25 Nisan 1915 Ar─▒burnu Anzak ├ç─▒karmas─▒ ├ťzerine ┼×ahin Aldo─čan ile S├Âyle┼či ÔÇô 1 (Tuncay Y─▒lmazer)

Tarih: 09/10/2010   /   Toplam Yorum 7   / Yazar Ad─▒:      /   Okunma 41505

├çanakkale Sava┼člar─▒ Tarihi Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒, Emekli Deniz Subay─▒ ┼×ahin Aldo─čan ile GeliboluÔÇÖyu Anlamak okurlar─▒ i├žin uzun bir s├╝redir ├╝zerinde ├žal─▒┼čt─▒─č─▒m─▒z s├Âyle┼čiyi yay─▒nlamak bug├╝ne nasip oldu. Haftalard─▒r k├óh Kad─▒k├Ây Alk─▒m Kitabevinin kafesinde, k├óh S├Â─č├╝tl├╝├že┼čme Tren ─░stasyonunun etraf─▒ndaki ├žay bah├želerinde bulu┼čarak yapt─▒─č─▒m─▒z g├Âr├╝┼čmelerin bir b├Âl├╝m├╝n├╝ sizlerle payla┼č─▒yorum. ┼×ahin Abi b├╝t├╝n sorular─▒m─▒ titizlikle inceledi, yan─▒tlad─▒. Baz─▒ sorular ├ž─▒kar─▒ld─▒. Baz─▒lar─▒ yeniden d├╝zenlendi. Anzaklar─▒n 25 Nisan 1915ÔÇÖdeki Ar─▒burnu ├ç─▒karmas─▒ ├╝zerine yap─▒lan bu kapsaml─▒ s├Âyle┼čide Aldo─čan tabiri caizse karadan denize bak─▒yor, Osmanl─▒ 5. Ordusunun ├ž─▒karmaya olan yakla┼č─▒m─▒n─▒ en u├žtaki birliklerden ana kararg├óha kadar de─čerlendiriyor. Tart─▒┼čmal─▒ noktalara a├ž─▒kl─▒k getiriyor. ├çanakkale Sava┼č─▒ ile ilgilenenler i├žin her sat─▒r─▒ dikkatle okunmas─▒ gereken bu s├Âyle┼či iki b├Âl├╝m halinde yay─▒nlanacak. (T.Y.)

 

├çanakkale Sava┼člar─▒ Tarihi Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒, Emekli Deniz Subay─▒ ┼×ahin Aldo─čan ile GeliboluÔÇÖyu Anlamak okurlar─▒ i├žin uzun bir s├╝redir ├╝zerinde ├žal─▒┼čt─▒─č─▒m─▒z s├Âyle┼čiyi yay─▒nlamak bug├╝ne nasip oldu. Haftalard─▒r k├óh Kad─▒k├Ây Alk─▒m Kitabevinin kafesinde, k├óh S├Â─č├╝tl├╝├že┼čme Tren ─░stasyonunun etraf─▒ndaki ├žay bah├želerinde bulu┼čarak yapt─▒─č─▒m─▒z g├Âr├╝┼čmelerin bir b├Âl├╝m├╝n├╝  sizlerle payla┼č─▒yorum. ┼×ahin Abi b├╝t├╝n sorular─▒m─▒ titizlikle inceledi, yan─▒tlad─▒. Baz─▒ sorular ├ž─▒kar─▒ld─▒. Baz─▒lar─▒ yeniden d├╝zenlendi. Anzaklar─▒n 25 Nisan 1915ÔÇÖdeki Ar─▒burnu ├ç─▒karmas─▒ ├╝zerine   yap─▒lan bu kapsaml─▒ s├Âyle┼čide Aldo─čan tabiri caizse karadan denize bak─▒yor, Osmanl─▒ 5. Ordusunun ├ž─▒karmaya olan yakla┼č─▒m─▒n─▒ en u├žtaki birliklerden ana kararg├óha kadar de─čerlendiriyor. Tart─▒┼čmal─▒ noktalara a├ž─▒kl─▒k getiriyor.  ├çanakkale Sava┼č─▒ ile ilgilenenler i├žin her sat─▒r─▒ dikkatle okunmas─▒ gereken bu s├Âyle┼či iki b├Âl├╝m halinde yay─▒nlanacak. (T.Y.)

 

 

 

1. ├ľncelikle m├╝ttefiklerin hedeflerinden ba┼člayal─▒m isterseniz. 25 Nisan 1915 Gelibolu Yar─▒madas─▒ ve Kumkale ├ž─▒karmalar─▒nda Akdeniz Seferi KuvvetiÔÇÖnin hedefi ya da hedefleri neydi? Anzak ├ž─▒karmas─▒ bu plan─▒n neresinde duruyordu?

 

M├╝ttefiklerin hedefi , Sir Ian HamiltonÔÇÖun 1 NoÔÇÖlu Harek├ót emri olan 13 Nisan 1915 g├╝n├╝ verilen ve 14 Nisan 1915ÔÇÖte tebli─č edilen emirde belirtilmi┼čtir. ÔÇťKuvve-i SeferiyyeÔÇÖnin hedefi Kilitbahir Platosunu zaptetmek ve bo─čazdaki tabyalara hakim olmak sureti ile Donanman─▒n ├çanakkale Bo─čaz─▒ÔÇÖn─▒ forsalamas─▒na yard─▒m etmektir. ( B├╝y├╝k Harbin Tarihi ├çanakkale Gelibolu Askeri Harek├ót─▒, 1cilt eki, 3 NoÔÇÖlu  Layiha-  Gen. Aspinall-Oglander ├çev. ├ľ─čr. Tahir Tunay, ─░stanbul Askeri Matbaa, 1939)

Anzak ├ž─▒karmas─▒ bu plan i├žerisinde yine ayn─▒ eserin ayn─▒ ekinde belirtildi─či gibi , Akdeniz Seferi Kuvvetleri  Kurmay Ba┼čkan─▒  Gn. W.P. BraithwiteÔÇÖin yine ayn─▒ tarihte verdi─či talimatta a├ž─▒k olarak belirtiliyor.

ÔÇťAvustralya ve Yeni Zelanda Kolordusu taraf─▒ndan Kabatepe ve Bal─▒k├ž─▒ Damlar─▒ aras─▒ndaki sahil k─▒sm─▒na zorla bir karaya ├ž─▒k─▒┼č harekat─▒ yap─▒lacakt─▒r. Bu kolorduya verilen hedef ( Gelibolu-Maydos) ve Bo─čal─▒-KocadereÔÇÖye giden yollar─▒ tutmak ve bilhassa MaltepeÔÇÖye yeti┼čerek bu m─▒nt─▒kada tahkimat yapmakt─▒r. Kolordunun b├Âyle bir mevzi kazanmas─▒ , Kilitbahir platosunda bulunan d├╝┼čman kuvvetlerinin hatt─▒ ricat─▒n─▒ tehdit edecek ve belki de kat edecektir. 29. T├╝menÔÇÖin taarruzu esnas─▒nda (Sedd├╝lbahirÔÇÖde  ┼×.A), kolordu ilk hareketlerinde bile d├╝┼čman─▒n Kilitbahir Platosundaki kuvvetlerinin , Maydos, Gelibolu ve yahut Bolay─▒rÔÇÖdan gelecek kuvvetler ile takviye edilmesine mani olacakt─▒r. (Aspinall-Oglander, 1. Cilt eki 5 NoÔÇÖlu Lahika)

 

    2. Siz genel plan─▒ ve Anzak ├ž─▒karmas─▒ plan─▒n─▒ askeri a├ž─▒dan nas─▒l de─čerlendiriyorsunuz? Sizce Anzak plan─▒n─▒n hedeflere ula┼čmas─▒ m├╝mk├╝n m├╝yd├╝? Baz─▒ Avustralyal─▒ yazarlar hedeflerin ger├žek├ži olmad─▒─č─▒ndan bahsediyor.

 

Az ├Ânce s├Âyledi─čim , m├╝ttefiklerin bizzat kendi a─č─▒zlar─▒ndan ├žok a├ž─▒k bir ┼čekilde belirtilmi┼č plan , ger├žek├ži ve uygulamada ba┼čar─▒l─▒ olunursa hedeflere en seri bir ┼čekilde ula┼čt─▒racak bir plan oldu─ču kanaatindeyim. Burada Anzak Kolordusuna verilen nihai g├Ârevin , savunman─▒n G├╝neyden Kuzeye ula┼č─▒m─▒n─▒ , Kilyatepe-Maltepe ÔÇôConkbay─▒r─▒ ekseninde kesmek kapamak ├žok ger├žek├ži bir saptamad─▒r.

 

 

      3.Ar─▒burnu  ├ç─▒karmas─▒ndaki  ÔÇťyanl─▒┼č yerde karaya ├ž─▒kmaÔÇŁ meselesinin harekat─▒n genel seyrine etkisi ne olmu┼čtur? Ger├žekten olumsuz olmu┼čtur, ÔÇťb├╝y├╝k kar─▒┼č─▒kl─▒─ča yol a├žm─▒┼čt─▒rÔÇŁ diyebilir miyiz?

 

Ar─▒burnu ├ç─▒karmas─▒nda , ├ž─▒karma genel emrinde ÔÇťyanl─▒┼č yerde karaya ├ž─▒kmaÔÇŁ meselesi olarak ele almak yerine, ├ž─▒kan ├Ârt├╝ kuvvetlerinin en sa─č kanad─▒ , KabatepeÔÇÖnin 1 deniz mili a├ž─▒─č─▒nda olacak ┼čekilde sahile yana┼čacak diye belirtilmi┼čse ( Aspinall-Oglander 1. Cilt eki, 12 NoÔÇÖlu Lahika, 1. Madde) ve her bir sava┼č gemisinin ├ž─▒kard─▒─č─▒ ├Ârt├╝ kuvvetleri konvoylar─▒ aras─▒nda kuzeye do─čru ortalama 800ÔÇÖer yarda olacaksa (HMS Queen-HMS  Prince of Wales-HMS London hatt─▒nda geni┼člik 1600 yardad─▒r. ) KabatepeÔÇÖden bir deniz mili kuzeyden ba┼člay─▒p (1852 m + 1600 yardaÔÇÖya denk d├╝┼čen 1440 mt) takriben Kabatepe burnundan 3.3 kmÔÇÖlik bir mesafeye kadar teorik olarak zaten ├ž─▒karma dalgas─▒n─▒n yay─▒lmas─▒ icap ediyordu. Ama pratikte ilk kademede baz─▒ ufak kar─▒┼č─▒kl─▒k ve teredd├╝tler B├╝y├╝k Ar─▒burnu taraf─▒na do─čru bir yo─čunla┼čma ya┼čanmas─▒na sebep olmu┼č, daha sonra Anzak koyu  tabir etti─čimiz koyun, ├ž─▒kanlar i├žin sundu─ču avantajlar g├Âr├╝l├╝nce ├ž─▒karman─▒n 2. Dalgas─▒nda daha etkili bir yay─▒lma ger├žekle┼čmi┼čtir.

 

 

                   

 

 

 4. Osmanl─▒ 5. Ordu kararg├óh─▒n─▒n ├ž─▒karman─▒n ilk saatlerinde verdi─či tepkiyi nas─▒l de─čerlendiriyorsunuz?

 

Be┼činci Ordu Komutan─▒ kendi hat─▒ralar─▒nda 25 Nisan sabah─▒ 05ÔÇÖden itibaren ├ž─▒karmalara ait raporlar─▒n ya─čd─▒─č─▒n─▒ yazar. Bir ├ž─▒karma haberini her an beklememize ra─čmen , sabah─▒n erken saatlerinde ├ž─▒karma haberini veren subaylar─▒n solgun y├╝zlerinde bir ┼ča┼čk─▒nl─▒k ve ├╝z├╝nt├╝ okunuyordu demektedir. Buna g├Âsterdi─či sebep pek inand─▒r─▒c─▒ gelmemektedir. Sahiller kendi uygulatt─▒─č─▒ esnek mukabele sisteminde zay─▒f g├Âzetleme birliklerince g├Âzetlendi─čine g├Âre ilk ├ž─▒karmalar─▒n her yerde d├╝┼čman a├ž─▒s─▒ndan ba┼čar─▒l─▒ olmas─▒ gerekir. Esas ├ž─▒karmalar saptan─▒nca gerideki toplu ihtiyatlarla d├╝┼čman denize d├Âk├╝lece─čine g├Âre, Liman Pa┼ča'n─▒n ileri s├╝rd├╝─č├╝ morallerin bozuk olmas─▒ ┼čeklindeki neden hi├žte inand─▒r─▒c─▒ olmamaktad─▒r. ├ťstelik sabah─▒n bu ilk saatlerinde d├╝┼čman a├ž─▒s─▒ndan hangi ba┼čar─▒y─▒ rapor etmi┼čler ki b├Âyle yorumlayabiliyor. 3. Kolordu komutan─▒ Esat Pa┼ča hat─▒ralar─▒nda sabah─▒n ilk saatlerinde 5.Ordu Komutan─▒n─▒ telefonla karargah─▒nda arad─▒─č─▒nda Bolay─▒r tepelerinde Kurmay Ba┼čkan─▒ ile beraber, g├Âsteri ├ž─▒karmas─▒ haz─▒rl─▒klar─▒ yapan Saroz k├Ârfezindeki d├╝┼čman donanmas─▒na ait harp ve nakliyat gemilerini d├╝rb├╝nle g├Âzetledi─čini anlatmaktad─▒r. Dolay─▒s─▒yla 5.Ordu karargah ve komutan─▒ t├╝m ├ž─▒karma sahillerine ait bir durum de─čerlendirmesi yerine kendi beklentisi de olan SarosÔÇÖtan ├ž─▒karma yap─▒laca─č─▒ ├Ân g├Âr├╝┼č├╝ne g├Âre vaziyet alm─▒┼čt─▒r.

3.kolordu  kurmay ba┼čkan─▒ Yb. Fahrettin (Altay Pa┼ča) hat─▒ralar─▒nda ÔÇť19. T├╝men komutan─▒ Mustafa KemalÔÇÖde Ar─▒burnuÔÇÖna hareketine m├╝saade istiyor, bu t├╝men ordunun emrinde oldu─čundan oradan soruluyor. (5.Ordu Komutanl─▒─č─▒ndan), Ordu emir vermekte gecikiyor. demektedir.

  

5.      19. T├╝men Komutan─▒ Kurmay Yarbay Mustafa KemalÔÇÖin ilk ├ž─▒karma haberleri ula┼čt─▒ktan sonraki tepkisi ne oldu?

─░lk haberlerden sonra 5.Ordu emrindeki 19. T├╝men komutan─▒ Kurmay Yarbay Mustafa Kemal, t├╝mene genel haz─▒rl─▒k emri vermi┼čtir. Komutan dikkatini Maydos m─▒nt─▒kas─▒ komutanl─▒─č─▒ndan ├ž─▒karmalar hakk─▒nda daha esasl─▒ malumat almaya verirken , ordu ve kolordu komutanl─▒klar─▒na emre haz─▒r oldu─čunu bildirmi┼čtir.

 

6.      Yeri gelmi┼čken Bigal─▒ ve ├ževresinde konu┼članm─▒┼č 19. T├╝menÔÇÖin g├Ârevini net olarak nas─▒l tan─▒mlayabiliriz?

ÔÇťAr─▒burnu Muharebeleri RaporuÔÇŁ  adl─▒ kitapta , bizzat M. Kemal bu g├Ârevi ÔÇť19. F─▒rka , Be┼činci ordunun ihtiyat-─▒ umumisi olarak Bigal─▒ k├Ây├╝ ve bunun Cenup ve cenub-u ┼čark─▒ndaki Maltepe-Mersintepe civar─▒nda konak ve ordug├óhlara yerle┼čmi┼č bir halde bulunuyor ve 3.KolorduÔÇÖdan tebli─č edilen Ordu emri ahkam─▒ mucibince ─░CABINDA BOLAYIRÔÇÖA HAREKETE veya ├çANAKKALE C─░HET─░NE vapurlarla ge├žmeye m├╝hayya bir halde bulunmakla beraberÔÇŽ.ÔÇŁ ┼čeklinde ifade edilmektedir.  Buradan da g├Âr├╝lmektedir ki 19. T├╝men 5. OrduÔÇÖnun sorumluluk sahas─▒ i├žerisinde , Kavaksuyundan Anadolu yakas─▒nda Be┼čige koylar─▒na kadar , geli┼čmelere g├Âre kullan─▒labilecektir.

 

7.      ┼×unu g├Âr├╝yoruz. Mustafa KemalÔÇÖin sava┼ča aktif m├╝dahalesine kadar ge├žen s├╝re i├žerisinde Anzaklara 27. Alay─▒n k─▒y─▒da konu┼članm─▒┼č 2. Tabura ait b├Âl├╝klerin ve sonras─▒nda 27. AlayÔÇÖ─▒n aktif m├╝dahalesi var. Bu m├╝dahalenin Anzak yay─▒lmas─▒na etkisi ne olmu┼čtur?

 Bu sorunun en iyi cevab─▒ 27. Piyade Alay Komutan─▒ Yrb. ┼×efik BeyÔÇÖin (AKER) ÔÇť├çanakkale Ar─▒burnu Sava┼člar─▒ ve 27. AlayÔÇŁ isimli 1935 y─▒l─▒nda Askeri Mecmuan─▒n tarih k─▒sm─▒n─▒n 40. Say─▒s─▒nda yay─▒nlanm─▒┼č eserinde g├Ârebiliriz. ┼×efik Bey ┼č├Âyle yazar: ÔÇť G├Âr├╝l├╝yor ki ilk 4000 ki┼čilik ├ž─▒karmay─▒ durdurman─▒n y├╝k├╝, 4.B├Âl├╝─č├╝n yaln─▒z 2. Ve 3. Tak─▒mlar─▒n─▒ olu┼čturan en fazla 160 ki┼činin ├╝zerine y├╝klenmi┼čtir. (1. B├Âl├╝m 46. NoÔÇÖlu m├╝talaadan )

ÔÇťÔÇŽb├Âl├╝─č├╝n bu fedakarane savunmas─▒ b├╝y├╝k ihtimal sald─▒rganlar─▒ ┼ča┼č─▒rtm─▒┼č olmal─▒d─▒r ki Conkbay─▒r─▒ ile buradan KabatepeÔÇÖye inen Top├žular s─▒rt─▒ y├╝ksek hatt─▒n─▒ g├╝ne┼č do─čmazdan evvel tutmaktan ibaret olan ba┼čl─▒ca vazifelerini yapmak i├žin s├╝ratle ilerlemekten ├žekinmi┼člerdir. Ve bunun sonucudur ki ├žok geriden gelen ihtiyat kuvvetlerimiz bu m├╝him ve hakim hatt─▒ sald─▒rganlardan ├Ânce tutmu┼člard─▒rÔÇŽ ÔÇť( 1.B├Âl├╝m Sonu 46. NoÔÇÖlu maddeden)

 19. T├╝men ├ž─▒karma g├╝n├╝ Kur. Bnb. ─░zzeddin(├çal─▒┼člar ) 1920 tarihinde yay─▒nlanan 10 NoÔÇÖlu askeri mecmuada ┼č├Âyle yazar: ÔÇť ÔÇŽ.27. Alay komutan─▒ her iki taburunu a├žarak geni┼č bir cephe ile taarruza karar vermi┼čti. ─░lerleyebilen taarruz kuvvetlerini geriye atarak kazand─▒─č─▒ araziyi eline almak veya hi├ž olmazsa imdat kuvvetinin gelmesine kadar d├╝┼čman birliklerini ilerletmemeyi ama├žl─▒yordu. 27. Alay Komutan─▒ biliyordu ki Ar─▒burnuÔÇÖna imdat kuvveti gelecekti. 19. T├╝menÔÇÖin tamam─▒ veya bir k─▒sm─▒n─▒n oraya yeti┼čece─čini ├╝mit ediyordu.ÔÇŁ

 

8.      ├ç─▒karma haberlerinin 9. T├╝menÔÇÖe ula┼čmas─▒ndan sonra Halil Sami BeyÔÇÖin hem 27. Alayla hem de 19. T├╝menle yaz─▒┼čmalar─▒ var. Siz Halil Sami BeyÔÇÖin 25 Nisan ├ž─▒karmalar─▒n─▒n ba┼člad─▒─č─▒ ilk saatlerdeki tutumunu nas─▒l de─čerlendiriyorsunuz? Gerek 27. Alay Komutan─▒ Miralay ┼×efik BeyÔÇÖin gerekse 19. T├╝men Komutan─▒  Mustafa KemalÔÇÖin kendisine y├Ânelik ele┼čtirileri var ├ž├╝nk├╝.

 

Dokuzuncu T├╝men Komutan─▒ Alb. Halil Sami ba─čl─▒ oldu─ču 3.Kolordu Komutanl─▒─č─▒ÔÇÖna g├Ânderdi─či ilk raporu 05.17 de olup, bu raporda ÔÇťD├╝┼čman─▒n Ar─▒burnu K─▒y─▒lar─▒na bir miktar asker ├ž─▒kard─▒─č─▒ ve bunlar─▒n denize at─▒lmas─▒ i├žin emir verildi─či arz olunur.ÔÇŁ denilmektedir. O s─▒rada Kakma Da─č─▒ ete─činde Top ZeytinÔÇÖde bulunan 27. AlayÔÇÖ─▒n 1. Ve 3. Taburlar─▒ Ar─▒burnuÔÇÖna hareket emri almad─▒klar─▒na g├Âre (emir 5.45ÔÇÖte verildi.) Halil Sami Bey, Ar─▒burnuÔÇÖndaki ├ž─▒karman─▒n ├Ânemini ve ├žap─▒n─▒ o andaki verilere g├Âre yeterince takdir edemedi─či d├╝┼č├╝n├╝lebilinir.  O s─▒rada Sedd├╝lbahir ├ç─▒karmalar─▒ hen├╝z ba┼člamam─▒┼čt─▒r.  K─▒y─▒larda Anadolu Rumeli ve Saros k├Ârfezinde d├╝┼čman donanmas─▒n─▒n faaliyeti ba┼člam─▒┼čt─▒r. ┼×efik BeyÔÇÖin kitab─▒nda da 69. Madde de bu konuya de─činilmekte bu yan─▒lg─▒ya KabatepeÔÇÖdeki 2. Tabur Komutan─▒n─▒n yetersiz ilk raporlar─▒n─▒n da etkilemi┼č olabilece─čini  ima etmektedir.

     

 

9.      Hepimiz biliyoruz ki Bal─▒k├ž─▒ Damlar─▒nda konu┼članm─▒┼č 8. B├Âl├╝k 1. Tak─▒mdan ─░brad─▒l─▒ ─░brahim Hayrettin ve arkada┼člar─▒ Anzaklar─▒n sol taraf─▒na bir hayli  kay─▒p verdirdiler. Siz performanslar─▒n─▒ nas─▒l de─čerlendiriyorsunuz? Geri ├žekilirken hangi yolla 261 rak─▒ml─▒ tepeye ├ž─▒km─▒┼č olabilirler? Mustafa Kemal ile kar┼č─▒la┼č─▒ncaya kadar hi├ž takviye ald─▒lar m─▒?

 

Bilindi─či gibi Bal─▒k├ž─▒ Damlar─▒nda , 2. Taburun 4. B├Âl├╝─č├╝n├╝n ( Alay─▒n 8. B├Âl├╝─č├╝) 1. Tak─▒m─▒na ba─čl─▒ mangalar bulunmaktad─▒r. ( A─č─▒ldere m─▒nt─▒kas─▒nda bir manga , Bal─▒k├ž─▒ Damlar─▒ kuzeyinde ve  g├╝neyinde birer manga olup 6 manga merkezdedir. ) Aste─čmen ─░brad─▒l─▒ ─░brahim Hayrettin'in  tak─▒m─▒ , ├Ârt├╝ kuvvetlerinden sonra ├ž─▒kan (ilk 1500 ki┼čilik partiden sonra ├ž─▒kan) 2. dalgadaki  2500 ki┼čilik birliklerden , Ar─▒burnu kuzeyine y├Ânlendirilenlerle ├žarp─▒┼čmaya ba┼člam─▒┼č ve y├Ân de─či┼čtirtmi┼člerdir.  ─░┼čte bu gruptan bir b├Âl├╝k kadar bir  kuvvet Bal─▒k├ž─▒ damlar─▒ndan yedikleri kesif ate┼čle y├Ânlerini de─či┼čtirip ├çataltepe'nin arkas─▒ndaki  korunakl─▒ bir tepeci─čin arkas─▒na s─▒─č─▒nm─▒┼člard─▒r. Orada daha evvel ├Ârt├╝ kuvvetini dahil olarak ├ž─▒kan 11. B├Âl├╝─č├╝n yan─▒na geldiler. Bunlara ilaveten Galeka nakliye gemisinden alt─▒ sandalla , VII. Tabura ait bir b├Âl├╝k Bal─▒k├ž─▒ Damlar─▒na y├Âneldi. Bunlar k─▒y─▒dakilerin sol yan─▒n─▒ temin edeceklerdi. K─▒y─▒ya en fazla 200 metre yakla┼čt─▒klar─▒nda Bal─▒k├ž─▒ Damlar─▒ndan a├ž─▒lan ate┼č ├žok etkili olmu┼č, 140 ki┼čiden ilk a┼čamada y├╝z├╝ ├Âl├╝ ve yaral─▒ olarak safd─▒┼č─▒ kalm─▒┼čt─▒r. Bu b├Âl├╝kten 18 ki┼či sa─č kurtulmu┼čtur. Bu olay ├╝zerine bu y├Âne ├ž─▒karma sandallar─▒ y├Ânlendirilmedi.

 

Bu tak─▒m─▒n bakiyesini daha sonra 261 rak─▒ml─▒ tepe eteklerinde tekrar ├žarp─▒┼č─▒rken g├Ârmekteyiz.   Bal─▒k├ž─▒ Damlar─▒ndan ├žekildikten sonra 1.Tak─▒m─▒n bakiyesi ┼×ahins─▒rt─▒ ile 261 Rak─▒ml─▒ tepe aras─▒ndaki Sazl─▒dereÔÇÖnin kolundan yukar─▒ s─▒rtlara ├ž─▒km─▒┼čt─▒r.  D├╝ztepe kuzeyindeki hatta Anzak kuvvetlerine kar┼č─▒ 261 eteklerinde ├žarp─▒┼čmaya devam etmi┼č, ─░brad─▒l─▒ ─░brahim Hayrettin'in 1945 y─▒l─▒nda Feridun Faz─▒l T├╝lbent├ži'ye yazd─▒─č─▒ mektuptan ve ┼×efik Bey'in anlat─▒m─▒na g├Âre cephaneleri bitince de 27. Alay komutan─▒ ┼×efik Bey cephane ve takviye iste─či haberini getiren posta erleriyle cephane g├Ândermi┼čtir.  Ayr─▒ca Aste─čmen ─░brad─▒l─▒ Hayrettin Efendi tak─▒m─▒ndan ay─▒rd─▒─č─▒ 15 ki┼čilik bir m├╝frezeyi de hemen gerilerinde 261 rak─▒ml─▒ tepenin Conkbay─▒r─▒ taraf─▒nda ihtiyat birli─či olarak b─▒rakm─▒┼čt─▒r. Bu m├╝frezenin cephanesi yoktur. Hatta saat 10 sular─▒nda bu cephanesiz erat geri ├žekilmeyi d├╝┼č├╝n├╝p davrand─▒klar─▒nda 57. AlayÔÇÖdan ├Ânce Conkbay─▒r─▒ÔÇÖna gelen 19. T├╝men Komutan─▒ Kurmay Yarbay Mustafa Kemal ile  kar┼č─▒la┼čm─▒┼člar, onun sevk ve idaresine girmi┼člerdir.

 

10.  Atlas DergisiÔÇÖnde (G├╝rsel G├Ânc├╝ ile birlikte)  ve sonras─▒nda gallipoli-1915.org sitesinde 19. T├╝men Komutan─▒  Kurmay Yarbay Mustafa Kemal BeyÔÇÖin 57. Alay ile birlikte g├╝zergah─▒n─▒ tart─▒┼čmaya a├žan bence son derece ├Ânemli makaleleriniz yay─▒nland─▒. Burada tekrar s├Âz konusu g├╝zergah─▒ anlat─▒r m─▒s─▒n─▒z?

 

ATLAS dergisi Nisan 2005 say─▒s─▒nda yay─▒nlanan makaleden sonra ayr─▒ca Eceabat Yerel Tarih Grubu olarak  konuyla ilgili ara┼čt─▒rmac─▒ arkada┼člar─▒n ele┼čtirilerine a├žmak i├žin Ara┼čt─▒rmac─▒ Gazeteci Yetkin ─░┼čcen'in sitesinde de bir makale  yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r. De─čerli Harp Tarihi Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒  G├╝rsel Ak─▒ng├╝├ž arkada┼č─▒m─▒z bir ele┼čtiride bulunarak  57. Alay 1.TaburuÔÇÖnun takip etti─či g├╝zerg├óhtan (Kurtg├Âz├╝ kuzeyinden ├ľrenard─▒ vadisine inen Conkbay─▒r─▒ ve Koca├žimentepeÔÇÖye giden yoldan) 19. T├╝men Komutan─▒ maiyeti ve di─čer 57. Alay birliklerinin gitmedi─čini , onlar─▒n (o d├Ânemde ├çementepe denilen)  Koca├žimentepe ├╝zerinden Conkbay─▒r─▒ÔÇÖna intikal ettiklerini , bizzat Ar─▒burnu RaporuÔÇÖnda Mustafa KemalÔÇÖin anlat─▒m─▒na dayanarak i┼čaret etmi┼čtir. Onun bug├╝nk├╝ bizim tezimizden en ├Ânemli ayr─▒ld─▒─č─▒ nokta 1. Taburun da Koca├žimentepe ├╝zerinden K├ÂrdereÔÇÖye indi─čini yorumlamas─▒d─▒r. Ama sonu├žta 57. Alay yola ├ž─▒kt─▒ktan sonra Komutan da en seri ┼čekilde Conkbay─▒r─▒ÔÇÖna yeti┼čmi┼č, onu takip eden birliklerde tam zaman─▒nda Conkbay─▒r─▒ÔÇÖnda  bulunarak T├╝men Komutan─▒n genel sevk ve idaresinde Tesad├╝f Muharebesine Alay komutanlar─▒n─▒n bilfiil idaresinde ba┼člam─▒┼člard─▒r. Bu konuda arkada┼člar─▒m─▒zla hemfikiriz.

 

11.      Bu yaz─▒lar─▒n─▒za ne a├ž─▒dan ele┼čtiriler geldi? ├ľrne─čin Ara┼čt─▒rmac─▒ G├╝rsel Ak─▒ng├╝├ž M.Kemal BeyÔÇÖin BayramdereÔÇÖden Koca├žimentepeÔÇÖye ula┼čt─▒─č─▒n─▒ belirtiyor.

 

57. Alay baz─▒ tabur ve veya taburlar─▒n─▒n BayramdereÔÇÖden gitmesi mevzu bahis olabilir. ┼×imdilik kesin bir ┼čey kendi a├ž─▒mdan s├Âyleyemem. Bu konuda ATASEÔÇÖye iki kere, o sabahki s├╝vari ke┼čif kolu raporlar─▒n─▒n i├žerisinde bu konuyu ayd─▒nlatacak ifadelerin  olup olmad─▒─č─▒ soruldu ise de bir cevap alamad─▒k ve evvelki sorunun cevab─▒nda dedi─čimiz gibi  bu konuda uyum ve anlay─▒┼č i├žerisinde t├╝m birliklerimizin kritik bu g├╝nlerdeki intikallerini objektif bir ┼čekilde m├╝┼čtereken ara┼čt─▒rmaktay─▒z.

 

S├Âyle┼činin 2. B├Âl├╝m├╝ ├Ân├╝m├╝zdeki hafta yay─▒nlanacakt─▒r

 


  41505 defa G├Âr├╝nt├╝lendi.

**********************

T├╝m yaz─▒, yorum ve i├žerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yay─▒mlanm─▒┼č olmalar─▒, bu g├Âr├╝┼čleri Tuncay Y─▒lmazer'in benimsedi─či anlam─▒na gelmez. Yorum b├Âl├╝m├╝ ├Âzg├╝r bir tart─▒┼čma ortam─▒ yaratmak i├žin vard─▒r. Ancak sald─▒rgan ve d├╝zeysiz yorumlar yay─▒nlanmayacakt─▒r. E─čer bu siteye ilk kez yorum yaz─▒yorsan─▒z, yorum kurallar─▒na g├Âzatman─▒z─▒ istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

1236_Cemalettin Y─▒ld─▒z 10-10-2010, 06:34:50
Tuncay Bey bizleri ┼×ahin Aldo─čanla bulu┼čturup onun birikim ve yorumlar─▒yla bulu┼čturdu─čun i├žin ├Ân├že sana te┼čekk├╝r ediyorum ,├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ devam─▒n─▒ diliyorum.S├Âyle┼činin ikinci b├Âl├╝m├╝n├╝ merakla bekliyorum.┼×ahin Aldo─čanla ├Ânceki y─▒llarda yapt─▒─č─▒m sohbetlerde onun Gelibolu Yar─▒mads─▒na yap─▒la├žak bir ├ž─▒karmay─▒ T├╝rk ve Alman Subaylar─▒n─▒n k─▒y─▒ savunma starejileri ve yap─▒lan tart─▒┼čmalar konusundada b├╝y├╝k bir ara┼čt─▒rma ve birikime sahip oldu─čunu g├Ârd├╝m.Bu konuyuda bir s├Âyle┼čiyle bizlere ve gen├žlerimize ula┼čt─▒r─▒rsan ├žok mutlu oluruz.Birikimler sohbetlerde kal─▒rsa unutulup gidiyor ,yaz─▒l─▒ kayda ge├žti─činde gelecek nesillere bir belge olarak kal─▒yor.┼×ahin Abi,bizler ve ├žanakkale ┼čehitlikleri seni ├žok ├Âzledik,en k─▒sa zamanda bekliyoruz.Seni ger├žekten g├Ân├╝lden seven ├çanakkaleli doslar─▒n var.Birikimlerini yaz─▒l─▒ kay─▒tlara aktarman─▒ istiyorum ..Sayg─▒lar─▒mla.
 
1237_fatih g├╝ldal 11-10-2010, 14:35:40
s├Âyle┼či i├žin te┼čekk├╝r ederiz. ikinci k─▒sm─▒n─▒ da merakla bekliyoruz
 

KATEGOR─░DEK─░ D─░─×ER BA┼×LIKLAR

07/01/2018 - 20:43 "Osmanl─▒lardan ─░ngilizlere Kud├╝sÔÇŁ kitab─▒n─▒n yazar─▒ Roberto Mazza ile s├Âyle┼či (Tuncay Y─▒lmazer )

13/01/2017 - 19:02 ├çanakkale Sava┼č─▒ Belgeselleri Yap─▒mc─▒s─▒ G├Âkhan Tarkan Karaman ile s├Âyle┼či (Tuncay Y─▒lmazer)

10/10/2016 - 06:09 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒nda Osmanl─▒ ─░mparatorlu─čunda Futbol ÔÇô Melih ┼×abano─člu ile S├Âyle┼či 2 .B├Âl├╝m ÔÇô (Tuncay Y─▒lmazer)

05/10/2016 - 12:41 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒nda Osmanl─▒ ─░mparatorlu─čunda Futbol ÔÇô Melih ┼×abano─člu ile S├Âyle┼či 1.B├Âl├╝m ÔÇô (Tuncay Y─▒lmazer)

21/03/2015 - 17:04 ├çanakkale Sava┼člar─▒ ve Harp Tarihi Ara┼čt─▒rmalar─▒ Derne─či Ba┼čkan─▒ Kenan ├çelik ile S├Âyle┼či (─░smail Sabah)

20/03/2015 - 14:49 Avustralya SBS Radyosu T├╝rk├že B├Âl├╝m├╝nde 18 Mart ├çanakkale Zaferi Nedeniyle Yay─▒nlanan R├Âportaj

20/02/2015 - 08:27 Winston Churchill, ─░slam D├╝nyas─▒, T├╝rkler, ├çanakkale Sava┼č─▒ , Atat├╝rk ÔÇô Cambdrige ├ťniversitesinden Tarih├ži Warren Dockter ile S├Âyle┼či (Tuncay Y─▒lmazer)

03/02/2015 - 01:42 ÔÇťCihan Harbi i├žerik ve kapsam a├ž─▒s─▒ndan ├žok farkl─▒ bir sava┼čt─▒rÔÇŁ Birinci D├╝nya Sava┼č─▒nda Osmanl─▒ Seferberli─či ├ťzerine Y─▒ld─▒z Teknik ├ťniversitesiÔÇÖnden Mehmet Be┼čik├ži ile s├Âyle┼či ( Tuncay Y─▒lmazer )

21/01/2015 - 01:44 Gelibolu-Askeri felaketler bak─▒m─▒ndan 1. Cihan Harbindeki En Trajik ─░ngiliz cephesi- ├çanakkale Sava┼č─▒ Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒ Stephen Chambers ile S├Âyle┼či ( M.Onur Yurdal- Tuncay Y─▒lmazer )

17/11/2013 - 15:20 Gelibolu Ba┼č─▒ndan Sonuna Kadar Felaket Bir Hatayd─▒! Askeri Tarih├ži Peter Hart ile S├Âyle┼či ÔÇô M. Onur Yurdal (├çev. M.O Yurdal-K. Kabaday─▒)

23/04/2013 - 18:49 Tarih├ži-Yazar Muzaffer Albayrak ─░le S├Âyle┼či (Yunus Emre Tozal)

16/10/2010 - 23:26 25 Nisan 1915 Ar─▒burnu Anzak ├ç─▒karmas─▒ ├ťzerine ┼×ahin Aldo─čan ile S├Âyle┼či -2 (Tuncay Y─▒lmazer)

09/10/2010 - 21:02 25 Nisan 1915 Ar─▒burnu Anzak ├ç─▒karmas─▒ ├ťzerine ┼×ahin Aldo─čan ile S├Âyle┼či ÔÇô 1 (Tuncay Y─▒lmazer)

24/04/2009 - 13:41 Program Duyurusu ... (Tuncay Y─▒lmazer)

// 100. Y─▒l─▒nda II. Me┼črutiyet (ÔÇťDidar-─▒ H├╝rriyetÔÇŁ kitab─▒n─▒n yazar─▒ Sacit Kutlu ─░le S├Âyle┼či )-1. B├Âl├╝m

22/03/2008 - 23:53 Ar─▒burnu 1915 - Prof. Haluk Oral ile S├Âyle┼či ( Tuncay Y─▒lmazer )

22/12/2007 - 22:04 Tarihin Sar─▒kam─▒┼č Duru┼čmas─▒- Ramazan Balc─▒ S├Âyle┼čisi

14/09/2007 Osmanl─▒ Belgelerinde ├çanakkale Muharebeleri ÔÇô Muzaffer Albayrak ile S├Âyle┼či ( Tuncay Y─▒lmazer )

03/03/2007 Gen├ž Dergisi Mart Say─▒s─▒nda Tuncay Y─▒lmazer R├Âportaj─▒