Binbaşi Halis Bey in Çanakkale Raporundan Önemli Tespitler (M. Şahin Aldoğan)

Tarih: 14/03/2008   /   Toplam Yorum 4   / Yazar Adı:      /   Okunma 6005

Çanakkale Raporu, rahmetli Binbaşı Halis Bey’in , silah arkadaşı 2. Tabur kumandanı Binbaşı İsmet Bey’in alay ve müfreze emirleriyle 2. Taburun yazdığı vukuat raporlarını derleyerek, o günün genel koşullarını, birliklerden sorumlu 27. Alay ve 19. Tümen komutanlarının ileri görüşlülüklerini, bizlere olanca açıklığı ile yansıttığı bir eserdir.Birinci derecede kaynaktır. Daha önce de iki kez basılan bu eser, Bnb. Halis Bey’in torunu Serdar Ataksor’un gayretleriyle yeniden okuyucusuyla buluştu. Kitaptaki bazı belgeler karşısında duygulanmamak elde değil. Örneğin 19-20 Kasım 1914’te yazılmış Binbaşı Şefik Bey imzalı 3 no’lu müfreze emrinde 6. maddesinde şöyle yazıyor: Belirtilen izahtan amaç, sağ yan müfrezesi için, düşmanın karaya basmak isteyecek ayağını Allah’ın yardımı ile kırmak hiç de işten olmadığını bildirmekten ibarettir. Yalnız bu başarının elde edilmesi için bütün arkadaşlarımca yapılacak iki iş kalmıştır. Birincisi Allah’ın yardımına dayanarak düşmana karşı çalışacağına kalbimle kesin olarak inandığımı, ikincisi düşman ayağını karaya bastırmamak için dayanmak, çaba harcamak. Bunlar her arkadaşımın kafasına yerleşmeli ve bundan başka fikirlere kafalarda yer verilmemelidir! Çanakkale Savaşları Tarihi Araştırmacısı M.Şahin Aldoğan, ( kitapta da yer alan ) makalesinde 'Çanakkale Raporu'nu değerlendiriyor, çarpicı bilgiler veriyor.

 

Ra­por, Har­bi­ye Ne­za­re­ti’nin 31 Tem­muz 1914 gün ve 11445 sa­yı­lı, 3. Ko­lor­du­ya gön­der­di­ği özel se­fer­ber­lik em­ri ile il­gi­li -31 Tem­muz 1914 ta­rih­li- Ge­li­bo­lu fe­ne­ri­nin bu­lun­du­ğu ma­hal­den ya­zı­lan “vu­ku­at” ra­po­ruy­la baş­la­mak­ta­dır. Ya­zış­ma­lar ge­nel­de 9. Tü­me­ne bağ­lı, 27. Pi­ya­de ala­yı, 2. Ta­bur ko­mu­tan­lı­ğı­na ge­len, Tü­men­den, Alay­dan ve May­dos Mın­tı­ka Ko­mu­tan­lı­ğı ku­rul­duk­tan son­ra, bu­na bağ­lı sağ yan müf­re­ze ko­mu­tan­lı­ğın­dan ge­len emir­ler, ta­li­mat­lar ile ay­rı­ca Müs­tah­kem mev­kii ko­mu­tan­lı­ğı­nın bir­lik­le­re ula­şıl­mak üze­re 9. Tü­men ko­mu­tan­lı­ğı­na gön­der­di­ği ge­nel­ge­ler yer al­mak­ta­dır. Ba­zı 27. Alay ko­mu­tan­lı­ğı emir­le­ri hem 2. Ta­bur ko­mu­tan­lı­ğı­na, hem de di­ğer 1 ve 3. Ta­bur ko­mu­tan­lık­la­rı­na ya­zıl­mış olup, ayn­ca 2. Ta­bu­ra ve 27. Ala­ya Yar­bay Mus­ta­fa Ke­mal’in May­dos Mın­tı­ka ko­mu­ta­nı ol­duk­tan son­ra bir em­ri ile çı­kart­ma­lar baş­la­dık­tan son­ra, 27. Pi­ya­de ala­yı, 19. Tü­men ko­mu­tan­lı­ğı em­ri­ne gir­di­ği için, 19. Tü­men ko­mu­ta­nı ola­rak, 27. Pi­ya­de ala­yı­na, do­la­yı­sıy­la 2. Ta­bura ve­ri­len emir­ler de bu­lun­mak­ta­dır.

Biz­ler yu­ka­rı­da bah­si ge­çen emir­ler, ra­por­lar, ge­nel­ge­ler oku­nur­ken, çok önem­li ko­nu­lar­da ay­dın­la­tı­cı bil­gi­ler bul­mak­ta­yız. Bu bil­gi­ler Ça­nak­ka­le Sa­vaş­la­rı ön­ce­si, kı­yı sa­vun­ma­sı­nın Müs­tah­kem Mev­ki Ko­mu­tan­lı­ğı ve 3. Ko­lor­du Ko­mu­tan­lı­ğı so­rum­lu­lu­ğun­da ol­du­ğu dö­nem­de alı­nan kı­yı sa­vun­ma­sı ter­tip­le­ri ile 5. Or­du Ko­mu­tan­lı­ğı ku­rul­duk­tan son­ra, Ni­san 1915’in ilk haf­ta­sı alı­nan kı­yı sa­vun­ma ter­tip­le­ri ara­sın­da­ki te­mel fark­lı­lık­la­rı göz­ler önü­ne ser­mek­te­dir. Bun­la­rı aşa­ğı­da ana hat­la­rı ile aça­cak olur­sak, tes­pit­le­ri­mi­zi şöy­le sı­ra­la­ya­bi­li­riz:

Tes­pit 1: Ra­por­da kı­yı sa­vun­ma­sıy­la il­gi­li alay­dan ve­ya Müf­re­ze ko­mu­tan­lı­ğın­dan ge­len emir­ler­de, kı­yı­la­rın “Am­fi­bi” çı­kar­ma­ya ola­nak ve­ren önem­li ke­sim­le­rin­de, hem kı­yı­da bir­lik­ler ye­ter­li olup, alay ih­ti­yat­la­rı da sa­vu­nu­lan kı­yı böl­ge­si­ne çok ya­kın ko­nuş­lan­mış­lar, ma­ki­na­lı­tü­fek bö­lük­le­ri­nin ta­kım­la­rı da ya kı­yı­da mev­zi­de ya da he­men ar­ka­da bu­lun­mak­ta­dır­lar.

Ör­nek 1: 23 Şu­bat 1915 ta­rih­li, Bü­yü­ka­na­far­ta­lar kö­yün­den ya­zı­lan, Yar­bay Şe­fik Bey im­za­lı (12) no’lu müf­re­ze em­rin­de 3 no’lu mad­de­de ...... Ağıl­de­re (ha­riç) Çam­te­pe’nin beş yüz met­re ku­ze­yi­ne ka­dar olan böl­ge­nin ko­ru­ma ve gö­ze­tim­le­ri 27. Alayın 2. Ta­bur ko­mu­tan­lı­ğı­na ve­ril­miş­tir. 27. Ala­yın 1. Ta­bur ve 3. Ta­bur Müf­re­ze böl­ge­si­nin sağ ve sol ka­nat ge­ri­le­rin­de bi­rer ih­ti­yat kuv­vet du­ru­mun­da bu­lu­na­cak­tır. Yal­nız, 1. Ta­bur bir bö­lü­ğü­nü önem­li yer ol­ma­sın­dan ötü­rü, Ağıl­de­re ve Arı­bur­nu nok­ta­la­rı ge­ri­sin­de­ki Ko­ca­çi­men sırt­la­rı­na sü­re­cek­tir.

Yu­ka­rı­da­ki sa­vun­ma ter­ti­bin­de sa­hil­de 2. Ta­bur bö­lük­le­ri kı­yı­la­rı sa­vun­mak­ta­dır. 2. Ta­bu­run 4. Bö­lü­ğü Arı­bur­nu kı­yı sa­vun­ma­sı ya­par­ken, di­ğer bir ih­ti­yat ta­bu­ru­nun bir pi­ya­de bö­lü­ğü de o za­man­ki de­yi­miy­le Ko­ca­çi­men Da­ğı sırt­la­rı­nı (Kı­lıç­ba­yı­rı-Düz­te­pe-Conk­ba­yı­rı hat­tı­nı) tut­mak­ta­dır.

Yi­ne ay­nı müf­re­ze em­ri­nin 4. mad­de­sin­de “27. Ala­yın 3. Ta­bu­ru Ka­ba­te­pe-May­dos hat­tı üze­rin­de­ki, bo­yun nok­ta­sı­nın ba­tı­sın­da­ki dam­lar ya­kı­nın­da ça­dır­lı or­du­gâh ku­ra­cak ...... Kir­te’den ge­le­cek 8. Dağ top­çu bö­lü­ğü (ba­tar­ya­sı) Ana­far­ta’da ko­nak­la­ya­cak­tır. Dağ top­çu ta­bur ko­mu­ta­nı ve er­kâ­nı Ko­ca­de­re’de bu­lu­na­cak­tır.” Yi­ne ay­nı müf­re­ze em­ri­nin 5. mad­de­sin­de de: “27. Ala­yın ma­ki­na­lı­tü­fek bö­lü­ğü Ko­ca­de­re’de (köy­de) ko­nak­la­ya­cak­tır.”

25 Ni­san 1915 sa­ba­hı Arı­bur­nu’na çı­kart­ma baş­la­dı­ğın­da bu ma­ki­na­lı­tü­fek bö­lü­ğü Ecea­bat ba­tı­sın­da top zey­tin­lik­te bu­lun­du­ğu­nu dü­şü­nür­sek, Arı­bur­nu’nda kı­yı sa­vun­ma­sı ya­pan, bö­lü­ğü­mü­zün ma­ki­na­lı­tü­fek des­te­ğin­den yok­sun ne güç şart­lar­da ken­di­ni fe­da ede­rek çar­pış­tı­ğı­nı da­ha iyi an­la­rız.

Yi­ne bu müf­re­ze em­rin­de 9. mad­de­de “Müf­re­ze ka­rar­gâ­hı, Ko­ca­de­re’ye ta­şı­na­cak­tır. Şim­di­lik Bü­yü­ka­na­far­ta­da’dır.” Bu­ra­da müf­re­ze ka­rar­gâ­hın­dan mak­sat 27. Pi­ya­de Alay ka­rar­gâ­hı olup, 25 Ni­san 1915’te çı­kar­ma sa­ba­hı bu ka­rar­gâh Ecea­bat ba­tı­sın­da top zey­tin­lik böl­ge­sin­de. (Kak­ma Da­ğı’nın bo­ğa­za, Ecea­bat’a ba­kan ya­maç­la­rı ete­ğin­de.) Hâl­bu­ki bu ka­rar­gâh çı­kart­ma gü­nü sa­ba­hı Ke­mal­ye­ri’nin tak­ri­ben 1 km do­ğu­sun­da Ko­ca­de­re kö­yün­de, ma­ki­na­lı­tü­fek bö­lü­ğü, 8. Dağ ba­tar­ya­sı ve top­çu ta­bur ko­mu­ta­nı ol­du­ğu hal­de ha­zır ol­duk­la­rı­nı var­sa­yın­ca, ka­çı­rı­lan avan­taj­lı du­rum­dan do­la­yı in­sa­nın yü­re­ği sız­la­mak­ta­dır.

Ör­nek 2: 19 Mart 1915 ta­rih­li, Ko­ca­de­re’den müf­re­ze ka­rar­gâ­hın­dan ya­zı­lan Yb. Şe­fik Bey im­za­lı 16 no’lu müf­re­ze em­rin­de, 2 mad­de­sin­de, “1. Ta­bur Arı­bur­nu mın­tı­ka­sı­nı iş­gal ede­cek­tir. Arı­bur­nu mın­tı­ka­sı (Ka­ba­te­pe ile Arı­bur­nu ara­sın­da­ki ma­ki­na­lı­tü­fek mev­zii de için­de­dir) Ağıl­de­re ar­ka­sı­na ka­dar olan mın­tı­ka­dır.”

3. mad­de­de: “Arı­bur­nu’nda­ki 2. Ta­bur bö­lü­ğü, Ka­ba­te­pe’de ih­ti­yat­ta bu­lu­na­cak­tır.” Bu­ra­da gö­rül­dü­ğü üze­re, ih­ti­yat ta­bu­ru­nun bir bö­lü­ğü yi­ne Ka­ba­te­pe’de ih­ti­yat­ta bu­lu­na­rak, sa­vun­ma hat­tı­na çok ya­kın bu­lun­du­rul­mak­ta­dır. Mad­de 7’de “Ma­ki­na­lı­tü­fek bö­lü­ğü Ka­ba­te­pe’nin ku­ze­yin­de­ki sırt­lar­da ye­ni yap­tı­ğı mev­zi­i, ge­re­ğin­de tut­mak üze­re, ge­ri­de sırt­lar ar­ka­sın­da bu­lu­na­cak­tır.”

Ör­nek 3: 25 Mart 1915 ta­rih­li sağ ce­nah Müf­re­ze ko­mu­tan­lı­ğı em­rin­de (27. Alay ko­mu­ta­nı Yar­bay (Şe­fik im­za­lı) Mad­de 2’de .......3 ta­bur Ko­ca­de­re’ye ge­le­cek­tir.”

Tüm yu­ka­rı­da­ki ör­nek­ler­de gö­rül­dü­ğü üze­re, ala­yın her­han­gi bir ta­bu­ru Arı­bur­nu mın­tı­ka kı­yı sa­vun­ma­sın­dan so­rum­luy­ken, di­ğer ta­bur­lar Ko­ca­de­re Ana­far­ta­lar böl­ge­sin­de ih­ti­yat­ta bu­lun­mak­ta, 3. Dağ top­çu­su Ta­bur 7 ba­tar­ya­sı da Arı­bur­nu Kan­lı­sırt böl­ge­sin­de mev­zi­dey­ken, 8. ba­tar­ya Ko­ca­de­re böl­ge­sin­de­dir. Ağır ma­ki­na­lı­tü­fek bö­lü­ğü de ya kı­yı mev­zi­in­de ve­ya he­men ken­di mev­zii­nin ge­ri­sin­de­dir. Tüm bu ter­tip­ler ne ya­zık ki 5. Or­du Ko­mu­tan­lı­ğı­nın Ni­san 1915’in ilk haf­ta­sın­da al­dır­dı­ğı ye­ni kı­yı sa­vun­ma ter­ti­ba­tın­da, ih­ti­yat bir­lik­le­ri ve ağır pi­ya­de si­lah­la­rıy­la bir dağ ba­tar­ya­sı 7-8 km ge­ri­le­re Ecea­bat ka­sa­ba­sı­na alın­mak­ta­dır­lar... Bu­nu te­yid eden emir­de şöy­le de­nil­mek­te­dir: Mal­te­pe’den 8-9 Ni­san 1915’te ya­zı­lan (Yar­bay Şe­fik Bey im­za­lı) 24 no’lu Alay em­ri: “Baş­ta 5. Or­du­nun ku­ru­lu­şun­dan ve bağ­lı bir­lik­le­rin­den” bah­se­dil­mek­te ve 8. Mad­de’de: “27. Alay (bir ta­bu­ru müs­tes­na) ma­ki­na­lı­tü­fek bö­lü­ğü ve dağ ba­tar­ya­sı (8. Ba­tar­ya ola­cak) doğ­ru­dan doğ­ru­ya fır­ka ku­man­dan­lı­ğı­nın ku­man­da­sı al­tın­da ih­ti­yat ola­rak May­dos’un ba­tı­sın­da Zey­tin­lik’te ya­rın sa­bah ça­dır­lı Or­du­gâh’ta bu­lu­na­cak­lar­dır.”

Tes­pit 2: Do­nan­ma top­la­rı­nın kı­yı bom­bar­dı­ma­nın­da kı­yı­da de­rin ve göm­me si­per­ler­de mev­zi­len­miş pi­ya­de­ye et­ki­li ola­ma­ya­ca­ğı de­fa­lar­ca ta­bur­la­ra gön­de­ri­len, Alay ve Müf­re­ze emir­le­rin­de be­lir­til­miş­tir. Şim­di bu­nun ör­nek­le­ri­ne ba­ka­lım:

Ör­nek 1: 19-20 Ka­sım 1914 ta­rih­li Bü­yü­ka­na­far­ta­lar kö­yün­den Bnb. Şe­fik Bey im­za­lı (sağ ka­nat müf­re­ze ko­mu­tan­lı­ğı­na) 3 no’lu müf­re­ze em­ri­nin 7. mad­de­sin­de: ....... “Do­nan­ma top­la­rı hak­kın­da tec­rü­be­ye da­ya­nan aşa­ğı­da­ki bil­gi­yi ver­mek fay­da­lı­dır. Bu top­la­rın mer­mi yol­la­rı ba­sık­tır. Bu tip ba­sık mer­mi yol­lu top­lar, ne ka­dar bü­yük ve gü­rül­tü­lü olur­sa ol­sun, göm­me si­per­le­ri tut­muş pi­ya­de­ye kar­şı en kü­çük et­ki­si yok­tur. Bu bir­çok tec­rü­be­ler­le is­pat­lan­mış bir ger­çek­tir. Bu­na da­ya­na­rak do­nan­ma bom­bar­dı­ma­nı­nın ku­ru gü­rül­tü­sü kor­ku ve ür­kün­tü ver­me­me­li­dir.”

Ör­nek 2: 28 Şu­bat 1915 ta­rih­li Ko­ca­de­re’den ya­zıl­mış Yar­bay Şe­fik Bey im­za­lı müf­re­ze em­ri­nin 5. mad­de­sin­de “Ne ka­dar şid­det­li olur­sa ol­sun pi­ya­de si­per­le­ri­ne kar­şı düş­man ate­şi­nin hiç­bir et­ki­si ol­ma­ya­ca­ğı dün­kü düş­ma­nın as­ker­le­ri­miz üze­ri­ne yap­tı­ğı bom­bar­dı­man so­nu­cun­da an­la­şıl­mış­tır.”

Bu­ra­da 1915 yı­lı­nın 25-26-27 Şu­bat gün­le­rin­de müt­te­fik bir­le­şik fi­lo­nun kı­yı­lar­da mev­zi­len­miş kı­yı sa­vun­ma bir­lik­le­ri­ne aç­tı­ğı ateş kas­te­di­li­yor.

Yu­ka­rı­da­ki ör­nek­ler; çı­kar­ma bek­le­nen kı­yı­lar­da za­yıf gö­zet­le­me, em­ni­yet pos­ta­la­rı bı­rak­ma­nın do­nan­ma­nın kı­yı bom­bar­dı­man­la­rın­da, kı­yı bir­lik­le­ri­nin aşı­rı za­yi­at ver­me­si­ni ön­le­ye­ce­ği sav­la­rı­nı ile­ri sü­ren­ler için iyi bir ce­vap ola­cak­tır.

Tes­pit 3: Ka­ba­te­pe’nin ku­ze­yin­de­ki Arı­bur­nu böl­ge­si­nin öne­mi, 27. Pi­ya­de alay ko­mu­ta­nı Şe­fik Bey ta­ra­fın­dan iyi­ce kav­ran­mış­tır ve ta­bur­la­ra gön­der­di­ği alay emir­le­rin­de bu ko­nu­ya çok açık bir şe­kil­de yer ve­rir ve dik­kat çe­ker. Bun­la­ra ait bir­kaç çar­pı­cı ör­ne­ğe yer ve­re­lim:

Ör­nek 1: 2 Mart 1915 ta­ri­hin­de Ko­ca­de­re kö­yün­den, sağ ce­nah Müf­re­ze ko­mu­ta­nı ola­rak, Ka­ba­te­pe’de­ki 2. Ta­bur Ko­mu­tan­lı­ğı­na yaz­dı­ğı emir­de, 3. mad­de­sin­de: ........ “Sağ ce­nah Müf­re­ze­si mın­tı­ka­sın­da­ki en önem­li ve ha­kim bir mev­ki olan, Ko­ca­çi­men Da­ğı’nın de­ni­ze çık­mış olan bu nok­ta­sı­nı (Bu­ra­da şim­di­ki ad­la­rıy­la Yük­sek­sırt, Ha­in­te­pe, Ce­sa­ret­te­pe çı­kın­tı­sı kas­de­di­li­yor) ko­ru­ma ve sa­vun­ma­sın­da­ki mec­bu­ri­ye­ti ve öne­mi­ni; Ana­far­ta­lar, Ka­ba­te­pe kı­yı­la­rı­na çı­ka­rak, düş­ma­na ya­pa­ca­ğı te­si­ri, sö­zü edi­len kuv­ve­ti oluş­tu­ran ar­ka­daş­la­rın an­la­yış ve ça­lış­ma­sı­na inan­dı­ğım ku­man­dan­la­rı­mın göz­le­ri önü­ne ko­yar ve.......” di­ye de­vam eder. Sa­vaş­tan son­ra ya­zıl­mış, ya­ban­cı ba­zı ya­zar­la­rın ki­tap­la­rın­da Arı­bur­nu’nda­ki çı­kar­ma­nın tam bir bas­kın ve sür­priz ol­du­ğu­nu yaz­mış­lar­dır. Arı­bur­nu mın­tı­ka­sı­nı sa­vu­na­cak olan 27. Pi­ya­de ala­yı, baş­ta ko­mu­ta­nı ol­mak üze­re çı­kar­ma­yı bek­le­mek­te­dir. An­cak, ye­ni sa­vun­ma ter­tip­le­ri yü­zün­den, baş­lan­gıç­ta en az et­ki­li ola­cak bir ko­num­da ola­rak.

Tes­pit 4: Kı­yı sa­vun­ma­sı ko­nu­sun­da 5. Or­du Ko­mu­tan­lı­ğı ku­rul­ma­dan ön­ce, Türk ko­mu­tan­la­rın te­mel dü­şün­ce­si, düş­ma­nın kı­yı­ya çık­ma­sı­na en­gel ola­cak şe­kil­de sa­vun­ma­nın kı­yı­da ya­pıl­ma­sı idi. 5. Or­du Ko­mu­tan­lı­ğı ise, kı­yı­la­rın za­yıf kuv­vet­ler­le gö­zet­len­me­si­ni, düş­man çı­kar­ma­la­ra baş­la­dık­tan son­ra esas çı­kar­ma böl­ge­si ola­rak sap­ta­nan böl­ge­ler­de ge­ri­de ih­ti­yat­ta bek­le­ti­len esas kuv­vet­ler­le düş­ma­na sal­dı­rıp, de­ni­ze sü­rüp, dök­mek dü­şü­nül­müş­tür. Ra­por­da Türk ko­mu­tan­lar­ca (müs­tah­kem mev­kii ko­mu­tan­lı­ğı ve 9. Tü­men Ko­mu­tan­lı­ğı­nın öne­ri­le­ri) uy­gu­la­nan te­mel dü­şün­ce­nin (kı­yı sa­vun­ma ter­tip­le­ri­ne ait) ör­nek­le­ri­ne bol­ca rast­la­mak­ta­yız. Bu ör­nek­ler:

Ör­nek 1: 19-20 Ka­sım 1914’te ya­zıl­mış Bin­ba­şı Şe­fik Bey im­za­lı 3 no’lu müf­re­ze em­rin­de 6. mad­de­sin­de “Be­lir­ti­len izah­tan amaç, sağ yan müf­re­ze­si için, düş­ma­nın ka­ra­ya bas­mak is­te­ye­cek aya­ğı­nı Al­lah’ın yar­dı­mı ile kır­mak hiç de iş­ten ol­ma­dı­ğı­nı bil­dir­mek­ten iba­ret­tir. Yal­nız bu ba­şa­rı­nın el­de edil­me­si için bü­tün ar­ka­daş­la­rım­ca ya­pı­la­cak iki iş kal­mış­tır. Bi­rin­ci­si Al­lah’ın yar­dı­mı­na da­ya­na­rak düş­ma­na kar­şı ça­lı­şa­ca­ğı­na kal­bim­le ke­sin ola­rak inan­dı­ğı­mı, ikin­ci­si düş­man aya­ğı­nı ka­ra­ya bas­tır­ma­mak için da­yan­mak, ça­ba har­ca­mak. Bun­lar her ar­ka­da­şı­mın ka­fa­sı­na yer­leş­me­li ve bun­dan baş­ka fi­kir­le­re ka­fa­lar­da yer ve­ril­me­me­li­dir!”

Ör­nek 2: 27 Şu­bat 1915 ta­rih­li Yar­bay Şe­fik Bey im­za­lı müf­re­ze em­rin­de, 3. mad­de­sin­de: ........   “Düş­ma­nın ilk çı­kart­ma ha­re­ke­ti­ne kar­şı müf­re­ze­le­ri­miz, ağız­da­ki ar­ka­daş­la­rın­dan zi­ya­de (Kum­ka­le ve Sed­dül­ba­hir’de­ki kı­yı sa­vun­ma­sıy­la gö­rev­li bir­lik­le­ri­miz) kah­ra­man­lık­lar gös­te­re­ce­ği­ni ve ka­ra­ya ayak bas­mak is­te­ye­cek düş­ma­nın ayak­la­rı­nı kı­ra­ca­ğı­nı, Ak­de­niz Sa­vaş­la­rı­na gö­zü­nü ku­la­ğı­nı çe­vi­ren bü­tün dün­ya­ya kar­şı is­pat ede­cek­tir.”

Ör­nek 3: 25 Mart 1915 ta­rih­li, 27. Alay ko­mu­ta­nı Yar­bay Şe­fik Bey im­za­lı (17) no’lu alay em­ri­nin en so­nun­da­ki la­hi­ka’da: “Düş­ma­nın şim­di­ye ka­dar bo­ğa­za yap­tı­ğı do­nan­ma sal­dı­rı­sın­da uğ­ra­dı­ğı boz­gu­nun bir ben­ze­ri­ne de yar­ma te­şeb­bü­sün­de uğ­ra­ya­ca­ğı­na ve bü­yük kü­çük bü­tün ar­ka­daş­la­rı­mın mü­ba­rek top­ra­ğı­mı­za ayak bas­tır­ma­mak için düş­ma­na as­lan­lar gi­bi sal­dı­ra­ca­ğı­na yü­ce Al­lah’ın yar­dım ve ina­ye­ti­ne da­ya­na­rak, bü­yük İs­lam mil­le­ti inan­mak­ta­dır........”

Çı­kar­ma­lar baş­la­dık­tan son­ra gö­rü­yo­ruz ki, sa­hi­le bir ke­re yer­le­şen düş­ma­nın ar­ka­sın­da­ki en bü­yük des­tek­çi­si, düş­man bir­le­şik fi­lo­su­nun ağır ve or­ta çap top­la­rı ol­muş­tur. Ge­ri­den çok geç sev­ke­di­len, her iki cep­he­ye bö­lü­ne­rek sevk edi­len ade­ta par­ça par­ça ge­len ih­ti­yat­la­rı­mı­zı, düş­man ağır bom­bar­dı­man­lar­la hır­pa­la­yıp, ağır za­yia­ta uğ­rat­mış, sa­hi­le yer­le­şip, tah­ki­ma­tı­nı ya­pan düş­man ar­ka­sın­da­ki do­nan­ma des­te­ği­ni de alın­ca, onu sö­küp at­mak im­kâ­nı kal­ma­mış­tır.

Tes­pit 5: Arı­bur­nu’nda çı­kar­ma sa­hil­le­rin­de düş­ma­nın çı­kar­ma ön­ce­si bir ta­kım işa­ret şa­man­dı­ra­la­rı bı­rak­tı­ğı an­la­tı­lır. Res­mi kay­nak­lar­da bir da­ya­nak yok­sa da, yer­le­şik ve yay­gın bir an­la­tım sü­rer gi­der. Hal­bu­ki “Ça­nak­ka­le Ra­po­ru”nda bu ola­yın iç yü­zü­nü an­la­ta­cak emir­ler var­dır. Bu emir­le­re geç­me­den ön­ce Harp Ta­ri­hi kay­nak­la­rı­na gö­re, Ate­se Ya­yın­la­rı, l. Dün­ya Har­bi’nde Türk Har­bi, 5. cilt 1. ki­tap say­fa 117’de an­la­tı­lan­la­ra gö­re: 19 Şu­bat 1915 sa­ba­hı Al­bi­on mu­ha­re­be ge­mi­si Amet­hi­us ha­fif kru­va­zö­rü eş­li­ğin­de ye­di ma­yın ara­ma ta­ra­ma ge­mi­sin­den olu­şan fi­lo, Ka­ba­te­pe açı­ğı­na gel­miş­tir. Ka­ba­te­pe’nin 1000 met­re açı­ğı­na, Ka­ba­te­pe gü­ne­yi­ne, Kum­te­pe açık­la­rı­na, şa­man­dı­ra­lar bı­rak­mış­lar­dır.

Uz­man­la­rı bi­lir. Ma­yın ara­ma ta­ra­ma sı­ra­sın­da böl­ge­yi şa­man­dı­ra­la­mak zo­run­lu bir iş­lem olup, (ara­ma leb­le­ri­ni be­lir­le­mek için) bu ope­ras­yon sa­hil gö­zet­le­me bir­lik­le­rin­ce de gö­rül­müş olup; ra­por­da şöy­le bah­se­dil­mek­te­dir:

19 Şu­bat 1915 ta­rih­li Ka­ba­te­pe’den 2. Ta­bur ko­mu­tan­lı­ğın­ca, sağ yan müf­re­ze ko­mu­tan­lı­ğı­na ya­zıl­mış (1) no’lu vu­ku­at ra­po­run­da:

Mad­de 1’de: “Düş­ma­nın 1 dret­no­tu ile bir kru­va­zö­rü­nün ko­ru­ma­sın­da ye­di ka­dar nak­li­ye ge­mi­si Ka­ba­te­pe kar­şı­sı­na ve 3000 met­re ya­kı­nı­na so­kul­muş dur­muş­tur...” di­ye ra­por edil­mek­te yi­ne, 20 Şu­bat 1915 ta­rih­li Yar­bay Şe­fik Bey im­za­lı müf­re­ze em­rin­de 4. mad­de­de “Ka­ba­te­pe yö­re­sin­de düş­man ta­ra­fın­dan de­ni­ze atı­lan işa­ret­ler (şa­man­dı­ra­lar kas­te­di­li­yor) ha­va­nın dur­gun ol­du­ğu bir za­man­da ve­ri­le­cek emir üze­ri­ne gö­ze­tim al­tın­da top­la­na­cak­tır. Şim­di­lik ge­len san­da­lın düş­man ge­mi­le­rin­den gö­rül­me­ye­cek bir yer­de mu­ha­fa­za edil­me­si.”

Yu­ka­rı­da­ki alın­tı­lar­dan an­la­şı­la­ca­ğı üze­re, Ka­ba­te­pe Gü­ney ve Ku­zey açık­la­rın­da, 27. Pi­ya­de ala­yı­nın sa­hi­li ko­ru­ma ve gö­zet­le­mek­le so­rum­lu bir­lik­le­ri 20 Şu­bat 1915’ten son­ra şa­man­dı­ra tes­pit ve top­la­ma iş­lem­le­ri yap­mış­lar­dır. Bu iş­lem­le­ri ya­pan ge­rek so­rum­lu su­bay, er­baş ve er­le­rin da­ha son­ra­ki ta­rih­ler­de bu iş­lem­le­re da­ir an­la­tım­la­rı ol­muş­tur. Bu an­la­tım­lar, za­man­la abar­tı­la­rak, ka­sıt­lı, ka­sıt­sız gü­nü­mü­ze ka­dar bam­baş­ka bir olay ola­rak an­la­tı­la gel­miş­tir. Ola­yın iç yü­zü yu­ka­rı­da­ki emir­ler­de ve vu­ku­at ra­por­la­rın­da açık­ça be­lir­til­miş­tir.

Rah­met­li Bin­ba­şı Ha­lis Bey, si­lah ar­ka­da­şı 2. Ta­bur ku­man­da­nı Bin­ba­şı İs­met Bey’in al­dı­ğı alay ve müf­re­ze emir­le­riy­le 2. Ta­bu­run yaz­dı­ğı vu­ku­at ra­por­la­rı­nı der­le­ye­rek, o gü­nün ge­nel ko­şul­la­rı­nı, bir­lik­ler­den so­rum­lu 27. Alay ve 19. Tü­men ko­mu­tan­la­rı­nın ile­ri gö­rüş­lü­lük­le­ri­ni, biz­le­re olan­ca açık­lı­ğı ile yan­sıt­mış­tır. 19. Tü­men ko­mu­ta­nı Yar­bay Mus­ta­fa Ke­mal Bey ile 27. Alay ko­mu­ta­nı Yar­bay Şe­fik Bey’in çı­kar­ma ön­ce­si ve son­ra­sı ile­ri gö­rüş­lü­lük­le­ri, tes­pit­le­ri, kri­tik ka­rar­la­rı Arı­bu­rnu cep­he­sin­de çı­kar­ma­nın ilk gü­nün­den iti­ba­ren sa­va­şın sey­ri­ni et­ki­le­miş­tir. On­lar­la be­ra­ber, ilk gün ola­ğa­nüs­tü fe­da­kâr­lık­la ve ce­sa­ret­le çar­pı­şan di­ğer alay ko­mu­ta­nı (57. Alay ko­mu­ta­nı Bnb. Hü­se­yin Av­ni) ta­bur ko­mu­tan­la­rı Bnb. İs­met, Bnb. İb­ra­him ve Bnb. Ha­lis Bey­le­ri ve di­ğer 27. Alay ve 57. Ala­yın su­bay, ast­su­bay, er­baş ve er­le­ri­nin ruh­la­rı şad ol­sun.

Aziz ha­tı­ra­la­rı önün­de say­gıy­la eği­li­yo­rum.

Emek­li De­niz Teğ­men

Meh­met Şa­hin Al­do­ğan

Ça­nak­ka­le Sa­vaş­la­rı Ta­ri­hi Araş­tır­ma­cı­sı


  6005 defa Görüntülendi.

**********************

Tüm yazı, yorum ve içerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yayımlanmış olmaları, bu görüşleri Tuncay Yılmazer'in benimsediği anlamına gelmez. Yorum bölümü özgür bir tartışma ortamı yaratmak için vardır. Ancak saldırgan ve düzeysiz yorumlar yayınlanmayacaktır. Eğer bu siteye ilk kez yorum yazıyorsanız, yorum kurallarına gözatmanızı istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

291_Ahmet Yurttakal 16-03-2008, 09:28:14
Değerli tespitlerde bulunan Şahin Aldoğan'a hürmetlerimle

Bu kitabın yeni baskısını bekliyordum. basılmasına çk sevindim. Çanakkale savaşlarında kaynak eserlerinden olacağını düşünüyorrum

yalnız nceki baskılarda bir hayli hata vardı örneğin tarihler tutmuyordu vs bu gibi hatalar umarım düzeltilmiştir.

 
297_İsmail SABAH 21-03-2008, 00:10:38
Şahin abimizin tespitleri gerçekten çok güzel ve bizim gibi bu savaşı anlamaya çalışan aşıklar için çok değerli. Şahin abi senden daha çok şeyler öğrenmek istiyoruz.
 
339_salim ağkaş 02-05-2008, 18:25:48
özlemle beklediğimiz halis beyin çanakkale raporunu aldım hamasi yazarlarada önemle tafsiye ediyorum siz yine oraya gitmeden sallayın ama alıp okuyun size iyi bir kaynak olur gökten kimler inmiş koca bölük nasıl buluta binmiş hepsi bu kitapta hemde saati saatine .....ŞAHİN hocam sizde artık kendinize araştırmacı demeyiniz zira araştırmacı olanlar bizleriz sizde bizim duayenimizsiniz ALLAH SİZİ BAŞIMIZDAN EKSİK ETMESİN tüm dostlara en derin sevgilerimle......SALİM AĞKAŞ.ARAŞTIRMACI VE YAZAR.....SALİM.ARİBURNU@HOTMAİL.COM
 

KATEGORİDEKİ DİĞER BAŞLIKLAR

23/04/2017 - 21:24 Türk Ordusu’nda Künye Uygulamasına İlişkin İlk Girişimler ve İlk Künyelerle İlgili Kısa Bilgiler (The First Attempts On The Use Of Identity Tags In Turkish Army And Information About The Early Identity Tags) (Burhan SAYILIR)

13/04/2017 - 05:43 Müstahkem Mevki’nin Kara Savunması İçin Top Desteği Sağlaması (Bayram Akgün)

07/04/2017 - 14:30 Çanakkale Muharebelerinde İdari ve Lojistik Faaliyetler (Ayhan Candan)

06/04/2017 - 19:17 Kabataş Erkek Lisesi 1.Büyüteç Tarih Öğrenci Sempozyumu (8-9 Nisan 2017)

04/04/2017 - 21:12 Resmi Belgelere (Nüfus Ölüm-Genelkurmay-Kayıtsız Ölüm Defterleri) Göre İzmir - Beydağ Şehitleri (Necat Çetin-A.Levent Ertekin)

31/03/2017 - 07:25 Çanakkale nin Şehit Kalemleri (İsmail Sabah)

27/03/2017 - 19:43 Çanakkale Müstahkem Mevkii’ye Bağlı Top Mermisi Çeşitleri (Bayram Akgün)

25/03/2017 - 20:58 GeliboluyuAnlamak Özel- 100. Yılında Gazze Muharebeleri Kahramanlarını Anıyoruz (Tuncay Yılmazer)

17/03/2017 - 21:15 18 Mart Özel Makalesi - Yaşayanların Ağzından 18 Mart Boğaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Fotoğrafla Çanakkale Boğaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebeleri’nde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 Çanakkale Zaferi’nden Mescid-i Nebevi’ye (Enver Paşa’nın 1916 Filistin-Hicaz ziyareti) (Tuncay Yılmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunması Bir Karargâh Çalışması - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 İkinci Kirte Muharebesi (6-8 Mayıs 1915 Taarruzları) (Yücel Özkorucu)

31/01/2017 - 12:29 Türk Boğazları Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanlı Bir Mendil Hikayesi (Ömer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde Gönüllü Kahramanlar Osmancık Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aralık-Ocak Sayısında 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Yılmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birleşik Harekat Tecrübesi Olarak Cihan Harbinde Türk-Alman Askeri İttifakı (Gültekin Yıldız)

02/12/2016 - 20:23 Çanakkale Kara Muharebelerinde Ağıl Dere (Şaban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 Çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (Şaban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (Oğuz Çetinoğlu)

10/09/2016 - 11:12 Seddülbahir Kahramanı Bigali Mehmet Çavuş (Ömer Arslan)

03/07/2016 - 14:42 Çanakkale’den 100. Yılında Somme’a:Bir Savaş, İki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.Dünya Savaşı nda Şii Ulemasının Cihat Fetvaları Çerçevesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kutülamare- Yarbay Mehmed Reşid Bey in Günlüğü (İ. Bahtiyar İstekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanlı Devleti’nin Çanakkale Muharebelerinde Sağlık Alanındaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanlı Kurmay Subayı- Iraklı Kürt Devlet Adamı, Mehmet Emin Zeki Bey in Yaşam Öyküsü (Tuncay Yılmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Savaş 1915-1916 KutülAmare – Nikolas Gardner ( Tuncay Yılmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci Dünya Savaşının İslam Dünyasına Etkileri (Yüksel Nizamoğlu)

30/04/2016 - 19:20 Çanakkale Savaşı: Bir Siyasi Mücadele Alanı (Özgür Öztürk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak Çıkarması İlk Saatleri – Daha Erken Müdahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekatı - KutülAmare Bir Zafer Midir? ( Tuncay Yılmazer )

13/04/2016 - 05:30 Çanakkale Savaşları ve Barbaros’un Batışı (İsmail Bilgin)

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 Eğitimli Neslin Birinci Dünya Savaşı ile İmtihanı ( Dr. Nuri Güçtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci Dünya Savaşı nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri Güçtekin)

21/03/2016 - 06:35 Çanakkale Seferberliği: Savaş, Eğitim, Cephe Gerisi (Mustafa Selçuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ÖZEL - Çanakkale Zaferi ve Cevat Paşa (Ahmet Yurttakal)

11/03/2016 - 06:49 Zaferi Kanla Yazan Fındıklılı Mehmet Muzaffer (İsmail Bilgin)

02/03/2016 - 12:48 Kut’ül Amare Zaferi -2 (İsmail Bilgin)

29/02/2016 - 11:29 Kut’ül Amare Zaferi -1 (İsmail Bilgin)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 Çanakkale Şehidi Feyzi Çavuş’un Zevcesi Zehra Hanımın Padişaha Mektubu (Osman Koç)

23/12/2015 - 16:47 Çanakkale Savaşlarında Binbaşı Halis Bey’e Ait Bir Ganimetin Öyküsü (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Zırhlısının Dramı (Cemalettin Yıldız)

06/12/2015 - 20:29 Kut’ülamarenin Türklere Tesliminden Sonra Irak İngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 Ağustos 1915 Conkbayırı Süngü Hücumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Paşanın Osmanlı Devleti’nin 1. Dünya Savaşına girişiyle ilgili görüşlerine dair bir belge

Osmanlı Devleti Umumi Harpte Tarafsız Kalabilir miydi? - Yusuf Akçura (Değerlendirme: Muzaffer Albayrak)

Nazım’ın Dayısı Çanakkale Şehidiydi (Melih Şabanoğlu)

Çanakkale Destanının Ölümsüz Efsaneleri (Osman Koç)

21/10/2015 - 04:02 100 Yıl Sonra İlim Heyeti Çanakkale’de Programı

17/10/2015 - 11:50 Çanakkale Savaşı'nın Kanada'da Bıraktığı İzler (Birol Uzunmehmetoglu)

27/09/2015 - 16:01 1917 Yılında Hicaz Cephesi:Arap İsyanının Yayılması ve Medine’nin Tahliyesi Programı (Yüksel Nizamoğlu)

22/09/2015 - 13:07 III. Kolordu’nun Çanakkale Muharebeleri’ne Hazırlanış Süreci (İsmail Bilgin)

15/09/2015 - 04:28 Kutü-l Amare Kahramanı Halil Kut Paşa (Enes Cifci)

11/08/2015 - 04:07 Türkiye Büyük Savaş a Nasıl Girdi? ( Emre Kızılkaya )

29/07/2015 - 03:30 1915 Gelibolu Harbi Günlüğü- Kazım Şakir (İ. Bahtiyar İstekli)

07/07/2015 - 02:49 Suyu Arayan Adamların Öyküsü - Millete Deva Olmak , Osmanlı Savaş Esirleri, TIP ve Milliyetçilik ( 1914-1939 ) -Yücel Yanıkdağ (Tuncay Yılmazer)

30/06/2015 - 03:55 Tarih, Otobiyografi ve Hakikat Yüzbaşı Torosyan Tartışması ve Türkiye’de Tarih Yazımı (Derleyen: Bülent Somay)

21/06/2015 - 16:34 Türklere Esir Olmak (Doğan Şahin)

23/05/2015 - 04:36 Çanakkale Savaşı

16/05/2015 - 15:30 İtilaf Devletleri Askerlerinin Gözüyle Çanakkale

12/05/2015 - 12:50 Muaveneti Milliye Muhribi Torpito Zabiti Ali Haydar Öztalay (Çimen Yüksel)

09/05/2015 - 08:24 Osmanlılar ve Ermeniler / Bir İsyan ve Karşı Harekâtın Tarihi (Edward J. Erickson)

03/05/2015 - 15:39 Neuve Chapelle’den Gelibolu’ya: Bir Askeri Planın Gelibolu’da Uygulamaya Konulması ( Mustafa Onur Yurdal )

28/04/2015 - 03:52 Cephe Arkadaşı Çanakkale Cephesi

25/04/2015 - 03:07 Çanakkale Müstahkem Mevkii Bataryalarının 25 Nisan 1915 ‘teki Rolü (Bayram Akgün)

24/04/2015 - 15:07 25 Nisan 1915 üzerine Gelibolu’yu Anlamak’ta çıkmış makalelerden seçmeler (Tuncay Yılmazer)

18/04/2015 - 17:10 Çanakkale Şehitleri Listesinde Ezineli Yahya Çavuş’un Adı Yok (Osman Koç)

10/04/2015 - 00:06 Kıyamet Koptuğunda - Hasan Cevdet Bey

03/04/2015 - 01:36 Rusya’daki 90.000 Osmanlı Savaş Esiri ve Sarıkamış Muharebesi (Yücel Yanıkdağ)

27/03/2015 - 17:57 Bir Hikayenin Daha Sonu: Topçamlar Tabyası (Bayram Akgün)

14/03/2015 - 07:57 Düşmana Korku Salan Efsanevi İntepe Topçularından Topçu Üsteğmen Mehmet Ali Bey (Muzaffer Albayrak)

11/03/2015 - 02:38 Seddülbahir’de Yalnız Top-210/40’lık Roon Topu (Bayram Akgün)

01/03/2015 - 13:31 Çanakkale Muharebeleri’nin İdaresi, Komutanlar - Strateji (Ed.: Lokman Erdemir, Kürşat Solak)

24/02/2015 - 17:39 Çanakkale Cephesinde Bir Damla Su İçin- Gelibolu Yarımadasında Jeoloji ve Muharebe İlişkisi ( İsmail Bilgin )

15/02/2015 - 17:55 Hashtag Tarih Dergisi Şubat 2015 Sayısında Kitap Değerlendirme Yazısı

08/02/2015 - 07:11 “Hafız Hakkı Paşanın Sarıkamış Günlüğü” Kitabıyla İlgili Mülahazalar (İsmail Bilgin)

// Bir Asır Sonra Ermeni Tehciri ve Çanakkale Üzerine… 100. Yıl Nasıl Anılmalı? (Tuncay Yılmazer)

23/12/2014 - 08:24 Sarıkamış İhata (Kuşatma) Harekâtı (İsmail Bilgin)

17/12/2014 - 02:24 Kut ül Amare Zaferi (Necmettin Özçelik)

08/12/2014 - 18:22 1. Dünya Harbi

06/12/2014 - 13:44 The Water Diviner – Son Umut Filminin Galasından Notlar… ( Tuncay Yılmazer )

01/12/2014 - 17:22 Cevat Çobanlı Paşa Çanakkale Kahramanı -Ahmet Yurttakal

16/11/2014 - 01:54 Goltz Paşa nın Mirası, Türkiye nin Geleceği – Osmanlı Devletinin 1. Dünya Savaşı na Girişi üzerine ( Tuncay Yılmazer )

10/11/2014 - 04:07 Turkish–Australian Reapprochement In The Light Of The Gallipoli Campaign (Kenan Çelik)

04/11/2014 - 01:37 Boğaziçi’nden Çanakkale’ye Şirket-i Hayriye Vapurları (Gözde Keskin)

19/10/2014 - 06:44 Beyrut Müftüsü Mustafa Neca Efendi’nin Anafartalar Grubuna Hitabı (Osman Koç)

11/10/2014 - 10:34 Bir Çanakkale Şehidinin Hikâyesi: Koca Ali Oğlu Mustafa (Necat Çetin)

14/09/2014 - 07:01 Suçlu Sırbistan- Ayağa Kalk ! Avrupa 1914’te Savaşa Nasıl Sürüklendi ? Sleepwalkers (Uyurgezerler) Christopher Clark- Tuncay Yılmazer

06/09/2014 - 07:14 Bilgeliğin Yedi Sütunu- Thomas Edward Lawrence (Nagihan Haliloğlu)

30/08/2014 - 20:49 1. DÜNYA SAVAŞI’YLA İLGİLİ TÜRKİYE’DE NELER YAPILDI/YAPILIYOR? (Adem Koçal)

23/08/2014 - 16:25 Vehip Paşa Kahramanlıktan Sürgüne (Dr. Yüksel Nizamoğlu)

28/07/2014 - 13:17 tarih Dergisi Ağustos Sayısında 1. Dünya Savaşı nın Nedenleri Dosyası

18/07/2014 - 14:59 Çanakkale Boğazı Müstahkem Mevkii İntepe Topçu Grubu’ndan Bir Subayın Günlüğü (Dr. Lokman Erdemir)