Yılmazer)

30/06/2015 - 03:55 Tarih, Otobiyografi ve Hakikat Yüzbaşı Torosyan Tartışması ve Türkiye’de Tarih Yazımı (Derleyen: Bülent Somay)

21/06/2015 - 16:34 Türklere Esir Olmak (Doğan Şahin)

23/05/2015 - 04:36 Çanakkale Savaşı

16/05/2015 - 15:30 İtilaf Devletleri Askerlerinin Gözüyle Çanakkale

12/05/2015 - 12:50 Muaveneti Milliye Muhribi Torpito Zabiti Ali Haydar Öztalay (Çimen Yüksel)

09/05/2015 - 08:24 Osmanlılar ve Ermeniler / Bir İsyan ve Karşı Harekâtın Tarihi (Edward J. Erickson)

03/05/2015 - 15:39 Neuve Chapelle’den Gelibolu’ya: Bir Askeri Planın Gelibolu’da Uygulamaya Konulması ( Mustafa Onur Yurdal )

28/04/2015 - 03:52 Cephe Arkadaşı Çanakkale Cephesi

25/04/2015 - 03:07 Çanakkale Müstahkem Mevkii Bataryalarının 25 Nisan 1915 ‘teki Rolü (Bayram Akgün)

24/04/2015 - 15:07 25 Nisan 1915 üzerine Gelibolu’yu Anlamak’ta çıkmış makalelerden seçmeler (Tuncay Yılmazer)

18/04/2015 - 17:10 Çanakkale Şehitleri Listesinde Ezineli Yahya Çavuş’un Adı Yok (Osman Koç)

10/04/2015 - 00:06 Kıyamet Koptuğunda - Hasan Cevdet Bey

03/04/2015 - 01:36 Rusya’daki 90.000 Osmanlı Savaş Esiri ve Sarıkamış Muharebesi (Yücel Yanıkdağ)

27/03/2015 - 17:57 Bir Hikayenin Daha Sonu: Topçamlar Tabyası (Bayram Akgün)

14/03/2015 - 07:57 Düşmana Korku Salan Efsanevi İntepe Topçularından Topçu Üsteğmen Mehmet Ali Bey (Muzaffer Albayrak)

11/03/2015 - 02:38 Seddülbahir’de Yalnız Top-210/40’lık Roon Topu (Bayram Akgün)

01/03/2015 - 13:31 Çanakkale Muharebeleri’nin İdaresi, Komutanlar - Strateji (Ed.: Lokman Erdemir, Kürşat Solak)

24/02/2015 - 17:39 Çanakkale Cephesinde Bir Damla Su İçin- Gelibolu Yarımadasında Jeoloji ve Muharebe İlişkisi ( İsmail Bilgin )

15/02/2015 - 17:55 Hashtag Tarih Dergisi Şubat 2015 Sayısında Kitap Değerlendirme Yazısı

08/02/2015 - 07:11 “Hafız Hakkı Paşanın Sarıkamış Günlüğü” Kitabıyla İlgili Mülahazalar (İsmail Bilgin)

// Bir Asır Sonra Ermeni Tehciri ve Çanakkale Üzerine… 100. Yıl Nasıl Anılmalı? (Tuncay Yılmazer)

23/12/2014 - 08:24 Sarıkamış İhata (Kuşatma) Harekâtı (İsmail Bilgin)

17/12/2014 - 02:24 Kut ül Amare Zaferi (Necmettin Özçelik)

08/12/2014 - 18:22 1. Dünya Harbi

06/12/2014 - 13:44 The Water Diviner – Son Umut Filminin Galasından Notlar… ( Tuncay Yılmazer )