Aziz Ali el Mısrî ( Sacit Kutlu )

Tarih: 06/02/2011   /   Toplam Yorum 5   / Yazar Adı:      /   Okunma 14749

Gündemde Kahire’nin Tahrir Meydanında sembolleşen Mısır’daki ayaklanmalar varken, Gelibolu’yu Anlamak bu hafta Mısır tarihinden önemli bir figürün biyografisini yayınlıyor. II. Meşrutiyet ve İttihat Terakki başta olmak üzere son dönem Osmanlı Tarihi üzerine kitap ve makalelerinden tanıdığımız Sacit Kutlu, Osmanlı ve Mısır tarihinin ilginç portrelerinden birisi olan Aziz Ali el-Mısrî’yi yazdı. Mektebi Sultani Mezunu, sonrasında Harbiye’den Enver Paşa’nın sınıf arkadaşı, İttihat Terakki Cemiyeti’nin ilk üyelerinden bir subay…Trablusgarp’ta silah arkadaşlığının bozulması ve Arap Milliyetçiliği saflarına geçişi, 1913’te benzer görüşteki diğer Arap kökenli Osmanlı subayları ile İTC’nin Arap versiyonu sayılabilecek El Ahd örgütünü kuruşu , Mısrî’nin hayli maceralı yaşantısından birkaç nokta sadece. Birinci Dünya Savaşı sonrası İngiliz himayesinde kurulan Mısır krallığında Harp Akademisi komutanlığına getirilişinin ise Mısır yakın tarihine etkisi büyüktür. Kutlu , II. Meşrutiyet’in ilânında ve 31 Mart olaylarının bastırılmasında aktif rol oynayan eski İttihatçı Aziz Ali el-Mısrî’nin komutanlığını yaptığı akademide yetişen aralarında Cemal Abdunnasır’ın da olduğu bu gençlerin ileride Mısır’ın kaderinde önemli rol oynadığını belirtiyor. Öyle ki Aziz Ali el-Mısrî’nin öğrencileri Kral Faruk’u devirirken bile darbe tarihi olarak II. Meşrutiyet’in yıldönümünü seçeceklerdir!

 

 

 

Osmanlı ve Mısır yakın tarihinin ilginç bir portesi olmakla birlikte, tarihin projektörlerinin dışında kalan bir kişi olan Aziz Ali el Mısrî, fazla derine inmeyen bir bakış açısından, bir maceraperest olarak nitelenebilir. Yaşadığı dönemin olayları ve döneme damgasını vuran ‘zamanın ruhu’ göz önünde tutulurak yapılacak bir değerlendirmenin ışığında ise, onun da çağdaşı pek çok Osmanlı subayı gibi, diğerlerinden farklı olarak uzun ömrünü, bitmeyen ve birbiriyle çelişen arayışlar peşinde geçirdiği de söylenebilir.

 

1879 veya 1880’de Kahire’de doğan Aziz Ali, Bağdat doğumlu Mahmud Şevket Paşa gibi Çerkes kökenliydi. İstanbul’da Mekteb-i Sultani’den (Galatasaray lisesi) mezun olduktan sonra girdiği Harbiye’yi 1904 yılında bitirdi. 3. Ordu saflarında Makedonya’da görev yaptı. Ayrılıkçı çetelerin takibinde başarı kazandı. Sınıf arkadaşı olan Enver Bey (Paşa) ve diğerleriyle birlikte o da İttihad ve Terakki Cemiyeti’nin ilk üyelerindendi.

 

Tanin gazetesi başyazarı Muhittin Birgen’e göre İttihat ve Terakki Cemiyeti, ideallerini Fransız Devrimi’nden, eylemlerinin yöntemlerini ise Makedonya komitacılığından alan melez bir hareketti. Bununla birlikte Makedonya komitacılığının etkileri daha belirgindi.” Aziz Ali Bey’in kendisiyle bir söyleşi yapan L’Illustration dergisi muhabiri Georges Rémond’a Makedonya konusunda söyledikleri Birgen’i doğrular nitelikteydi:         “Bulgarları iyi tanırım. Askerliğimin başlangıcında Makedonya’da çetecileri takip ettim, komitacılarla çatıştım. Çetelerde çarpışanlar sert, dayanıklı, tam anlamıyla cesur ve delicesine vatanperver, ölümden asla korkmayan kişilerdi. […] Bir yandan mücadeleye devam ederken, diğer yandan gelecek nesilleri Avrupa seviyesine yükseltmeye çalışıyorlardı. Vatanlarını olduğu kadar okulları da seviyorlardı. Geceleri papazların evlerinde, ormanlarda o kalın kafalı dağlılara, köylülere ders verirlerdi. […] Ah! Biz de vatanımızı böyle sevmiş olsaydık!....”

 

Meşrutiyetin ilanı ve daha sonra 31 Mart olayının bastırılmasında Hareket Ordusu saflarında aktif rol oynayan Aziz Ali, 1910’da, Binbaşı İsmet Bey (İnönü) ile birlikte, Ahmet İzzet Paşa’nın (Furgaç) maiyetinde, İmam Yahya isyanını bastırmak üzere Yemen’e gitti. 1911 Ekim’inde diğer İttihatçı subaylar gibi gönüllü olarak İtalyanların çıkartma yaptığı Trablusgarp ’a (Libya) geçti. Derne Cephesi’nde Enver Bey’in yanında çarpıştı.

 

Aziz Ali Bey, Ouchy Barış Anlaşması’nı takiben Osmanlı askerleri Trablusgarp’tan çekildikten sonra da Enver Bey ile birlikte orada kaldı. Balkan Harbi’ndeki kötü gelişmeler üzerine Enver Bey Talat Paşa’nın ısrarıyla 1912 Aralık ayında İstanbul’a döndü. Derne Cephesi kumandasını Enver Bey’den devir alan Aziz Ali, Ouchy Barış Anlaşması şartlarını ihlâl etmemek kaygısıyla, İtalya’ya karşı mücadeleye devam edecek olan yerli güçlerin lideri Şeyh Ahmed Sünûsi’nin emrine girdi. Ancak bir süre sonra Şeyh’le ters düşen Aziz Bey, Bakan Savaşı’nın ardından,  İstanbul’a geri döndü. Kalan 400 Osmanlı askeri ile birlikte Trablusgarp’tan ayrılırken, silah ve cephanelerini kendilerine bırakmasını isteyen Trablusgarp’lı mücahitlerle çatıştı. Gerek askerlerden gerekse Araplardan ölenler oldu. Çatışmanın büyümesini,  İtalyanlara karşı 1923-1933 arasında verilen mücadelenin lideri olacak olan Sidi Ömer (Ömer Muhtar) önledi. Aziz Bey ve askerleri silahlarını orada bırakarak Trablusgarp’tan ayrıldılar. Sünusiler onu Türklere ve Bedevilere karşı olmakla, kendi lehine hizip kurmaya çalışmakla suçladılar.

 

İstanbul’a döndükten sonra İttihatçı arkadaşlarının kendisine önerdikleri Konya’daki fırkanın komutanlığı teklifini kabul etmedi. Balkan Harbi’ni bitiren İstanbul Anlaşması imzalandıktan sonra Arap milliyetçi hareketi içinde yer aldı. 1913 Ekim ayında İstanbul’da “El Ahd” (Yemin) adlı gizli Arap milliyetçi örgütünü kurdu. Örgütün üyeleri arasında, ileride Irak başbakanı olacak olan Nuri es Said ile Hicaz isyanı sırasında Emir Faysal’ın kurmay başkanlığı görevini yapan Cafer el Askerî gibi Arap kökenli Osmanlı subayları da vardı.

 

Muğlâk bir programı olan El Ahd’ın1913’de açıklanan programının 1. maddesinde Arap ülkeleri için otonomi talep ediliyor, 2. maddesinde halifeliğin kutsal emanet olarak Osmanlı soyunda kalması öngörülüyordu.  Avusturya-Macaristan İmparatorluğu gibi eşit nitelikli bir Osmanlı- Arap Federasyonu düşleyen Aziz Ali 1914 Ocak ayında Osmanlı Ordu’sundan istifa etti. Örgütün Bağdat ve Musul’da da şubeleri açıldı.

 

İstanbul’daki İngiltere Büyükelçisi Mallet Dışişleri Bakanı Grey’e gönderdiği raporda Aziz Ali Bey’i “Yeni Türk hükümetini beğenmeyen... ‘Genç Araplar’ grubunun ileri gelenlerinden” diye tanımlamıştı. Aziz Ali’nin arkadaşlarının kendisine “Irak’ta, Kuveyt’i, hatta İbni Suud’u da içine alacak bir ayaklanma hazırlamakta olduklarını” söylediklerini bildirdi.  Büyükelçiye göre Aziz Ali ve yandaşlarının bu tutumlarında, hızla yükselerek Harbiye Nâzırı olan eski arkadaşları Enver Paşa’nın orduda yaptığı tasfiye sırasında pek çok “alaylı”  subay yanında Arap kökenli subayları da görevlerinden alması rol oynamış olabilirdi. Sadrazam Said Halim Paşa’nın kendisine, Aziz Ali’nin Şeyh Sünûsi’yi İtalyanlarla anlaşmaya ikna etmek için Mısır Hıdivi’nden para aldığını söylediğini de raporuna eklemişti.

 

Gerçekten Aziz Ali, sınıf arkadaşı Enver’in paşa ve harbiye nâzırı olmasına karşın örneğin kendisinin hâlâ binbaşı olduğundan yakınıyor ve sağda solda Enver Paşa’dan şikâyet ediyordu. Cemâl Bey (Paşa) ile bir konuşmasında ona Türklerin Arapları aşağıladığından ve hakaret ettiğinden yakınmıştı. Sözlerine açıklık getirmek için Türklerin köpekleri “Arab!..Arab!...Arab!”.diye çağırdığını, karışık işleri tanımlamak için “Arap saçı” tanımını kullandıklarını, en sık söyledikleri sözlerden birinin “Ne Şam’ın şekeri, ne Arab’ın yüzü” deyişi olduğunu örnek göstermişti.

 

Aziz Ali Bey, Enver Bey’in Trablusgarp’ta kendisine bıraktığı parayı zimmetine geçirmek suçuyla 9 Şubat 1914’de İstanbul’da tutuklandı. Divan-ı harpte yargılandı ve idama mahkûm oldu. Suçlu bulunmasında, bir başka Arap kökenli subay ve Teşkilât-ı Mahsûsa’nın reisi Süleyman Askerî Bey’in tanıklığı önemli rol oynamıştı. Enver Bey’in Trablus’ta bıraktığı kardeşi Nuri Bey’in (Paşa-Killigil) suçlamalarla ilgili bilgisinin veya etkisinin olmuş olması da bir olasılık olarak akla geliyor. 

 

 Aziz el Mısrî'nin tutuklu iken çekilmiş bir fotoğrafı

 

 

Eski İttihatçı arkadaşlarının, Arap kamuoyunun ve İngilizlerin etkisiyle Aziz Ali’nin cezası önce 15 yıl hapse çevrildi. Daha sonra da Mısır’a hudut dışı edildi. Kararın bu şekilde değiştirilmesinde Cemal Paşa’nın önemli rolü oldu. Mısır gazetelerinde yayınlanan demecinde Aziz Ali Bey, İstanbul’dan ayrılmadan önce Enver Paşa ile buluştuğunu ve dostça vedalaştıklarını söyledi.

 

Birinci Dünya Savaşı’nda İngilizler, bir Arap isyanını başlatması amacıyla Aziz Ali el Mısrî ile temasa geçtiler. Şerif Hüseyin paşalık rütbesi vererek onu harbiye nazırı ve Arap orduları başkumandanı atadı. Hem Osmanlılara hem de Araplara bağlılığı yüzünden çelişkiler yaşayan, Arapların Osmanlı İmparatorluğu’ndan kopmalarını istemeyen ve bir Osmanlı-Arap Federasyonu peşinde koşan, Aziz Ali, İngilizlerin Arap isyanında kendisinden bekledikleri rolü oynayamadı ve İngiliz hizmetine girmedi. Medine’deki Osmanlı garnizonuna saldırı gündeme gelince de Şerif Hüseyin’i terk etti. 1917 yılında Kahire’deki İngiliz Yüksek Komiseri Sir R. Wingate’den, İspanya’da yeni bir ad altında yeni bir yaşam kurmasına yardımcı olmasını, istedi.

 

Talat Paşa’nın Berlin’den, 22 Aralık 1919’da Mustafa Kemal Paşa’ya gönderdiği mektuptan, Aziz Ali ile Talat Paşa’nın Berlin’de görüştüklerini öğreniyoruz. Anlaşıldığı kadarıyla Aziz Bey Talat Paşa’ya, Osmanlı-Arap Federasyonu ile ilgili görüşlerini tekrarladıktan sonra, Arapların hayal kırıklığı içinde olduklarını ve maziyi unutarak Türklerle bir federasyon kurmak istediklerini bildirmişti.

 

1922 yılında Mısır’da İngiltere himayesinde krallık rejimi kuruldu. Bir yıl sonra kabul edilen anayasa ile meşrutî bir krallığa dönüşen Mısır’da siyasi alan Kral I. Fuat, Vafd Partisi ve Britanya tarafından dolduruluyor ve bu kutupların iktidar alanlarını koruma mücadelelerine sahne oluyordu. Vafd partisi 1924’de yapılan ilk seçimleri kazandıysa da kurulan hükümet kısa süre sonra düştü. Sık yapılan seçimlere rağmen istikrar sağlanamadı. Kral Fuat bir ara parlamentoyu feshedip anayasayı yürürlükten kaldırdı, ama 1935 yılında anayasayı tekrar yürürlüğe koymak zorunda kaldı. 1936’da yapılan seçimleri gene Vafd partisi kazandı. Fakat siyasî çalkantılar sona ermedi.

 

Aziz Ali 1926’da yeni kurulan Mısır Harp Akademisi kumandanı olmuştu. Akademiye sadece aristokrasiye ve üst tabakalara mensup olan gençler kabul ediliyordu. 1936 yılında Vafd partisi tekrar iktidara geldikten sonra Mısır Harp Akademisi’nin kapıları fakir aile çocuklarına da açıldı. II. Meşrutiyet’in ilânında ve 31 Mart olaylarının bastırılmasında aktif rol oynayan eski İttihatçı Aziz Ali el-Mısrî’nin komutanlığını yaptığı akademide yetişen bu gençler ileride Mısır’ın kaderinde önemli rol oynayacaklardı.

 

1941 yılında, İtalyan ordusunun İngilizler karşısında ağır bir mağlubiyet almasının ardından İtalyanlara destek amacıyla General Rommel kumandasında Alman birliklerinin Libya’ya gelmeleri üzerine, kendine yeni bir şans doğduğunu düşünen Aziz Ali, birkaç Mısır’lı subayla birlikte Libya’ya gitmek istedi. Bu subaylardan pilot olan Ali Sabri’nin hava kuvvetlerinden kaçırdığı bir uçakla Libya’ya gitmek üzere havalandılarsa da uçakları pistin sonunda yere çakıldı. Can kaybı olmadı, fakat hepsi tutuklandı. Aziz Ali, İngilizler tarafından 5 yıl hapse mahkum edildi.        

 

Aziz Ali’nin talebelerinden Yarbay Cemâl Abdülnâsır, diğer bazı genç subaylarla birlikte 1949 yılında “Zubbat-ül Ahrar” (Hür Subaylar) adlı gizli bir komite kurdu. Gerek örgütün kuruluş şekli, gerekse hareket tarzı, 50 yıl önceki İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin 1908’de Padişah 2. Abdülhamid’i meşrutiyetin ilanına zorladığı eylemleri andırıyordu.

 

Gizli komitenin üyesi genç subaylar, ilginç bir tesadüfle, Osmanlı İmparatorluğu’nda II. Meşrutiyet’in ilân edildiği 23 Temmuz 1908’den 44 yıl sonra, 23 Temmuz 1952’de aynı şekilde kolayca gerçekleştirdikleri bir darbe ile Kral Faruk’u devirdiler. Gerek bu eylemde gerekse bu tarihin saptanmasında, Osmanlı İttihad ve Terakki Cemiyeti’nin Makedonya’daki ilk üyelerinden Aziz Ali’nin rolünün olup olmadığını yahut talebelerinin kendisine bir jest yapıp yapmadıklarını pek tabii bilemeyiz. Fakat o dönem insanlarının böyle tarihleri bir sembol olarak çok önemsediklerini biliyoruz.    

 

Örneğin 1. Dünya Savaşı’nı bitiren Paris Barış Konferansı, Fransa Başbakanı Clemenceau’nun arzusu doğrultusunda, Versailles Sarayı’nın Aynalar Salonu’nda, özellikle 18 Ocak 1919 günü başlatılmıştı. Çünkü 48 yıl önce, Prusya ordularının Sedan’da Fransız Ordusu’nu yenmesinin ardından, Alman İmparatorluğu’nun kurulduğu ve Prusya Kralı I. Wilhelm’in ilk imparatoru olduğu, 18 Ocak 1871’de Versailles Sarayı’nın aynı salonunda,  ilan edilmişti.

 

Mısır halkının tanımadığı darbeciler, oluşturdukları “Devrim Konseyi”nin başına, halkın çok sevdiği Tuğgeneral Muhammed Necip’i getirdiler. 18 Haziran 1953’de Mısır’da cumhuriyet ilan edildi. İlk Cumhurbaşkanı Necip ile yardımcısı Nâsır ve diğer konsey üyeleri arasında kısa süre sonra anlaşmazlık çıktı. Yere çakılan uçağın pilotu Ali Sabri de Devrim Konseyi üyeleri arasındaydı ve Nasır’ın yanında yer aldı. Muhammed Necip, ordunun kışlasına dönmesini ve yönetimin seçilecek sivillere bırakılmasını öneriyordu.

 

1954 Ekim ayında İngiltere ile Süveyş Kanalının boşaltılmasına dair anlaşma yapıldı. Bir ay sonra General Necip’i bertaraf eden Cemâl Abdülnâsır yönetimin başına geçti ve Mısır’da “Reis” dönemi başladı. Ali Sabri başkan yardımcısı oldu. Muhtemelen bu bağlantının da rol oynamasıyla,  Nâsır Aziz Ali el Mısrî’yi 1954 yılında Moskova’ya büyükelçi olarak atadı.

 

1956’da Süveyş Kanalı’nın  millileştirilmesi sırasında Britanya ve Fransa’ya karşı alınan Sovyetler Birliği desteği, sanki bu atamanın ne kadar yerinde olduğunun bir işaretiydi. Assuan Barajı’nın yapımı için gerekli krediyi de SSCB sağlayacaktı.

 

“Reis” (Nasır), 22 Temmuz 1962’de irad ettiği uzun nutkunda Mısır’da “Aziz Başa (Paşa) al Masri” olarak tanınan Aziz Ali’yi Mısır Devrimi’nin “Manevi Babası” olarak niteledi. Aziz Ali’ye Mısır’ın en yüksek nişanı olan “Nil Kolyesi” nişanı tevdi edildi.

 

Arap tarihçilerinin Arap milliyetçiliğinin en önemli liderlerinden saydıkları “İttihatçı” Aziz Ali, 1965 yılında vefat etti.

 

 

 

Kaynakça:

Ahmad, Feroz; İttihat ve Terakki, 1908- 1914, İst. 1986, s. 229-232

Birgen, Muhittin; İttihat ve Terakki’de On Sene1. Cilt İttihat ve Terakki Neydi, İstanbul, 2006

Cemal Paşa; Hatıralar “İttihat Terakki ve Birinci Dünya Harbi”, (Tamamlayan ve Tertipleyen Behçet Cemal), İstanbul, 1959

Davişa, Adid; Arap Milliyetçiliği Zaferden Umutsuzluğa, Çeviren: Lütfi Yalçın, İstanbul,

         2004
Dikerdem, Mahmut; Ortadoğuda Devrim Yılları-Bir Büyükelçinin Anıları, İstanbul, 1977

Emir Şekip Arslan; Bir Arap Aydının Gözüyle Osmanlı Tarihi ve 1. Dünya Savaşı Anıları,

İstanbul, 2005

Kayalı, Hasan; Jön Türkler ve Araplar, Osmanlıcılık, Erken Arap Milliyetçiliği ve İslamcılık

(1908-1918), İstanbul 1998

Koloğlu, Orhan; “Arap milliyetçisi Aziz Ali neyin peşindeydi?” Popüler Tarih, Mayıs 2002,

 Sayı 21, s.36- 40

Kutlu, Sacit; Milliyetçilik ve Emperyalizm Yüzyılında Balkanlar ve Osmanlı Devleti,

İstanbul, 2007

Kürkçüoğlu, Ömer; Osmanlı Devletine Karşı Arap Bağımsızlık Hareketi  (1908- 1918),

Ankara,1982

Rémond, Georges; “Le Proces D’Aziz Bey” L’Illustration, 25 Avril 1914, Sayı 3713, s. 337

Rémond, Georges; Mağlûplarla Birlikte Edirne Sahralarında (Ekim 1912-Mayıs 1913),

         (Çeviren. H. Cevdet), Dersaadet, 1332

Tekeli İlhan, İlkin Selim; “Kurtuluş Savaşı’nda Talat Paşa ile Mustafa Kemal’in

Mektuplaşmaları” Belleten, Nisan 1980 Ankara, Cilt 44, Sayı 174, s. 315- 321

 


  14749 defa Görüntülendi.

**********************

Tüm yazı, yorum ve içerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yayımlanmış olmaları, bu görüşleri Tuncay Yılmazer'in benimsediği anlamına gelmez. Yorum bölümü özgür bir tartışma ortamı yaratmak için vardır. Ancak saldırgan ve düzeysiz yorumlar yayınlanmayacaktır. Eğer bu siteye ilk kez yorum yazıyorsanız, yorum kurallarına gözatmanızı istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

1404_Adem Kocal 11-02-2011, 14:31:07
Elinize sağlık Sacit Bey.
Çok güzel bir yazı.
Devamını bekliyoruz.
 
1600_Tosun Saral 15-06-2011, 09:35:29
General Ali İhsan Sabis, Mehir Yayınları tarafından 1990 da yayınlanan "Birinci Dünya Harbi Harb Hatıraları" isimli muazzam eserinin birinci cildinin 164ncü sayfasında El Mısri hakkında şunları yazmaktaır.
"Arap İhtilalciler. İstihbarattan aldığımız malumata göre Türkiye'den Mısır2a gitmiş olan binbaşı Kahireli Aziz ve Erkanıharb mektebinde talebem iken harbten evvel Mısır'a kaçmış olan Bağdatlı mülazım Nuri (Nuri el Sa'id şimdiIrak hükümeti başvekili) Mısır'da Arap isyanı ile iştiğal ediyorlarmış. Bunların Mısır'da Suriye ve Irak halkını tahrik için uğraştıkları aşikardı. Oralarda hiç ordu kuvveti bırakılmayınca bu tahriklerin önüne geçmek güç olurdu.
Kahireli Aziz'in Makedonya'da Türk zabiti olarak gayet fedakar bir surette çalıştığını bilenler, Mısır'a gidip Arap İstiklali için çalışmasına hayret ederler. Onun bu surette çalıştığını İstihbarat şubesi müdürlüğünü yapmış olan sayın General Kazım Karabekir kitaplarında yazdığı gibi Suriye'de dördünçü Ordu kumandanlığını yapmış ve Arap işleri ile çok uğraşmış olan merhum Cemal Paşa da hatıratında aynı şahadette bulunmaktadır. Arapların kendilerini idare etmek hususndaki arzularını fena telakki etmek istemeyiz. Fakat bir harb esnasında düşmanla işbirliği yaparak bizi arkamızdan hançerlemelerini hiç doğru bulmayız."
selam ve sevgilerimle
Paylaşılmayan bilgi unutulur
 

KATEGORİDEKİ DİĞER BAŞLIKLAR

15/03/2017 - 13:17 18 Mart Zaferi ve Kahramanları Sergisi

03/03/2017 - 18:04 Çanakkale Gazisi Bigalı Mehmet Çavuş Anma Programı - 4 Mart 2017 Bahçeli Köyü/Biga

13/02/2017 - 08:53 Atlas Tarih Dergisi Şubat Sayısında 1. ve 2. Gazze Muharebesi Dosyası (Tuncay Yılmazer)

05/01/2017 - 11:29 Duyuru: Tarihin Akışını Değiştiren Savaş Çanakkale - 17 Ocak 2017 Muzaffer Albayrak Söyleşisi

28/12/2016 - 18:07 15 Temmuz Darbesinin Gölgesinde Bir Yıl: Çanakkale, KutülAmare, Somme dan Halil İnalcık Hocaya... 10 Yaşına Giren GeliboluyuAnlamak ta 2016 böyle geçti (Tuncay Yılmazer)

11/12/2016 - 15:52 GeliboluyuAnlamak tan Duyuru: Teröre Lanet

24/11/2016 - 06:22 Kronik Kitap Dört Yeni Eserle Yayın Hayatına Başladı

17/11/2016 - 07:02 Tarih Bir Din Değil İlim Sahasıdır (Seyit Ahmet Sılay)

29/09/2016 - 18:50 Dr. Kilisli Rıfat ın İzinde Osmanlı dan Türk e ve Ötesi (Nükhet Kardam)

09/08/2016 - 13:11 Aşk Cephesi – Bahadır Yenişehirlioğlu ( Sinem Şahin )

04/08/2016 - 17:27 Çanakkale Muharebelerine Dair Bir Site; canakkalemuharebeleri1915.com

16/07/2016 - 09:28 GeliboluyuAnlamak tan Duyuru: Darbelere Hayır! Demokrasiye Evet

15/07/2016 - 09:35 Birinci Dünya Savaşı Araştırmaları Sitesi cihanharbihatiralari.com (Mehmet Beşikçi)

07/04/2016 - 07:10 Konferans - Kut ül Amare Zaferi ( İPTAL DUYURUSU )

31/03/2016 - 06:05 Türkiye nin Bağdat Büyükelçiliği Kutü-l Amare Zaferini her yıl kutluyor ( Faruk Kaymakçı)

24/03/2016 - 03:58 Çanakkale Savaşı nın Dünya Tarihindeki Yeri - NTV Mete Çubukcu ile Pasaport Programı - 18 Mart 2016

16/03/2016 - 08:38 Çanakkale Savaşının 101. yıldönümü Yeni Bakışlarda konuşuldu.

11/03/2016 - 06:46 Konferans - Çizgilerle 1. Dünya Savaşı

19/02/2016 - 06:58 Konferans - Vahdettin Engin - İkinci Abdülhamit'in Politikaları

15/02/2016 - 07:10 Birinci Dünya Savaşı’nda Gördüklerim ve Yaşadıklarım - Erich Ludendorff

08/02/2016 - 09:09 Osmanlı Devleti nin I. Dünya Savaşı na Girişi (Ali Kaşıyuğun)

01/02/2016 - 09:01 İki Siper Bir Mektup Bir Çanakkale Projesi Değerlendirmesi (Celal Yıldırım)

25/01/2016 - 11:57 Gelibolu Yarımadasında Geçmişin İzleri ve İz Bırakanlar (Gürsel Akıngüç)

18/01/2016 - 12:52 Seddülbahir 32 Saat Dizisi Üzerine... Bizi Affedin ( Seyit Ahmet Sılay )

18/01/2016 - 10:27 İstanbul Büyükşehir Belediyesi Konferans - Osmanlının Suriye Politikası

13/01/2016 - 08:08 Şiir ve Öykü Yarışması

05/01/2016 - 12:42 PROGRAM: İtilaf Devletlerinin Çanakkale den Tahliyelerinin 100. Yılı-Onlar Giderken

03/01/2016 - 10:32 Konferans - Çanakkale Savaşlarında Tahliye Harekatı - Kenan Çelik

14/12/2015 - 06:31 Konferans - Haluk Oral - Bir Kırılma Noktası Çanakkale

26/11/2015 - 18:34 Gelibolu Yarımadası Savaş Alanlarının Hava Fotoğrafları (Gökhan Tarkan Karaman)

13/11/2015 - 21:12 Konferans -Çanakkale’de Bir Edebi Heyet

15/10/2015 - 13:23 Konferans - Çanakkale'de Yitirilen Tahsilli Gençlik

29/05/2015 - 14:34 Benim Çanakkale kahramanım Mahmut Sabri Bey’dir- Atlas Tarih Çanakkale Özel Sayısında Tuncay Yılmazer Röportajı

15/05/2015 - 16:25 İBB Konferans - Cepheden Mektuplar (Doç.Dr.Ömer Çakır)

27/04/2015 - 02:44 Çanakkale Söyleşileri 25 Nisan 1915 Müttefiklerin Çıkarma Harekatı-Kenan Çelik

15/04/2015 - 08:30 Atlas Tarih’ten Çanakkale Özel Sayısı

08/04/2015 - 17:12 Derinlerden Siperlere: Çanakkale 1915 Sergisi

30/03/2015 - 17:08 Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı na Çağrı, Kamuoyuna Duyuru

26/03/2015 - 09:02 Konferans-18 Mart Kahramanı Cevat Paşa

24/03/2015 - 17:04 “İki Siper Bir Mektup” Bir Çanakkale Projesi (Celal Yildirim-Hatice Solmuş TED Mersin Koleji)

21/03/2015 - 04:13 CNNTürk Serdar Tuncer ile Başka Şeyler Programı Kaydı

17/03/2015 - 04:46 Çanakkale Muharebeleri- 100 Yıl önce 100 Yıl sonra (Tuncay Yılmazer)

13/03/2015 - 18:27 CNNTürk Serdar Tuncer ile Başka Şeyler- Çanakkale Savaşı Özel- Programı (14.3.2015 saat 00.00)

04/03/2015 - 16:22 CNR Kitap Fuarı’nda Çanakkale Muharebeleri Paneli ( 07.03.2015 saat : 15.30 Yeşilköy CNR Dünya Ticaret Merkezi )

16/02/2015 - 14:00 Acı bir Çanakkale Türküsüne adanan 4 yıllık bir emeğin takdimi- Harmanyeri 1915 (Yönetmen: Gürdal Uğur)

01/02/2015 - 03:46 100. Yıl’da Muhteşem Soru… Seyit Onbaşı’nın Kaldırdığı Mermi Kaç Kiloydu ? (Tuncay Yılmazer )

18/01/2015 - 15:05 Kireçtepe Jandarma Şehitliği Restorasyonu ve Bursa Büyükşehir Belediyesi’ne Sorular (Tuncay Yılmazer)

10/01/2015 - 14:53 Konferans - Osmanlıyı Yıkan Cephe-Filistin

28/12/2014 - 13:48 Milli Park’tan Tarihi Alan Başkanlığına, Hollywood tartışmalarından Muhafazakarlığın Savruluşuna… Gelibolu’yu Anlamak’ta 2014 (Tuncay Yılmazer )

24/11/2014 - 14:52 Son Savruluş – Çanakkale Muharebe Alanlarına Hollywood Modeli Tema Parkı ! (Tuncay Yılmazer )

15/11/2014 - 01:37 Konferans - Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti

01/11/2014 - 03:54 Gelibolu yarımadasında utanç verici olay / The shameful event in Gallipoli Peninsula

09/10/2014 - 10:13 Uluslararası Sempozyum - Büyük Savaş ve Osmanlı Devleti: Savaşa Giden Süreç

24/09/2014 - 17:06 Çanakkale’de Yeni Şehitlik! (Gürsel Göncü)

12/09/2014 - 15:51 Çanakkale Savaşlarının 100. Yılı Özel Sayısı Makale Çağrısı

// - 09:52 Geliboluyu Anlamak’tan Kamuoyuna Duyuru

// - 06:37 Çanakkale Muharebeleri Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı Kanun Tasarısı Üzerine ( Tuncay Yılmazer )

// - 15:33 Gelibolu Yarımadasında Yeni Bir Dönem: Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı’nın Kurulması (Dr. Mithat ATABAY)

23/05/2014 - 17:16 100.Yıldönümünde Birinci Dünya Savaşı’nı Hatırlamak” Sempozyumu

16/05/2014 - 16:24 SOMA MADENCİLERİNİ RAHMETLE ANIYORUZ

11/05/2014 - 13:05 Gelibolu Yarımadası Savaş Alanlarının Korunması ve Unesco Kültürel Mirası İlan Edilmesi (Dr. Mithat ATABAY)

09/05/2014 - 23:03 Çanakkale Muharebelerinin Komuta Kademesi ve İdaresi Çalıştayı İzlenimleri (Ahmet Yurttakal)

02/05/2014 - 06:00 Çanakkale Muharebelerinin Komuta Kademesi ve İdaresi Çalıştayı

15/04/2014 - 18:40 Savaş Tarihi Araştırmaları Uluslararası Kongresi (100. Yılında I. Dünya Savaşı ve Mirası)

06/04/2014 - 22:18 DOKUN Dergisi’nde Tuncay Yılmazer İle Söyleşi...

15/03/2014 - 18:00 Hatıralarıyla Çanakkale Muharebelerinin Komutanları Paneli

09/03/2014 - 14:19 Çanakkale Savaşları Resmi Koleksiyoneri Seyit Ahmet SILAY

06/03/2014 - 22:33 Konferans -'Çanakkale Muharebelerinde Bir Kahraman Asker Gazi Binbaşı Halis Bey

28/01/2014 - 07:35 Sadece Bir Emir Kipi...İsrail'i Kur! - Wladimir Jabotisnky ( Çev. Atilla Aşçı )

14/01/2014 - 16:21 Balkan Harbi - Trakya Seferi Kitabını Yeniden Hatırlamak (Şahin Aldoğan, Selim Meriç)

06/01/2014 - 12:12 Birinci Dünya Savaşı’nın Yüzüncü Yılında Savaşa Dair Önemli Bir Eser: “GRİFF NACH DER WELTMACHT: Die Kriegszielpolitik des kaiserlichen Deutschland 1914/1918” Kadir Kon

30/12/2013 - 22:51 Şehit Teğmen İbrahim Naci’den Çanakkale’de tarihin betonlaşmasına… 2013 Yılının muhasebesi ( Tuncay Yılmazer )

06/12/2013 - 22:00 32. Gün Programında Çanakkale Muharebe Alanlarında Betonlaşma Konusu Tartışmaya Açıldı

11/11/2013 - 05:23 Yüzüncü Yıla Doğru Yazıları-2 : Çanakkale Muharebe Alanları’ndaki Betonlaşma Meselesi Neden İlgi Görmüyor? ( Tuncay Yılmazer )

03/11/2013 - 20:03 Çanakkale Muharebe Alanlarında İnşaat Çalışmaları Tüm Hızıyla Devam Ediyor… (Tuncay Yılmazer)

05/10/2013 - 11:07 Zaman Gazetesi'nde 05.10.2013'te Yayınlanan Haber- Çanakkale Şehitlikleri'nde Betonlaşma Tehlikesi ( Burak Can- Mehmet Güler)

11/09/2013 - 21:28 Derinlerden Yansımalar: Çanakkale Savaşı Batıkları (Mithat Atabay, Okan Taktak, Savaş Karakaş, Selçuk Kolay)

25/08/2013 - 15:29 Zığındere Vadisinden Geçecek Yol Tarihi Tahrip Edecektir! (Tuncay Yılmazer)

14/08/2013 - 18:40 Ağadere'ye Sahip Çık (Murat Sayar)

28/07/2013 - 14:53 NTV Tarih’in Kapanması Üzerine Birkaç Not… ( Tuncay Yılmazer )

08/07/2013 - 20:00 Çanakkale Muharebe Alanlarının Şehitlik İnşasıyla İmtihanı! (Muzaffer Albayrak)

26/06/2013 - 21:59 100. Yıl’a Doğru Yazıları- Çanakkale’de Şehitliklerin İhyası Gerçekten Gerekli mi? ( Tuncay Yılmazer )

10/05/2013 - 14:36 İlber Ortaylı Seyahatnamesi

23/04/2013 - 18:49 Tarihçi-Yazar Muzaffer Albayrak İle Söyleşi (Yunus Emre Tozal)

21/04/2013 - 14:44 GEO Dergisi Nisan 2013 Sayısında Hayal Kırıklığı ( Tuncay Yılmazer )

09/04/2013 - 13:18 Meclisin Unuttuğu Kahraman Nezahet-Ozan Bodur

23/03/2013 - 21:43 Ayraç Kitap Dergisi Çanakkale Özel Sayısı

22/03/2013 - 22:03 Çukurova Üniversitesi'ndeki Konferans ile İlgili Gelibolu’yu Anlamak Okurlarına Açıklama ( Tuncay Yılmazer )

21/03/2013 - 20:14 Çukurova Üniversitesi'nde Çanakkale Savaşı Konferansı ( 22.3.2013)

16/03/2013 - 10:44 18 Mart Üniversitesi ve AÇASAM “2015’e Doğru Çanakkale Muharebelerini Anlamak ve Anlatmak” Paneli ( 19.3.2013)

12/03/2013 - 07:39 Şehit Teğmen İbrahim Naci’nin Günlüğü’nden Çanakkale Muharebeleri Konulu Panel

08/03/2013 - 07:01 Gelibolu'yu Anlamak twitter'da....www.twitter.com/gelibolu2015

01/03/2013 - 13:59 NTV Tarih'te Şehit Teğmen İbrahim Naci Bey Dosyası

24/02/2013 - 20:18 Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nde Safiye Hüseyin Konferansı (İsmail Bilgin)

19/02/2013 - 14:35 TRT Avaz 'da Çanakkale Programı

18/02/2013 - 07:22 Çanakkale Muharebeleri’nde Kahraman Bir Hemşire: Safiye Hüseyin Elbi Konferansı

07/02/2013 - 17:03 Prof. Dr. Vahdettin Engin'in 'Asayiş' adlı eseri kitapçılarda...

04/02/2013 - 11:05 Sör Siyonist , İngiltere'den Filistin'e Toprak Kavgası -Çiğdem Bayraktar Ör ( Prof. Dr. Vahdettin Engin )

18/01/2013 - 06:39 Çanakkale Valiliğince Yayımlanan 'Çanakkale'de Kahramanlar Geçidi, 57. Piyade Alayı' İsimli Kitaba Dair Eleştiriler (Şahin Aldoğan-Selim Meriç)

12/01/2013 - 20:34 Sarkis Torosyan'a Enver Paşa'nın Verdiği İddia Edilen Belge Üzerine (Prof.Dr.Taha Niyazi Karaca)