18 Mart Kahraman─▒ Cevat Pa┼ča ( Ahmet Yurttakal )

Tarih: 09/04/2009   /   Toplam Yorum 9   / Yazar Ad─▒:      /   Okunma 91018

ÔÇťÔÇŽBiliyorsunuz ki, askerlikte dayanma, ba┼čar─▒n─▒n esas─▒d─▒r. Kumandanlar, sava┼č i├žinde yaln─▒z kendi k─▒talar─▒n─▒n durumunu de─čil, d├╝┼čman─▒n durumunu da, daima g├Âz ├Ân├╝ne getirmeli ve o suretle sava┼č etmelidir. Kalelerimizin bu suretle sava┼čaca─č─▒na iman─▒m kadar inan├ž ve g├╝ven sahibiyim. ├ç├╝nk├╝ zabit karde┼člerimin ve kahraman er evlatlar─▒m─▒n ge├žen ki bombard─▒manda g├Âsterdikleri kahramanl─▒k ve dayanma, bu g├Ârevi gere─čince yapmay─▒ ba┼čarabilece─čimize en kuvvetli g├╝vencedir. Arkada┼člar─▒m ┼čunu iyi bilmelidir ki alt─▒ y├╝z y─▒ll─▒k b├╝y├╝k bir ─░slam devletinin gelecekteki ya┼čam ve kaderiyle t├╝mden ilgili bulunan bu sava┼čta kesin olarak ├Âlmek var d├Ânmek yokÔÇŽÔÇŁ 10 A─čustos 1914ÔÇÖte ├çanakkale M├╝stahkem Mevkii Komutanl─▒─č─▒ÔÇÖna atand─▒. Kas─▒m 1914ÔÇÖte Tu─čgeneral oldu. 9 Ekim 1915ÔÇÖte Sedd├╝lbahirÔÇÖdeki 14ÔÇÖ├╝nc├╝ Kolordu Komutanl─▒─č─▒ÔÇÖna getirildi. D├╝┼čman─▒n Yar─▒madaÔÇÖy─▒ tahliyesinin ard─▒ndan 11 Ocak 1916ÔÇÖda ├çanakkale Grubu Komutan─▒ oldu. 18 Kas─▒m 1916ÔÇÖda 15. Kolordu Komutanl─▒─č─▒ÔÇÖna Gali├žya CephesiÔÇÖne atand─▒. Ara┼čt─▒rmac─▒ Yazar Ahmet Yurttakal, ad─▒ 18 Mart ile ├Âzde┼čle┼čen Cevat Pa┼čaÔÇÖy─▒, zaferdeki rol├╝n├╝ ve askerlik hayat─▒n─▒n sonraki d├Ânemini anlat─▒yor. YurttakalÔÇÖa g├Âre Cevat Pa┼ča askerlerini teselli eden, y├╝z├╝nden kan s─▒zan bir erin yaras─▒n─▒ su ile temizleyip mendili ile sararak merhametini g├Âsteren, ┼čehit olanlar i├žin ÔÇťFedak├ór evl├ótlar─▒m... B├╝y├╝k r├╝tbeyi ald─▒n─▒z. Ruhunuz ┼čad olsunÔÇŽÔÇŁ diyen, g├Âzleri k├Âr olan Denizlili ├ľmerÔÇÖin: ÔÇťBenim g├Âzlerim g├Ârece─čini g├Ârd├╝ÔÇŁ s├Âzleri ├╝zerine g├Âzya┼člar─▒n─▒ tutamayan b├╝y├╝k bir komutanÔÇŽ

 

Giri┼č

Tarihinde bir├žok deniz zaferi kazanm─▒┼č bir milletin ahvad─▒, en g├╝├žs├╝z oldu─ču d├Ânemde hatta ÔÇťhasta adamÔÇŁ dedikleri bir zamanda devrin yenilmez donanmalar─▒n─▒ peri┼čan etmi┼č ve D├╝vel-i MuazzamaÔÇÖn─▒n kuvvetlerini ├žekilmek zorunda b─▒rakm─▒┼čt─▒r. ─░┼čte bu ┼čanl─▒ zaferin ard─▒ndan bir├žok kumandan ve devlet adam─▒ do─čmu┼čtur. Bu ┼čanl─▒ kumandanlardan Cevat Pa┼ča tarih sayfalar─▒na ÔÇť├çANAKKALE GE├ç─░LMEZÔÇŁ s├Âz├╝n├╝ yazd─▒rd─▒. 18 Mart 1915 g├╝n├╝ne kadar ─░stanbulÔÇÖdan ta┼č─▒nmay─▒ d├╝┼č├╝nen ve s├╝rekli panik i├žerisinde olan Padi┼čah ve Ba┼čkomutanl─▒kÔÇÖa ra─čmen Bo─čaz savunmas─▒nda dimdik duran Cevat Pa┼ča, sonuna kadar ├╝st├╝n m├╝cadele ├Ârne─či g├Âsterdi. Bu ┼čanl─▒ zaferin ard─▒ndan ÔÇť18 Mart kahraman─▒ÔÇŁ ve ÔÇť─░stanbulÔÇÖu kurtaran birinci ki┼čiÔÇŁ unvan─▒ ile an─▒lacakt─▒r. Askerleri ile yak─▒ndan ilgilenen komutanl─▒─č─▒n yan─▒ s─▒ra ├že┼čitli ├╝st├╝n gayret ve davran─▒┼č ├Ârnekleri sergileyen Cevat Pa┼čaÔÇÖn─▒n hayat─▒n─▒ ve ├çanakkale Zaferinin ard─▒ndan ba┼čka pencereden bakmaya ├žal─▒┼čaca─č─▒z.

 

Hayat─▒ ve Askeri Ya┼čam─▒ [1]

Cevat ├çobanl─▒, 14 Eyl├╝l 1871 y─▒l─▒nda ─░stanbul SultanahmetÔÇÖte do─čdu.   Annesi Emine Han─▒m, babas─▒ Osmanl─▒ Genelkurmay Ba┼čkanlar─▒ndan M├╝┼čir (Mare┼čal) ┼×akir Pa┼čaÔÇÖd─▒r. E┼či H├ódiye ├çobanl─▒, ├žocuklar─▒ Hasan Feridun ile Ay┼če FaikaÔÇÖd─▒r

Orta├Â─črenimini Galatasaray LisesiÔÇÖnde tamamlayan Cevat Pa┼ča, aile mesle─či olan askerli─če merak salarak Haziran 1888ÔÇÖde Harp OkuluÔÇÖna girdi. 1891ÔÇÖde Harp OkuluÔÇÖnu ba┼čar─▒l─▒ bir derece ile bitirerek Harp AkademisiÔÇÖne devam hakk─▒n─▒ kazand─▒.  20 Mart 1894ÔÇÖte Harp AkademisiÔÇÖni birincilikle bitirerek Kurmay Y├╝zba┼č─▒ oldu. 17 May─▒s 1895'te Binba┼č─▒ ve Ocak 1898ÔÇÖde Yarbayl─▒─ča y├╝kseldi. 

1894ÔÇô1909 tarihleri aras─▒nda Padi┼čah Yaveri s─▒fat─▒yla, Maiyet-i Seniye Erk├ón-─▒  HarbiyesiÔÇÖnde g├Ârev ald─▒. Ocak 1900ÔÇÖde Albay oldu. Aral─▒k 1901ÔÇÖde Tu─čgeneralli─če y├╝kseltildi. Yurtd─▒┼č─▒nda ├že┼čitli g├Ârevlerde bulunduktan sonra 1905ÔÇÖte EdirneÔÇÖnin tahkimi i├žin Tophane-i AmireÔÇÖde te┼čkil eden kurumda g├Ârev ald─▒. Aral─▒k 1906ÔÇÖda Korgeneral oldu. 1907ÔÇÖde ise yeni ├Ârg├╝tlenmenin s├╝ratle uygulanmas─▒ i├žin 2. OrduÔÇÖda d├Ârt ay ├žal─▒┼čt─▒. 7 A─čustos 1909ÔÇÖda Tasfiye-i R├╝tbe Kanunu gere─čince r├╝tbesi tu─čgenerallikten yarbayl─▒─ča indirildi. Bu r├╝tbe indirilmesi onun askerlik a┼čk─▒n─▒ bitiremedi. 1909ÔÇô1910 y─▒llar─▒nda Harp Akademisi Komutanl─▒─č─▒ yapt─▒. 1910ÔÇÖda tekrar Albay oldu.   Askeri yetene─či sayesinde devlet idaresi ve ordu y├Ânetiminde h─▒zla y├╝kselen Cevat Pa┼ča Ocak 1911ÔÇÖde 1. Ordu M├╝fetti┼čli─či Kurmay Ba┼čkan─▒ oldu. 1912ÔÇÖde bir s├╝re Genelkurmay ─░kinci Ba┼čkanl─▒─č─▒ÔÇÖna vek├ólet etti. Eyl├╝l 1912'de ┼×ark Ordusu Kurmay Ba┼čkanl─▒─č─▒ÔÇÖna daha sonra ├çatalca Ordusu Top├žu Komutanl─▒─č─▒ Kurmay Ba┼čkanl─▒─č─▒ÔÇÖna getirildi. ┼×ubat 1913'te 9ÔÇÖncu F─▒rka Kumandanl─▒─č─▒ÔÇÖna atand─▒ ve f─▒rkas─▒yla Balkan HarbiÔÇÖne kat─▒ld─▒. Bu g├Ârev s─▒ras─▒nda iki defa Osmanl─▒-Bulgar S─▒n─▒r Komisyonu Ba┼čkanl─▒─č─▒ yapt─▒. Balkan HarbiÔÇÖndeki ├╝st├╝n hizmetine kar┼č─▒l─▒k olarak bir sene k─▒dem zamm─▒ ald─▒. 

10 A─čustos 1914ÔÇÖte ├çanakkale M├╝stahkem Mevkii Komutanl─▒─č─▒ÔÇÖna atand─▒. Kas─▒m 1914ÔÇÖte Tu─čgeneral oldu. 9 Ekim 1915ÔÇÖte Sedd├╝lbahirÔÇÖdeki 14ÔÇÖ├╝nc├╝ Kolordu Komutanl─▒─č─▒ÔÇÖna atand─▒[2] ve kara muharebelerinde 3,5 ay g├Ârev yapt─▒. 6ÔÇÖnc─▒ ve 14ÔÇÖ├╝nc├╝ Kolordulardan olu┼čan G├╝ney Grubu Komutan─▒ oldu. D├╝┼čman─▒n Yar─▒madaÔÇÖy─▒ tahliyesinin ard─▒ndan 11 Ocak 1916ÔÇÖda ├çanakkale Grubu Komutan─▒ oldu. 18 Kas─▒m 1916ÔÇÖda 15. Kolordu Komutanl─▒─č─▒ÔÇÖna Gali├žya CephesiÔÇÖne atand─▒.

 

 

        Cevat Pa┼ča Alman subaylar ve karargah erkan─▒ ile beraber  (Necmettin ├ľz├želik Ar┼čivi)

 

 

 

A─čustos 1917ÔÇÖde tekrar 14. Kolordu Komutan─▒ oldu. Kas─▒m 1917ÔÇÖde 8. Ordu Komutanl─▒─č─▒ ve 2. Ordu Komutan Vekilli─či yapt─▒. 8 Ordu Komutan─▒ olarak Sin├ó-Filistin CephesiÔÇÖne kat─▒ld─▒.[3] Kas─▒m 1918ÔÇÖde Genelkurmay Ba┼čkan─▒, Aral─▒k 1918ÔÇÖde Harbiye Naz─▒r─▒ oldu. May─▒s 1919ÔÇÖda Genelkurmay Ba┼čkan─▒ oldu. Ekim 1919ÔÇÖda Genelkurmay Ba┼čkanl─▒─č─▒ÔÇÖna; istifa etmesine ra─čmen tekrar getirildi. 16 Mart 1920ÔÇÖde ─░stanbulÔÇÖun i┼čgalinde ─░ngilizler taraf─▒ndan tutuklanarak MaltaÔÇÖya s├╝r├╝ld├╝. ├çileli s├╝rg├╝n├╝n ard─▒ndan Ocak 1922ÔÇÖde vatana d├Ând├╝. D├Âner d├Ânmez vakit kaybetmeden AnkaraÔÇÖya ge├žerek Mustafa Kemal ile g├Âr├╝┼čt├╝ ve ┼×ubat 1922ÔÇÖde Elcezire Cephesi Komutanl─▒─č─▒ÔÇÖna atand─▒. ─░stikl├ól HarbiÔÇÖnde g├Âsterdi─či ba┼čar─▒dan dolay─▒ Cevat Pa┼ča A─čustos 1923ÔÇÖte K─▒rm─▒z─▒ ┼×eritli ─░stikl├ól Madalyas─▒ ile taltif edildi.[4] Ekim 1923ÔÇÖte 3. Ordu M├╝fetti┼čli─či[5] ayn─▒ zamanda Elaz─▒─č Milletvekilli─či yapt─▒. Aral─▒k 1924ÔÇÖte milletvekilli─činden istifa etti ve Askeri ┼×├╗r├ó ├╝yesi oldu. 1925ÔÇÖte Musul sorunu ve Irak s─▒n─▒r─▒ konusunda ├╝lkemizi temsil etti. Nisan 1926ÔÇÖda ─░stanbul Generaller Asker├« Mahkemesi Ba┼čkan─▒ oldu. 30 A─čustos 1926ÔÇÖda Orgeneral oldu. 16 Kas─▒m 1928ÔÇô12 Ocak 1932 Cenevre Silahlar─▒ S─▒n─▒rland─▒rma Konferanslar─▒na delege olarak kat─▒ld─▒. 2 Eyl├╝l 1934ÔÇÖte ek g├Ârev olarak son Tetkik Mercii Enc├╝meni Ba┼čkanl─▒─č─▒ yapt─▒. 14 Eyl├╝l 1935ÔÇÖte ya┼č haddinden emekli oldu.

├ľmr├╝ cephelerde ge├žen ┼čanl─▒ kumandan Cevat ├çobanl─▒ Pa┼ča; emeklili─čin ard─▒ndan geri kalan ├Âmr├╝n├╝ G├Âztepe B├╝y├╝k├žiftlik SokakÔÇÖtaki k├Â┼čk├╝nde s├╝rd├╝rm├╝┼čt├╝r. 13 Mart 1938ÔÇÖde 67 ya┼č─▒nda hayata g├Âzlerini yuman Cevat Pa┼ča; ─░stanbul Erenk├ÂyÔÇÖdeki, Sahray─▒ Cedit Mezarl─▒─č─▒ÔÇÖna defnedildi. Naa┼č─▒ 27 Eyl├╝l 1988ÔÇÖde buradan al─▒n─▒p Ankara Devlet Mezarl─▒─č─▒ÔÇÖna defnedildi. Ruhu ┼č├ód olsun.

 

M├╝stahkem Mevkii Komutan─▒ Cevat Pa┼ča

2 A─čustos 1914 g├╝n├╝ seferberli─čin ilan─▒nda 9. T├╝men Komutan─▒ olarak GeliboluÔÇÖda bulunan Cevat Pa┼ča[6] 10 A─čustos 1914ÔÇÖte M├╝stahkem Mevkii Kumandanl─▒─č─▒ÔÇÖna atan─▒r.[7] G├Âreve geldi─činde r├╝tbesi Mirliva (Albay)ÔÇÖd─▒r.[8] Bu g├Âreve atanmas─▒n─▒n ard─▒ndan Bo─čazÔÇÖ─▒n savunmas─▒n─▒ ele al─▒r. Zira Bo─čaz savunma planlar─▒ yoktur ve M├╝stahkem Mevkii Kumandanl─▒─č─▒ stratejik a├ž─▒dan peri┼čan durumdad─▒r.  Yarbay Selahaddin Adil Bey M├╝stahkem MevkiiÔÇÖnin durumunu apa├ž─▒k belirtiyor: ÔÇť─░talya ve Balkan seferlerinde yap─▒lm─▒┼č olan haz─▒rl─▒klar, Mevkii'nin evvelki kumandanlar─▒ taraf─▒ndan haz─▒rlanm─▒┼č bir m├╝dafaa plan─▒ yoktu. Her ┼čeyi yeniden haz─▒rlamak l├óz─▒md─▒.ÔÇŁ[9]

Yeni ba┼čtan savunma planlar─▒ olu┼čturulmaya ba┼čland─▒. Cevat Pa┼čaÔÇÖn─▒n g├Âreve gelmesiyle kadro d─▒┼č─▒na ├ž─▒kar─▒lan bataryalar yeniden tanzim edildi ve tabyalardaki toplar tekrar kurulu┼ča al─▒nd─▒.[10] Bu bataryalara asker ve subay yerle┼čtirildi. Mevcut batarya ve tabya kadrolar─▒ de─či┼čtirildi. Kadro T├╝m bu ├žal─▒┼čmalar yap─▒l─▒rken Selahaddin Adil Bey Cevat Pa┼čaÔÇÖn─▒n bu durumunu ┼č├Âyle ├Âzetleyecektir: ÔÇťÔÇŽ Cevat Pa┼ča hi├žbir zaman karamsar ve ├╝mitsiz olmad─▒.ÔÇŁ[11]

Almanlarla i┼čbirli─či i├žerisinde bo─čaz─▒n tahkimat─▒n─▒ g├╝├žlendirdi. Hatta Alman subaylar─▒n ac─▒mas─▒zca ele┼čtirilerine ise ┼čiddetle kar┼č─▒l─▒k verecektir: ÔÇťÔÇŽTenkitleriniz bizce senelerden beri bilinen ┼čeylerdir ve sizin istedi─činiz gibi olmas─▒na da imk├ón yoktur... Biz silah ve malzemeden ziyade imanla harbederiz. Bu bir, siz fenni harbi modern sil├óhlarla tatbik eder bize g├Âre baz─▒ muvaffakiyetler elde edersiniz. ├ç├╝nk├╝ sil├óhlar─▒­n─▒z yeni ve cephaneniz boldur... Biz T├╝rk zabitleri ise devletten yeni modern sil├óh beklemez, iste­mez elindeki ile d├Â─č├╝┼č├╝r ve en az sizler kadar muvaffak oluruz. Yine de muvaffak olaca─č─▒zÔÇŽ

Devletten fazla bir ┼čey beklemeyen eldeki imk├ónlarla zafer ├Ârg├╝s├╝n├╝ ├Âren Cevat Pa┼ča, eldeki mevcut imk├óns─▒zl─▒klara ald─▒r─▒┼č etmeden Bo─čazÔÇÖ─▒n tahkimat─▒yla u─čra┼čt─▒.

 

Bu zaferin en ├Ânemli fakt├Ârlerinden asker ve subaylara ise b├╝y├╝k i┼č d├╝┼čmektedir. Cevat Pa┼čaÔÇÖn─▒n emrinde bulunan bo─čaz savunmas─▒nda g├Ârev olan t├╝m askerler ├╝st├╝n gayret ve fedakarl─▒k ├Ârne─či sergilemi┼čtir. M├╝stahkem Mevki Komutan─▒ Cevat Pa┼ča ise emrindeki neferlerle yak─▒ndan ilgilenmi┼č, s─▒k s─▒k batarya ve tabyalar─▒ ziyaret ederek onlara moral vermi┼čtir. Motordan inerken iskelede bulunan askerlere birer mecid vererek ÔÇťBununla helva al─▒n ├žocuklarÔÇŁ diyen babacan bir komutand─▒r.[12] ├çimenlik kalesine geldi─činde Askerleri teselli ediyor, y├╝z├╝nden kan s─▒zan bir erin yaras─▒n─▒ su ile temizleyip mendili ile sararak[13]  b├╝y├╝kl├╝─č├╝n├╝ ve merhametini g├Âstermi┼čtir. Bazen de ┼čehit olan askerlerine derin ├╝z├╝nt├╝ duyarak: ÔÇťFedak├ór evl├ótlar─▒m... B├╝y├╝k r├╝tbeyi al­d─▒n─▒z. Ruhunuz ┼čad olsunÔÇŽÔÇŁ [14] diye onlar─▒ ebediyete u─čurluyor. ├ľte yandan g├Âzleri k├Âr olan Denizlili ├ľmerÔÇÖin: ÔÇťBenim g├Âzlerim g├Ârece─čini g├Ârd├╝ÔÇŁ s├Âzlerine g├Âzya┼člar─▒n─▒ tutamayan merhamet abidesi b├╝y├╝k komutand─▒r.

23 ┼×ubat 1915 tarihli birliklere g├Ânderdi─či emrinde bu zaferin perdesini bizlere aral─▒yor. Bo─čaz savunmas─▒nda Askerlerin nas─▒l azim ve cesaretle durdu─čunu a┼ča─č─▒daki emirde daha iyi anl─▒yoruz.

 

ÔÇť1. D├╝┼čman donanmas─▒n─▒n Bo─čaz'dan ge├žmeyi ba┼čarabilme ihtimali olmamakla beraber, b├╝t├╝n savunmaya ra─čmen Bo─čaz'─▒ ge├žmeyi ba┼čard─▒klar─▒ takdirde dahi M├╝stahkem Mevkii, gerek denizden ve gerek karadan Bo─čazÔÇÖ─▒n m├╝dafaa ve muhafazas─▒ vazifesine devam edecektir. Bo─čaz'dan girebilecek gemilerin arkas─▒ndan di─čer harp gemilerinin veya nakliye gemilerinin ge├žmesine mani olacak ve i├žeri giren gemiler tekrar Bo─čaz d─▒┼č─▒na ├ž─▒kmak isterlerse imha edilmesine ├žal─▒┼č─▒lacakt─▒r.

2. D├╝┼čman─▒n, Bo─čaz'─▒n arka taraf─▒na asker ├ž─▒karmaya te┼čebb├╝s etmesi halinde, seyyar birliklerimizin taarruzu ile d├╝┼čman geriye p├╝sk├╝rt├╝lecektir. B├╝t├╝n
├žal─▒┼čmalara ra─čmen d├╝┼čman karada yerle┼čmeye muvaffak olursa birliklerimizin esas vazifesi, d├╝┼čman─▒n sahil bataryalar─▒m─▒z─▒ i┼čgal etmesine engel olmakt─▒r.

3. Herhangi bir bataryan─▒n d├╝┼čman birlikleri taraf─▒ndan i┼čgal edilmesi tehlikesi kesinle┼čti─či takdirde, o batarya kumandan─▒na Rumeli'de 19. F─▒rka Kumandan─▒ taraf─▒ndan, Anadolu'da 9. F─▒rka Kumandan─▒ taraf─▒ndan bilgi verilecektir. Emri verecek olan t├╝men kumandan─▒n─▒n dikkat edece─či; a─č─▒r top├žu k─▒taat─▒ ta┼č─▒nmaz b├╝y├╝k toplar─▒n─▒ ├žal─▒┼čmaz duruma getirerek, ta┼č─▒nabilir harp vas─▒talar─▒n─▒n geriye al─▒nmas─▒n─▒ temin ederek, en yak─▒n seyyar kuvvet kumandan─▒ emrine girmelidir.

4. Birliklerin son savunma mevzileri Anadolu'da; Ulup─▒nar s─▒rtlar─▒-Kur┼čunlu-Sarayc─▒k do─čusu; Rumeli taraf─▒nda ise ├çamburnu Tabyas─▒ -200 rak─▒ml─▒ tepe- 230 rak─▒ml─▒ tepe mevzilerinin kuzeydo─ču s─▒rtlar─▒d─▒r. Anadolu ve Rumeli m─▒nt─▒kalar─▒nda bir taraftan di─čerine nakliyat yap─▒lmas─▒na l├╝zum kalmadan birliklerin az olmamak kayd─▒yla ├╝├ž ayl─▒k erzak,  cephane ve sair ihtiya├žlar─▒n temin edilip depolanmas─▒ laz─▒md─▒r.[15]

Cevat Pa┼ča d├╝┼čman donanmas─▒n─▒n Bo─čazÔÇÖdan ge├žemeyece─čini iyi biliyor. ┼×ayet ge├žerlerse hi├žbir ┼čekilde toplar─▒n ba┼č─▒ndan ayr─▒lmamalar─▒n─▒ sonuna kadar savunulmas─▒n─▒ istiyor. E─čer ge├žebilirlerse d├╝┼čman donanmas─▒n─▒n d├Ân├╝┼č├╝nde tamamen imhas─▒n─▒ ├Âng├Âr├╝yor.

  

Zaferin Ard─▒ndanÔÇŽ

Cevat Pa┼čaÔÇÖya y─▒llar sonra 18 Mart 1915 g├╝n├╝n├╝n en k─▒ymetli ├ón─▒ soruldu─ču zaman: ÔÇťO g├╝n g├╝ne┼čin son ─▒┼č─▒klar─▒yla Bo─čazÔÇÖdan peri­┼čan halde ├ž─▒kmakta olan d├╝┼čman filosunun g├Âr├╝n├╝┼č├╝ idiÔÇŽÔÇŁ[16] diyecektir. D├╝┼čman filosu, peri┼čan vaziyette d├Ânerken arkas─▒nda ├Ânemli z─▒rhl─▒lar─▒n─▒ ve binlerce ├Âl├╝ b─▒rakarak Bo─čazÔÇÖ─▒ terk ettiler.                                                                                                                      

Bu zaferin mimarlar─▒ Cevat Pa┼ča ve t├╝m askerler rahat bir nefes alm─▒┼čt─▒. Zaferin ard─▒ndan bir├žok tebrikler Cevat Pa┼čaÔÇÖya ya─č─▒yordu. II. Kaiser Wilhelm; Ba┼čkomutan Vekili Enver Pa┼čaÔÇÖya yazd─▒─č─▒ 20 Mart 1915 tarihli telgraf─▒nda: ÔÇťD├╝n ve evvelki g├╝n ├çanakkale m├╝dafaas─▒ esnas─▒nda ihraz olunan parlak muvaffakiyetlerinden dolay─▒ samimi hass─▒ tebrikat─▒m─▒ beyan eder, i┼č bu tebrikat─▒m─▒z─▒n cesur kumandan─▒ Cevad Pa┼čaÔÇÖya kendi nam─▒na tebri─čini rica ederim. Cenab-─▒ Hak bundan b├Âyle dahi silahlar─▒m─▒z─▒ tevfikat-─▒ rabbaniyesine mazhar buyursun.[17] Bu tebrik├ót─▒ Enver Pa┼ča bizzat Cevat Pa┼čaÔÇÖya iletmi┼č kendi tebrik ve ┼č├╝kranlar─▒n─▒ da iletmi┼čtir.

3. Kolordu Komutan─▒ Esat (B├╝lkat) Pa┼ča GeliboluÔÇÖdan Cevat Pa┼čaÔÇÖya zaferi tebrik i├žin telgraf g├Ânderir. ÔÇťD├╝nk├╝ ba┼čar─▒s─▒ndan dolay─▒, Bo─čazÔÇÖ─▒n ┼čanl─▒ m├╝dafaas─▒n─▒, b├╝y├╝k bir k─▒van├žla, Kolordu ad─▒na kutlar ve g├Âsterilen fedak├órl─▒klar─▒n─▒ ├Âverek daha pek ├žok ba┼čar─▒lara eri┼čmelerini y├╝ce Allah'tan niyaz ederimÔÇŁ[18]

Bu gibi bir├žok yerden al─▒nan tebriklere tek tek cevap yazar, bu zaferde en b├╝y├╝k etkeni

askerlerinin azim ve cesaretinde g├Âr├╝r. Bu tebrik telgraflar─▒ndan bahsederek t├╝m birliklere yaz─▒ g├Ândererek onlar─▒ bilgilendirerek g├Âsterdikleri kahramanl─▒─č─▒n ├Âneminden bahseder. Bu m├╝cadelede asla boyun e─čilmeyece─čini belirtir.

ÔÇťÔÇŽBu hususta daha bir├žok yerlerden m├╝stahkem mevki ad─▒na kutlamalar al─▒nmakta oldu─čunu da m├╝jdelerim. ├ľnceki g├╝n sabahtan ak┼čama kadar s├╝ren bombard─▒manda, d├╝┼čman bine yak─▒n mermi harcam─▒┼č oldu─ču halde, elde edebildi─či sonucu tamam─▒yla bildirmi┼čtim. D├╝┼čman─▒n birbirini izlemesi, izleyebilmesi d├╝┼č├╝n├╝len bombard─▒manlarda elde edebilece─či sonu├ž da bundan ba┼čka bir ┼čey olamayacakt─▒r. Biliyorsunuz ki, askerlikte dayanma, ba┼čar─▒n─▒n esas─▒d─▒r. Kumandanlar, sava┼č i├žinde yaln─▒z kendi k─▒talar─▒n─▒n durumunu de─čil, d├╝┼čman─▒n durumunu da, daima g├Âz ├Ân├╝ne getirmeli ve o suretle sava┼č etmelidir. Kalelerimizin bu suretle sava┼čaca─č─▒na iman─▒m kadar inan├ž ve g├╝ven sahibiyim. ├ç├╝nk├╝ zabit karde┼člerimin ve kahraman er evlatlar─▒m─▒n ge├žen ki bombard─▒manda g├Âsterdikleri kahramanl─▒k ve dayanma, bu g├Ârevi gere─čince yapmay─▒ ba┼čarabilece─čimize en kuvvetli g├╝vencedir. Arkada┼člar─▒m ┼čunu iyi bilmelidir ki alt─▒ y├╝z y─▒ll─▒k b├╝y├╝k bir ─░slam devletinin gelecekteki ya┼čam ve kaderiyle t├╝mden ilgili bulunan bu sava┼čta kesin olarak ├Âlmek var d├Ânmek yok. ┼×anl─▒ atalar─▒m─▒z─▒n buralar─▒n al─▒nmas─▒ ve sahip olunmas─▒nda, ge├žmi┼čte d├Âkt├╝─č├╝ kan, harcad─▒─č─▒ emekler hep bu g├╝nk├╝ savunmada g├Âsterece─čimiz hareketlere i┼čarettir.

Taburlar─▒m─▒zda tek bir top kal─▒ncaya kadar ate┼č p├╝sk├╝rece─čiz, o da s├Ânmeye mahk├╗m olunca, yi─čit├žesine t├╝feklerimize sar─▒laca─č─▒z. Bizden tek birimiz sa─č kald─▒k├ža ate┼či s├╝rd├╝rerek d├╝┼čmana asla boyun e─čmeyece─čiz. B├╝y├╝k atam─▒z─▒n yay─▒l─▒┼č d├Ânemleri hat─▒rlanm─▒┼č, kahraman Osmanl─▒ ordular─▒n─▒n tarihin sayfalar─▒na ┼čan veren b├╝y├╝k ba┼čar─▒lar─▒, hep zorluklara katlanmak, direnme ve dayanma gibi, Allah vergisi k─▒smetlerin ├žoklu─čudur. Bu alanda fazla s├Âylemeyece─čim. ─░slam halifesinin ve t├╝m milletin, hatta t├╝m ─░slam halifesinin ve t├╝m milletin, hatta t├╝m ─░slaml─▒k d├╝nyas─▒n─▒n g├Âz├╝ bu sava┼čta bize d├Ân├╝k, hayat ve emniyeti bizim hareketlerimize ba─čl─▒d─▒r. Hemen y├╝ce Tanr─▒, Orduyu h├╝mayuna ├╝st├╝nl├╝k ve emniyet versin.[19]

Cevat Pa┼ča ─░stanbulÔÇÖu kurtaran olarak an─▒lmaya ba┼člayacakt─▒r. Bununla alakal─▒ Esat Pa┼čaÔÇÖn─▒n hat─▒ralar─▒ kayda de─čerdir; ÔÇťD├╝┼čman donanmas─▒n─▒n ├çanakkale Bo─čaz─▒ÔÇÖna yakla┼čmak ve Bo─čazÔÇÖ─▒ zorlay─▒p ─░stanbulÔÇÖa gelmek f─▒rsat─▒ vermeyenlerin birincisi Cevat Pa┼čaÔÇÖd─▒r.[20] 

 

 

29 Ekim 1915 tarihli Tasviri Efkar Gazetesi solda Cevat Pa┼ča sa─čda Mustafa Kemal Bey. Cevat Pa┼čaÔÇÖn─▒n resminin alt─▒nda ┼čunlar yaz─▒l─▒d─▒r. ├çanakkale'yi m├╝hacamat─▒ bahriyeye kar┼č─▒ pek b├╝y├╝k iktidar ve maharetle m├╝dafaa eden mefah─▒r-i milliyem─▒ze  5 Mart (18 Mart) muzafferiydim ilave eden Mevki-i M├╝stahkem Kumandan─▒ necabet-i f─▒triyye ve neseb─▒yye ile M├╝mtaz Mirliva Cevad Pa┼ča.

 

 

 

 

Bu zafer y─▒llar boyu hep gururla kutlanacak ve ebediyete kadar bu mutluluk s├╝recektir. ├çanakkale Zaferi; T├╝rk askerinin direnme g├╝c├╝n├╝n, fedak├órl─▒─č─▒n─▒n, millet sevgisinin abidele┼čen simgesidir.[21]

Cevat Pa┼ča bu zafer sonras─▒nda asla kendini ├Ân plana atmam─▒┼č, s├╝rekli askerlerin kahramanl─▒klar─▒ndan bahsetmi┼čtir. ÔÇť..Hatt├ó o gece tabyalardaki b├╝t├╝n efrad g├╝nd├╝z ki m├╝thi┼č yorgunlu─ča ra─čmen gece sabaha kadar ├žal─▒┼čarak tabyalar─▒n─▒n harap olan yerlerini tamir etmi┼čler, toplar─▒ g├Âm├╝ld├╝kleri toprak y─▒─č─▒nlar─▒ndan ├ž─▒karm─▒┼č, temizlemi┼č ve ertesi g├╝n ate┼če haz─▒r vaziyete getirmi┼člerdi. Her ihtimali nazar─▒ dikkate alarak ertesi g├╝ne haz─▒rlanm─▒┼čt─▒k. Ben de bu ├žal─▒┼čmalar─▒n bir ka├ž─▒na gittim. Herkes o kadar b├╝y├╝k bir gay­retle ├žal─▒┼č─▒yordu ki yorulduklar─▒n─▒ hissettikleri­mi ├ódeta cebren oturtup dinlenmelerini temin edebiliyordumÔÇŽ. Bunun i├žin baz─▒ yerlere gideme­dim. Yanlar─▒nda bulunmam onlar─▒n daha fazla yorulmalar─▒na sebep oluyordu.ÔÇŁ[22]

1936 y─▒l─▒nda ÔÇťYedig├╝nÔÇŁ dergisi ile yapt─▒─č─▒ r├Âportaj s─▒ras─▒nda ┼čunlar─▒ s├Âylemi┼čtir: ÔÇťMehmet├žik olmasayd─▒ ┬ź├çanak­kale┬╗ olur muydu? ├çanakkale Harbi di─čer sahalarda yap─▒lan harplerle kabili mukayese de─čildir. Tasavvur buyurun, denizde bir harp oluyor, fakat ├Âtede, karada ├╝├ž d├Ârt kilometrelik bir sahada da insanlar birbirlerine giriyorlar... Ve Mehmet├žik orada da g─▒das─▒ndan bile mahrum oldu─ču halde memleketin ka­p─▒s─▒n─▒ beklemekten b├╝y├╝k bir zevk duyuyor.ÔÇŁ[23]

Kurmay Ba┼čkan─▒ Selahaddin Adil Bey de ayn─▒ g├Âr├╝┼čteydi: ÔÇťM├╝stahkem MevkiiÔÇÖde herkes vazifesini yap─▒yor ve ba┼čar─▒da malzeme de─čil bizzat asker ve subaylar etkili oluyordu.ÔÇŁ[24] 

Sonu├ž

Bo─čaz savunmas─▒nda ├╝st├╝n cesaret g├Âsteren asker ve kumandanlar b├╝y├╝k bir ba┼čar─▒ kazanm─▒┼člard─▒. T├╝m yokluk ve s─▒k─▒nt─▒yla bu zaferi kazanarak t├╝m d├╝nyaya adeta ders vermi┼člerdir. Yere d├╝┼čen bir milletin silkelenip tekrar aya─ča kalkt─▒─č─▒ yerde bir destan yaz─▒ld─▒. Cevat Pa┼ča tarihe ÔÇť├çanakkale Ge├žilmezÔÇŁ yazd─▒ran bu harbin mimarlar─▒ndand─▒r. Y─▒llarca 18 Mart g├╝nlerinde gazete s├╝tunlar─▒nda hat─▒rland─▒. Aradan ge├žen onca y─▒la ra─čmen az hat─▒rlan─▒r oldu Cevat Pa┼ča. Sevilen ve b├╝y├╝k sayg─▒ duyulan bir komutan ├Âmr├╝ne say─▒s─▒z zaferler s─▒─čd─▒rm─▒┼čt─▒r. ┼×├╝phesiz ki ÔÇť├çanakkale ZaferiÔÇŁ onun hayat─▒nda ayr─▒ bir ├Âneme sahiptir. Bug├╝n co┼čkuyla kutlayabiliyorsak 18 Martlar─▒ Cevat Pa┼čaÔÇÖya ve emrindeki neferlere bu millet ├žok ┼čey bor├žludur. Bu zaferde eme─či ge├žen t├╝m askerlerin ruhlar─▒ ┼čad olsun.


 KAYNAK├çA

 

Ar┼čiv Belgeleri

Ba┼čbakanl─▒k Osmanl─▒ Ar┼čivi

BOA, ─░.HB,1334.M12

BCA.D.156 G.1 Fon ─░..DU─░T

 

Ba┼čbakanl─▒k Cumhuriyet Ar┼čivi

BCA S.2644 G. Fon 30..10.0.0 Y. 7.27..5.

BCA D.3949 G. Fon 30..10.0.0 Y. 46.299..14.

 

Cevat Pa┼ča ┼×ahsi Dosyas─▒ (1307-P4)

 Cevat Pa┼ča Safahat Cetveli ATASE ar┼čivi 34528

 

Kitaplar

Balkan Sava┼č─▒ÔÇÖna Kat─▒lan Komutanlar─▒n Ya┼čam ├ľyk├╝leri Genelkurmay ATESE yay─▒nlar─▒, 2004-Ankara

 

T├╝rk ─░stiklal HarbiÔÇÖne Kat─▒lan T├╝men ve Daha ├ťst Kademelerdeki Komutanlar─▒n Biyografileri Genelkurmay ATESE Yay─▒nlar─▒, 2. Bask─▒ 1989-Ankara

 

Adil, Selahaddin  ├çanakkale Cephesinden Mektuplar-Hat─▒ralar Yay. Haz. Muzaffer Albayrak Yeditepe Yay─▒nlar─▒ 1. Bask─▒ 2007 ─░stanbul 

 

Birinci D├╝nya Harbinde T├╝rk Harbi VIII. Cilt Deniz Harek├ót─▒ Genelkurmay Harp Tarihi Ba┼čkanl─▒─č─▒ 1976 Ankara

 

Birinci Dünya Harbinde Türk Harbi V nci Cilt Çanakkale Cephesi 1 nci Kitap Genelkurmay Basımevi 1993 Ankara

 

Mirliva Sedat, Bo─čazlar Meselesi ve ├çanakkale Deniz Sava┼č─▒ÔÇÖnda T├╝rk Zaferi Yay─▒na Haz─▒rlayan Yrd. Do├ž. Dr. Mehmet K├Â├žer Phoneix Yay─▒nlar─▒ 2007 Ankara

 

Fevzi Kurto─člu, ├çanakkale ve 18 Mart 1915 Deniz Mecmuas─▒ Say─▒:336 Y─▒l: 1935 ─░stanbul 

 

G─▒yas Yetkin,  Yaratanlar─▒n A─čz─▒ndan 18 Mart 1915 ├çanakkale ZaferiÔÇŁ T├╝rkiye Eski Muharipler Cemiyeti Yay─▒nlar─▒, 1966 Ankara

 

Binb. Halis (Ataksor) Bey ├çanakkale RaporuÔÇŁ  Arma Yay─▒nlar─▒ 1975 ─░stanbul

 

Baycan, Nusrat  Orgeneral Ceavat ├çobanl─▒ Askeri Tarih B├╝lteni, Say─▒ 13 A─čustos 1988 say─▒:25 Genkur. Bas─▒mevi 1988 s.117-130

 

Yanya Savunmas─▒ ve Esat Pa┼ča Genkur. ATASE B┼čk.l─▒─č─▒ Ankara 1983 s. 146

 

Recep D├╝ndar, ├çanakkale Deniz Muharebeleri ve M├╝stahkem Mevki Kumandan─▒ Cevat (├çobanl─▒) Pa┼ča Y├╝ksek Lisans Tezi ─░n├Ân├╝ ├ťniversitesi 1992 Malatya

 

Tanin Gazetesi 24 Mart 1915

 

www.cevatpasa.com



[1] Hayat─▒ ve Asker├« Ya┼čam─▒ b├Âl├╝m├╝ i├žin ┼ču kaynaklardan yararlan─▒lm─▒┼čt─▒r:

       * Cevat Pa┼ča ┼×ahsi Dosyas─▒ (1307-P4)

       * Cevat Pa┼ča Safahat Cetveli

       * Cevat ├çobanl─▒ N├╝fus Kay─▒t ├ľrne─či

       * Balkan Sava┼č─▒ÔÇÖna Kat─▒lan Komutanlar─▒n Ya┼čam ├ľyk├╝leri, Genelkurmay ATESE Yay─▒nlar─▒,                      

          2004-Ankara s.141ÔÇô143

       * T├╝rk ─░stikl├ól HarbiÔÇÖne Kat─▒lan T├╝men ve Daha ├ťst Kademelerdeki Komutanlar─▒n Biyografileri,  

          Genelkurmay ATESE Yay─▒nlar─▒, 2. Bask─▒ 1989-Ankara, s.20ÔÇô22

       * Baycan, Nusrat ÔÇťOrgeneral Cevat ├çobanl─▒ÔÇŁ Askeri Tarih B├╝lteni, y─▒l 13 A─čustos 1988 say─▒:25 Genkur.  

           Bas─▒mevi, 1988 s.117-130

[2] BOA, ─░.HB,1334.M12

[3] BCA.D.156 G.1 Fon ─░..DU─░T

[4] BCA S.2644 G. Fon 30..10.0.0 Y. 7.27..5.

[5] BCA D.3949 G. Fon 30..10.0.0 Y. 46.299..14.

[6] Mirliva Sedat, ÔÇťBo─čazlar Meselesi ve ├çanakkale Deniz Sava┼č─▒ÔÇÖnda T├╝rk ZaferiÔÇŁ Yay─▒na Haz─▒rlayan Yrd. Do├ž. Dr. Mehmet K├Â├žer,  Phoneix Yay─▒nlar─▒, 2007 Ankara, s.104

[7] T├╝rk ─░stiklal HarbiÔÇÖne Kat─▒lan T├╝men ve Daha ├ťst Kademelerdeki Komutanlar─▒n Biyografileri, Genelkurmay ATESE Yay─▒nlar─▒, 2. Bask─▒, 1989-Ankara, s.21

[8]  Cevat Pa┼ča Safahat Cetveli

[9] Selahaddin Adil Pa┼ča,  ÔÇť├çanakkale Cephesinden Mektuplar-Hat─▒ralar Yeditepe Yay─▒nlar─▒, 1. Bask─▒, 2007 ─░stanbul, s.25

[10] BDHTH,  a.g.e. s.37

[11] Selahaddin Adil Pa┼ča, a.g.e. s.24

[12] G─▒yas Yetkin,  a.g.e. s. 128ÔÇô129

[13] G─▒yas Yetkin,  a.g.e. s. 138

[14] G─▒yas Yetkin,  a.g.e. s. 153

[15] D├╝ndar  Recep, ÔÇť├çanakkale Deniz Muharebeleri ve M├╝stahkem Mevki Kumandan─▒ Cevat Pa┼čaÔÇŁ  Y├╝ksek   

    Lisans Tezi, ─░n├Ân├╝ ├ťniversitesi, 1992 Malatya, s.120ÔÇô121

[16] G─▒yas Yetkin,  a.g.e. s.155

[17] Tanin Gazetesi, 24 Mart 1915

[18] Binb. Halis (Ataksor) Bey ÔÇť├çanakkale RaporuÔÇŁ  Arma Yay─▒nlar─▒, ─░stanbul 1975, s.72

[19] Binb. Halis (Ataksor) Bey a.g.e. s. 72ÔÇô73

[20] Yanya Savunmas─▒ ve Esat Pa┼ča, Genkur. ATASE B┼čk.l─▒─č─▒, Ankara 1983, s. 146

[21] Baycan, Nusrat,  a.g.m. s.117ÔÇô130

[22] G─▒yas Yetkin, a.g.e. s.155

[23] Yedig├╝n Dergisi, ÔÇťGeneral Cevat ├çobanl─▒ Hat─▒ralar─▒n─▒ Anlat─▒yorÔÇŁ ,1936 ─░stanbul

[24] Selahaddin Adil Pa┼ča,  a.g.e. s.35


  91018 defa G├Âr├╝nt├╝lendi.

**********************

T├╝m yaz─▒, yorum ve i├žerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yay─▒mlanm─▒┼č olmalar─▒, bu g├Âr├╝┼čleri Tuncay Y─▒lmazer'in benimsedi─či anlam─▒na gelmez. Yorum b├Âl├╝m├╝ ├Âzg├╝r bir tart─▒┼čma ortam─▒ yaratmak i├žin vard─▒r. Ancak sald─▒rgan ve d├╝zeysiz yorumlar yay─▒nlanmayacakt─▒r. E─čer bu siteye ilk kez yorum yaz─▒yorsan─▒z, yorum kurallar─▒na g├Âzatman─▒z─▒ istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

727_Rag─▒p KARLI 10-04-2009, 07:42:06
M├╝thi┼č bir ├žal─▒┼čma.Adeta i─čneyle kuyu kazar gibi Cevat Pa┼čan─▒n geride kalan t├╝m aile fertlerine ula┼čarak (buna Almanyada ya┼čayan torunuda dahil) t├╝m yaz─▒l─▒ kaynaklar─▒ tarayarak yapt─▒─č─▒n bu ara┼čt─▒rmayla ├çanakkale sava┼člar─▒na damgas─▒n─▒ vuran bu kahraman─▒ daha iyi tan─▒mam─▒za yard─▒mc─▒ oldu─čun i├žin te┼čekk├╝rler.
 
728_H├╝seyin S├╝rgen 10-04-2009, 15:48:34
├çanakkale Kahramanlar─▒ndan Cevat Pa┼ča'y─▒ bu denli ara┼čt─▒r─▒p,makale olarak bizlerle payla┼čt─▒─č─▒n─▒z i├žin ├žok m├╝te┼čekkirim.Her bir neferinin adeta destanla┼čarak ├çanakkale Destan─▒n─▒ meydana getiren aziz ┼čehitlerimizi hat─▒rlamak ve bu noktada onlar─▒ daha iyi tan─▒mak ├žok ├Ânemli bir i┼č olsa gerek..Zira ge├žmi┼čimizi daha iyi tan─▒yarak,gelece─če daha sa─člam ad─▒mlar atabilir,├╝lkemizi ├ža─čda┼č medeniyetler d├╝zeyine ├ž─▒karabiliriz..Cevat Pa┼ča'n─▒n ├çanakkale'de g├Âsterdi─či m├╝cadele hi├ž ┼č├╝phesiz takdire ┼čayan..M├╝thi┼č bir kahramanl─▒k hikayesi..Bu makalesiyle Cevat Pa┼ča'y─▒ daha yak─▒ndan tan─▒mam─▒za vesile oldu─ču i├žin Say─▒n Ahmet Yurttakal'a te┼čekk├╝r etmeyi bir bor├ž bilirim..Ba┼čar─▒lar dilerim...
 
8549_Ahmet Karahan 28-05-2016, 19:53:01
Sezai Y├╝cel
22 dk. ┬Ě

TE┼×EKK├ťR ED─░YORUM ,

RAHMETL─░ CEVAD ├çOBANLI PA┼×A HAKKINDA YAZDIKLARIMDAN DOLAYI YAPILAN G├ťZEL YORUMLARA M├ťTE┼×EKK─░R─░M !
├ľNCE ┼×U HUSUSU EHEMM─░YETLE BEL─░RTMEL─░Y─░M K─░ B├ľLGEM─░Z B├ľYLE M├ťMTAZ VE M├ťSTESNA ┼×AHS─░YETLERE SAH─░B OLDU├ÉU ─░├ç─░N NE KADAR ─░FT─░HAR ETSEK AZDIR !
├ç├ťNK├ť , " ├çANAKKALE HARB─░ ' NDE " ARAPG─░R AYNI CEPHEYE ONSEK─░Z ( 18 ) PA┼×ASINI G├ľNDERM─░┼×T─░R K─░ , OSMANLI TOPRAKLARI 'NDA , NU " V├ťS ' ATTE " BA┼×KA B─░R BELDE YOKTUR !
BUNDAN B─░R KA├ç YIL ├ľNCE , EL├éZI├É TELEV─░ZYONUNDA YAYINLANAN B─░R PRO├ÉRAMDA , " RAHMETL─░ PA┼×A 'NIN A├ÉINLI " OLDU├ÉUNA M├ťTEDA─░R YAZDIKLARIMI TEYY─░D EDR MAH─░YETTE GEN─░┼× B─░LG─░ VER─░LM─░┼×T─░R !
BU HUSUSTA B─░LG─░S─░ OLANLARIN ,L├ŤTFEN B─░LD─░RMELER─░N─░ R─░CA ED─░YORUM !

BABA ANNEM ' ─░N N├ťFUS C├ťZDANINDA , V─░L├éYET─░ ERZ─░NCAN YAZILI OLDU├ÉU ─░├ç─░N , BEN , A├ÉIN ' LI - KEMAL─░YEL─░ ,
BABAM 'IN , N. C. VİLÂYETİ MALATYA YAZILI OLDUÐU İÇİN ,AÐIN - ARAPGİR 'Lİ ,
KENDİ , N. C. DA DA AÐINLIYIM , BAHTİYARIM !

HAYIRLI G├ťNLER N─░YAZIYLA DER─░N , SAYGILARIMI VE SEL├éMLARIMI SUNUYORUM !
Sezai Y├╝cel'in foto─čraf─▒.
 
10766_CEMAL KARACİÐER 13-09-2018, 12:02:11
ALLAH ONLARDAN RAZI OLSUN B─░Z NE KADAR B─░LMESEK DE RABB─░M─░Z B─░L─░YOR ONLARI .MEKANLARI CENNET OLSUN
 

KATEGOR─░DEK─░ D─░─×ER BA┼×LIKLAR

13/04/2019 - 13:38 Who are your heroes of Gallipoli? An exclusive interview with John Gillam, The author of "Turkish Charlie Ryan" (with Yvonne Fletcher ) ( Tuncay Y─▒lmazer )

09/04/2019 - 13:38 Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču ve D├╝nya Sava┼č─▒ - Said Halim Pa┼ča (Fatih Y├╝cel)

23/03/2019 - 13:18 I. D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda ├ťsk├╝dar Mekteb-i Sultan├«si (Nuri G├╝├žtekin)

17/03/2019 - 14:19 18 MART ├ľZEL - 18 Mart Bo─čaz Harbinde M├╝ttefik Filonun Sald─▒r─▒ Plan─▒ ile T├╝rk Savunma D├╝zeni ├ťzerine De─čerlendirmeler (M. Onur Yurdal)

13/03/2019 - 05:59 Orgeneral Cevat ├çobanl─▒ Pa┼čan─▒n Vefat─▒ Ve Cenaze Merasimi (Ahmet Yurttakal)

03/03/2019 - 05:37 Cephe Hatt─▒ Raporlar─▒na G├Âre Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda ┼×ehit T├╝rk Subaylar─▒ (Nuri G├╝├žtekin)

17/12/2018 - 13:03 Sar─▒kam─▒┼č Harek├ót─▒na Taktik Yakla┼č─▒mlar (Dr. B├╝lend ├ľzen)

09/12/2018 - 10:02 Elveda Zeytinda─č─▒ ÔÇô 100.Y─▒l D├Ân├╝m├╝ÔÇÖnde Kud├╝sÔÇÖ├╝n Kayb─▒n─▒ Yeniden De─čerlendirmek (Tuncay Y─▒lmazer)

05/11/2018 - 12:37 Kararg├óh Umumi Foto─čraf├ž─▒s─▒ Burhan Felek ve ├çanakkale (Mustafa Onur Yurdal)

17/10/2018 - 06:09 Troya M├╝zesinde Bir ├çanakkale ┼×ehidiÔÇÖnin Mezar Ta┼č─▒ (Ahmet Yurttakal)

15/09/2018 - 20:54 Mustafa Kemal Atat├╝rk ve Enver Pa┼ča (─░smail Pehlivan)

30/08/2018 - 10:16 ├çanakkale Sava┼č─▒ Sonras─▒nda Mezarl─▒klar ─░le ─░lgili Ortaya ├ç─▒kan Sorunlar Ve Yap─▒lan Tart─▒┼čmalar (Burhan Say─▒l─▒r)

03/07/2018 - 04:23 Ar┼čiv Belgelerinde L├ópseki (1915 - 1922) (H├╝seyin Arabac─▒)

24/05/2018 - 04:02 Yar─▒madaÔÇÖdaki Ate┼čkes: 24 May─▒s 1915 - The Armistice on the Gallipoli Peninsula - 24 May 1915 (Yusuf Ali ├ľzkan)

20/05/2018 - 08:02 ├çanakkale Sava┼č─▒ Siperin Ard─▒ Vatan (G├╝rsel G├Ânc├╝ - ┼×ahin Aldo─čan)

16/05/2018 - 09:33 Payitahtta Nutuklar─▒m : Cemal Pa┼čaÔÇÖy─▒ Y├╝celtme Amac─▒yla Yaz─▒lm─▒┼č Bir Risale (Nevzat Artu├ž)

06/05/2018 - 20:14 Haf─▒z Hakk─▒ Pa┼ča Hayat─▒ Ve Eserleri (Mustafa Birol ├ťlker)

28/04/2018 - 06:41 Mahmut Sabri Bey Ve Sedd├╝lbahir Savunmas─▒n─▒n ─░lk ├ť├ž G├╝n├╝ (Burhan Say─▒l─▒r)

24/04/2018 - 07:03 25 Nisan 1915 Gelibolu Yar─▒madas─▒ ├ç─▒karmalar─▒ ├ťzerine Taktik Yakla┼č─▒mlar (B├╝lend ├ľzen)

18/04/2018 - 10:58 ├çanakkale Sava┼č─▒ Esnas─▒nda ├çekildi─či ─░ddia Edilen Bir Foto─čraf Hakk─▒nda (Erhan ├çif├ži)

13/04/2018 - 05:58 ÔÇťB├╝y├╝k StratejisizlikÔÇŁten Sahadaki Ger├žekliklere, Gazze,Bir├╝ssebi ve Kud├╝sÔÇÖ├╝n Kayb─▒ (B├╝lend ├ľzen)

07/04/2018 - 11:16 18 Mart G├╝n├╝ Dardanos ┼×ehidi Zabit Namzedi Halim Efendi (Ahmet Yurttakal)

04/04/2018 - 06:50 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ nda ─░stanbul a Yap─▒lan Hava Sald─▒r─▒lar─▒ (Emin Kurt - Mesut G├╝venba┼č)

31/03/2018 - 15:41 K─▒sa Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ Tarihi (─░lkin Ba┼čar ├ľzal)

29/03/2018 - 09:02 Bo─čazÔÇÖ─▒n Fedaileri "├çanakkale Bo─čaz─▒ Tahkimatlar─▒ ve ├çanakkale Bo─čaz MuharebeleriÔÇÖnde T├╝rk Top├žusu" adl─▒ kitaplar─▒n tan─▒t─▒m─▒ (Bayram Akg├╝n)

23/03/2018 - 13:22 Verdun Sava┼č─▒ (─░lkin Ba┼čar ├ľzal)

20/03/2018 - 17:57 LondraÔÇÖn─▒n Sava┼č Planlar─▒: 1906 Taba Krizi Ve ├çanakkale (Yusuf Ali ├ľzkan)

17/03/2018 - 04:39 18 Mart ├ľzel - ├çanakkale Bo─čaz─▒ Savunmas─▒nda Kullan─▒lan 240/35ÔÇÖlik Alman Krupp K─▒y─▒ Topunun Teknik ├ľzellikleri (Bayram Akg├╝n)

12/03/2018 - 11:23 Uydurmadan Ger├že─če- ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda Bulutlar ─░├žerisinde Kayboldu─ču ─░ddia Edilen Norfolk Taburu (Tuncay Y─▒lmazer)

25/02/2018 - 13:09 Yi─čitler Harman─▒ Yozgad Mekteb-i Sultanisi -Yozgat Lisesi- (Osman Karaca)

19/02/2018 - 09:19 ├çanakkale Sava┼čÔÇÖ─▒ndan Yadigar Kalan Gazi Toplar Nerede?- B├Âl├╝m 2 (Bayram Akg├╝n)

11/02/2018 - 12:02 ├çanakkale Sava┼čÔÇÖ─▒ndan Yadigar Kalan Gazi Toplar Nerede?- B├Âl├╝m 1 (Bayram Akg├╝n)

05/02/2018 - 05:38 ─░ngilizlerin 1915 Y─▒l─▒ Strateji De─či┼čikli─či: ├çanakkale, ─░ngiliz Karar Vericiler ─░├žin Bir Se├ženek Haline Nas─▒l Geldi? (Yusuf Ali ├Âzkan)

30/01/2018 - 08:02 Medine M├╝dafaas─▒ ve Fahreddin Pa┼ča (S├╝leyman Beyo─člu)

20/01/2018 - 10:18 D├╝┼čman ├çanakkaleÔÇÖyi Ge├žecek Olursa (Do├ž.Dr. Mesut Uyar)

13/01/2018 - 11:19 Amiral CardenÔÇÖin ├çanakkale Bo─čaz─▒ Sald─▒r─▒ Plan─▒ ├ťzerine Bir De─čerlendirme ( Bayram Akg├╝n)

17/12/2017 - 12:41 Gelibolu Yar─▒madas─▒nda Kaybolan ┼×ehitlik ve An─▒tlar (Mustafa Onur Yurdal)

08/12/2017 - 19:02 Tarih dergilerinde Kud├╝s 100.Y─▒l Dosyalar─▒

04/12/2017 - 12:16 Topyekûn Harp Erich von Ludendorff, Erhan Çifci (ed.), Çev. Aynur Onur Çifci-Erhan Çifci (Zafer Efe)

22/11/2017 - 03:49 ├ť├ž Mermi ─░le Bir Defter - ├çanakkaleÔÇÖde Yedek Subay Bir M├╝hendisin Hikayesi (Mustafa Onur Yurdal)

07/11/2017 - 18:30 Pomaklar─▒n ├çanakkale A─č─▒d─▒ - Pesna (├ľmer Arslan)

30/10/2017 - 18:41 25 Nisan 1915, Ar─▒burnu Anzak ├ç─▒karmas─▒nda 57.AlayÔÇÖ─▒n Conkbay─▒r─▒ÔÇÖna ─░ntikali ÔÇô Yeniden De─čerlendirme ( M. ┼×ahin Aldo─čan )

17/10/2017 - 11:31 Prof. Dr. Christopher Bell'in yeni eseri Churchill and the Dardanelles ├╝zerinden bir inceleme: Churchill ├çanakkale Sava┼člar─▒n─▒n tek sorumlusu mudur?

09/09/2017 - 05:40 Florence NightingaleÔÇÖin Eli AnadoluÔÇÖya da De─čmi┼čti-K─▒r─▒m Sava┼č─▒ndan Unutulan ─░lk Prefabrik Hastane: Erenk├Ây (Renkioi) (Mustafa Onur Yurdal)

22/08/2017 - 07:18 Ku┼čatma ve Esaretin Ad─▒ K├ŤTULAM├éRE Esir Bir ─░ngiliz Subay─▒n An─▒lar─▒ - Edward W.C. Sandes -(Muzaffer Albayrak)

09/08/2017 - 18:07 19. T├╝men Kurmay Ba┼čkan─▒ ─░zzettin ├çal─▒┼člarÔÇÖ─▒n ├çe┼čitli Konferans ve Yay─▒nlar─▒nda Conkbay─▒r─▒ S├╝ng├╝ Taarruzu (Melike Bayrak-Mustafa Onur Yurdal)

27/07/2017 - 13:33 ├çanakkaleÔÇÖnin FilistinÔÇÖdeki Yans─▒mas─▒ 2.B├Âl├╝m-2.Gazze Muharebesi(Tuncay Y─▒lmazer )

11/07/2017 - 10:07 ├çanakkaleÔÇÖnin FilistinÔÇÖdeki Yans─▒mas─▒-Gazze Muharebeleri(1.B├Âl├╝m)(Tuncay Y─▒lmazer)

22/05/2017 - 05:29 M├╝stahkem Mevkii nin Anafartalardaki Sesi-K├╝├ž├╝k Anafartalar Toplar─▒(Bayram Akg├╝n)

09/05/2017 - 08:12 K├╗tulam├óre Ku┼čatmas─▒ÔÇÖndan Esarete Y├╝zba┼č─▒ SandesÔÇÖin Hat─▒ralar─▒ - ├çev. Tuncay Y─▒lmazer

02/05/2017 - 11:45 ─░zmir-Bay─▒nd─▒r ─░l├žesinden ├çanakkale Harbine Kat─▒lanlar (Necat ├çetin)

28/04/2017 - 08:49 Kûtulamâre Zaferi 1916(Muzaffer Albayrak,Vahdettin Engin)

23/04/2017 - 21:24 T├╝rk OrdusuÔÇÖnda K├╝nye Uygulamas─▒na ─░li┼čkin ─░lk Giri┼čimler ve ─░lk K├╝nyelerle ─░lgili K─▒sa Bilgiler (The First Attempts On The Use Of Identity Tags In Turkish Army And Information About The Early Identity Tags) (Burhan SAYILIR)

13/04/2017 - 05:43 ├çanakkale Sava┼č─▒, Kara Savunmas─▒ ─░├žin M├╝stahkem Mevkii Top Deste─či (Bayram Akg├╝n)

07/04/2017 - 14:30 Çanakkale Muharebelerinde İdari ve Lojistik Faaliyetler (Ayhan Candan)

06/04/2017 - 19:17 Kabata┼č Erkek Lisesi 1.B├╝y├╝te├ž Tarih ├ľ─črenci Sempozyumu (8-9 Nisan 2017)

04/04/2017 - 21:12 Resmi Belgelere (N├╝fus ├ľl├╝m-Genelkurmay-Kay─▒ts─▒z ├ľl├╝m Defterleri) G├Âre ─░zmir - Beyda─č ┼×ehitleri (Necat ├çetin-A.Levent Ertekin)

31/03/2017 - 07:25 ├çanakkale nin ┼×ehit Kalemleri (─░smail Sabah)

27/03/2017 - 19:43 ├çanakkale M├╝stahkem MevkiiÔÇÖye Ba─čl─▒ Top Mermisi ├çe┼čitleri (Bayram Akg├╝n)

25/03/2017 - 20:58 GeliboluyuAnlamak ├ľzel- 100. Y─▒l─▒nda Gazze Muharebeleri Kahramanlar─▒n─▒ An─▒yoruz (Tuncay Y─▒lmazer)

17/03/2017 - 21:15 18 Mart ├ľzel Makalesi - Ya┼čayanlar─▒n A─čz─▒ndan 18 Mart Bo─čaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Foto─črafla ├çanakkale Bo─čaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebelerinde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 ├çanakkale ZaferiÔÇÖnden Mescid-i NebeviÔÇÖye Enver Pa┼čaÔÇÖn─▒n 1916 Filistin-Hicaz ziyareti(Tuncay Y─▒lmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunmas─▒ Bir Kararg├óh ├çal─▒┼čmas─▒ - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 ─░kinci Kirte Muharebesi (6-8 May─▒s 1915 Taarruzlar─▒) (Y├╝cel ├ľzkorucu)

31/01/2017 - 12:29 T├╝rk Bo─čazlar─▒ Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanl─▒ Bir Mendil Hikayesi (├ľmer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde G├Ân├╝ll├╝ Kahramanlar Osmanc─▒k Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aral─▒k-Ocak Say─▒s─▒nda 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Y─▒lmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birle┼čik Harekat Tecr├╝besi Olarak Cihan Harbinde T├╝rk-Alman Askeri ─░ttifak─▒ (G├╝ltekin Y─▒ld─▒z)

02/12/2016 - 20:23 ├çanakkale Kara Muharebelerinde A─č─▒l Dere (┼×aban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 ├çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (┼×aban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (O─čuz ├çetino─člu)

03/07/2016 - 14:42 ├çanakkaleÔÇÖden 100. Y─▒l─▒nda SommeÔÇÖa:Bir Sava┼č, ─░ki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.D├╝nya Sava┼č─▒ nda ┼×ii Ulemas─▒n─▒n Cihat Fetvalar─▒ ├çer├ževesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kut├╝lamare- Yarbay Mehmed Re┼čid Bey in G├╝nl├╝─č├╝ (─░. Bahtiyar ─░stekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin ├çanakkale Muharebelerinde Sa─čl─▒k Alan─▒ndaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanl─▒ Kurmay Subay─▒- Irakl─▒ K├╝rt Devlet Adam─▒, Mehmet Emin Zeki Bey in Ya┼čam ├ľyk├╝s├╝ (Tuncay Y─▒lmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Sava┼č 1915-1916 Kut├╝lAmare ÔÇô Nikolas Gardner ( Tuncay Y─▒lmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒n─▒n ─░slam D├╝nyas─▒na Etkileri (Y├╝ksel Nizamo─člu)

30/04/2016 - 19:20 ├çanakkale Sava┼č─▒: Bir Siyasi M├╝cadele Alan─▒ (├ľzg├╝r ├ľzt├╝rk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak ├ç─▒karmas─▒ ─░lk Saatleri ÔÇô Daha Erken M├╝dahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekat─▒ - K├╗tulAmare bir zafer midir? ( Tuncay Y─▒lmazer )

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 E─čitimli Neslin Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ ile ─░mtihan─▒ ( Dr. Nuri G├╝├žtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri G├╝├žtekin)

21/03/2016 - 06:35 ├çanakkale Seferberli─či: Sava┼č, E─čitim, Cephe Gerisi (Mustafa Sel├žuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ├ľZEL - ├çanakkale Zaferi ve Cevat Pa┼ča (Ahmet Yurttakal)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 ├çanakkale ┼×ehidi Feyzi ├çavu┼čÔÇÖun Zevcesi Zehra Han─▒m─▒n Padi┼čaha Mektubu (Osman Ko├ž)

23/12/2015 - 16:47 ├çanakkale Sava┼člar─▒nda Binba┼č─▒ Halis BeyÔÇÖe Ait Bir Ganimetin ├ľyk├╝s├╝ (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Z─▒rhl─▒s─▒n─▒n Dram─▒ (Cemalettin Y─▒ld─▒z)

06/12/2015 - 20:29 KutÔÇÖ├╝lamarenin T├╝rklere Tesliminden Sonra Irak ─░ngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 A─čustos 1915 Conkbay─▒r─▒ S├╝ng├╝ H├╝cumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Pa┼čan─▒n Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin 1. D├╝nya Sava┼č─▒na giri┼čiyle ilgili g├Âr├╝┼člerine dair bir belge

Osmanl─▒ Devleti Umumi Harpte Tarafs─▒z Kalabilir miydi? - Yusuf Ak├žura (De─čerlendirme: Muzaffer Albayrak)