Suyu Arayan Adamların Öyküsü - Millete Deva Olmak , Osmanlı Savaş Esirleri, TIP ve Milliyetçilik ( 1914-1939 ) -Yücel Yanıkdağ (Tuncay Yılmazer)

Tarih: 07/07/2015   /   Toplam Yorum 0   / Yazar Adı:      /   Okunma 3166

Yücel Yanıkdağ’ın “Millete Deva Olmak , Osmanlı Savaş Esirleri, TIP ve Milliyetçilik ( 1914-1939 )” adlı çalışması; 1. Dünya Savaşı ve sonrasında Osmanlı esirlerinin günlük yaşamlarını inceliyor, anılarından  ve kamplarda çıkardıkları gazetelerden ülkelerinin geleceğine yönelik düşüncelerinin izini sürüyor.  Ülkenin meşhur Nöropsikyatristlerince dönemin tıbbına uygun olarak askerleri, esirleri ve sağlıklı bir nasıl değerlendirildiklerini, savaş sonrası ülkenin geleceğine yönelik (yazarın deyişiyle) biyo-politika belirlenmesi için çabalarını inceliyor.   Bu haliyle ilk bakışta birbirinden farklı görünen konuları etkileyici  bir şekilde harmanlayarak okuyucuya sunan “Millet’e Deva Olmak” Birinci Dünya Savaşı ve sonrasında esirler ve nöropsikyatri doktorları üzerinden TIP ve Milliyetçilik ilişkisini sorgulayan, “Suyu Arayan Adamları" merkeze alarak Cihan Harbi’nde Osmanlı İmparatorluğu’nu ve sonrasında Türkiye Cumhuriyeti’ni etkilemiş  bugüne kadar çok dile getirilmemiş sorunları çok  çarpıcı örneklerle sunan orijinal  bir eser.


Bu Yazı Hashtag Tarih Dergisi Şubat 2015 sayısında yayınlanmış olup editörün izni ile sitemize konulmuştur. (T.Y.)

 

Çanakkale’de çarpışırken etrafında hep gördüğü ölümlerle , açıktaki cesetlerle sinirleri altüst olan bir Osmanlı askeri rüyasında bir din büyüğünü görür. Bu zat kendisine muharebenin silah ve cephane yapanlar yüzünden uzadığını söyler. Rüyanın etkisiyle sinirleri bozulan asker tüfekçi ustasını kasatura ile boğazlar. Derhal İstanbul’a gönderilerek akıl hastanesine kapatılan asker dönemin nöropsikyatrlarına göre “cibilliyetsiz dejenere” nin bir alt kategorisi olan saf mistisizimden muzdariptir!

Benzeri çarpıcı örneklerle Birinci Dünya Savaşı ve sonrasını bir başka yönüyle ele alan Yücel Yanıkdağ’ın “Millete Deva Olmak , Osmanlı Savaş Esirleri, TIP ve Milliyetçilik ( 1914-1939 )” adlı çalışması; 1. Dünya Savaşı ve sonrasında Osmanlı esirlerinin günlük yaşamlarını inceliyor, anılarından  ve kamplarda çıkardıkları gazetelerden ülkelerinin geleceğine yönelik düşüncelerinin izini sürüyor.  Ülkenin meşhur Nöropsikyatristlerince dönemin tıbbına uygun olarak askerleri, esirleri ve sağlıklı bir nasıl değerlendirildiklerini, savaş sonrası ülkenin geleceğine yönelik (yazarın deyişiyle) biyo-politika belirlenmesi için çabalarını inceliyor.   Bu haliyle ilk bakışta birbirinden farklı görünen konuları etkileyici  bir şekilde harmanlayarak okuyucuya sunan “Millet’e Deva Olmak” Birinci Dünya Savaşı ve sonrasında esirler ve nöropsikyatri doktorları üzerinden TIP ve Milliyetçilik ilişkisini sorgulayan benzersiz bir kaynak. 

Osmanlı nöropsikyatrlarının Avrupalı meslektaşları gibi savaşın bizatihi kendisinin ruhsal bozukluklara değil, varolan potansiyel durumları açığa çıkarıcı etkisi olduğunu savundular. Psikolojik sorun gibi görünenler ya yobaz ya da mütemârız dı. Yanıkdağ, yukarıda verilen örnekte olduğu gibi Osmanlı Nöropsikyatlarının savaş nevrozuna yol açan durumları görmemezlikten geldiğini belirtiyor. .

Nöropsikyatristler savaştan yeni çıkmış, zihnen ve fiziken sarsılmış yeni cumhuriyeti öjenik bir ırk yetiştirmek için sosyal ve demografik mühendislik projesi için sıkıştırdılar. Okuyucu ülkemizde modern Psikyatri ve Nörolojinin kurucusu kabul edilen sembol isimlerden Dr. Mazhar Osman'ın , Dr. Fahrettin Kerim'in  görüşlerinden rahatsızlık duyabilir. Prof. Dr. Mazhar Osman savaş esirleri, savaş nevrotikleri, mütemarızlar kadınlar ve başka gruplar hakkında zalimane ve sert görüşleriyle karşımıza çıkıyor. Öğrencisi ünlü Nöropsikyatristlerden . Dr. Fahrettin  Kerim'e göre anne olmayı istemeyen, dışarıda çalışmak isteyen kadınlar hiç evlenmemeliydi. Kıt olan sağlıklı erkek kaynağını “meyvasız” evliliklerle harcamaya gerek yoktu! Yine kendisi bir yatılı okula gitmiş, zeka kudretlerinin geri olduğu öğrencilere eğitim vermenin israf olduğu sonucuna varmıştı! Yanıkdağ, nöropsikyatların milli meclisten sosyal hijyen kanunlarını ( evlilik kanunları, içki yasağı ve intihar haberlerine sansür vs. ) geçirmedeki rolleri siyasal nüfuslarına etki ettiğinin altını çiziyor.

 Dejenere çocukların dünyaya gelmesine yol açacağı gerekçesiyle , hastanın bilgisi ve onayı yapılmadan kısırlaştırma işlemleri negatif öjeniden başka bir şey değildir. Ülke nüfusunun üçte birinden fazlasının dejenere olabileceği ve bu sorunu tıbbi yollarla halletmek gerektiği teorisi savaşın bitiminden sonra uzun süre revaçta kaldı. Konunun tartışıldığı tıbbi kongrelerden , tartışmalardan örneklerle Yanıkdağ’ın en önemli saptamalarından bir tanesi de Türkiye Cumhuriyeti'nde negatif öjeninin uygulandığını iddia etmesi.  ( s. 287 )

 Şevket Süreyya Aydemir’in “Suyu Arayan Adam” adlı eseri Cihan Harbi sonrasının kaotik koşulları içerisinde hem kendi iç hesaplaşmasını hem de memleketin geleceğine yönelik duyulan kaygıları paylaşan bir Osmanlı zabitinin anılarını içerir. Yanıkdağ da diğer "suyu arayanların" izini sürüyor. Kitabın başlangıcında 1. Dünya Savaşı’nın genel olarak arka planına değinen yazar çeşitli kaynakların değerlendirmesiyle Osmanlı İmparatorluğu’nun yaklaşık 250.000’ne yakın esir verdiğini belirtiyor. Çalışmasında esas olarak Rusya’daki ve İngilizlerin Mısır’daki esir kamplarında kalanları esas alan Yanıkdağ, Rusya’daki esaret koşullarının daha ağır olduğunun altını çiziyor. Soğuk, gıdasızlık, tecrit ve ağır kamp koşulları esirlerin karaladığı mısralara bile yansıyordu. Soğuktan ölülerin  bile gömüleyip “tahta istifler gibi istiflenmeleri” Amerikalı denetçileri bile şoka uğratmıştı. (s. 33 )

Rusya’da Sibirya kamplarına yük vagonlarında hayvanmış gibi taşınan esirler, ölmüş arkadaşlarının vagonlardan atılışından etkilenmemeleri mümkün değildi. Yanıkdağ, 1917 ortalarına kadar Osmanlı esirlerinin çıkarlarını yeterince kollayacak tarafsız bir ülkenin olmaması nedeniyle , Rusların daha kötü ve dikkatsiz davranma yolunu seçtiklerini belirtiyor. (s. 31)

İngiliz esir kamplarının koşulları  ise Ruslarınki ile karşılaştığında nisbeten daha iyiydi. Esirlere daha fazla banyo olanağı sağlanıyordu. Buna karşılık 10.000 ne yakın esir Mısır kamplarında hayatını kaybetti. İngilizlerin Mısır esir kamplarında yaygın olarak görülen Pallegra Hastalığı ve körlüğe yol açan Trahom salgını ( ve İngiliz doktorların hastalıkları değerlendirirken ırkçı, oryantalist yaklaşımları! ) Yanıkdağ’ın kitabının en çarpıcı bölümlerinden birini oluşturuyor. O dönemde nedeni bilinmeyen , B3 vitamini (Niasin )  eksikliğine bağlı olan Pallegra cillte lezyonlar, ishal demans ve sonunda ölümle sonuçlanan bir hastalıktı. Düşük rütbeli Osmanlı esirlerinde görülmesi tamamen diyetle ilgiliydi. İngiliz doktorlar ise esirlerin , esir düşmeden önce  bu hastalığa yakalandıklarını iddia edeceklerdi. Keza Trahom salgını da çok sayıda körlük vakasına yol açacaktı. Bu tip hastalıkların tanı ve tedavi sürec, Türk ve İngiliz doktorlar arasında tartışma konusu olmuştu. Yanıkdağ, İngiliz sağlık görevlilerinin kasıtlı olmamakla birlikte oryantalist ve ırkçı yaklaşımlarının kalori açısından yeterli ancak B3 vitamini açısından yetersiz “Avrupalı Olmayan Esir Diyeti”nin Pallegra’ya yol açtığını kabullenmediklerinin altını çiziyor.

Kitabın en önemli bölümlerinden birisi ise esaret hayatının günlük yaşamına uyum sağlama çabaları ile birlikte memleketin içine düştüğü durumdan nasıl kurtulacağına dair önerileri üzerine. Yanıkdağ’ın bu bölümdeki en önemli kaynağı esir kamplarında çıkan gazeteler. Artık kaybedecek bir şeyi olmayan bundan dolayı da (öz)eleştiri konusunda daha serbest, bununla da kalmayıp durumun nasıl düzeleceğine dair önerilerde bulunan yüzlerce isimsiz makaleyi kaynak seçmiş.

Türkiye Cumhuriyeti’nin asker kökenli 2 cumhurbaşkanı Gürsel ve Sunay İngiliz esir kamplarında kalmıştı. Bu konuda hiç konuşmamayı, yazmamayı tercih ettiler. 1. Dünya Savaşı’nda esir düşmek hakkında hiç konuşulmayan , bahsedilmesi istenmeyen bir durumdu. Binlerce esir depresyondan şizofreniye bir çok ruhsal bozuklukla yurda döndü.  Osmanlı nöropsikyatrları esaret yaşamının ruhen yıkıcı olabileceğini Cihan harbi bittikten sonra kabule yanaşmışlardı. (s. 233)

Özetle Yücel Yanıkdağ’ın “Millete Deva Olmak-  Osmanlı Savaş Esirleri, TIP ve Milliyetçilik ( 1914-1939” adlı çalışması “Suyu Arayan Adamları merkeze alarak Cihan Harbi’nin Osmanlı İmparatorluğu’nu ve sonrasında Türkiye Cumhuriyeti’ni etkilemiş  bugüne kadar çok dile getirilmemiş sorunları çok  çarpıcı örneklerle sunan orijinal  bir eser.

 

 * Bu Yazı Hashtag Tarih Dergisi Şubat 2015 sayısında yayınlanmış olup editörün izni ile sitemize konulmuştur.

 


  3166 defa Görüntülendi.

**********************

Tüm yazı, yorum ve içerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yayımlanmış olmaları, bu görüşleri Tuncay Yılmazer'in benimsediği anlamına gelmez. Yorum bölümü özgür bir tartışma ortamı yaratmak için vardır. Ancak saldırgan ve düzeysiz yorumlar yayınlanmayacaktır. Eğer bu siteye ilk kez yorum yazıyorsanız, yorum kurallarına gözatmanızı istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

KATEGORİDEKİ DİĞER BAŞLIKLAR

22/05/2017 - 05:29 Müstahkem Mevkii’nin Anafartalar’daki Sesi - Küçük Anafartalar Topları (Bayram Akgün)

09/05/2017 - 08:12 Kûtulamâre Kuşatması’ndan Esarete Yüzbaşı Sandes’in Hatıraları - Çev. Tuncay Yılmazer

02/05/2017 - 11:45 İzmir-Bayındır İlçesinden Çanakkale Harbine Katılanlar (Necat Çetin)

28/04/2017 - 08:49 Kûtulamâre Zaferi 1916 (Muzaffer Albayrak – Vahdettin Engin)

23/04/2017 - 21:24 Türk Ordusu’nda Künye Uygulamasına İlişkin İlk Girişimler ve İlk Künyelerle İlgili Kısa Bilgiler (The First Attempts On The Use Of Identity Tags In Turkish Army And Information About The Early Identity Tags) (Burhan SAYILIR)

13/04/2017 - 05:43 Müstahkem Mevki’nin Kara Savunması İçin Top Desteği Sağlaması (Bayram Akgün)

07/04/2017 - 14:30 Çanakkale Muharebelerinde İdari ve Lojistik Faaliyetler (Ayhan Candan)

06/04/2017 - 19:17 Kabataş Erkek Lisesi 1.Büyüteç Tarih Öğrenci Sempozyumu (8-9 Nisan 2017)

04/04/2017 - 21:12 Resmi Belgelere (Nüfus Ölüm-Genelkurmay-Kayıtsız Ölüm Defterleri) Göre İzmir - Beydağ Şehitleri (Necat Çetin-A.Levent Ertekin)

31/03/2017 - 07:25 Çanakkale nin Şehit Kalemleri (İsmail Sabah)

27/03/2017 - 19:43 Çanakkale Müstahkem Mevkii’ye Bağlı Top Mermisi Çeşitleri (Bayram Akgün)

25/03/2017 - 20:58 GeliboluyuAnlamak Özel- 100. Yılında Gazze Muharebeleri Kahramanlarını Anıyoruz (Tuncay Yılmazer)

17/03/2017 - 21:15 18 Mart Özel Makalesi - Yaşayanların Ağzından 18 Mart Boğaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Fotoğrafla Çanakkale Boğaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebeleri’nde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 Çanakkale Zaferi’nden Mescid-i Nebevi’ye (Enver Paşa’nın 1916 Filistin-Hicaz ziyareti) (Tuncay Yılmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunması Bir Karargâh Çalışması - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 İkinci Kirte Muharebesi (6-8 Mayıs 1915 Taarruzları) (Yücel Özkorucu)

31/01/2017 - 12:29 Türk Boğazları Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanlı Bir Mendil Hikayesi (Ömer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde Gönüllü Kahramanlar Osmancık Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aralık-Ocak Sayısında 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Yılmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birleşik Harekat Tecrübesi Olarak Cihan Harbinde Türk-Alman Askeri İttifakı (Gültekin Yıldız)

02/12/2016 - 20:23 Çanakkale Kara Muharebelerinde Ağıl Dere (Şaban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 Çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (Şaban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (Oğuz Çetinoğlu)

10/09/2016 - 11:12 Seddülbahir Kahramanı Bigali Mehmet Çavuş (Ömer Arslan)

03/07/2016 - 14:42 Çanakkale’den 100. Yılında Somme’a:Bir Savaş, İki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.Dünya Savaşı nda Şii Ulemasının Cihat Fetvaları Çerçevesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kutülamare- Yarbay Mehmed Reşid Bey in Günlüğü (İ. Bahtiyar İstekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanlı Devleti’nin Çanakkale Muharebelerinde Sağlık Alanındaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanlı Kurmay Subayı- Iraklı Kürt Devlet Adamı, Mehmet Emin Zeki Bey in Yaşam Öyküsü (Tuncay Yılmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Savaş 1915-1916 KutülAmare – Nikolas Gardner ( Tuncay Yılmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci Dünya Savaşının İslam Dünyasına Etkileri (Yüksel Nizamoğlu)

30/04/2016 - 19:20 Çanakkale Savaşı: Bir Siyasi Mücadele Alanı (Özgür Öztürk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak Çıkarması İlk Saatleri – Daha Erken Müdahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekatı - KutülAmare bir zafer midir? ( Tuncay Yılmazer )

13/04/2016 - 05:30 Çanakkale Savaşları ve Barbaros’un Batışı (İsmail Bilgin)

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 Eğitimli Neslin Birinci Dünya Savaşı ile İmtihanı ( Dr. Nuri Güçtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci Dünya Savaşı nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri Güçtekin)

21/03/2016 - 06:35 Çanakkale Seferberliği: Savaş, Eğitim, Cephe Gerisi (Mustafa Selçuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ÖZEL - Çanakkale Zaferi ve Cevat Paşa (Ahmet Yurttakal)

11/03/2016 - 06:49 Zaferi Kanla Yazan Fındıklılı Mehmet Muzaffer (İsmail Bilgin)

02/03/2016 - 12:48 Kut’ül Amare Zaferi -2 (İsmail Bilgin)

29/02/2016 - 11:29 Kut’ül Amare Zaferi -1 (İsmail Bilgin)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 Çanakkale Şehidi Feyzi Çavuş’un Zevcesi Zehra Hanımın Padişaha Mektubu (Osman Koç)

23/12/2015 - 16:47 Çanakkale Savaşlarında Binbaşı Halis Bey’e Ait Bir Ganimetin Öyküsü (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Zırhlısının Dramı (Cemalettin Yıldız)

06/12/2015 - 20:29 Kut’ülamarenin Türklere Tesliminden Sonra Irak İngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 Ağustos 1915 Conkbayırı Süngü Hücumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Paşanın Osmanlı Devleti’nin 1. Dünya Savaşına girişiyle ilgili görüşlerine dair bir belge

Osmanlı Devleti Umumi Harpte Tarafsız Kalabilir miydi? - Yusuf Akçura (Değerlendirme: Muzaffer Albayrak)

Nazım’ın Dayısı Çanakkale Şehidiydi (Melih Şabanoğlu)

Çanakkale Destanının Ölümsüz Efsaneleri (Osman Koç)

21/10/2015 - 04:02 100 Yıl Sonra İlim Heyeti Çanakkale’de Programı

17/10/2015 - 11:50 Çanakkale Savaşı'nın Kanada'da Bıraktığı İzler (Birol Uzunmehmetoglu)

27/09/2015 - 16:01 1917 Yılında Hicaz Cephesi:Arap İsyanının Yayılması ve Medine’nin Tahliyesi Programı (Yüksel Nizamoğlu)

22/09/2015 - 13:07 III. Kolordu’nun Çanakkale Muharebeleri’ne Hazırlanış Süreci (İsmail Bilgin)

15/09/2015 - 04:28 Kutü-l Amare Kahramanı Halil Kut Paşa (Enes Cifci)

11/08/2015 - 04:07 Türkiye Büyük Savaş a Nasıl Girdi? ( Emre Kızılkaya )

29/07/2015 - 03:30 1915 Gelibolu Harbi Günlüğü- Kazım Şakir (İ. Bahtiyar İstekli)

07/07/2015 - 02:49 Suyu Arayan Adamların Öyküsü - Millete Deva Olmak , Osmanlı Savaş Esirleri, TIP ve Milliyetçilik ( 1914-1939 ) -Yücel Yanıkdağ (Tuncay Yılmazer)

30/06/2015 - 03:55 Tarih, Otobiyografi ve Hakikat Yüzbaşı Torosyan Tartışması ve Türkiye’de Tarih Yazımı (Derleyen: Bülent Somay)

21/06/2015 - 16:34 Türklere Esir Olmak (Doğan Şahin)

23/05/2015 - 04:36 Çanakkale Savaşı

16/05/2015 - 15:30 İtilaf Devletleri Askerlerinin Gözüyle Çanakkale

12/05/2015 - 12:50 Muaveneti Milliye Muhribi Torpito Zabiti Ali Haydar Öztalay (Çimen Yüksel)

09/05/2015 - 08:24 Osmanlılar ve Ermeniler / Bir İsyan ve Karşı Harekâtın Tarihi (Edward J. Erickson)

03/05/2015 - 15:39 Neuve Chapelle’den Gelibolu’ya: Bir Askeri Planın Gelibolu’da Uygulamaya Konulması ( Mustafa Onur Yurdal )

28/04/2015 - 03:52 Cephe Arkadaşı Çanakkale Cephesi

25/04/2015 - 03:07 Çanakkale Müstahkem Mevkii Bataryalarının 25 Nisan 1915 ‘teki Rolü (Bayram Akgün)

24/04/2015 - 15:07 25 Nisan 1915 üzerine Gelibolu’yu Anlamak’ta çıkmış makalelerden seçmeler (Tuncay Yılmazer)

18/04/2015 - 17:10 Çanakkale Şehitleri Listesinde Ezineli Yahya Çavuş’un Adı Yok (Osman Koç)

10/04/2015 - 00:06 Kıyamet Koptuğunda - Hasan Cevdet Bey

03/04/2015 - 01:36 Rusya’daki 90.000 Osmanlı Savaş Esiri ve Sarıkamış Muharebesi (Yücel Yanıkdağ)

27/03/2015 - 17:57 Bir Hikayenin Daha Sonu: Topçamlar Tabyası (Bayram Akgün)

14/03/2015 - 07:57 Düşmana Korku Salan Efsanevi İntepe Topçularından Topçu Üsteğmen Mehmet Ali Bey (Muzaffer Albayrak)

11/03/2015 - 02:38 Seddülbahir’de Yalnız Top-210/40’lık Roon Topu (Bayram Akgün)

01/03/2015 - 13:31 Çanakkale Muharebeleri’nin İdaresi, Komutanlar - Strateji (Ed.: Lokman Erdemir, Kürşat Solak)

24/02/2015 - 17:39 Çanakkale Cephesinde Bir Damla Su İçin- Gelibolu Yarımadasında Jeoloji ve Muharebe İlişkisi ( İsmail Bilgin )

15/02/2015 - 17:55 Hashtag Tarih Dergisi Şubat 2015 Sayısında Kitap Değerlendirme Yazısı

08/02/2015 - 07:11 “Hafız Hakkı Paşanın Sarıkamış Günlüğü” Kitabıyla İlgili Mülahazalar (İsmail Bilgin)

// Bir Asır Sonra Ermeni Tehciri ve Çanakkale Üzerine… 100. Yıl Nasıl Anılmalı? (Tuncay Yılmazer)

23/12/2014 - 08:24 Sarıkamış İhata (Kuşatma) Harekâtı (İsmail Bilgin)

17/12/2014 - 02:24 Kut ül Amare Zaferi (Necmettin Özçelik)

08/12/2014 - 18:22 1. Dünya Harbi

06/12/2014 - 13:44 The Water Diviner – Son Umut Filminin Galasından Notlar… ( Tuncay Yılmazer )

01/12/2014 - 17:22 Cevat Çobanlı Paşa Çanakkale Kahramanı -Ahmet Yurttakal

16/11/2014 - 01:54 Goltz Paşa nın Mirası, Türkiye nin Geleceği – Osmanlı Devletinin 1. Dünya Savaşı na Girişi üzerine ( Tuncay Yılmazer )

10/11/2014 - 04:07 Turkish–Australian Reapprochement In The Light Of The Gallipoli Campaign (Kenan Çelik)

04/11/2014 - 01:37 Boğaziçi’nden Çanakkale’ye Şirket-i Hayriye Vapurları (Gözde Keskin)

19/10/2014 - 06:44 Beyrut Müftüsü Mustafa Neca Efendi’nin Anafartalar Grubuna Hitabı (Osman Koç)

11/10/2014 - 10:34 Bir Çanakkale Şehidinin Hikâyesi: Koca Ali Oğlu Mustafa (Necat Çetin)

14/09/2014 - 07:01 Suçlu Sırbistan- Ayağa Kalk ! Avrupa 1914’te Savaşa Nasıl Sürüklendi ? Sleepwalkers (Uyurgezerler) Christopher Clark- Tuncay Yılmazer

06/09/2014 - 07:14 Bilgeliğin Yedi Sütunu- Thomas Edward Lawrence (Nagihan Haliloğlu)