Rumeli Mecidiye Tabyas─▒ Top├žu Neferi Kahraman Ni─čdeli Ali ( ├ľmer Arslan )

Tarih: 12/04/2009   /   Toplam Yorum 13   / Yazar Ad─▒:      /   Okunma 48610

Ni─čdeÔÇÖnin Uluk─▒┼čla kazas─▒ Barastal k├Ây├╝ n├╝fusuna kay─▒tl─▒ Bakkalba┼č─▒ Hasan Efendiz├óde Ali i├žin de askerlik celbi gelmi┼čtir. 1892 do─čumlu olan Ali, celbin geldi─či 1912 y─▒l─▒nda KayseriÔÇÖde medrese tahsili g├Ârmekteydi. Talebe olmas─▒na ra─čmen o da al─▒nd─▒ askere. Geride g├Âz├╝ ya┼čl─▒ anas─▒na veda edip d├╝┼čer Balkan yoluna. Ya┼čanan a─č─▒r yenilgi sonras─▒ evine d├Ânebilir. Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖn─▒n ilk k─▒v─▒lc─▒m─▒n─▒n parlad─▒─č─▒ s─▒ralarda evlenir. Ancak seferberli─čin ilan edilmesiyle yeniden askere al─▒n─▒r. Bu sefer 2.A─č─▒r Top├žu Tugay─▒, 4. A─č─▒r Top├žu Alay─▒, 2. Top├žu Taburuna ba─čl─▒ olan Mecidiye Tabyas─▒ÔÇÖndaki 3 numaral─▒ topta top├žu neferidir. Sevgili Seyit Onba┼č─▒ÔÇÖn─▒n arkada┼č─▒d─▒r. ─░lk g├Ârev yerinden sonra Kafkas Cephesinde silah alt─▒ndad─▒r. 1914ÔÇÖte ayr─▒ld─▒─č─▒ k├Ây├╝ne 1922ÔÇÖde d├Ânebilecektir. O─člu TahsinÔÇÖi k├Âyl├╝s├╝ olan ─░nayet ile evlendirir. K├Ây├╝nde imaml─▒k yapan Ali, o─člu Tahsin ve gelini ─░nayetÔÇÖin yan─▒nda kalmaktad─▒r. Tahsin ├ľzt├╝rk 1962 y─▒l─▒nda ge├žim s─▒k─▒nt─▒s─▒ nedeniyle AnkaraÔÇÖda bir lokantada i┼č bulup ├žal─▒┼čmaya ba┼člar. Ni─čdeli Ali ├ľZT├ťRK AnkaraÔÇÖya geldi─či 7. g├╝nde 15 Ekim 1962 y─▒l─▒nda vefat edecektir. ├ľmer Arslan ├çanakkaleÔÇÖnin sakl─▒ ve sessiz kahramanlar─▒ndan birini, Seyit Onba┼č─▒'n─▒n o me┼čhur foto─čraf─▒nda hemen arkas─▒nda duran Ni─čdeli Ali'nin ├Âyk├╝s├╝n├╝ anlat─▒yor. ArslanÔÇÖa g├Âre Ad─▒ Ni─čde ile birlikte an─▒lan Ali ├ľZT├ťRK Ni─čdeÔÇÖde bilinmiyor, tan─▒nm─▒yor. Ni─čdeÔÇÖnin bu vefas─▒zl─▒─ča bir son vermesi ve Ni─čdeli AliÔÇÖnin ad─▒n─▒n kal─▒c─▒ bir eserle ya┼čat─▒lmas─▒ gerekmekte.

 

          As─▒rlard─▒r cihana huzur ve adalet da─č─▒tan Osmanl─▒ yurdunda b├╝lb├╝ller susmu┼č kargalar ├Âtmeye ba┼člam─▒┼čt─▒. Devlet-i ├éli Osm├ónÔÇÖ─▒n her metrekaresi mah┼čer yeri gibiydi. Trablusgarp i├žin g├Âzya┼č─▒ d├Âken Osmanl─▒, kordon ba─č─▒n─▒ kendi eliyle kesmek isteyen Balkanlar i├žin do─čum sanc─▒s─▒ ├žekiyordu. Evlerinden yurtlar─▒ndan olan halk, kafile kafile payitahta do─čru y├╝r├╝yordu. G├Âzlerinde ya┼č, y├╝reklerinde geride kalanlar─▒n ac─▒s─▒ vard─▒. Ate┼č d├╝┼čt├╝─č├╝ yeri yak─▒yor, ├žekilen ac─▒lar y├╝reklerde s─▒z─▒ dudaklarda a─č─▒t oluyordu. Bu k├óbustan bir an ├Ânce uyanmak isteyen Osmanl─▒, ordusunu takviye i├žin askere al─▒mlar─▒ h─▒zland─▒rd─▒.

 

          Ni─čdeÔÇÖnin Uluk─▒┼čla kazas─▒ Barastal k├Ây├╝ n├╝fusuna kay─▒tl─▒ Bakkalba┼č─▒ Hasan Efendiz├óde Ali i├žin de askerlik celbi gelmi┼čti. 1892 do─čumlu olan Ali, celbin geldi─či 1912 y─▒l─▒nda KayseriÔÇÖde medrese tahsili g├Ârmekteydi. Talebe olmas─▒na ra─čmen o da al─▒nd─▒ askere. Geride g├Âz├╝ ya┼čl─▒ anas─▒na veda edip d├╝┼čt├╝ Balkan yoluna. D├╝┼čmandan donan─▒m olarak daha ├╝st├╝n olmam─▒za ra─čmen sevk ve idaredeki beceriksizlikler nedeniyle Balkan Sava┼č─▒ h├╝sranla sonu├žland─▒. Kaybedilen topraklara ra─čmen elimizden giden K─▒rklareli ve EdirneÔÇÖnin tekrar geri al─▒nmas─▒ belki de tek tesellimizdi. A─čustos 1913ÔÇÖte imzalanan B├╝kre┼č Anla┼čmas─▒yla sava┼č bitmi┼čti. Ni─čdeli Ali k├Ây├╝ne d├Âner d├Ânmez yavuklusu Sabriye ile evlendi. 1 Temmuz 1914 y─▒l─▒nda ad─▒n─▒ ┼×erife koyduklar─▒ bir k─▒zlar─▒ oldu. ┼×erife, o karanl─▒k g├╝nlere inat bir g├╝ne┼č gibi ayd─▒nl─▒kt─▒.

 

          S├Âm├╝rge yar─▒┼č─▒na girip Osmanl─▒ ├╝zerinden toprak ve petrol dev┼čirmeye ├žal─▒┼čan D├╝vel-i Muazzama tarafs─▒zl─▒─č─▒n─▒ ilan eden Osmanl─▒ÔÇÖy─▒ sava┼č─▒n i├žine ├žekmek i├žin her t├╝rl├╝ plan─▒ devreye sokuyordu. Osmanl─▒ Devleti ile Almanya aras─▒ndaki yak─▒nla┼čma gizli bir ittifakla neticelendi. Ayn─▒ g├╝n 2 A─čustos 1914 y─▒l─▒nda Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču ÔÇťted├óbir-i ihtiy├ótÔÇŁ gerek├žesi ile genel seferberlik ilan etti. BarastalÔÇÖda k├Ây k─▒raathanesinin ├Ân├╝nden ge├žen tellal, davuluna ritmik darbeler indirirken avaz─▒ ├ž─▒kt─▒─č─▒ kadar ba─č─▒r─▒yordu: ÔÇťSeferberlik vaaaar!ÔÇŁ Eli silah tutan herkes k├Ây meydan─▒nda toplanmaya ba┼člam─▒┼čt─▒. Ali, anas─▒n─▒n elini ├Âpt├╝kten sonra e┼či SabriyeÔÇÖye veda etti, helallik diledi sonra da hen├╝z bir ayl─▒k olan k─▒z─▒ ┼×erifeÔÇÖyi ald─▒ kuca─č─▒na, kokusundaki rayihayla mest olmu┼čtu adeta. H─▒├žk─▒r─▒k bo─čaz─▒nda d├╝─č├╝mlendi a─člayamad─▒. Askerler k├Ây meydan─▒ndan dualarla u─čurland─▒. Ni─čde askerlik ┼čubesinden Bakkalba┼č─▒ Hasan Efendizade Ali ├çanakkale CephesiÔÇÖne gidiyordu. Tren kampanas─▒n─▒n ac─▒ ├ž─▒─čl─▒klar─▒ g├Âz├╝ ya┼čl─▒ analar─▒n h─▒├žk─▒r─▒klar─▒na kar─▒┼čt─▒. H├╝z├╝n ve gurur bir aradayd─▒. G├╝nler s├╝ren tren yolculu─ču Bal─▒kesir tren istasyonunda son buldu. Buradan ├çanakkaleÔÇÖdeki birli─čine kadar y├╝r├╝yerek ula┼čacaklard─▒. Ni─čdeli Ali 2.A─č─▒r Top├žu Tugay─▒, 4. A─č─▒r Top├žu Alay─▒, 2. Top├žu Taburuna ba─čl─▒ olan Mecidiye Tabyas─▒ÔÇÖndaki 3 numaral─▒ topta top├žu neferiydi. Sultan Abd├╝lmecit taraf─▒ndan in┼ča ettirilen tabya, dokuz adet bonetten olu┼čuyordu. Bu bonetler aras─▒nda 4 adet 240/35, 2 adet 280/22 milimetrelik top vard─▒. Her bonetin i├žinde kar┼č─▒l─▒kl─▒ iki oda ve bir cephanelik vard─▒. Mecidiye Tabyas─▒ÔÇÖnda Alman ├Â─čretmenlerden toplar─▒n ├žal─▒┼čma sistemleriyle ilgili olarak dersler almaya sonra da ├Â─črendiklerini talim etmeye ba┼člad─▒lar. Ni─čdeli Ali ayn─▒ tabyada nefer olan Mehmet o─člu Seyit ile yaren olmu┼čtu. Seyit, babayi─čit bir pehlivand─▒. Ama onun dev c├╝ssesinin alt─▒nda pamuk gibi yumu┼čak bir y├╝re─či vard─▒. Gayet vakarl─▒, dini b├╝t├╝nd├╝. Kimseyi incitmezdi. Seyit de Ni─čdeliÔÇÖyi ├žok severdi. ─░stirahat vakitlerinde bazen Balkan Sava┼č─▒ ├╝zerine koyu sohbete dalarlard─▒. 3 Kas─▒m 1914 g├╝n├╝ saat 06.50ÔÇÖde Bo─čazÔÇÖ─▒n giri┼činden belli belirsiz top sesleri duyuldu. Acaba beklenen harek├ót ba┼člam─▒┼č m─▒yd─▒? B├╝t├╝n tabyaya top ba┼č─▒ yapt─▒ran bu sesler 17 dakika devam etti. Durum ├Â─čleye do─čru anla┼č─▒ld─▒. D├╝┼čman filosu Bo─čazÔÇÖ─▒n giri┼čindeki d├Ârt istihk├óm─▒ bombalam─▒┼čt─▒. Bu bombard─▒manda Sedd├╝lbahir KalesiÔÇÖndeki bir cephanelik isabet alm─▒┼č 5 subay ve 81 neferimiz bu patlamada ┼čehit olmu┼člard─▒. Bu ilk ┼čeh├ódet haberi tabyada b├╝y├╝k bir h├╝zne sebep olmu┼čtu. Rumeli Mecidiye Tabyas─▒ Gurup Komutan─▒ Hilmi Bey, askeri s├╝rekli teyakkuzda olmalar─▒ konusunda uyar─▒yor, morallerini y├╝ksek tutmaya ├žal─▒┼č─▒yordu. O ak┼čam tabyada ┼čehitlerimiz i├žin Yasin okundu, dualar edildi.

 

        17 MartÔÇÖta tabyada hummal─▒ bir ├žal─▒┼čma vard─▒. Ertesi g├╝n b├╝y├╝k bir sald─▒r─▒ olaca─č─▒na dair istihbarat al─▒nm─▒┼čt─▒. M├╝stahkem Mevkii Komutanl─▒─č─▒ÔÇÖndan o g├╝n bir emir ├ž─▒km─▒┼čt─▒: ÔÇťB├╝t├╝n top├žular tetikte olsun!ÔÇŁ Komutanlar─▒ Y├╝zba┼č─▒ Hilmi Bey tabyadaki neferlere bir t├╝rk├╝ ├Â─čretmi┼čti. Hep bir a─č─▒zdan onu s├Âyl├╝yorlard─▒:

 

        ÔÇť├çanakkale ├çanakkale

         Geliyor d├╝┼čman hergele

         ├ľlmek varsa da yok d├Ânmek,

         Ge├žilmez bu ├çelikkaleÔÇŁ   

 

         Mecidiye Tabyas─▒ÔÇÖnda kimse uyumuyordu. D├óv├╗di sesiyle Ni─čdeli Ali, KurÔÇÖan-─▒  Kerim okurken herkes zafer i├žin dua ediyordu. Sabah namaz─▒ndan sonra tabyada ko┼ču┼čturma ba┼člad─▒. O sabah hava sakin ve g├╝ne┼čli, deniz ise gayet sakindi.

 

          Sabah ├çanakkaleÔÇÖden bir T├╝rk ke┼čif u├ža─č─▒ havaland─▒. U├ža─č─▒ Alman pilot Y├╝zba┼č─▒ Serno kullan─▒yordu. Ras─▒t mevkiinde ise Binba┼č─▒ Schneider vard─▒. Tayyare bat─▒ya do─čru a├ž─▒ld─▒k├ža Bozcaada civar─▒nda d├╝┼čman harp gemilerinin prova nizam─▒nda Bo─čazÔÇÖa yakla┼čt─▒─č─▒ g├Âr├╝l├╝yordu. Bu olay─▒ rapor etmek i├žin ├çanakkaleÔÇÖye y├Âneldiler. Toprak piste indiklerinde hemen bu rapor, M├╝stahkem Mevki kararg├óh─▒na iletildi. B├╝t├╝n istihk├ómlar alarma ge├žirilmi┼čti. T├╝rk top├žusu g├Ânl├╝n├╝ AllahÔÇÖa tevcih etmi┼č eli tetikte d├╝┼čman─▒ bekliyordu. Birle┼čik Donanma, 16 sava┼č gemisi, 4 kruvaz├Âr, 14 muhrip, 21 may─▒n tarama gemisi, 6 denizalt─▒, 6 u├ža─č─▒ ta┼č─▒yan bir gemi, ├žok say─▒da muhrip ve gambotlarla say─▒s─▒ y├╝z├╝ ge├žen devrin en b├╝y├╝k filosu Bo─čazÔÇÖdan i├žeri girmeye ba┼člad─▒─č─▒nda saatler 10.05ÔÇÖi g├Âsteriyordu. M├╝ttefik DonanmaÔÇÖn─▒n ilk at─▒┼č─▒ 11.15ÔÇÖte yap─▒ld─▒. Giri┼č tahkimat─▒m─▒za bir m├╝ddet at─▒┼č yap─▒ld─▒ktan sonra merkez tahkimat─▒m─▒za do─čru ┼čiddetli bir bombard─▒man ba┼člad─▒. Anadolu ve Rumeli Hamidiyeleri, Rumeli Mecidiye ve Namazg├óh Tabyalar─▒ yo─čun ate┼č alt─▒ndayd─▒. Tabyalar─▒m─▒za 14000 yarda mesafeden ate┼č ediliyordu. D├╝┼čman gemileri, menzili ancak 12-13 km olan T├╝rk toplar─▒n─▒n etki alan─▒n─▒n d─▒┼č─▒nda kal─▒yordu. T├╝rk top├žusunun savunma plan─▒ ┼č├Âyleydi: Gemiler toplar─▒m─▒z─▒n menziline girene kadar pusuda beklenecek, menzil i├žine girer girmez de bask─▒n ┼čeklinde bir ate┼č a├ž─▒lacakt─▒. ─░stihk├ómlardan askerin maneviyat─▒n─▒ ayakta tutmak ve may─▒n tarama gemilerinin ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ engellemek i├žin c─▒l─▒z bir top ate┼či yap─▒l─▒yordu.

 

          Neferin ÔÇťYar─▒m D├╝nyaÔÇŁ dedi─či Queen Elizabeth sa─čl─▒ sollu yayl─▒m ate┼čiyle ilerliyordu. Rumeli Mecidiyesi ate┼čler i├žinde yan─▒yordu. Gemilerden at─▒lan y├╝zlerce kilo a─č─▒rl─▒─č─▒ndaki mermiler ─▒sl─▒k ├žalarak gelir d├╝┼čt├╝─č├╝ yer harman yeri gibi a├ž─▒l─▒r, su ├ž─▒kard─▒. Yerden y├╝kselen toprak s├╝tunlar─▒ bir minare boyu y├╝kseliyor herc ├╝ merc olan tabyada a─ča├žlar bile k├Âk├╝nden s├Âk├╝l├╝yordu. Bir de insanlar─▒ d├╝┼č├╝n derdi Ni─čdeli Ali: Nas─▒l ├ž─▒kar bu cehennemden? Durumun k├Ât├╝ye gitti─čini anlayan Y├╝zba┼č─▒ Hilmi ÔÇť S─▒─č─▒na─ča !ÔÇŁ emrini verdi. Askerlerin s─▒─č─▒na─ča ko┼čtu─ču s─▒rada tabya, kulaklar─▒ sa─č─▒r eden bir g├╝r├╝lt├╝yle sars─▒ld─▒. Toz bulutu aras─▒nda topra─ča saplanan Ni─čdeli Ali kendinden ge├žti. Y├╝zba┼č─▒ HilmiÔÇÖnin sesiyle irkildi. Keskin barut kokusu genzini yakm─▒┼č, patlamadan sonra kulaklar─▒ndaki v─▒nlama hal├ó devam ediyordu. Bedenini saran toprak ├Ârt├╝s├╝ a─čz─▒na ve burun deliklerine kadar girmi┼čti. ├ťzerindeki sersemlik hali d─▒┼č─▒nda bir yaras─▒ yoktu. Tabya cehenneme d├Ânm├╝┼čt├╝. Etrafa yay─▒lan m├╝barek ┼čehitlerimizin bedenleri, yaralanan neferlerin yard─▒m ├ž─▒─čl─▒klar─▒ y├╝re─činin bam telini oynatt─▒ Ni─čdeli AliÔÇÖnin. Yaral─▒ arkada┼člar─▒na yard─▒ma ko┼čarken aya─č─▒ tak─▒l─▒p d├╝┼čt├╝. Arkas─▒n─▒ d├Ând├╝─č├╝nde kendisini d├╝┼č├╝ren ┼čeyin topra─ča diklemesine saplanm─▒┼č bir insan aya─č─▒ oldu─čunu fark etti. G├Âzya┼člar─▒na bo─čulan Ali, aya─č─▒n etraf─▒n─▒ kazd─▒k├ža ortaya bir insan bedeninin ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒ fark etti. Y├╝z├╝ndeki topra─č─▒ silince bu yi─čidin, yareni Koca Seyit oldu─čunu anlad─▒. Seyit ├Âlmemi┼č ya┼č─▒yordu. G├Âzlerini a├žt─▒─č─▒nda ÔÇťNe oldu bana Ali, her yerlerim a─čr─▒yor. Nefes alam─▒yorumÔÇŽ Arkada┼člar nerde ?ÔÇŁ diye sordu. Cevap vermekte zorlanan AliÔÇÖnin ba┼č─▒ ├Âne d├╝┼čt├╝, yutkundu, s├Âyleyemedi. Ama ba┼č─▒n─▒ kald─▒ran Seyit, tabyan─▒n i├žler ac─▒s─▒ halini g├Ârm├╝┼č, durumun vahametini anlam─▒┼čt─▒. Bir- iki sendeledikten sonra aya─ča kalkan Koca Seyit, bir ├žocuk gibi i├ž ├žekerek h├╝ng├╝r h├╝ng├╝r a─čl─▒yordu.

 

           Bombard─▒man s─▒ras─▒nda ├Ânce ikinci topun solundaki cephaneli─če bir mermi d├╝┼čt├╝. Daha sonra 3. ve 4. toplar─▒n cephanelikleri delindi. Bu patlamada tabyadaki 12 nefer ┼čehit olmu┼č, 30 nefer de yaralanm─▒┼čt─▒. ├ľ─čleden sonra sava┼č─▒n seyri de─či┼čmeye ba┼člam─▒┼čt─▒. Yer de─či┼čtirmeye ├žal─▒┼čan Frans─▒z ve ─░ngiliz gemileri T├╝rk top├žusunun menziline girmi┼č istihk├ómlardan gelen yo─čun ate┼č alt─▒nda kalm─▒┼čt─▒. B├╝y├╝k hasar alan Bouvet gemisi manevra s─▒ras─▒nda - Nusrat may─▒n gemisinin 8 Mart 1915 g├╝n├╝ d├Â┼čedi─či 26 may─▒ndan m├╝rettep- 12. may─▒n hatt─▒na ├žarp─▒p b├╝y├╝k bir g├╝r├╝lt├╝yle homurdanarak ├╝├ž dakika i├žinde m├╝rettebat─▒yla birlikte Bo─čazÔÇÖ─▒n sular─▒na g├Âm├╝ld├╝. Aradan fazla zaman ge├žmeden ayn─▒ ak─▒bete Irresistible u─črayacakt─▒. Batmak ├╝zere olan gemiyi yede─če almak ve m├╝rettebat─▒ kurtarmak i├žin Ocean z─▒rhl─▒s─▒ yard─▒m─▒na ko┼čtu. Ocean, m├╝rettebat─▒ alm─▒┼č fakat IrresistibleÔÇÖ─▒n batmas─▒n─▒ engelleyememi┼čti.

 

Seyit Onba┼č─▒ ve Ni─čdeli Ali (Harp Mecmuas─▒ Kas─▒m 1915 say─▒s─▒)

 

 

 

 

         Donanma taraf─▒ndan susturulan tabyalar tek tek hortlam─▒┼č, Birle┼čik DonanmaÔÇÖn─▒n ├╝zerine k├óbus gibi ├ž├Âkm├╝┼čt├╝. ├ľl├╝m sessizli─čine b├╝r├╝nen Rumeli Mecidiye Tabyas─▒ÔÇÖnda durum ├žok k├Ât├╝yd├╝. Kendisini ├žabuk toparlayan Koca Seyit, 3 numaral─▒ topun ba┼č─▒na geldi. Topun istikamet ├žark─▒ ve zinciri k─▒r─▒lm─▒┼čt─▒. Ni─čdeli Ali ┼ča┼čk─▒nl─▒k i├žerisinde SeyitÔÇÖi izliyordu. Seyit ac─▒s─▒ndan divane olmu┼č bir o tarafa bir bu tarafa ko┼čturuyordu. Sonra mermilere do─čru y├Âneldi. Ne yapmak istedi─čini anlayan Ni─čdeli Ali donup kalm─▒┼čt─▒. Merminin alt─▒na giren koca pehlivan ┼ča┼čk─▒n ┼ča┼čk─▒n bakan AliÔÇÖye ÔÇť ├ľyle bakaca─č─▒na yard─▒m et de ┼ču mermiyi namluya s├╝relimÔÇŁ dedi. Ni─čdeli AliÔÇÖnin de yard─▒m─▒yla 215 k─▒yyelik mermiyi tekbir getirerek omuzlad─▒. Namluya s├╝r├╝len mermi ilk at─▒┼čta isabet bulmay─▒nca, bir daha, o da olmay─▒nca ├╝├ž├╝nc├╝ at─▒┼čta koca Ocean z─▒rhl─▒s─▒n─▒n bir ak─▒l hastas─▒na ├ževirmi┼čti. Kendi etraf─▒nda d├Ânmeye ba┼člayan Ocean da di─čer iki geminin ak─▒betine u─čray─▒p bir may─▒na ├žarparak batt─▒. G├Âzlerine inanamayan Ali ÔÇťVurdun ! Vurdun !ÔÇŁ diyerek ba─č─▒r─▒yordu. Y├╝zba┼č─▒ Hilmi olanlar─▒ g├Ârm├╝┼č fakat inanamam─▒┼čt─▒. 3 numaral─▒ topun namlusuna dokundu, namlu ate┼č gibiydi. Koca SeyitÔÇÖe ÔÇťSen mi ate┼čledin bu topu ?ÔÇŁ diye sordu. Seyitten ├Ânce Ali ÔÇťEvet, komutan─▒m 215 k─▒yyelik mermiyi de tek ba┼č─▒na kald─▒rd─▒ÔÇŁ deyince Y├╝zba┼č─▒, kahraman askerini kucaklad─▒ tebrik etti. Olay ayn─▒ g├╝n M├╝stahkem Mevkii Komutanl─▒─č─▒ÔÇÖna da bildirildi.

 

            Ak┼čam karanl─▒─č─▒ bast─▒r─▒nca top sesleri susmu┼č, daha fazla kay─▒p vermekten korkan Birle┼čik Donanma ├žekilmi┼čti. O g├╝n Rumeli MecidiyesiÔÇÖndeki 1,2,3 ve 4 numaral─▒ toplardan toplam 93 mermi at─▒lm─▒┼čt─▒.

 

            Olaydan sonra tabyaya gelen Cevat Pa┼ča; SeyitÔÇÖe, g├Âsterdi─či kahramanl─▒ktan dolay─▒ onba┼č─▒l─▒k r├╝tbesi takt─▒. Bu kahramanl─▒─č─▒ ├Âl├╝ms├╝zle┼čtirmek i├žin yan─▒nda Alman bir foto─čraf├ž─▒ getirmi┼čti. Merminin alt─▒na giren Seyit Onba┼č─▒ bir t├╝rl├╝ mermiyi yerinden oynatam─▒yordu. Mahcup olan Seyit Onba┼č─▒ ÔÇťKomutan─▒m ben bu merminin alt─▒na o mah┼čer g├╝n├╝ vatan tehlikede oldu─ču i├žin girdim ve Allah─▒n inayetiyle kald─▒rd─▒m. ┼×imdi ise foto─čraf ├žekmek i├žin deniyorum, olmuyor. Vatan─▒n tehlikede olmas─▒ durumunda Allah─▒n izniyle gene kald─▒r─▒r─▒m.ÔÇŁ dedi. Koca SeyitÔÇÖi aln─▒ndan ├Âpen Cevat Pa┼ča ÔÇťBu milletin sizin gibi evlatlar─▒ oldu─ču m├╝ddet├že s─▒rt─▒ yere gelmezÔÇŁ dedi. Merminin i├ži bo┼čalt─▒ld─▒. Seyit Onba┼č─▒ mermiyi kald─▒rd─▒. Arkas─▒nda o tarihi g├╝nde oldu─ču gibi yine Ni─čdeli Ali vard─▒. Alman foto─čraf├ž─▒ bu an─▒ ├Âl├╝ms├╝zle┼čtirecek foto─čraf─▒ ├žekti. Bu foto─čraf ilk kez, Harbiye Nezareti taraf─▒ndan ne┼čredilen Harp Mecmuas─▒ÔÇÖ n─▒n Kas─▒m 1915 tarihli ikinci say─▒s─▒n─▒n kapa─č─▒nda yer ald─▒. Foto─čraf─▒n alt─▒nda ÔÇť├çanakkale ─░stihk├óm─▒nda 215 k─▒yye(275 kg) a─č─▒rl─▒─č─▒ndaki mermiyi s─▒rt─▒nda ta┼č─▒yan g├╝├žl├╝ bir kahraman nefer; Mehmed o─člu Seyid. Ordumuzda harp a┼čk─▒ndan bir ├ÂrnekÔÇŁ yaz─▒yordu.

 

            18 Mart ZaferiÔÇÖnden sonra Ni─čdeli Ali So─čanl─▒dereÔÇÖde de sava┼čt─▒. Burada sa─č aya─č─▒ndan yedi─či 7 kur┼čun yaras─▒yla hastaneye g├Ât├╝r├╝ld├╝. Kur┼čunlar burada ├ž─▒kar─▒ld─▒ fakat ├Âmr├╝ boyunca kendisine hat─▒ra olacak bir iz b─▒rakt─▒. D├╝┼čmandan sonra m├╝cadele ettikleri iki ┼čey vard─▒, birisi susuzluk ikinci ise bit salg─▒n─▒. Aylarca y─▒kanamad─▒klar─▒ oluyordu. ÔÇťB├╝t├╝n elbisemiz bit i├žerisinde kalm─▒┼čt─▒, sakal─▒m─▒z─▒ s─▒vazl─▒yorduk sap─▒r sap─▒r bit ak─▒yordu.ÔÇŁ ├çanakkale Sava┼člar─▒ bitmeden Kafkas CephesiÔÇÖne sevk edildi. 52 g├╝nde a├ž peri┼čan bir halde ErzurumÔÇÖa ula┼čt─▒. Yolda bir├žok arkada┼č─▒ a├žl─▒ktan yorgunluktan bitkin d├╝┼č├╝p ┼čehit oldu. A├žl─▒k onlara olmaz denilen ┼čeyleri yapt─▒rm─▒┼čt─▒. Beygirlerin pisliklerindeki arpalar─▒ ay─▒klay─▒p yiyorlard─▒. Nihayet bir ak┼čam├╝st├╝ ErzurumÔÇÖa yeni birli─čine intikal eder. ├ľn├╝ne bir tabak bakla ├žorbas─▒ koyarlar. ÔÇťTam ka┼č─▒─č─▒ a─čz─▒ma g├Ât├╝rd├╝m ortam─▒za bir bomba d├╝┼čt├╝. Kafalar, kollar havada u├žu┼čuyordu.ÔÇŁ Kefereler, g├╝nlerdir a├ž olan AliÔÇÖye bir lokma kurtlu bakla ├žorbas─▒n─▒ bile ├žok g├Ârm├╝┼člerdi. ─░ngiliz ve Frans─▒zlardan sonra burada da Ermeniler ve Ruslarla sava┼čt─▒.

 

M├╝tareke imzalanm─▒┼č fakat o hal├ó terhis edilmemi┼čti. D├Ârt senedir g├Ârmedi─či yavrusu ┼×erifeÔÇÖnin hasreti ci─čerini da─čl─▒yordu. D├Ân├╝┼č yolunda birlik KayseriÔÇÖde durur. Birlikten ayr─▒larak hasretini ├žektikleri i├žin memleket yoluna koyulur. Fakat ka├žt─▒─č─▒n─▒ zannettikleri Ni─čdeli AliÔÇÖnin pe┼čine d├╝┼čerler ve k─▒sa zamanda bulurlar onu.

 

Ermeni ve Ruslardan sonra ┼čimdi de Yunanl─▒larla sava┼č ba┼člam─▒┼čt─▒. Yunanl─▒lar al├žak├ža T├╝rk k├Âylerini bas─▒p ya┼čl─▒, kad─▒n, ├žocuk demeden herkesi katlediyordu. Yurdun d├Ârt bir yan─▒ndan gelen vatanseverler Milli M├╝cadele bayra─č─▒ alt─▒nda topland─▒lar. Eski┼čehir, K├╝tahya, Afyon derken i┼čgal edilen topraklar geri al─▒narak Yunanl─▒lar ─░zmirÔÇÖde denize d├Âk├╝lm├╝┼čt├╝. ─░zmirÔÇÖin kurtulu┼čundan sonra asker terhis edilmi┼č, isteyenlere ─░zmirÔÇÖden toprak verilmi┼čti. Ni─čdeli Ali toprak istemedi, memleketine gitmeyi tercih etti. 1914 y─▒l─▒nda ayr─▒ld─▒─č─▒ k├Ây├╝ne ancak 9 sene sonra 1922 y─▒l─▒nda d├Ân├╝yordu.

           

 Nihayet senelerdir hasretini ├žekti─či yavrusuna, anas─▒na ve kar─▒s─▒na kavu┼čacakt─▒. Evin avlusuna girdi. E┼či Sabriye avludayd─▒, yan─▒nda da 8 ya┼č─▒nda bir k─▒z ├žocu─čuÔÇŽ Bu ┼×erife olmal─▒yd─▒ÔÇŽ Sabriye kendisini g├Ârd├╝─č├╝nde ┼ča┼č─▒rm─▒┼č ÔÇťSen de kimsin ne ar─▒yorsun evimdeÔÇŁ diye eline ge├žirdi─či ta┼člar─▒ mahremine izinsiz giren bu yabanc─▒ya kar┼č─▒ savurmaya ba┼člad─▒. Ne oldu─čunu anlamayan Ali, bir taraftan kendini tan─▒tmaya ├žal─▒┼č─▒yor, bir taraftan da can havliyle ta┼člardan ka├ž─▒yordu. Dokuz sene Ni─čdeli AliÔÇÖyi ├žok de─či┼čtirmi┼čti. Sa├žlar─▒ d├Âk├╝lm├╝┼č, avurtlar─▒ ├ž├Âkm├╝┼čt├╝. Uzun u─čra┼č sonunda kendini nihayet tan─▒tabilmi┼čti SabriyeÔÇÖye. Art─▒k hasret bitmi┼č vuslata ermi┼člerdi.

 

Sava┼čtan sonra kendi k├Â┼česine ├žekilen gazi, maa┼č ve madalya almad─▒. Devlet kap─▒s─▒na gitmeyi de kendine yak─▒┼čt─▒ramad─▒. K├Ây├╝nde ├žift├žilik yaparak ge├žimini sa─člad─▒. Evlatlar─▒n─▒ b├╝y├╝tt├╝. Ni─čdeli AliÔÇÖnin ┼×erifeÔÇÖden sonra Hasan, Halime ve Tahsin ad─▒nda ├╝├ž evlad─▒ daha oldu. Soyad─▒ kanununda ├ľZT├ťRK soyad─▒n─▒ ald─▒. Zaman─▒nda medrese e─čitimi alm─▒┼č bir insan olarak k├Ây camisinde imaml─▒k yapt─▒. Kimseyi incitmek istemeyen, herkese nasihat eden d├╝r├╝st bir insand─▒.

 

 

Ni─čdeli Ali ├ľzt├╝rkÔÇÖ├╝n Aile N├╝fus Kay─▒t ├ľrne─či

 

 

 

 

O─člu TahsinÔÇÖi k├Âyl├╝s├╝ olan ─░nayet ile evlendirdi. Ya┼čl─▒l─▒─č─▒nda yanlar─▒nda ya┼čad─▒. Gece yar─▒lar─▒na kadar o─člu Tahsin ve gelini ─░nayetÔÇÖe askerlik hat─▒ralar─▒n─▒ anlat─▒r, anlat─▒rken de kendini tutamaz a─člard─▒: ÔÇťSava┼č iyi bir ┼čey de─čilÔÇŁ derdi. 1962 y─▒l─▒nda ge├žim s─▒k─▒nt─▒s─▒ ba┼č g├Âstermi┼čti. Tahsin ├ľZT├ťRK e┼čini ve babas─▒n─▒ da al─▒p geldi─či AnkaraÔÇÖda bir lokantada i┼č bulup ├žal─▒┼čmaya ba┼člam─▒┼čt─▒. Seyit Onba┼č─▒ÔÇÖn─▒n yareni Ni─čdeli Ali ├ľZT├ťRK AnkaraÔÇÖya geldi─či 7. g├╝nde 15 Ekim 1962 y─▒l─▒nda vefat etti. Vasiyeti ├╝zerine AnkaraÔÇÖda Cebeci Asri Mezarl─▒─č─▒na defnedildi. ÔÇťBuras─▒ b├╝y├╝k┼čehir, Fatiha okuyan─▒m ├žok olur!ÔÇŁ diyordu. Yoksulluk i├žinde olan Tahsin ├ľZT├ťRK babas─▒n─▒n mezar yerini bile sat─▒n alamad─▒. Bu vatan i├žin 10 sene cepheden cepheye ko┼čan, can─▒n─▒ ortaya koyan gazimize bu nesil bir mezar ta┼č─▒n─▒ bile ├žok g├Ârm├╝┼čt├╝r. Ad─▒ Ni─čde ile birlikte an─▒lan Ali ├ľZT├ťRK Ni─čdeÔÇÖde bilinmiyor, tan─▒nm─▒yor. Hi├žbir kamu kurulu┼ču, dernek ya da vak─▒f bununla ilgili bir ├žal─▒┼čma yapma gere─či duymuyor. Ni─čdeÔÇÖnin bu vefas─▒zl─▒─ča bir son vermesi ve Ni─čdeli AliÔÇÖnin ad─▒n─▒n kal─▒c─▒ bir eserle ya┼čat─▒lmas─▒ gerekmektedir.      

 

 

 

 

                                                                                                         

├ľmer Arslan

E─čitimci-├çanakkale Sava┼člar─▒ Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒

Kahraman Ni─čdeli Ali hakk─▒ndaki bilgiler, 14 May─▒s 2007 tarihinde o─člu Tahsin ├ľzt├╝rk ile yap─▒lan g├Âr├╝┼čmeden derlenmi┼čtir.


  48610 defa G├Âr├╝nt├╝lendi.

**********************

T├╝m yaz─▒, yorum ve i├žerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yay─▒mlanm─▒┼č olmalar─▒, bu g├Âr├╝┼čleri Tuncay Y─▒lmazer'in benimsedi─či anlam─▒na gelmez. Yorum b├Âl├╝m├╝ ├Âzg├╝r bir tart─▒┼čma ortam─▒ yaratmak i├žin vard─▒r. Ancak sald─▒rgan ve d├╝zeysiz yorumlar yay─▒nlanmayacakt─▒r. E─čer bu siteye ilk kez yorum yaz─▒yorsan─▒z, yorum kurallar─▒na g├Âzatman─▒z─▒ istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

882_r─▒dvan ar─▒ 24-07-2009, 16:20:54
de─čerli yazar─▒m,├Âncelikle yaz─▒n─▒ duygu dolu g├Âzlerle okudum.25 y─▒ll─▒k top├žuluk mesle─čimden sonra emekli oldum.bu sava┼č kara top├žular─▒n─▒n zaferidir.5 y─▒ldan bu yana alanda yerel k─▒lavuzluk yap─▒yorum.├Âzellikle deniz sava┼č─▒nda seyyit ile ba┼čard─▒klar─▒ olay ve nusrat─▒n d├Âkt├╝─č├╝ may─▒nlar d─▒┼č─▒nda t├╝rk top├žusunun isabetli ve seri at─▒┼člar─▒ sava┼č─▒n kaderini belirleyen 3 k─▒r─▒lma noktas─▒ olarak de─čerlendiriyorum.hepsi nur i├žinde yats─▒n.allah onlardan raz─▒ olsun.allah onlar─▒ cennetine kabul eylesin.onlar─▒ nekadar yad etsek azd─▒r.nur i├žinde yats─▒nlar.23.07.2009 r─▒dvan ar─▒ Top├žu E.yzb
 
1531_sefa 18-03-2011, 00:19:06
selam─▒naleyk├╝m ni─čdeli ali ├žavu┼č ni─čdenin ├ž─▒karm─▒┼č oldu─ču en de─čerli insanlardan biridir.ben ni─čdeli ali ├žavu┼čun 4.nesil torunuyum ├Âncelikle dedem hakk─▒nda yazd─▒─č─▒n─▒z bu yaz─▒ hakk─▒nda te┼čekk├╝r ediyorum bu arada ni─čde belediyesi ali ├žavu┼č ad─▒na bir heykel dikti ge├žde olsa an─▒s─▒ ya┼čat─▒lmaya devam edilecek. tekrardan te┼čekk├╝r ederiz sizlere. Y├╝cel Ailesi
 
1734_hilmi ├želik 15-01-2012, 20:11:10
ara┼čt─▒rmay─▒ yapan karde┼čim size ├žok te┼ček├╝r ediyorum ve ar┼čt─▒rmalar─▒n─▒n devam─▒n─▒ diliyorum.sayg─▒lar─▒mla.
 
1822_Mehmet Eren 09-04-2012, 06:26:05
Ni─čdeli Ali hakk─▒ndaki bilgim artt─▒.Te┼čekk├╝rler.Ni─čde y├Âresinde tan─▒t─▒lmal─▒ ad─▒ ya┼čat─▒lmal─▒d─▒r.
 
2511_ni─čde ├žiftehan 17-03-2013, 20:03:34
ni─čdede ali ├žavu┼čun sadce bir an─▒t─▒ var fazla an─▒nm─▒yor
 
3910_Ni─čdeli Ali asl─▒nda kimdir 16-07-2013, 13:08:58
http://www.borhaber.net/arastirma/nigdeli-ali-hakkinda-bilinenler-yanlismis-h10345.html
 
8427_ihsan pala 19-03-2016, 08:42:16
Nigdeli Ali dokuz sene sonra memleketine gelebildi. Sava┼č eseri olarak parmaklarinda ├Âz├╝r vard─▒.Onun i├žin kendisine ├žolak Ali denirdi.ve ├žolak Ali lakab─▒yla yad edildi─či i├žin Nigdeli Ali unvan─▒ kullanilamad─▒.├çolak Ali ile Ni─čdeli Ali ayn─▒ ki┼či olmakla beraber malesef ├ž.kaledeki ni─čdeli Ali sanki tarihin sayfalar─▒nda kayboldu...Bu kaybolmu┼čluk 22004Y─▒l─▒nda benim ara┼čt─▒rmamda birka├ž c├╝mlelik yer buldu. Bu bulu┼č ilede ayn─▒ sene geziye gelen izmirli bir gurubumun ii├žindeNi─čdeli Alinin torunuyla kar┼čilasma sonu ortaya ├ž├žikt─▒. ─░rtibat─▒m─▒z o g├╝nden beri devam ediyor...ileride yazaca─č─▒m Mecidiye tabyas─▒ konulu kkitab─▒m─▒zda bu. derinlesine a├ž─▒klanacakt─▒r.├Âzetle ni─čdeli Ali ├žolak Ali olarak memleketinde bilindi.1931. li y─▒llarda kendisine ailesini gge├žinditebilmek i├žin M.Kemal Ataturk tataf─▒ndan be┼č adet ba─č yeri verildi.1960 li yillara kadar ya┼čayan ni─čdeli Ali(├žolak Ali) b├Âylece devlet maas─▒ alamasada bir ┼čekilde varl─▒─č─▒n─▒ devam ettirdi.geni┼č bilgi ileride verilecektir. Ihsan pala osmanl─▒ca uzman─▒.C.kale.kaynak torun. Damad Salim halen izmirde oturur. ........
 
10113_osman G├ťLER 25-04-2017, 19:37:46
say─▒n ara┼čt─▒rmac─▒m ├Âmer bey ├žok g├╝zel bi ├žal─▒┼čma yap─▒yorsunuz bend ebi ┼čehit torunuyum ┼ču an bigaday─▒m b├╝y├╝k dedem molla halil o─člu yusuf ta ├žanakkalede kanl─▒ derede ┼čehit d├╝┼čt├╝─č├╝n├╝ biliyoruz bu konuda bana yard─▒mc─▒ olabilece─činiz bi bilgi elinizde varm─▒d─▒r yenice il├žesi yar─▒┼č k├Ây├╝ n├╝fusuna kay─▒tl─▒ molla halil o─čl─▒ yusuf olucak sayg─▒lar─▒mla osman g├╝ler
 

KATEGOR─░DEK─░ D─░─×ER BA┼×LIKLAR

13/04/2019 - 13:38 Who are your heroes of Gallipoli? An exclusive interview with John Gillam, The author of "Turkish Charlie Ryan" (with Yvonne Fletcher ) ( Tuncay Y─▒lmazer )

09/04/2019 - 13:38 Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču ve D├╝nya Sava┼č─▒ - Said Halim Pa┼ča (Fatih Y├╝cel)

23/03/2019 - 13:18 I. D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda ├ťsk├╝dar Mekteb-i Sultan├«si (Nuri G├╝├žtekin)

17/03/2019 - 14:19 18 MART ├ľZEL - 18 Mart Bo─čaz Harbinde M├╝ttefik Filonun Sald─▒r─▒ Plan─▒ ile T├╝rk Savunma D├╝zeni ├ťzerine De─čerlendirmeler (M. Onur Yurdal)

13/03/2019 - 05:59 Orgeneral Cevat ├çobanl─▒ Pa┼čan─▒n Vefat─▒ Ve Cenaze Merasimi (Ahmet Yurttakal)

03/03/2019 - 05:37 Cephe Hatt─▒ Raporlar─▒na G├Âre Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda ┼×ehit T├╝rk Subaylar─▒ (Nuri G├╝├žtekin)

17/12/2018 - 13:03 Sar─▒kam─▒┼č Harek├ót─▒na Taktik Yakla┼č─▒mlar (Dr. B├╝lend ├ľzen)

09/12/2018 - 10:02 Elveda Zeytinda─č─▒ ÔÇô 100.Y─▒l D├Ân├╝m├╝ÔÇÖnde Kud├╝sÔÇÖ├╝n Kayb─▒n─▒ Yeniden De─čerlendirmek (Tuncay Y─▒lmazer)

05/11/2018 - 12:37 Kararg├óh Umumi Foto─čraf├ž─▒s─▒ Burhan Felek ve ├çanakkale (Mustafa Onur Yurdal)

17/10/2018 - 06:09 Troya M├╝zesinde Bir ├çanakkale ┼×ehidiÔÇÖnin Mezar Ta┼č─▒ (Ahmet Yurttakal)

15/09/2018 - 20:54 Mustafa Kemal Atat├╝rk ve Enver Pa┼ča (─░smail Pehlivan)

30/08/2018 - 10:16 ├çanakkale Sava┼č─▒ Sonras─▒nda Mezarl─▒klar ─░le ─░lgili Ortaya ├ç─▒kan Sorunlar Ve Yap─▒lan Tart─▒┼čmalar (Burhan Say─▒l─▒r)

03/07/2018 - 04:23 Ar┼čiv Belgelerinde L├ópseki (1915 - 1922) (H├╝seyin Arabac─▒)

24/05/2018 - 04:02 Yar─▒madaÔÇÖdaki Ate┼čkes: 24 May─▒s 1915 - The Armistice on the Gallipoli Peninsula - 24 May 1915 (Yusuf Ali ├ľzkan)

20/05/2018 - 08:02 ├çanakkale Sava┼č─▒ Siperin Ard─▒ Vatan (G├╝rsel G├Ânc├╝ - ┼×ahin Aldo─čan)

16/05/2018 - 09:33 Payitahtta Nutuklar─▒m : Cemal Pa┼čaÔÇÖy─▒ Y├╝celtme Amac─▒yla Yaz─▒lm─▒┼č Bir Risale (Nevzat Artu├ž)

06/05/2018 - 20:14 Haf─▒z Hakk─▒ Pa┼ča Hayat─▒ Ve Eserleri (Mustafa Birol ├ťlker)

28/04/2018 - 06:41 Mahmut Sabri Bey Ve Sedd├╝lbahir Savunmas─▒n─▒n ─░lk ├ť├ž G├╝n├╝ (Burhan Say─▒l─▒r)

24/04/2018 - 07:03 25 Nisan 1915 Gelibolu Yar─▒madas─▒ ├ç─▒karmalar─▒ ├ťzerine Taktik Yakla┼č─▒mlar (B├╝lend ├ľzen)

18/04/2018 - 10:58 ├çanakkale Sava┼č─▒ Esnas─▒nda ├çekildi─či ─░ddia Edilen Bir Foto─čraf Hakk─▒nda (Erhan ├çif├ži)

13/04/2018 - 05:58 ÔÇťB├╝y├╝k StratejisizlikÔÇŁten Sahadaki Ger├žekliklere, Gazze,Bir├╝ssebi ve Kud├╝sÔÇÖ├╝n Kayb─▒ (B├╝lend ├ľzen)

07/04/2018 - 11:16 18 Mart G├╝n├╝ Dardanos ┼×ehidi Zabit Namzedi Halim Efendi (Ahmet Yurttakal)

04/04/2018 - 06:50 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ nda ─░stanbul a Yap─▒lan Hava Sald─▒r─▒lar─▒ (Emin Kurt - Mesut G├╝venba┼č)

31/03/2018 - 15:41 K─▒sa Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ Tarihi (─░lkin Ba┼čar ├ľzal)

29/03/2018 - 09:02 Bo─čazÔÇÖ─▒n Fedaileri "├çanakkale Bo─čaz─▒ Tahkimatlar─▒ ve ├çanakkale Bo─čaz MuharebeleriÔÇÖnde T├╝rk Top├žusu" adl─▒ kitaplar─▒n tan─▒t─▒m─▒ (Bayram Akg├╝n)

23/03/2018 - 13:22 Verdun Sava┼č─▒ (─░lkin Ba┼čar ├ľzal)

20/03/2018 - 17:57 LondraÔÇÖn─▒n Sava┼č Planlar─▒: 1906 Taba Krizi Ve ├çanakkale (Yusuf Ali ├ľzkan)

17/03/2018 - 04:39 18 Mart ├ľzel - ├çanakkale Bo─čaz─▒ Savunmas─▒nda Kullan─▒lan 240/35ÔÇÖlik Alman Krupp K─▒y─▒ Topunun Teknik ├ľzellikleri (Bayram Akg├╝n)

12/03/2018 - 11:23 Uydurmadan Ger├že─če- ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda Bulutlar ─░├žerisinde Kayboldu─ču ─░ddia Edilen Norfolk Taburu (Tuncay Y─▒lmazer)

25/02/2018 - 13:09 Yi─čitler Harman─▒ Yozgad Mekteb-i Sultanisi -Yozgat Lisesi- (Osman Karaca)

19/02/2018 - 09:19 ├çanakkale Sava┼čÔÇÖ─▒ndan Yadigar Kalan Gazi Toplar Nerede?- B├Âl├╝m 2 (Bayram Akg├╝n)

11/02/2018 - 12:02 ├çanakkale Sava┼čÔÇÖ─▒ndan Yadigar Kalan Gazi Toplar Nerede?- B├Âl├╝m 1 (Bayram Akg├╝n)

05/02/2018 - 05:38 ─░ngilizlerin 1915 Y─▒l─▒ Strateji De─či┼čikli─či: ├çanakkale, ─░ngiliz Karar Vericiler ─░├žin Bir Se├ženek Haline Nas─▒l Geldi? (Yusuf Ali ├Âzkan)

30/01/2018 - 08:02 Medine M├╝dafaas─▒ ve Fahreddin Pa┼ča (S├╝leyman Beyo─člu)

20/01/2018 - 10:18 D├╝┼čman ├çanakkaleÔÇÖyi Ge├žecek Olursa (Do├ž.Dr. Mesut Uyar)

13/01/2018 - 11:19 Amiral CardenÔÇÖin ├çanakkale Bo─čaz─▒ Sald─▒r─▒ Plan─▒ ├ťzerine Bir De─čerlendirme ( Bayram Akg├╝n)

17/12/2017 - 12:41 Gelibolu Yar─▒madas─▒nda Kaybolan ┼×ehitlik ve An─▒tlar (Mustafa Onur Yurdal)

08/12/2017 - 19:02 Tarih dergilerinde Kud├╝s 100.Y─▒l Dosyalar─▒

04/12/2017 - 12:16 Topyekûn Harp Erich von Ludendorff, Erhan Çifci (ed.), Çev. Aynur Onur Çifci-Erhan Çifci (Zafer Efe)

22/11/2017 - 03:49 ├ť├ž Mermi ─░le Bir Defter - ├çanakkaleÔÇÖde Yedek Subay Bir M├╝hendisin Hikayesi (Mustafa Onur Yurdal)

07/11/2017 - 18:30 Pomaklar─▒n ├çanakkale A─č─▒d─▒ - Pesna (├ľmer Arslan)

30/10/2017 - 18:41 25 Nisan 1915, Ar─▒burnu Anzak ├ç─▒karmas─▒nda 57.AlayÔÇÖ─▒n Conkbay─▒r─▒ÔÇÖna ─░ntikali ÔÇô Yeniden De─čerlendirme ( M. ┼×ahin Aldo─čan )

17/10/2017 - 11:31 Prof. Dr. Christopher Bell'in yeni eseri Churchill and the Dardanelles ├╝zerinden bir inceleme: Churchill ├çanakkale Sava┼člar─▒n─▒n tek sorumlusu mudur?

09/09/2017 - 05:40 Florence NightingaleÔÇÖin Eli AnadoluÔÇÖya da De─čmi┼čti-K─▒r─▒m Sava┼č─▒ndan Unutulan ─░lk Prefabrik Hastane: Erenk├Ây (Renkioi) (Mustafa Onur Yurdal)

22/08/2017 - 07:18 Ku┼čatma ve Esaretin Ad─▒ K├ŤTULAM├éRE Esir Bir ─░ngiliz Subay─▒n An─▒lar─▒ - Edward W.C. Sandes -(Muzaffer Albayrak)

09/08/2017 - 18:07 19. T├╝men Kurmay Ba┼čkan─▒ ─░zzettin ├çal─▒┼člarÔÇÖ─▒n ├çe┼čitli Konferans ve Yay─▒nlar─▒nda Conkbay─▒r─▒ S├╝ng├╝ Taarruzu (Melike Bayrak-Mustafa Onur Yurdal)

27/07/2017 - 13:33 ├çanakkaleÔÇÖnin FilistinÔÇÖdeki Yans─▒mas─▒ 2.B├Âl├╝m-2.Gazze Muharebesi(Tuncay Y─▒lmazer )

11/07/2017 - 10:07 ├çanakkaleÔÇÖnin FilistinÔÇÖdeki Yans─▒mas─▒-Gazze Muharebeleri(1.B├Âl├╝m)(Tuncay Y─▒lmazer)

22/05/2017 - 05:29 M├╝stahkem Mevkii nin Anafartalardaki Sesi-K├╝├ž├╝k Anafartalar Toplar─▒(Bayram Akg├╝n)

09/05/2017 - 08:12 K├╗tulam├óre Ku┼čatmas─▒ÔÇÖndan Esarete Y├╝zba┼č─▒ SandesÔÇÖin Hat─▒ralar─▒ - ├çev. Tuncay Y─▒lmazer

02/05/2017 - 11:45 ─░zmir-Bay─▒nd─▒r ─░l├žesinden ├çanakkale Harbine Kat─▒lanlar (Necat ├çetin)

28/04/2017 - 08:49 Kûtulamâre Zaferi 1916(Muzaffer Albayrak,Vahdettin Engin)

23/04/2017 - 21:24 T├╝rk OrdusuÔÇÖnda K├╝nye Uygulamas─▒na ─░li┼čkin ─░lk Giri┼čimler ve ─░lk K├╝nyelerle ─░lgili K─▒sa Bilgiler (The First Attempts On The Use Of Identity Tags In Turkish Army And Information About The Early Identity Tags) (Burhan SAYILIR)

13/04/2017 - 05:43 ├çanakkale Sava┼č─▒, Kara Savunmas─▒ ─░├žin M├╝stahkem Mevkii Top Deste─či (Bayram Akg├╝n)

07/04/2017 - 14:30 Çanakkale Muharebelerinde İdari ve Lojistik Faaliyetler (Ayhan Candan)

06/04/2017 - 19:17 Kabata┼č Erkek Lisesi 1.B├╝y├╝te├ž Tarih ├ľ─črenci Sempozyumu (8-9 Nisan 2017)

04/04/2017 - 21:12 Resmi Belgelere (N├╝fus ├ľl├╝m-Genelkurmay-Kay─▒ts─▒z ├ľl├╝m Defterleri) G├Âre ─░zmir - Beyda─č ┼×ehitleri (Necat ├çetin-A.Levent Ertekin)

31/03/2017 - 07:25 ├çanakkale nin ┼×ehit Kalemleri (─░smail Sabah)

27/03/2017 - 19:43 ├çanakkale M├╝stahkem MevkiiÔÇÖye Ba─čl─▒ Top Mermisi ├çe┼čitleri (Bayram Akg├╝n)

25/03/2017 - 20:58 GeliboluyuAnlamak ├ľzel- 100. Y─▒l─▒nda Gazze Muharebeleri Kahramanlar─▒n─▒ An─▒yoruz (Tuncay Y─▒lmazer)

17/03/2017 - 21:15 18 Mart ├ľzel Makalesi - Ya┼čayanlar─▒n A─čz─▒ndan 18 Mart Bo─čaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Foto─črafla ├çanakkale Bo─čaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebelerinde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 ├çanakkale ZaferiÔÇÖnden Mescid-i NebeviÔÇÖye Enver Pa┼čaÔÇÖn─▒n 1916 Filistin-Hicaz ziyareti(Tuncay Y─▒lmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunmas─▒ Bir Kararg├óh ├çal─▒┼čmas─▒ - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 ─░kinci Kirte Muharebesi (6-8 May─▒s 1915 Taarruzlar─▒) (Y├╝cel ├ľzkorucu)

31/01/2017 - 12:29 T├╝rk Bo─čazlar─▒ Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanl─▒ Bir Mendil Hikayesi (├ľmer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde G├Ân├╝ll├╝ Kahramanlar Osmanc─▒k Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aral─▒k-Ocak Say─▒s─▒nda 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Y─▒lmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birle┼čik Harekat Tecr├╝besi Olarak Cihan Harbinde T├╝rk-Alman Askeri ─░ttifak─▒ (G├╝ltekin Y─▒ld─▒z)

02/12/2016 - 20:23 ├çanakkale Kara Muharebelerinde A─č─▒l Dere (┼×aban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 ├çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (┼×aban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (O─čuz ├çetino─člu)

03/07/2016 - 14:42 ├çanakkaleÔÇÖden 100. Y─▒l─▒nda SommeÔÇÖa:Bir Sava┼č, ─░ki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.D├╝nya Sava┼č─▒ nda ┼×ii Ulemas─▒n─▒n Cihat Fetvalar─▒ ├çer├ževesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kut├╝lamare- Yarbay Mehmed Re┼čid Bey in G├╝nl├╝─č├╝ (─░. Bahtiyar ─░stekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin ├çanakkale Muharebelerinde Sa─čl─▒k Alan─▒ndaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanl─▒ Kurmay Subay─▒- Irakl─▒ K├╝rt Devlet Adam─▒, Mehmet Emin Zeki Bey in Ya┼čam ├ľyk├╝s├╝ (Tuncay Y─▒lmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Sava┼č 1915-1916 Kut├╝lAmare ÔÇô Nikolas Gardner ( Tuncay Y─▒lmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒n─▒n ─░slam D├╝nyas─▒na Etkileri (Y├╝ksel Nizamo─člu)

30/04/2016 - 19:20 ├çanakkale Sava┼č─▒: Bir Siyasi M├╝cadele Alan─▒ (├ľzg├╝r ├ľzt├╝rk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak ├ç─▒karmas─▒ ─░lk Saatleri ÔÇô Daha Erken M├╝dahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekat─▒ - K├╗tulAmare bir zafer midir? ( Tuncay Y─▒lmazer )

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 E─čitimli Neslin Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ ile ─░mtihan─▒ ( Dr. Nuri G├╝├žtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri G├╝├žtekin)

21/03/2016 - 06:35 ├çanakkale Seferberli─či: Sava┼č, E─čitim, Cephe Gerisi (Mustafa Sel├žuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ├ľZEL - ├çanakkale Zaferi ve Cevat Pa┼ča (Ahmet Yurttakal)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 ├çanakkale ┼×ehidi Feyzi ├çavu┼čÔÇÖun Zevcesi Zehra Han─▒m─▒n Padi┼čaha Mektubu (Osman Ko├ž)

23/12/2015 - 16:47 ├çanakkale Sava┼člar─▒nda Binba┼č─▒ Halis BeyÔÇÖe Ait Bir Ganimetin ├ľyk├╝s├╝ (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Z─▒rhl─▒s─▒n─▒n Dram─▒ (Cemalettin Y─▒ld─▒z)

06/12/2015 - 20:29 KutÔÇÖ├╝lamarenin T├╝rklere Tesliminden Sonra Irak ─░ngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 A─čustos 1915 Conkbay─▒r─▒ S├╝ng├╝ H├╝cumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Pa┼čan─▒n Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin 1. D├╝nya Sava┼č─▒na giri┼čiyle ilgili g├Âr├╝┼člerine dair bir belge

Osmanl─▒ Devleti Umumi Harpte Tarafs─▒z Kalabilir miydi? - Yusuf Ak├žura (De─čerlendirme: Muzaffer Albayrak)