25 Nisan 1915 Anzak ├ç─▒karmas─▒ ─░lk Saatleri ÔÇô Daha Erken M├╝dahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

Tarih: 23/04/2016   /   Toplam Yorum 9   / Yazar Ad─▒:      /   Okunma 8993

Bu makalede 25 Nisan 1915 Gelibolu Yar─▒madas─▒ Ar─▒burnu ├ç─▒karmas─▒n─▒n ilk saatleri de─čerlendirilmi┼čtir. Anzaklar─▒n ├ž─▒karmas─▒na kar┼č─▒ daha ├Ânceden bilhassa kolordu Komutanl─▒─č─▒ÔÇÖn─▒n iki cepheye yak─▒n yer olan EceabatÔÇÖta bulunmal─▒yd─▒. EceabatÔÇÖta 9. ve 19. T├╝men komutanl─▒klar─▒n─▒ y├Ânetecek ba┼čka bir birim olmay─▒┼č─▒ ilk saatlerdeki sevk idareyi geciktirmi┼č, T├╝rk komuta heyetinde ciddi bir koordinasyonsuzluk ya┼čanm─▒┼čt─▒r. Yar─▒madada geni┼č bir alandan sorumlu olan karargah─▒ Sarafim ├çiftli─čiÔÇÖnde bulunan 9. T├╝men h─▒zl─▒ hareket edememi┼čtir. ─░htiyat t├╝meni 19. T├╝men sava┼ča hemen dahil olmas─▒ ├Ânemliydi. ├çok daha erken m├╝dahale edebilse ├ž─▒karman─▒n seyri de─či┼čebilirdi. Bu konuda yeni ├žal─▒┼čmalar gerekti─či a├ž─▒kt─▒r. (A.Y.)

 

 Müttefik kuvvetleri, Seddülbahir ve Ar─▒burnu’na ç─▒karma gününü 25 Nisan 1915 gününü seçmi┼čti. Birdwood komutas─▒ndaki Anzac Kolordusu’nun ç─▒karma plan─▒ bask─▒n esas─▒na dayan─▒yordu. Hedefi Türk birliklerin kuzey ve güneyle olan irtibat─▒n─▒ kesmek ve Kabatepe’nin 1,5 km. kuzeyinden ┼×arapnel Vadisi’ne kadar olan alana ç─▒karma yapmakt─▒. Sol cenah─▒ ise emniyet alt─▒na ald─▒ktan sonra Maydos’ a do─čru do─ču istikametinde yürümekti. 

Ç─▒karma plan─▒na göre gün a─čarmadan k─▒y─▒ya ç─▒kacak hücum dalgas─▒n─▒n ilk grubu olan 3. Tugay’─▒n birinci dalgas─▒n─▒n, saat 2.35 s─▒ralar─▒nda filikalara yerle┼čtirilmesi tamamland─▒. Askerler sessizce filikalara bindirildi. Gece ay batt─▒ktan sonra ┼čafak sökmesine kadar sadece bir saat karanl─▒k kal─▒yordu. Ay kaybolunca gemiler filikalar─▒ h─▒zla çekmeye ba┼člad─▒. Saat 3.30’da k─▒y─▒dan iki buçuk mil kadar aç─▒kta filikalara ilerle emri verildi. Ç─▒karma kafilesi on iki filikadan olu┼čmaktayd─▒.  Anzak birli─či kuzeye do─čru gitmeye ba┼člad─▒. Saat 4 oldu─čunda Ar─▒burnu önlerine geldiler.

Anzaklar─▒n bu ilerleyi┼či s─▒ras─▒nda Ar─▒burnu m─▒nt─▒kas─▒nda Türk taraf─▒nda durum nas─▒ld─▒? Ç─▒karma fark edildi mi? Ç─▒karma ilk saatlerinde birliklerin Ar─▒burnu’a intikali nas─▒l oldu? Bu sorulara cevap aramaya çal─▒┼čaca─č─▒z.

Ç─▒karma gemilerini saat 2.00 civar─▒nda 27. Alay 8. Bölük neferlerinden Bigal─▒ ─░dris ve Gelibolulu Cemil görmü┼č1 Bölük Komutan─▒ Yüzba┼č─▒ Faik Efendi bu haberi derhal telefonla Kabatepe’deki 2. Tabur komutanl─▒─č─▒na bildirmi┼čtir. ─░htiyatlar da derhal silah ba┼č─▒ yapt─▒. Daha sonra 2 buçuk civar─▒nda gemilerin kalabal─▒kla┼čt─▒─č─▒n─▒ görünce derhal tümene haber verildi. Dolay─▒s─▒yla saat 2 buçuktan itibaren 9. Tümen ve tüm alaylar─▒, ç─▒karma olaca─č─▒ndan haberdard─▒r. Ar─▒burnu’ndan sorumlu 9. Tümen komutan─▒ Albay Halil Sami Bey, ç─▒karma ba┼člad─▒ktan 1 saat sonra ç─▒karma haberini 5.30’da 19. Tümen komutanl─▒─č─▒'na ┼ču raporuyla birlikte haber vermi┼čtir: “ Dü┼čman Ar─▒burnu ile Kabatepe aras─▒nda birçok sefaini harbiyye ve vesait-i nakliyesiyle takarrüble ihraç te┼čebbüsüne ba┼člad─▒─č─▒ ve ┼čimdi Ar─▒burnu’na asker ç─▒kard─▒─č─▒ haber al─▒nd─▒. Beray-i malumat tebli─č olunur.” 19. Tümen Komutan─▒ Yarbay Mustafa Kemal, harp ceridesinde bu raporu görmedi─čini belirtmi┼čtir. Görmemesine imkan olmamakla birlikte o saatlerde tümeni ile birlikte Bigal─▒’da bulunmamaktad─▒r. Zira Ar─▒burnu Muharebeleri raporu kitab─▒nda ç─▒karmadan ┼ču ┼čekilde haberdar oldu─čunu da do─črulamaktad─▒r: “Maltepe’deki 77’nci Alay da telefonla dü┼čman donanmas─▒n─▒n Kabatepe sahillerini bombard─▒mana tuttu─čunu ve Kabatepe’nin kuzeyinden piyade ate┼či duyuldu─ču bildirilmi┼čti. Bunu takiben 9’uncu Tümen Komutanl─▒─č─▒n─▒n saat 05.30’da yaz─▒lan ┼ču raporu gelmi┼čti” 2

19. Tümen Kurmay Ba┼čkan─▒ ─░zzettin Çal─▒┼člar, ç─▒karma haberinin nas─▒l geldi─čini Harp Akademilerinde verdi─či konferansta ┼čöyle anlat─▒yor: "...Çad─▒r─▒mda gece yar─▒lar─▒n─▒ geçen saatlere kadar devam eden mesainin verdi─či yorgunluk içinde derin derin uyumakta iken, Tümen yaveri Süvari Te─čmeni Vahid Efendi beni uyand─▒rd─▒ ve elime bir kâ─č─▒t verdi. Bu kâ─č─▒t Eceabat’ta 9’uncu Tümen Komutan─▒ Albay Halil Sami Bey taraf─▒ndan 19’uncu Tümen Komutan─▒ Yarbay Mustafa Kemal Bey’e saat 5.10’da yaz─▒lan, Seddülbahir ve Ar─▒burnu sahilinde birçok dü┼čman harp ve nakliye gemilerinin yana┼čt─▒─č─▒n─▒ ve ihraç hareketine ba┼člad─▒klar─▒n─▒ bildirir rapor idi. Derhal yavere Komutan Bey taraf─▒ndan görülüp görülmedi─čini sordum. “ Evet, gördü kendisi de yata─č─▒ndan kalk─▒p giyindiler” cevab─▒n─▒ verdi ve sizi istiyor dedi. Acele ile kalk─▒p giyindim ve derhal Komutan─▒n yan─▒na gittim. Ar─▒burnu ve Kabatepe taraf─▒ndan i┼čitilen tüfek sesleri vaziyetin ciddiyet ve ehemmiyetini gösteriyordu. 3

Bu rapor geldikten 20 dakika sonra Mustafa Kemal 3. Kolordu Komutan─▒ Esat Pa┼ča’ya saat 05.50 telefonla ula┼čm─▒┼č, 9. Tümen’den gelen Ar─▒burnu ç─▒karmas─▒ haberini vermi┼čtir.  Ar─▒burnu ve Seddülbahir ç─▒karmas─▒n─▒ ilk haber veren ki┼či 9. Tümen komutan─▒ Albay Halil Sami de─čil 19. Tümen Komutan─▒ Mustafa Kemal idi. Esat Pa┼ča, karargâh─▒n─▒n yak─▒n─▒nda kiral─▒k bir evde kal─▒yordu. 24-25 Nisan gece yar─▒s─▒ saat 05.50’de Esat Pa┼ča hat─▒ralar─▒nda bu an─▒ ┼čöyle bahsediyordu:

“…Gelibolu’da kirada oturdu─čum evde karyolan─▒n ba┼č─▒ ucunda daima bir telefon bulundururdum.11-12 Nisan’da [24-25 Nisan] 5.50 de telefonum ac─▒ ac─▒ zilini çalma─ča ba┼člad─▒, misma─▒ kula─č─▒ma koydum. Maydos’da bulunan Ondokuzuncu F─▒rka Kumandan─▒ Mustafa Kemal Bey; Z─▒rhl─▒ kruvazörlerin himayesi alt─▒nda birçok nakliye gemilerinin Seddülbahir, Ar─▒burnu’na ve Saros’a do─čru yürümekte olduklar─▒n─▒ haber veriyordu.”4

Telefonu kapatan Esat Pa┼ča, do─čruca karargâh─▒na gelir ve tekrar telefon gelir ve arayan Yarbay Mustafa Kemal'dir. Seddülbahir m─▒nt─▒kas─▒ndaki ç─▒karman─▒n detaylar─▒n─▒ verir, kendisinin de bir alayla dü┼čman─▒ kar┼č─▒lamaya gidece─čini belirtir: “Hemen kalkt─▒m ve karargâh─▒ma gittim yerime oturur oturmaz Mustafa Kemal Bey yine telefonla: Dü┼čman─▒n Ar─▒burnu civar─▒na, Seddülbahir cihetinde Z─▒─č─▒ndere’ye asker ç─▒karmaya ba┼člad─▒─č─▒ ve Teke Burnunu i┼čgal etti─čini ve dü┼čman─▒ kar┼č─▒lamak üzere F─▒rkas─▒n─▒n bir alay─▒ ilse Maydos’tan Ar─▒burnu istikamete gidece─čini söyledi.”

 Bu görü┼čmeyi Mustafa Kemal Ar─▒burnu Raporlar─▒ hat─▒rat─▒nda Esat Pa┼ča’n─▒n henüz geli┼čmelerle ilgili tam olarak bilgi alamam─▒┼č oldu─čunu aktarm─▒┼čt─▒r. Mustafa Kemal’in Halil Sami’den önce Esat Pa┼ča’y─▒ birkaç defa aramas─▒ önemli bir ayr─▒nt─▒d─▒r. Zira sava┼č gidi┼čat─▒n─▒ iyi okumu┼čtur.

Öte yandan ç─▒karma saatlerinde Maydos’ta bulunan 27’nci Alay Komutan─▒ Yarbay ┼×efik, ilk ç─▒karma haberleri üzerine bir an önce ç─▒karma yerlerine yeti┼čmek istiyordu. Üçüncü kez tekrarlad─▒─č─▒ izni saat 05.45’te gelmi┼č, Alay hemen Ar─▒burnu’na hareket etmi┼čtir. Bu durum gösteriyor ki 9. Tümen Komutanl─▒─č─▒ durumun vahametini ve büyüklü─čünü ancak saat 5.30 gibi kavram─▒┼čt─▒r.

Saat 6.30 oldu─čunda 9.Tümen Komutan─▒ Albay Halil Sami 19.Tümene bir rapor yazarak bir taburluk destek kuvvet istemi┼čtir;

Kabatepe’de Tabur Komutanl─▒─č─▒ndan ┼čimdi al─▒nan raporda; dü┼čman─▒n Ar─▒burnu s─▒rtlar─▒ndan Kabatepe’nin gerilerindeki s─▒rtlar─▒ ku┼čatmakta oldu─ču bildiriliyor. En yak─▒n olmas─▒ nedeniyle Maltepe’deki kuvvetinizden bir taburu Kabatepe’nin kuzeyindeki Ar─▒burnu’na kar┼č─▒ olan s─▒rtlara süratle sevkle sonucunun bildirilmesi rica olunur.”

Mustafa Kemal bu yard─▒ma bir taburla de─čil bir alay, bir cebel bataryas─▒ ve bir s─▒hhiye bölü─čü ile deste─če gitmi┼čtir. Fazla kuvvetle cepheye yard─▒ma gidilmesi sava┼č─▒n seyrini etkilemi┼čtir.

19. Tümen Komutan─▒ Mustafa Kemal, Halil Sami’ye cevap yazd─▒ ve harekete geçmeden önce Gelibolu’daki 3’üncü Kolordu Komutanl─▒─č─▒na saat 07.00’de ┼ču raporu yazd─▒rd─▒: “Kabatepe ile Ar─▒burnu aras─▒nda karaya ç─▒kt─▒─č─▒ ö─črenilen dü┼čman─▒n kuvveti henüz anla┼č─▒lamad─▒. Dü┼čman─▒n Kocadere bat─▒s─▒ndaki s─▒rtlar─▒ i┼čgal etmesine meydan  vermemek için 57’nci Alay ve bir da─č bataryas─▒n─▒ ┼čimdi o tarafa hareket ettiriyorum. Dü┼čman─▒n kuvvet ve durumunu anlamak, ona göre gerekli tedbirleri almak üzere tümen kurmay ba┼čkan─▒n─▒ karargâhta b─▒rakarak bizzat oraya gidiyorum. Tümen büyük k─▒sm─▒n─▒n kullan─▒lmas─▒n─▒ gerektirecek bir durum olunca tümenin ba┼č─▒na gelece─čimi arz ederim.”5

Bu raporun ard─▒ndan 19. Tümen Bigal─▒’dan saat 07.39’da ayr─▒lm─▒┼čt─▒r. Ar─▒burnu’ndaki durumda ise 27. Alay, saat 07.55’te birinci ve üçüncü taburuyla birlikte muharebeye tutu┼čmu┼čtur. 

27.Alay çarp─▒┼č─▒rken Kabatepe m─▒nt─▒kas─▒nda ke┼čif raporlar─▒ zaman zaman 19. Tümen’e bilgi vermi┼čtir. Kabatepe ─░ki Numaral─▒ Zabit Ke┼čif Kolundan 19. tümen Kumandanl─▒─č─▒na 7.30’da ┼ču rapor gönderilmi┼čtir. Bu raporun ula┼čmas─▒ 9.30 olarak ceridede yer almaktad─▒r.

Dü┼čman A─č─▒ldere ve Ar─▒burunu cihetinden ciddi ihracat yapm─▒┼čt─▒r ve yapmakda devam ediyor.  Müteaddid nakl─▒yye gemiler,  be┼č z─▒rhl─▒ ve kruvazör mü┼čahede edilmektedir.

Kabatepe, Dokuzuncu  F─▒rkan─▒n  Yirmi  Yedinci  Alay,   ─░kinci  Taburu taraf─▒ndan i┼čgal edilmi┼čtir.  Kocaçimen Da─č─▒ üzerinde dü┼čman ile muharebe edilmektedir.

─░htiyat Zabit Nâmzedi Hasan Re┼čîd”6

 Mustafa Kemal bu raporu almad─▒─č─▒n─▒ belirtmi┼čtir fakat 9.45’da 3. Kolordu komutanl─▒─č─▒na telefonla yazd─▒r─▒lan raporda Zabit Ke┼čif Kolundan al─▒nan bilgi aynen yaz─▒lm─▒┼čt─▒r.

 “…F─▒rka süvârisinden Kabatepe'ye gönderilen  zabit  ke┼čif  kolunun 7.30’da yazd─▒─č─▒ raporunda da dü┼čman─▒n A─č─▒ldere ve Anburunu cihetinden ciddi ihracat ypt─▒─č─▒ vet yapmakta devam etti─či mütaaddid gemilerin … mü┼čahede edildi─či  ve Kabatepe’nin 27. Alay 2. Tabur taraf─▒ndan i┼čgal ve  Kocaçimen Da─č─▒ üzerinden dü┼čmanla muharebe edildi─či bildirilmi┼čtir.”

Saat 8.10 geçe Süvari Mülâz─▒m-─▒ evveli Mehmed Salih’ten gelen rapor kendisine ula┼čm─▒┼čt─▒r. Raporda dü┼čman─▒n Ar─▒burnu ve Kocader mailesi s─▒rtlar─▒n─▒n i┼čgal edildi─čini belirtmi┼čtir.  Muharebe sürerken süvari subaylar büyük vazife görmü┼čler ve sürekli raporlar─▒ ile cephedeki durumu çe┼čitli Kumanl─▒klara iletmi┼člerdir. Bilhassa süvari subay raporlar─▒n─▒n aç─▒klan─▒p üzerine ara┼čt─▒rmalar yap─▒lmal─▒d─▒r.

Saat 09.40 civar─▒nda Conkbay─▒r─▒’na ula┼čan Mustafa Kemal Bey bir grup askerle kar┼č─▒la┼č─▒r.Me┼čhur, iyi bilinen konu┼čmas─▒nda askerlere neden kaçt─▒klar─▒n─▒ sorar. Süngü takt─▒r─▒p mevzi ald─▒r─▒r. Tuncay Y─▒lmazer bu sitede daha önce yay─▒nlanan makalesinde , Mustafa Kemal Bey'in anlat─▒m─▒n─▒n aksine bu askerlerin kaçmad─▒klar─▒n─▒, ─░bradal─▒ ─░brahim Hayrettin'in 27.Alay'dan ald─▒─č─▒ takviyelerle birlikte kurdu─ču savunman─▒n bir parças─▒ oldu─čunu belirtir.  7

 Conkbay─▒r─▒na ula┼čan birliklerin muharebeye ba┼člamas─▒ 10.30 civar─▒ndad─▒r. Tümen komutan─▒ Mustafa Kemal 10.24’de “ 3. Kolordu Komutanl─▒─č─▒na yazd─▒─č─▒ ┼ču raporda muharebeye ba┼člad─▒─č─▒n─▒ bildirmi┼čtir:

Dü┼čman─▒n karaya ç─▒km─▒┼č bulunan piyadesi Anburnu ile Kabatepe aras─▒nda bir buçuk kilometre kadar bir cephedeki s─▒rtlar─▒ i┼čgal etmi┼čtir. Yirmi Yedinci Alay dü┼čman─▒ ┼čark cephesinde 800 metre mesafeden i┼čgal ediyor. Dü┼čman─▒n tamamen sol cenah─▒nda 600 metre mesafeden taarruza ba┼člad─▒m.  Yaln─▒z Piyadeden ─░baret olan dü┼čman─▒ yaln─▒z bir Alay piyadeden ibaret oldu─čunu tahmin ediyorum                                      On dokuzuncu F─▒rka Kumandan─▒ Kaymakam”

 Saat 10.30’da Mustafa Kemal’in yan─▒nda bulunan ve komutan taraf─▒ndan sevilen süvari subay─▒ Mehmet Salih 10.30’da 9. Tümen yazd─▒─č─▒ rapor:

9. F─▒rka Kumandanl─▒─č─▒na 19. F─▒rka Kumandan─▒ da dâhil oldu─ču hâlde bir piyade âlây─▒ ve bir cebel bataryas─▒ ┼čimdi Kocaçimentepe'ye vâs─▒l  oldu.  Ve dü┼čman─▒n  sol cenah─▒na taarruz edece─čini Kumandan-─▒ mûmâ-ileyh bizzât bendenize söyledi. 27. Âlây kumandan─▒na da arz-─▒ ma'lûmât eyledim. 

Süvari Mülâz─▒m-─▒ evveli Mehmed Salih”8

Bu s─▒rada 9’uncu Tümene mensup süvari subaylar─▒ndan Üste─čmen Mehmet Salih, Conkbay─▒r─▒’nda yan─▒ma geldi.

Sonuç

Bu makalede 25 Nisan 1915 Gelibolu Yar─▒madas─▒ Ar─▒burnu Ç─▒karmas─▒n─▒n ilk saatleri de─čerlendirilmi┼čtir. Anzaklar─▒n ç─▒karmas─▒na kar┼č─▒ daha önceden bilhassa kolordu Komutanl─▒─č─▒’n─▒n iki cepheye yak─▒n yer olan Eceabat’ta bulunmal─▒yd─▒. Eceabat’ta 9. ve 19. Tümen komutanl─▒klar─▒n─▒ yönetecek  ba┼čka bir birim olmay─▒┼č─▒ ilk saatlerdeki sevk idareyi geciktirmi┼č,  Türk komuta heyetinde ciddi bir koordinasyonsuzluk ya┼čanm─▒┼čt─▒r. Yar─▒madada geni┼č bir alandan sorumlu olan karargah─▒ Sarafim Çiftli─či’nde bulunan 9. Tümen h─▒zl─▒ hareket edememi┼čtir. ─░htiyat tümeni 19. Tümen sava┼ča hemen dahil olmas─▒ önemliydi. Çok daha erken müdahale edebilse ç─▒karman─▒n seyri de─či┼čebilirdi. Bu konuda yeni çal─▒┼čmalar gerekti─či aç─▒kt─▒r. 

 

1 Aker Askeri Mecmua ,1935 Say─▒:39 . 21.

2 M. Kemal Ar─▒burnu Raporu s. 14.

3 ─░zzetttin Çal─▒┼člar, Askeri Mecmua say─▒ 12 y─▒l 1920, s.2.

4 Esat Pa┼ča Hat─▒ralar─▒ s. 518.

5 Birinci Dünya Harbinde Türk Harbi , Genelkurmay Ba┼čk. Çanakkale Cephesi 3. Kitap s. 72

6 Genelkurmay Ba┼čk. ATESE Yay─▒nlar─▒ 19. Tümen ceridesi Cilt 2. S. 22

7 Tuncay Y─▒lmazer, Niçin Kaç─▒yorsunuz? Dü┼čmandan Kaç─▒lmaz, Popüler Resmi Tarih 25 Nisan 1915 Anlat─▒m─▒ Üzerine Ele┼čtiriler http://www.geliboluyuanlamak.com/492_Nicin-Kaciyorsunuz--Dusmandan-Kacilmaz!-%E2%80%93-Populer-Resmi-tarih%E2%80%99in-25-Nisan-1915-Anlatimi-Uzerine-Elestiriler-(-Tuncay-Yilmazer-).html

8 19. Tümen ceridesi S22

 

 

 


  8993 defa G├Âr├╝nt├╝lendi.

**********************

T├╝m yaz─▒, yorum ve i├žerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yay─▒mlanm─▒┼č olmalar─▒, bu g├Âr├╝┼čleri Tuncay Y─▒lmazer'in benimsedi─či anlam─▒na gelmez. Yorum b├Âl├╝m├╝ ├Âzg├╝r bir tart─▒┼čma ortam─▒ yaratmak i├žin vard─▒r. Ancak sald─▒rgan ve d├╝zeysiz yorumlar yay─▒nlanmayacakt─▒r. E─čer bu siteye ilk kez yorum yaz─▒yorsan─▒z, yorum kurallar─▒na g├Âzatman─▒z─▒ istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

8453_Muzaffer Albayrak 24-04-2016, 08:48:11
Ahmet Bey'in yaz─▒s─▒na katk─▒ niyetine;
25 Nisan g├╝n├╝ Gelibolu Yar─▒madas─▒ sahillerine yap─▒lan ├ž─▒karmalara T├╝rk ordusunun kar┼č─▒l─▒k vermesinde zaaf─▒ oldu─ču a┼čikar.
Bu durum yaln─▒zca Ar─▒burnu ├ž─▒karmalar─▒nda de─čil, g├╝neyde Sedd├╝lbahir k├Ây├╝ ve etraf─▒ndaki ├ž─▒karmalarda da s├Âz konusu. Orada da 9. T├╝men komutan─▒ eli alt─▒nda bulunan 25. Alay'─▒, etkili zaman olan d├╝┼čman ├ž─▒karmas─▒n─▒n ilk anlar─▒nda cepheye sokamam─▒┼čt─▒. Sedd├╝lbahir'de bir bu├žuk taburla yap─▒lan savunmaya 25. Alay'─▒n vakitlice m├╝dahalesi ─░ngilizlere ├ž─▒kt─▒klar─▒ sahili mezar ederdi.
25 Nisan sabah─▒ ya┼čananlarda Ahmet Bey'in de ifade etti─či gibi b├╝y├╝k bir koordinasyonsuzluk eseri g├Âr├╝lmekle birlikte daha ba┼čka etkenler de d├╝┼čman─▒n ekme─čine ya─č s├╝rm├╝┼čt├╝r.
Mesela, 5. Ordu Komutan─▒ olduktan sonra Yar─▒mada ├╝zerinde ├Âteden beri kurulmu┼č olan savunma sistemini temelinden de─či┼čtiren Liman Pa┼ča'n─▒n d├╝┼čman─▒n hamlesine vakitli ve etkili cevap verememesiÔÇŽ Oysa Ar─▒burnu'nda durum tam da Liman'─▒n d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝ gibi olmu┼čtu. D├╝┼čman Kabatepe'ye de─čil, Ar─▒burnu'na ├ž─▒km─▒┼čt─▒ ve kar┼č─▒s─▒nda yaln─▒zca 250 muhaf─▒z asker vard─▒. Bu durumda Liman Pa┼ča esnek savunma sistemini devreye sokup bu b├Âlgeyi yedek birliklerle an─▒nda takviye etmesi ve karaya ├ž─▒kan d├╝┼čman─▒ denize d├Âkmesi icap ederdi. Liman Pa┼ča, 25 Nisan g├╝n├╝ ne Ar─▒burnu'na bu gerekli hamleyi yapt─▒, ne de genel olarak d├╝┼čman ├ž─▒karmas─▒na kar┼č─▒ birliklerinin hareketine hakim olabildi.
├ľte yandan alt kademede bulunan t├╝men ve alay komutanlar─▒, inisiyatif kullanma noktas─▒nda zay─▒f kalm─▒┼člard─▒ (Mustafa Kemal'in, Halil Sami Bey'in bir taburluk yard─▒m talebine bir alayla cevap vermesi hari├ž). Bunu da anlamak m├╝mk├╝nd├╝r; zira d├╝┼čman─▒n sahte ├ž─▒karma yapma ihtimali b├╝y├╝kt├╝ ve aldat─▒c─▒ ├ž─▒karmalar─▒n ├╝st├╝ne giderken as─▒l ├ž─▒karma yerine yeti┼čememe durumu da s├Âz konusuydu.
Bir an ├Ânce Ar─▒burnu'na gitmek i├žin feryat eden 27. Alay Komutan─▒ ┼×efik Bey'in, ancak ├╝├ž├╝nc├╝ ba┼čvurusundan sonra hareket etme emri almas─▒n─▒n alt─▒nda, sahte ├ž─▒karmaya aldanmak istemeyen Halil Sami Bey'in ihtiyatl─▒ tutumu yer almaktad─▒r. Halil Sami de kendine g├Âre hakl─▒yd─▒ ├ž├╝nk├╝ 9. T├╝men hem Ar─▒burnu hem de Sedd├╝lbahir'in savunmas─▒ndan sorumluydu ve b├╝y├╝k ihtimalle en ba┼č─▒nda Halil Sami Bey, Ar─▒burnu'na yap─▒lan ├ž─▒karman─▒n bir aldatma oldu─čunu esas b├╝y├╝k ├ž─▒karman─▒n ├Ânceden beri ├Âng├Ârd├╝─č├╝ ┼čekilde Sedd├╝lbahir'den yap─▒laca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yordu.
Burada yine Liman Pa┼ča'ya d├Ânmek gerekir; zira Bolay─▒r'da iki t├╝men Anadolu yakas─▒nda iki t├╝men tutup Yar─▒madan─▒n en kritik b├Âlgesi olan Kabatepe-Sedd├╝lbahir k─▒sm─▒na yaln─▒zca bir t├╝men b─▒rakmas─▒ en ba┼čta gelen hatalar─▒ndan biriydi. ┼×ayet Kabatepe b├Âlgesine bir t├╝men -19. T├╝men'i saym─▒yorum, o ordu genel yede─čiydi- Sedd├╝lbahir b├Âlgesine bir t├╝men yerle┼čtirmi┼č olsayd─▒, emin olunuz ─░ngilizler karaya dahi ├ž─▒kamazd─▒.
 
8455_Ismail sabah 24-04-2016, 12:32:50
Oncelikle Ahmet abimizin emegine tesekkur ederek birkac cumle ile de dusuncemi paylasmak isterim
Cikarmalarla ilgili olarak, Liman Pasa'nin Turk savunma planini degistirmesini gerek bugunden olaylari okumaya calisan bizler ve o gunun subaylari hatali bulmaktadir. Ancak biliyoruz ki, muttefik ucaklari ve balonlari tarafindan yarimada surekli izlenmekte ve elde edilen istihbaratlar haritalar uzerine islenmekte idi. Liman Pasa Turk savunma planini degistirmeseydi acaba muttefikler ayni yerlere yinede cikarmiydi? Buyuk ihtimalle bu sorunun cevabi hayir olacak. Bu durumda 25 nisan da olan olaylari konusurken bugunden bakarak "gec kaldi" "yanlis yapti" seklinde cumlelerdense Muzaffer Beyin de ifade ettigi gibi "ihtiyatli davrandi" "insiyatif kullandi" seklinde cumlelerin hem tarih hem vicdan nezdinde daha uygun olacagini dusunmekteyim. Hepsinin ruhlari sad olsun.
 
8456_Ismail sabah 24-04-2016, 12:44:44
25 nisan ile ilgili en cok merak ettigim konu ise halil sami beyin neden ihtiyat tumenine bilgi verip kolorduya bilgi vermedigidir. Acaba verdide kaynaklara mi gecmedi? Ahmet abininde yazdigi gibi kaynaklar esat pasaya Ataturk'un bilgi verdigini gostermektedir. Bu konuda bilgisi olan varsa paylasmasini rica ederim.
 
8462_Recep YAVUZ 25-04-2016, 11:33:36
Hocam 101.y─▒l─▒n─▒ ya┼čad─▒─č─▒m─▒z bu sene sizi internet ├╝zerinden yapt─▒─č─▒m ara┼čt─▒rmalar sonucunda tan─▒d─▒m. Ge├ž kalm─▒┼č─▒m.

Ben bir Bili┼čim Teknolojileri ├ľ─čretmeniyim. Alakam yok elbette tarihle. Ancak sizlerinde bir tarih├ži olmad─▒─č─▒n─▒ g├Ârd├╝─č├╝mde, insan─▒n mesle─činde ba┼čar─▒l─▒ olmas─▒n─▒n yegane temelinin "tarih bilinci ile her daim ya┼čamak" s├Âz├╝n├╝ d├╝stur edindim bug├╝n. Yan─▒ba┼č─▒m─▒zda daha 100 y─▒ll─▒k bir tarihi olan ├Âyle bir sava┼č ya┼čam─▒┼čken, ┼čimdiki durumlar─▒m─▒za bakt─▒─č─▒mda i├žim biraz burkuluyor. Ancak bu beni umutsuzlu─ča itmiyor. Her ├Ânemli anma g├╝nlerinde ├Â─črencilerime bu durumu mutlaka anlat─▒yor ondan sonra kendi bran┼č konular─▒m─▒za ge├žiyorum. ├ç├╝nk├╝ 100 y─▒l ├Ânce ├Â─črencilerimin ya┼č─▒tlar─▒ ├Ânce sava┼č─▒p sonra ko┼ča ko┼ča annelerinin yan─▒nda d├Ân├╝p, onlar─▒n yapt─▒─č─▒ ekmekleri tekrar cepheye ta┼č─▒d─▒klar─▒n─▒ duyduk ge├žen g├╝n bir belgeselde.

Yine ayn─▒ belgeselde 3 g├╝n kuyuda ya┼čay─▒p a├ž susuz kurtulmay─▒ bekleyen abilerinin oldu─čunu ├Â─črendik. 25 g├╝n yaral─▒ iken hastane bile denemeyecek o k├Ây evinde bekleyip, sadece bir doktorun ameliyat yapt─▒─č─▒n─▒ g├Âren dedelerinin kendi sesiyle anlatt─▒klar─▒ daha nice hikayeler. Bo─čaza d├╝─č├╝mlenen daha ├žok s├Âz var hocam... Allah bu millete bir daha b├Âyle ac─▒lar ya┼čatmas─▒n.
 
8475_VERD─░ BAYRAM 03-05-2016, 07:00:03

HOCAMIN YAZISINI OKUYUNCA BENDE F─░KR─░M─░ KALEME ALAYIM DED─░M AMA YORUMLARI OKUMAYA BA┼×LAYINCA ─░SMA─░L SABAH KARDE┼×─░MLE AYNI F─░K─░RDE OLDU├ÉUMU VE A┼×A├ÉI YUKARI AYNI KANAAT─░ YAZIYA D├ľKECE├É─░M─░ ANLADIM .EME├É─░ GE├çEN HERKEZE TE┼×EKK├ťR EDER─░M.
 
10509_ONAT ─░SKENDER 08-10-2017, 11:43:24
De─čerli bilgilerinizi g├╝zel bir makaleyle payla┼čt─▒─č─▒n─▒z i├žin te┼čekk├╝r ediyorum.├ľnemli bir noktay─▒ daha fazla vurgulamak ad─▒na yaz─▒m─▒ yaz─▒yorum.Mustafa Kemal Bey'in Koca├žimentepe istikametine hareketinin 9.t├╝men komutan─▒ Halil Sami Bey'in 06.30'da g├Ândermi┼č oldu─ču rapor ├╝zerine (rapor al─▒nd─▒ktan sonra) ger├žekle┼čti─či yaz─▒lm─▒┼č.Bu bilgi do─črudur.Ancak askeri kaidelere g├Âre 19.T├╝menin ba─čl─▒ bulundu─ču 3.Kolordu'dan harekat emri al─▒nmas─▒ gerekir.Ancak raporun geldi─či 06.30 ile Mustafa Kemal Bey'in Koca├žimen tepeye hareket etti─či 07.35 saatleri aras─▒nda 3.kolordudan al─▒nan herhangi bir harekat emri yoktur.Zira o s─▒ralarda Esat pa┼ča geli┼čen duruma yeni yeni vak─▒f olmaya ├žal─▒┼čmaktad─▒r.Yani anlatmak istedi─čim Mustafa Kemal Bey'in ├╝st komutanl─▒ktan gelen herhangi bir harekat emri olmaks─▒z─▒n vatan─▒n selameti ad─▒na ald─▒─č─▒ isabetli inisiyatifi,konuya daha az vak─▒f olan ve merak eden arkada┼člar─▒m─▒z─▒n bilgilenmesi ad─▒na daha fazla vurgulanabilir.Na├žizane firim bu y├Ândedir.Sayg─▒lar─▒mla de─čerli hocam..
 

KATEGOR─░DEK─░ D─░─×ER BA┼×LIKLAR

13/04/2019 - 13:38 Who are your heroes of Gallipoli? An exclusive interview with John Gillam, The author of "Turkish Charlie Ryan" (with Yvonne Fletcher ) ( Tuncay Y─▒lmazer )

09/04/2019 - 13:38 Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču ve D├╝nya Sava┼č─▒ - Said Halim Pa┼ča (Fatih Y├╝cel)

23/03/2019 - 13:18 I. D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda ├ťsk├╝dar Mekteb-i Sultan├«si (Nuri G├╝├žtekin)

17/03/2019 - 14:19 18 MART ├ľZEL - 18 Mart Bo─čaz Harbinde M├╝ttefik Filonun Sald─▒r─▒ Plan─▒ ile T├╝rk Savunma D├╝zeni ├ťzerine De─čerlendirmeler (M. Onur Yurdal)

13/03/2019 - 05:59 Orgeneral Cevat ├çobanl─▒ Pa┼čan─▒n Vefat─▒ Ve Cenaze Merasimi (Ahmet Yurttakal)

03/03/2019 - 05:37 Cephe Hatt─▒ Raporlar─▒na G├Âre Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda ┼×ehit T├╝rk Subaylar─▒ (Nuri G├╝├žtekin)

17/12/2018 - 13:03 Sar─▒kam─▒┼č Harek├ót─▒na Taktik Yakla┼č─▒mlar (Dr. B├╝lend ├ľzen)

09/12/2018 - 10:02 Elveda Zeytinda─č─▒ ÔÇô 100.Y─▒l D├Ân├╝m├╝ÔÇÖnde Kud├╝sÔÇÖ├╝n Kayb─▒n─▒ Yeniden De─čerlendirmek (Tuncay Y─▒lmazer)

05/11/2018 - 12:37 Kararg├óh Umumi Foto─čraf├ž─▒s─▒ Burhan Felek ve ├çanakkale (Mustafa Onur Yurdal)

17/10/2018 - 06:09 Troya M├╝zesinde Bir ├çanakkale ┼×ehidiÔÇÖnin Mezar Ta┼č─▒ (Ahmet Yurttakal)

15/09/2018 - 20:54 Mustafa Kemal Atat├╝rk ve Enver Pa┼ča (─░smail Pehlivan)

30/08/2018 - 10:16 ├çanakkale Sava┼č─▒ Sonras─▒nda Mezarl─▒klar ─░le ─░lgili Ortaya ├ç─▒kan Sorunlar Ve Yap─▒lan Tart─▒┼čmalar (Burhan Say─▒l─▒r)

03/07/2018 - 04:23 Ar┼čiv Belgelerinde L├ópseki (1915 - 1922) (H├╝seyin Arabac─▒)

24/05/2018 - 04:02 Yar─▒madaÔÇÖdaki Ate┼čkes: 24 May─▒s 1915 - The Armistice on the Gallipoli Peninsula - 24 May 1915 (Yusuf Ali ├ľzkan)

20/05/2018 - 08:02 ├çanakkale Sava┼č─▒ Siperin Ard─▒ Vatan (G├╝rsel G├Ânc├╝ - ┼×ahin Aldo─čan)

16/05/2018 - 09:33 Payitahtta Nutuklar─▒m : Cemal Pa┼čaÔÇÖy─▒ Y├╝celtme Amac─▒yla Yaz─▒lm─▒┼č Bir Risale (Nevzat Artu├ž)

06/05/2018 - 20:14 Haf─▒z Hakk─▒ Pa┼ča Hayat─▒ Ve Eserleri (Mustafa Birol ├ťlker)

28/04/2018 - 06:41 Mahmut Sabri Bey Ve Sedd├╝lbahir Savunmas─▒n─▒n ─░lk ├ť├ž G├╝n├╝ (Burhan Say─▒l─▒r)

24/04/2018 - 07:03 25 Nisan 1915 Gelibolu Yar─▒madas─▒ ├ç─▒karmalar─▒ ├ťzerine Taktik Yakla┼č─▒mlar (B├╝lend ├ľzen)

18/04/2018 - 10:58 ├çanakkale Sava┼č─▒ Esnas─▒nda ├çekildi─či ─░ddia Edilen Bir Foto─čraf Hakk─▒nda (Erhan ├çif├ži)

13/04/2018 - 05:58 ÔÇťB├╝y├╝k StratejisizlikÔÇŁten Sahadaki Ger├žekliklere, Gazze,Bir├╝ssebi ve Kud├╝sÔÇÖ├╝n Kayb─▒ (B├╝lend ├ľzen)

07/04/2018 - 11:16 18 Mart G├╝n├╝ Dardanos ┼×ehidi Zabit Namzedi Halim Efendi (Ahmet Yurttakal)

04/04/2018 - 06:50 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ nda ─░stanbul a Yap─▒lan Hava Sald─▒r─▒lar─▒ (Emin Kurt - Mesut G├╝venba┼č)

31/03/2018 - 15:41 K─▒sa Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ Tarihi (─░lkin Ba┼čar ├ľzal)

29/03/2018 - 09:02 Bo─čazÔÇÖ─▒n Fedaileri "├çanakkale Bo─čaz─▒ Tahkimatlar─▒ ve ├çanakkale Bo─čaz MuharebeleriÔÇÖnde T├╝rk Top├žusu" adl─▒ kitaplar─▒n tan─▒t─▒m─▒ (Bayram Akg├╝n)

23/03/2018 - 13:22 Verdun Sava┼č─▒ (─░lkin Ba┼čar ├ľzal)

20/03/2018 - 17:57 LondraÔÇÖn─▒n Sava┼č Planlar─▒: 1906 Taba Krizi Ve ├çanakkale (Yusuf Ali ├ľzkan)

17/03/2018 - 04:39 18 Mart ├ľzel - ├çanakkale Bo─čaz─▒ Savunmas─▒nda Kullan─▒lan 240/35ÔÇÖlik Alman Krupp K─▒y─▒ Topunun Teknik ├ľzellikleri (Bayram Akg├╝n)

12/03/2018 - 11:23 Uydurmadan Ger├že─če- ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda Bulutlar ─░├žerisinde Kayboldu─ču ─░ddia Edilen Norfolk Taburu (Tuncay Y─▒lmazer)

25/02/2018 - 13:09 Yi─čitler Harman─▒ Yozgad Mekteb-i Sultanisi -Yozgat Lisesi- (Osman Karaca)

19/02/2018 - 09:19 ├çanakkale Sava┼čÔÇÖ─▒ndan Yadigar Kalan Gazi Toplar Nerede?- B├Âl├╝m 2 (Bayram Akg├╝n)

11/02/2018 - 12:02 ├çanakkale Sava┼čÔÇÖ─▒ndan Yadigar Kalan Gazi Toplar Nerede?- B├Âl├╝m 1 (Bayram Akg├╝n)

05/02/2018 - 05:38 ─░ngilizlerin 1915 Y─▒l─▒ Strateji De─či┼čikli─či: ├çanakkale, ─░ngiliz Karar Vericiler ─░├žin Bir Se├ženek Haline Nas─▒l Geldi? (Yusuf Ali ├Âzkan)

30/01/2018 - 08:02 Medine M├╝dafaas─▒ ve Fahreddin Pa┼ča (S├╝leyman Beyo─člu)

20/01/2018 - 10:18 D├╝┼čman ├çanakkaleÔÇÖyi Ge├žecek Olursa (Do├ž.Dr. Mesut Uyar)

13/01/2018 - 11:19 Amiral CardenÔÇÖin ├çanakkale Bo─čaz─▒ Sald─▒r─▒ Plan─▒ ├ťzerine Bir De─čerlendirme ( Bayram Akg├╝n)

17/12/2017 - 12:41 Gelibolu Yar─▒madas─▒nda Kaybolan ┼×ehitlik ve An─▒tlar (Mustafa Onur Yurdal)

08/12/2017 - 19:02 Tarih dergilerinde Kud├╝s 100.Y─▒l Dosyalar─▒

04/12/2017 - 12:16 Topyekûn Harp Erich von Ludendorff, Erhan Çifci (ed.), Çev. Aynur Onur Çifci-Erhan Çifci (Zafer Efe)

22/11/2017 - 03:49 ├ť├ž Mermi ─░le Bir Defter - ├çanakkaleÔÇÖde Yedek Subay Bir M├╝hendisin Hikayesi (Mustafa Onur Yurdal)

07/11/2017 - 18:30 Pomaklar─▒n ├çanakkale A─č─▒d─▒ - Pesna (├ľmer Arslan)

30/10/2017 - 18:41 25 Nisan 1915, Ar─▒burnu Anzak ├ç─▒karmas─▒nda 57.AlayÔÇÖ─▒n Conkbay─▒r─▒ÔÇÖna ─░ntikali ÔÇô Yeniden De─čerlendirme ( M. ┼×ahin Aldo─čan )

17/10/2017 - 11:31 Prof. Dr. Christopher Bell'in yeni eseri Churchill and the Dardanelles ├╝zerinden bir inceleme: Churchill ├çanakkale Sava┼člar─▒n─▒n tek sorumlusu mudur?

09/09/2017 - 05:40 Florence NightingaleÔÇÖin Eli AnadoluÔÇÖya da De─čmi┼čti-K─▒r─▒m Sava┼č─▒ndan Unutulan ─░lk Prefabrik Hastane: Erenk├Ây (Renkioi) (Mustafa Onur Yurdal)

22/08/2017 - 07:18 Ku┼čatma ve Esaretin Ad─▒ K├ŤTULAM├éRE Esir Bir ─░ngiliz Subay─▒n An─▒lar─▒ - Edward W.C. Sandes -(Muzaffer Albayrak)

09/08/2017 - 18:07 19. T├╝men Kurmay Ba┼čkan─▒ ─░zzettin ├çal─▒┼člarÔÇÖ─▒n ├çe┼čitli Konferans ve Yay─▒nlar─▒nda Conkbay─▒r─▒ S├╝ng├╝ Taarruzu (Melike Bayrak-Mustafa Onur Yurdal)

27/07/2017 - 13:33 ├çanakkaleÔÇÖnin FilistinÔÇÖdeki Yans─▒mas─▒ 2.B├Âl├╝m-2.Gazze Muharebesi(Tuncay Y─▒lmazer )

11/07/2017 - 10:07 ├çanakkaleÔÇÖnin FilistinÔÇÖdeki Yans─▒mas─▒-Gazze Muharebeleri(1.B├Âl├╝m)(Tuncay Y─▒lmazer)

22/05/2017 - 05:29 M├╝stahkem Mevkii nin Anafartalardaki Sesi-K├╝├ž├╝k Anafartalar Toplar─▒(Bayram Akg├╝n)

09/05/2017 - 08:12 K├╗tulam├óre Ku┼čatmas─▒ÔÇÖndan Esarete Y├╝zba┼č─▒ SandesÔÇÖin Hat─▒ralar─▒ - ├çev. Tuncay Y─▒lmazer

02/05/2017 - 11:45 ─░zmir-Bay─▒nd─▒r ─░l├žesinden ├çanakkale Harbine Kat─▒lanlar (Necat ├çetin)

28/04/2017 - 08:49 Kûtulamâre Zaferi 1916(Muzaffer Albayrak,Vahdettin Engin)

23/04/2017 - 21:24 T├╝rk OrdusuÔÇÖnda K├╝nye Uygulamas─▒na ─░li┼čkin ─░lk Giri┼čimler ve ─░lk K├╝nyelerle ─░lgili K─▒sa Bilgiler (The First Attempts On The Use Of Identity Tags In Turkish Army And Information About The Early Identity Tags) (Burhan SAYILIR)

13/04/2017 - 05:43 ├çanakkale Sava┼č─▒, Kara Savunmas─▒ ─░├žin M├╝stahkem Mevkii Top Deste─či (Bayram Akg├╝n)

07/04/2017 - 14:30 Çanakkale Muharebelerinde İdari ve Lojistik Faaliyetler (Ayhan Candan)

06/04/2017 - 19:17 Kabata┼č Erkek Lisesi 1.B├╝y├╝te├ž Tarih ├ľ─črenci Sempozyumu (8-9 Nisan 2017)

04/04/2017 - 21:12 Resmi Belgelere (N├╝fus ├ľl├╝m-Genelkurmay-Kay─▒ts─▒z ├ľl├╝m Defterleri) G├Âre ─░zmir - Beyda─č ┼×ehitleri (Necat ├çetin-A.Levent Ertekin)

31/03/2017 - 07:25 ├çanakkale nin ┼×ehit Kalemleri (─░smail Sabah)

27/03/2017 - 19:43 ├çanakkale M├╝stahkem MevkiiÔÇÖye Ba─čl─▒ Top Mermisi ├çe┼čitleri (Bayram Akg├╝n)

25/03/2017 - 20:58 GeliboluyuAnlamak ├ľzel- 100. Y─▒l─▒nda Gazze Muharebeleri Kahramanlar─▒n─▒ An─▒yoruz (Tuncay Y─▒lmazer)

17/03/2017 - 21:15 18 Mart ├ľzel Makalesi - Ya┼čayanlar─▒n A─čz─▒ndan 18 Mart Bo─čaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Foto─črafla ├çanakkale Bo─čaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebelerinde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 ├çanakkale ZaferiÔÇÖnden Mescid-i NebeviÔÇÖye Enver Pa┼čaÔÇÖn─▒n 1916 Filistin-Hicaz ziyareti(Tuncay Y─▒lmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunmas─▒ Bir Kararg├óh ├çal─▒┼čmas─▒ - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 ─░kinci Kirte Muharebesi (6-8 May─▒s 1915 Taarruzlar─▒) (Y├╝cel ├ľzkorucu)

31/01/2017 - 12:29 T├╝rk Bo─čazlar─▒ Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanl─▒ Bir Mendil Hikayesi (├ľmer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde G├Ân├╝ll├╝ Kahramanlar Osmanc─▒k Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aral─▒k-Ocak Say─▒s─▒nda 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Y─▒lmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birle┼čik Harekat Tecr├╝besi Olarak Cihan Harbinde T├╝rk-Alman Askeri ─░ttifak─▒ (G├╝ltekin Y─▒ld─▒z)

02/12/2016 - 20:23 ├çanakkale Kara Muharebelerinde A─č─▒l Dere (┼×aban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 ├çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (┼×aban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (O─čuz ├çetino─člu)

03/07/2016 - 14:42 ├çanakkaleÔÇÖden 100. Y─▒l─▒nda SommeÔÇÖa:Bir Sava┼č, ─░ki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.D├╝nya Sava┼č─▒ nda ┼×ii Ulemas─▒n─▒n Cihat Fetvalar─▒ ├çer├ževesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kut├╝lamare- Yarbay Mehmed Re┼čid Bey in G├╝nl├╝─č├╝ (─░. Bahtiyar ─░stekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin ├çanakkale Muharebelerinde Sa─čl─▒k Alan─▒ndaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanl─▒ Kurmay Subay─▒- Irakl─▒ K├╝rt Devlet Adam─▒, Mehmet Emin Zeki Bey in Ya┼čam ├ľyk├╝s├╝ (Tuncay Y─▒lmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Sava┼č 1915-1916 Kut├╝lAmare ÔÇô Nikolas Gardner ( Tuncay Y─▒lmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒n─▒n ─░slam D├╝nyas─▒na Etkileri (Y├╝ksel Nizamo─člu)

30/04/2016 - 19:20 ├çanakkale Sava┼č─▒: Bir Siyasi M├╝cadele Alan─▒ (├ľzg├╝r ├ľzt├╝rk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak ├ç─▒karmas─▒ ─░lk Saatleri ÔÇô Daha Erken M├╝dahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekat─▒ - K├╗tulAmare bir zafer midir? ( Tuncay Y─▒lmazer )

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 E─čitimli Neslin Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ ile ─░mtihan─▒ ( Dr. Nuri G├╝├žtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri G├╝├žtekin)

21/03/2016 - 06:35 ├çanakkale Seferberli─či: Sava┼č, E─čitim, Cephe Gerisi (Mustafa Sel├žuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ├ľZEL - ├çanakkale Zaferi ve Cevat Pa┼ča (Ahmet Yurttakal)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 ├çanakkale ┼×ehidi Feyzi ├çavu┼čÔÇÖun Zevcesi Zehra Han─▒m─▒n Padi┼čaha Mektubu (Osman Ko├ž)

23/12/2015 - 16:47 ├çanakkale Sava┼člar─▒nda Binba┼č─▒ Halis BeyÔÇÖe Ait Bir Ganimetin ├ľyk├╝s├╝ (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Z─▒rhl─▒s─▒n─▒n Dram─▒ (Cemalettin Y─▒ld─▒z)

06/12/2015 - 20:29 KutÔÇÖ├╝lamarenin T├╝rklere Tesliminden Sonra Irak ─░ngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 A─čustos 1915 Conkbay─▒r─▒ S├╝ng├╝ H├╝cumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Pa┼čan─▒n Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin 1. D├╝nya Sava┼č─▒na giri┼čiyle ilgili g├Âr├╝┼člerine dair bir belge

Osmanl─▒ Devleti Umumi Harpte Tarafs─▒z Kalabilir miydi? - Yusuf Ak├žura (De─čerlendirme: Muzaffer Albayrak)