K─▒r─▒m Harbinden G├╝n├╝m├╝ze Haydarpa┼ča Mezarl─▒─č─▒ - 1 ( ─░slam ├ľzdemir )

Tarih: 14/01/2007   /   Toplam Yorum 9   / Yazar Ad─▒:      /   Okunma 12173

├çarl─▒k RusyaÔÇÖs─▒n─▒n Osmanl─▒ Devletinde ya┼čayan Ortodokslar─▒ kendi himayesi alt─▒na almak istemesi ├╝zerine 4 Ekim 1853 tarihinde patlak veren K─▒r─▒m Sava┼č─▒,─░ngiltere ve FransaÔÇÖn─▒n Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin m├╝ttefiki s─▒fat─▒yla harbe i┼čtirak etmesiyle yakla┼č─▒k 2,5 y─▒l devam etmi┼č, 30 Mart 1856 tarihinde taraflar aras─▒nda imzalanan Paris Bar─▒┼č Antla┼čmas─▒yla sona ermi┼čtir.Osmanl─▒ Devleti a├ž─▒s─▒ndan de─čerlendirildi─činde askeri a├ž─▒dan kazan─▒lan bir zaferden ├žok Avrupa Devletleri kar┼č─▒s─▒nda diplomasi alan─▒nda al─▒nm─▒┼č a─č─▒r bir ma─člubiyet olma ├Âzelli─čini ta┼č─▒yan bu kanl─▒ sava┼č─▒n, ac─▒ hat─▒rlar─▒n─▒ bar─▒nd─▒ran en ├Ânemli yerlerden biride ─░stanbul-├ťsk├╝darÔÇÖda bulunan Haydarpa┼ča Mezarl─▒─č─▒d─▒r.

 

├çarl─▒k RusyaÔÇÖs─▒n─▒n Osmanl─▒ Devletinde ya┼čayan Ortodokslar─▒ kendi himayesi alt─▒na almak istemesi ├╝zerine 4 Ekim 1853 tarihinde patlak veren K─▒r─▒m Sava┼č─▒,─░ngiltere ve  FransaÔÇÖn─▒n Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin m├╝ttefiki s─▒fat─▒yla harbe i┼čtirak etmesiyle yakla┼č─▒k 2,5  y─▒l devam etmi┼č, 30 Mart 1856 tarihinde  taraflar aras─▒nda imzalanan Paris Bar─▒┼č Antla┼čmas─▒yla sona ermi┼čtir.Osmanl─▒ Devleti a├ž─▒s─▒ndan de─čerlendirildi─činde askeri a├ž─▒dan kazan─▒lan bir zaferden ├žok Avrupa Devletleri kar┼č─▒s─▒nda  diplomasi alan─▒nda al─▒nm─▒┼č a─č─▒r bir ma─člubiyet olma ├Âzelli─čini ta┼č─▒yan bu kanl─▒ sava┼č─▒n, ac─▒ hat─▒rlar─▒n─▒ bar─▒nd─▒ran en ├Ânemli yerlerden biride ─░stanbul-├ťsk├╝darÔÇÖda bulunan Haydarpa┼ča Mezarl─▒─č─▒d─▒r.

 

Sava┼č s─▒ras─▒nda Osmanl─▒ Devleti taraf─▒ndan ─░ngiliz Ordusuna tahsis edilen  Haydarpa┼ča Askeri Hastanesinde[1] ve daha sonra cepheden gelen yaral─▒ say─▒s─▒n─▒n  artmas─▒yla ayn─▒ ama├žla kullan─▒lan Selimiye K─▒┼člas─▒nda[2]  ya┼čam─▒n─▒ yitiren M├╝ttefik Askerlerinin g├Âm├╝ld├╝─č├╝ mezarl─▒─ča, ileriki  y─▒llarda ├╝st d├╝zey b├╝rokratlar─▒n,sivillerin,bunlar─▒n yan─▒nda I. ve II. D├╝nya Sava┼člar─▒ s─▒ras─▒nda ├Âlen ─░ngiliz Ordusuna mensup askerlerin de defnedildi─či bilinmektedir.152 y─▒ll─▒k bir ge├žmi┼če sahip olan ve g├╝n├╝m├╝zde ÔÇť ─░ngiliz Mezarl─▒─č─▒ÔÇŁ olarak ta bilinen bu mekanda,K─▒r─▒m Sava┼č─▒ s─▒ras─▒nda bo─čazlar─▒ korumak  i├žin Osmanl─▒ Ordusuyla birlikte Ruslara kar┼č─▒ m├╝cadele ederken ya┼čam─▒n─▒ yitiren ─░ngiliz Askerleriyle,bu sava┼čtan ellidokuz y─▒l sonra meydana gelen ├çanakkale Sava┼člar─▒nda,bir zamanlar koruyuculu─čunu yapt─▒─č─▒ bu  bo─čazlar─▒ i┼čgal edip,  m├╝ttefiki olan  ├çarl─▒k RusyaÔÇÖs─▒na yard─▒m etmek isterken esir d├╝┼čen  ─░ngiliz Askerleri koyun koyuna yatmaktad─▒r.

 

Ge├žmi┼čte ya┼čad─▒─č─▒ hareketli g├╝nlerin  aksine bug├╝n derin bir sessizli─če g├Âm├╝len Haydarpa┼ča Mezarl─▒─č─▒, ba─čr─▒nda misafir etti─či sonsuzluk yolcular─▒yla birlikte tan─▒kl─▒k etti─či tarihi s├╝rece ilgi duyan merakl─▒lar─▒ beklemektedir.Haydarpa┼ča Askeri Hastanesinin denize bakan taraf─▒nda bulunan ve iki b├Âl├╝mden olu┼čan mezarl─▒─č─▒n  otuz d├Ân├╝m geni┼čli─činde  oldu─ču bilinmektedir.[3]─░ki giri┼č kap─▒s─▒ bulunan mezarl─▒─ča Askeri Hastane ile Haydarpa┼ča Lisesi aras─▒ndaki  dar yoldan ve Haydarpa┼ča Tren ─░stasyonu yak─▒n─▒ndaki  di─čer yoldan ula┼č─▒labilir.

 

a)K─▒r─▒m Sava┼č─▒ Harp ├ľl├╝leri B├Âl├╝m├╝ (1.B├Âl├╝m)

 

Askeri Hastanenin yan taraf─▒ndaki yolu m├╝teakiben var─▒lan ve i├žinde bak─▒c─▒ evininde bulundu─ču hazire,mezarl─▒─č─▒n ilk sakinlerinin ebedi istirahatg├óh─▒ olan birinci b├Âl├╝m├╝d├╝r.1853/1856 Osmanl─▒-Rus Sava┼č─▒nda ya┼čamlar─▒n─▒ yitiren askerlerin ve daha sonraki y─▒llarda ├Âlen sivillerin g├Âm├╝l├╝ bulundu─ču bu mekanda, en fazla ─░ngiltere Krali├žesi VictoriaÔÇÖn─▒n  Britanya ─░mparatorlu─ču ad─▒na 1857 y─▒l─▒nda yapt─▒rd─▒─č─▒ K─▒r─▒m Sava┼č─▒  An─▒t─▒(Crimean War Memorial)  dikkat ├žeker.

 

Sava┼č y─▒llar─▒nda Haydarpa┼ča Askeri Hastanesinde ve Selimiye K─▒┼člas─▒nda tedavi g├Ârd├╝─č├╝ s─▒rada ya┼čam─▒n─▒ yitiren ve buraya g├Âm├╝len 5500 er ve 80 subay─▒n an─▒s─▒na dikilen bu an─▒t, mezarl─▒─č─▒n en g├Ârkemli yap─▒s─▒d─▒r.[4]─░rlandaÔÇÖn─▒n d├╝nyaca ├╝nl├╝ Aberdeen granitinden yap─▒lan ve  iki b├Âl├╝m├╝nden olu┼čan an─▒t─▒n   yerden y├╝ksekli─či 28 metredir.Krali├že Victoria An─▒t─▒ olarak ta  bilinen bu abide dikkatli bak─▒ld─▒─č─▒nda  hem denizden hem de mezarl─▒─č─▒n  alt k─▒sm─▒nda bulunan Haydarpa┼ča Gar─▒ndan  rahat├ža g├Âr├╝lebilir. Plan─▒ Baron Marocetti taraf─▒ndan ├žizilen an─▒t─▒n ilk b├Âl├╝m├╝n├╝ olu┼čturan 2,5  metre  geni┼čli─činde ve 7 metre y├╝ksekli─čindeki alt k─▒sm─▒n her k├Â┼česine zaferi simgeleyen melek tasvirleri yap─▒lm─▒┼č, ─░ngilizce, Frans─▒zca, Arap├ža ve ─░talyanca haz─▒rlanan ve bu tasvirlerin aras─▒na yerle┼čtirilen  kitabelere ┼čunlar yaz─▒lm─▒┼čt─▒r.

 

ÔÇť Bu an─▒t,1854,1855,1856 y─▒llar─▒ aras─▒nda RusyaÔÇÖya kar┼č─▒ yap─▒lan sava┼čta ├╝lkeleri i├žin ya┼čamlar─▒n─▒ yitiren  ─░ngiliz Deniz ve Kara Kuvvetlerine mensup erlerin ve subaylar─▒n an─▒s─▒na 1857 y─▒l─▒nda  Krali├že Victoria ve  Halk─▒ taraf─▒ndan yapt─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r.ÔÇŁ

 

O d├Ânemi anlatan eserlerden birinde Askeri Hastanede(General Hospital) ve ─░ngilizler taraf─▒ndan The Barrack Hospital ad─▒ verilen Selimiye K─▒┼člas─▒nda kimi zaman g├╝nde elli altm─▒┼č ki┼činin hayata g├Âzlerini yumdu─ču ve bunlar─▒n ak┼čam saat d├Ârt sular─▒nda mezarl─▒─ča  a├ž─▒lan ├žukurlara topluca defnedildi─či anlat─▒l─▒r ve buradaki  m├╝stakil mezarlar─▒n az olmas─▒ bu ┼čekilde a├ž─▒klan─▒r.Yine ayn─▒ eserde subaylar─▒n denize bakan tarafa teker teker g├Âm├╝ld├╝─č├╝ ba┼člar─▒na i┼čaret olarak tahta plakalar konuldu─ču belirtilir.[5]O y─▒llarda  hat safhaya ula┼čan bak─▒ms─▒zl─▒k  nedeniyle civardaki her iki hastane de ba┼č g├Âsteren kolera salg─▒n─▒ sonucu hayat─▒n─▒ kaybeden y├╝zlerce askerin defnedildi─či Haydarpa┼ča Mezarl─▒─č─▒na,sava┼č s─▒ras─▒nda ─░stanbulÔÇÖda kurulan di─čer hastanelerde ya┼čam─▒n─▒ yitiren ve bu hastanelerin yak─▒nlar─▒na defnedilen  ├Âteki askerlerin kemikleri de  sonradan nakledilmi┼čtir[6].Harp ├ľl├╝lerinin d─▒┼č─▒nda hastanede ├žal─▒┼čan baz─▒ sa─čl─▒k g├Ârevlilerinin g├Âm├╝l├╝ oldu─ču  bu b├Âl├╝mde yer alan  az say─▒daki m├╝stakil mezarlar aras─▒nda bir tanesi  ├Âzellikle dikkat ├žekicidir.

 

HazireÔÇÖnin denize bakan y├╝z├╝ndeki bu kabir  tarihimizde Hur┼čit Pa┼ča ad─▒yla bilinen Macar Halk Kahraman─▒ Guyon RICHARDÔÇÖa  aittir.Aslen ─░ngiliz olan ve soylu bir Macar kad─▒n─▒yla evlendikten sonra Macar tebaas─▒na dahil olan bu zat, 1849ÔÇÖda Macaristan ─░htilaline kar─▒┼čarak Osmanl─▒ Topraklar─▒na s─▒─č─▒nm─▒┼č ve devlet taraf─▒ndan kendisine Macar Ordusunda ta┼č─▒m─▒┼č oldu─ču ÔÇťTu─čgeneralÔÇŁ r├╝tbesi verilmi┼čtir.1856 y─▒l─▒nda ├Âlen Hur┼čit Pa┼ča t├Ârenle  Haydarpa┼ča Mezarl─▒─č─▒na g├Âm├╝lm├╝┼čt├╝r.├ľl├╝m├╝n├╝n  100.y─▒ld├Ân├╝m├╝nde Macar Halk Cumhuriyeti taraf─▒ndan Haydarpa┼ča Mezarl─▒─č─▒na konulan kitabede ise ┼ču ifadelere yer verilmi┼čtir;[7]

 

ÔÇť─░stikl├ól M├╝cahidi Guyon RichardÔÇÖ─▒n 100. ├Âl├╝m  y─▒ld├Ân├╝m├╝n├╝ hat─▒rlatmak i├žin Macar Halk Cumhuriyeti taraf─▒ndan vazedilmi┼čtir.1856-1956ÔÇŁ.                            


 

─░SLAM ├ľZDEM─░R

├çanakkale Sava┼člar─▒ Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒

islamozdemir@hotmail.com


 

[1]1845 y─▒l─▒nda Sultan Abd├╝lmecit(1839-1861) taraf─▒ndan in┼ča edilen Haydarpa┼ča Askeri Hastanesi,K─▒r─▒m Harbi s─▒ras─▒nda cepheden d├Ânen yaral─▒ ─░ngiliz askerlerine tahsis edildi.O d├Ânemi anlatan ─░ngilizce eserlerde ÔÇťGeneral HospitalÔÇŁ ad─▒yla an─▒lan yap─▒, Sultan II.Abd├╝lhamit(1876-1909)  d├Âneminde modern bir ameliyathaneye kavu┼čtu.1868-1898 y─▒llar─▒nda  askeri hekimler i├žin bir uygulama okuluna d├Ân├╝┼čt├╝r├╝len hastane, g├╝n├╝m├╝zde ÔÇťG.A.T.A  Haydarpa┼ča E─čitim HastanesiÔÇŁ ad─▒yla hizmet vermektedir.

[2] T├╝rkiyeÔÇÖnin en b├╝y├╝k k─▒┼člas─▒ olan Selimiye K─▒┼člas─▒,25 A─čustos 1800 tarihinde Nizam─▒ Cedit askerleri i├žin Sultan III.Selim(1761-1808) taraf─▒ndan ah┼čap bir bina olarak in┼ča edildi..Mimar─▒ Sultan III.Selimin hassa mimarl─▒─č─▒nda bulunan  Me┼čhur Ermeni Mimar Krikor Amira BalyanÔÇÖd─▒r.17 Kas─▒m 1808 tarihinde Alemdar Mustafa Pa┼ča Vak─▒as─▒ s─▒ras─▒nda bir grup isyanc─▒ taraf─▒ndan bas─▒lan k─▒┼čla, bu esnada  ├ž─▒kan bir yang─▒n sonucu yand─▒.Sultan II.Mahmut(1785-1839) taraf─▒ndan yap─▒lan bug├╝nk├╝ bina 1828 y─▒l─▒nda g├Ârkemli bir t├Ârenle hizmete a├ž─▒ld─▒.─░n┼čas─▒ndan be┼č y─▒l sonra tamir edilen k─▒┼član─▒n sol b├Âl├╝m├╝  1848 y─▒l─▒nda yand─▒ ve Sultan Abd├╝lmecitÔÇÖin(1823-1861) emriyle yanan b├Âl├╝mler restore edildi.1853/1856 K─▒r─▒m Sava┼č─▒ s─▒ras─▒nda ─░stanbulÔÇÖa gelen ─░ngiliz Birliklerine tahsis edilen ve o d├Ânemi anlatan ─░ngilizce eserlerde ÔÇťThe Barrack HospitalÔÇŁ  ad─▒yla an─▒lan k─▒┼čla,buradaki ─░ngiliz Alaylar─▒n─▒n  cepheye sevk edilmesiyle bo┼čald─▒ ve ihtiya├ž nedeniyle hastaneye ├ževrildi. Birinci ve ─░kinci D├╝nya Sava┼člar─▒ s─▒ras─▒nda yeniden askeri birliklere tahsis edilen Selimiye K─▒┼člas─▒,1959/1963 y─▒llar─▒ aras─▒nda evvela t├╝t├╝n deposu daha sonrada askeri ortaokul olarak hizmet verdi.Selimiye K─▒┼člas─▒ 1963 y─▒l─▒ndan beri ÔÇťBirinci Ordu Komutanl─▒─č─▒ ÔÇŁ olarak kullan─▒lmaktad─▒r.

 [3] Y├╝zy─▒llar Boyunca ├ťsk├╝dar , Mehmet Nermi HASKAN,C.2 S.662/666, ├ťsk├╝dar Belediyesi Yay─▒nlar─▒ ─░stanbul/2001

[4]Bu askerlerden sadece 2162ÔÇÖsi ─░ngilizÔÇÖdir.di─čerleri Macar,Polonyal─▒ ve ─░talyan Askerlerdir.

 Konuyla ilgili bak─▒n─▒z; a.g.e  C.2, S.662/666,├ťsk├╝dar Belediyesi Yay─▒nlar─▒  ─░stanbul/2001

 [5]  Bak─▒n─▒z a.g.e, s.662/6

[6] O y─▒llarda Selimiye K─▒┼člas─▒ ve Haydarpa┼ča Askeri Hastanesi d─▒┼č─▒nda ihtiya├ž nedeniyle k─▒┼čla yak─▒nlar─▒ndaki eski Kavak Saray─▒ bakiyeleri,├çengelk├ÂyÔÇÖde bulunan Kuleli K─▒┼člas─▒(Kuleli Askeri Lisesi),TarabyaÔÇÖdaki Sultan K├Â┼čk├╝,GalataÔÇÖda bulunan ve daha sonra ─░ngiliz Hastanesi ad─▒yla an─▒lacak olan bir bina ve Hali├žÔÇÖteki iki harp gemisi  de hastane olarak tanzim edilmi┼čtir.

 Bu konuyla ilgili olarak bak─▒n─▒z;

 a)Gallipoli Battlefield Areas Guide,S.58, Phill Taylor &Pam Cupper Kangaroo Press 1989

b)Tarih Boyunca AsyaÔÇÖn─▒n Kap─▒s─▒ Her Y├Ân├╝yle ├ťsk├╝dar , 2.Bask─▒ , S.68/69  Mehmet SOLMAZ  Zafer   Matbaas─▒  ─░stanbul/1981

c)Y├╝zy─▒llar Boyunca  ├ťsk├╝dar, C.2, S.663, Mehmet Nermi HASKAN  ├ťsk├╝dar Belediyesi Yay─▒nlar─▒ ─░stanbul/2001

 

[7]Y├╝zy─▒llar Boyunca ├ťsk├╝dar, Mehmet Mermi HASKAN,C.2,S.664,├ťsk├╝dar Belediyesi Yay─▒nlar─▒,─░STANBUL/2001


  12173 defa G├Âr├╝nt├╝lendi.

**********************

T├╝m yaz─▒, yorum ve i├žerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yay─▒mlanm─▒┼č olmalar─▒, bu g├Âr├╝┼čleri Tuncay Y─▒lmazer'in benimsedi─či anlam─▒na gelmez. Yorum b├Âl├╝m├╝ ├Âzg├╝r bir tart─▒┼čma ortam─▒ yaratmak i├žin vard─▒r. Ancak sald─▒rgan ve d├╝zeysiz yorumlar yay─▒nlanmayacakt─▒r. E─čer bu siteye ilk kez yorum yaz─▒yorsan─▒z, yorum kurallar─▒na g├Âzatman─▒z─▒ istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

39_muhterem ├Âzdemir 31-03-2007, 20:08:39
benim can─▒m o─člum seni her zaman takdir ediyorum.makaleni ├žok be─čendim.├žok ho┼čuma gitti gurur duydum ma┼čallah.kalemine sa─čl─▒k beni ├žok duyguland─▒rd─▒n.aslan o─člum benim. devam─▒n─▒ bekliyoruz.sevgilerimle.ANNEN...
 
104_can 16-09-2007, 15:29:08
merhaba arkada┼č─▒m senin makaleyi yazd─▒─č─▒n i├žin te┼čekk├╝r ederim..
ben bu resmi hat─▒rland─▒─č─▒m var..
mesala ben haydarpa┼ča hastanesindeydim..
ben bu yola gelirken g├Ârd├╝─č├╝m b├╝y├╝k bir an─▒t var..
ben bu resmi ├žekmek isterdim ama hastanede baz─▒ yasaklar var..
onun i├žin resmi ├žekemiyorum..
ben k─▒sa zaman─▒mda istanbula gidersem haydarpa┼čadaki ingiliz mezarl─▒─č─▒n─▒ i├žeriye girecem ve bu an─▒t─▒ foto─čraf─▒ ├žekecem..
bu benim b├╝y├╝k bir ┼čans kazanacam..
 
241_├ľnder Kaya 14-12-2007, 19:01:50
Valla harika, ─░stanbul ger├žekten ├žok k├╝lt├╝rl├╝ bir ┼čehir. ─░ngilizinden, Fran─▒─▒z─▒ndan,Cenoval─▒s─▒ndan,Venediklisinden, ─░ranl─▒s─▒ndan velhas─▒l yedi d├╝velden ni┼čan bulmak m├╝mk├╝n. ┼×u c├ón─▒m ┼čehr-i ┼čirinin pek bilinmeyen k├Â┼čelerinden birini hem de pek g├╝zel tan─▒tt─▒─č─▒n─▒z i├žin te┼čekk├╝r eder, ba┼čar─▒lar─▒n─▒z─▒n devam─▒n─▒ dilerim efendim
 
1038_Tosun Saral 28-02-2010, 23:48:27

Devlete kar┼č─▒ ba┼čkald─▒ran S─▒rplara kar┼č─▒ ├žok ├žetin sava┼člar sonucunda 29 Ekim 1876 da kazan─▒lan Aleksina├ž zaferini tebrik i├žin ─░stanbulÔÇÖa gelen Macar heyetinin ziyaretine kar┼č─▒l─▒k vermek ├╝zere, ├ľzbekler Tekkesi ┼×eyhi, ┼×eyh S├╝leyman Efendi Buhar├« ba┼čkanl─▒─č─▒nda 15 ki┼čilik bir heyet Budape┼čteÔÇÖye g├Ânderildi. Bu seyahat 20 Nisan- 18 May─▒s 1877 g├╝nleri aras─▒nda yap─▒ld─▒. Bu heyette yer alan Basiret Gazetesi muharriri "├çaylak" nam─▒ ile tan─▒nan Mehmet Tevfik Bey ─░stanbul'a d├Ân├╝┼č├╝nde an─▒lar─▒n─▒ "Yadigar-─▒ Macaristan Asr-─▒ Abd├╝lhamid han " isimli 86 sayfal─▒k kitapc─▒─č─▒nda toplad─▒. Bu kitapc─▒k ne yaz─▒k ki b├╝─č├╝nk├╝ T├╝rk alfabesine ├ževrilmemi┼č oldu─čundan ben ve arkada┼č─▒m Em. Hakim Yrb. Av. Fahri Sezer taraf─▒ndan yay─▒nland─▒. Bu kitapta ├çaylak Tevfik ─░ngiliz Guyon'dan ┼ču ┼čekilde bahsetmektedir.
"As─▒l Macarlar─▒ minnettar ve daima ┼č├╝k├╝r-g├╝z├ór(iyilik bilir, te┼čekk├╝r bilir) eden bundan sonras─▒d─▒r ki Rusya ile Avusturya devleti m├╝ttefikan bu kab├╗l├╝ tan─▒may─▒p protesto etmi┼člerdir. ├ç├╝nk├╝ Devlet-i Aliye'nin Macar m├╝ltec├«lerini ┼×├ón-─▒ Saltanat-─▒ Seniyyeye muv├óf─▒k suretle kab├╗l├╝n├╝ duyan Macarlar hudud-─▒ Devlet-i Aliye'ye can atmalar─▒yla adedleri g├╝n be g├╝n teksir eyledi─činden hatta Fuat Efendi bile mar├╗z├ót─▒nda bunu istiks├ór etmi┼č ise de Mem├ólik-i Saltanat-─▒ Seniyyeye iltic├ó eden Macarlardan ferd├«nin ret olunmamas─▒ devlet├že kar├órg├«r olmu┼čtur. ─░ltic├ó eden Macarlar─▒n ekseri z├óbit├ón-─▒ asker├«den olduklar─▒ gibi i├žlerinde Macar re'is-i v├╝kel├ós─▒ olup elan emr-i bekada ( bulundu─ču yerde bekleyen) ik├ómet eden me┼čh├╗r Ko┼čud ve familyas─▒ ve isl├ómiyeti kab├╗l ile fer├«klik r├╝tbesine n├óil olan me┼čh├╗r General Bem General Bersel ve General ─░ngilizli Giyonvamor ecnebiye ve dahiliye ve mezhebiye ve zaptiye n├óz─▒rlar─▒ G├╝zelni gazetesi muharriri ve Pe┼čte'de ne┼čir olunan Politika ris├óleleri muharriri gibi ek├óbir(sayg─▒n ki┼čiler) dahi bulunmu┼č oldu─ču anla┼č─▒lmas─▒yla bunlar i├žin memurin-i devletten mahs├╗s mihm├ónd├ór(rehber) tay├«n olunup her biri Vidin'de ├óy├óndan(bir yerin ileri gelenleri) bir z├ót─▒n kona─č─▒na ve h├╝k├╝met d├óiresine mis├ófir ve bir ay m├╝d├óv├ót (deva arayanlara) yaral─▒lar─▒na m├╝te'addid hekimler memur edilmi┼č ve her birerlerine m├╝nasip r├╝tbe-i askeri ve ta'y├«n├ót (maa┼čtan ba┼čka verilen yiyecek ve erzak) verilip bunlar─▒n ikr├ómlar─▒nda serimu(k─▒l kadar) kusur edilmemesi memurlar─▒na emir ve tenbiye olunmu┼čtur."

├çaylak Mehmet Tevfik Bey'in "General ─░ngilizli Giyonvamor" olarak niteledi─či ki┼či hakk─▒nda k─▒ymetli Macar dostum ara┼čt─▒rmac─▒ yazar ─░mre Adorj├ín a┼ča─č─▒daki bilgileri bana ula┼čt─▒rd─▒ ve kitab─▒m─▒z─▒n 78. dipnotuna konuldu. "Guyon Richard da m├╝sl├╝man oldu. Macarlarda bir deyim varm─▒┼č. Guyon "─░ngiltere do─čumlu, Macararistan'in yi─čiti, T├╝rkiye'nin ┼čehiti" diye. ├ťsk├╝dar'da Haydarpa┼ča Mezarl─▒─č─▒nda varolan mezarta┼č─▒ ├╝zerinde bu bu deyim yazil─▒d─▒r. ─░ngiliz askeri, Macar Generali ve T├╝rk Pa┼čas─▒ Richard Debaufre Guyon, 1813 de ─░ngilterede do─čdu, 9 A─čustos 1849 de T├╝kiyeÔÇÖye s─▒─č─▒nd─▒, 1852ÔÇÖde Sultan─▒n hizmetine girdi. Vefat eden General Bem (Murat Pa┼ča) yerine Hur┼čid Pa┼ča ad─▒ ile Halep valili─čine atand─▒. 12 Ekim 1856ÔÇÖda ├ťsk├╝darÔÇÖda koleradan ├Âld├╝.

Kaynak: ─░smail Tosun Saral, Fahri Sezer, Emre Saral "├çaylak Mehmet Tevfik, Yadigar-─▒ Macaristan Asr-─▒ Abd├╝lhamid Han", T├╝rk Macar Dostluk Derne─či yay─▒nlar─▒ No:7, 2009, s.53
Payla┼č─▒lmayan bilgi unutulur.
selam ve sevgiler
 
5114_can 09-02-2015, 13:17:29
ben haydarpa┼ča ingiliz mezarl─▒─č─▒na gitmeye plan─▒yorum..
bir├žok foto─čraf ├žekmeye ba┼čarabilirim..
hayat─▒mmda en iyi foto─čraf├ž─▒ olaca─č─▒m..
ama tek bir eksik var..
profesyonel dijital makinas─▒ (profesyonel dijital kameras─▒)..
bu makinay─▒ al─▒r almaz istanbul/haydarpa┼čaya yola ├ž─▒kaca─č─▒m..
 

KATEGOR─░DEK─░ D─░─×ER BA┼×LIKLAR

06/03/2019 - 06:49 Tarih-i Cevdet - Ahmed Cevdet Pa┼ča (Sad─▒k Emre Karaku┼č, Murat Babu├žo─člu)

12/11/2018 - 19:16 Kaptan-─▒ Derya Halil Pa┼ča ve Damat ├ľk├╝z Mehmet Pa┼ča ├çe┼čmeleri ├ťzerine Baz─▒ Tespit ve De─čerlendirmeler (─░smail Sabah)

19/10/2012 - 10:14 TrablusgarpÔÇÖ─▒ Nas─▒l Ald─▒k?-Giovanni Giolitti (Tahsin Y─▒ld─▒r─▒m)

25/05/2012 - 08:32 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda Anadolu Sahillerine Yap─▒lan ─░lk ├ç─▒karma-HMS DorisÔÇÖin ─░skenderun Maceras─▒ (Muzaffer Albayrak)

22/05/2012 - 12:10 Hat─▒r├ót (1912-1922) Cemal Pa┼ča ( Yay. Haz. A. Zeki ─░zg├Âer)

30/01/2012 - 06:09 Avrupa Tarihi (├ľnder Kaya)

06/01/2012 - 16:02 Sel├ónik ve ─░stanbulÔÇÖda Yahudi Bankerler ÔÇô Nurdan ─░pek ( Albert Kazado )

03/10/2011 - 04:50 II. Me┼črutiyetten Cumhuriyete Elli Y─▒ll─▒k Hat─▒ralar─▒m (S├╝leyman Tevfik )

27/08/2011 - 19:34 93 Harbi Facias─▒ (Manast─▒rl─▒ Mehmet R─▒fat Bey)

05/06/2011 - 07:05 Osmanl─▒dan G├╝n├╝m├╝ze Temizlik Tarihi- Tanzifat-─▒ ─░stanbul-Mehmet Mazak-Fatih G├╝ldal

31/12/2009 - 16:26 Fatih in M├╝jdelenen ┼×ehri -├ľnder Kaya

06/12/2009 - 22:44 Plevne Kahraman─▒ Gazi Osman Pa┼ča (Melike Bayrak)

23/01/2009 - 02:05 Misyonerlere ├ľzenmek ( Ramazan Balc─▒ )

25/06/2008 - 21:16 555. Y─▒l D├Ân├╝m├╝nde K├╝lt├╝r DergisiÔÇÖnden Fetih ├ľzel Say─▒s─▒ ( Fatih G├╝ldal )

08/05/2008 - 21:38 ─░lk ├çanakkale M├╝dafaam─▒z ( U─čur Demir )

28/03/2008 - 20:54 Cellad─▒n ├çe┼čmesi Kanl─▒, Mezar─▒ Ayr─▒ Olurdu ( ├ľnder Kaya )

22/02/2008 - 22:35 ─░mparatorlu─čun En Uzun Y├╝zy─▒l─▒ ÔÇô ─░lber Ortayl─▒ ( Tar─▒k Suat Demren )

03/02/2008 - 10:12 Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču ├ťzerindeki Rusya Ku┼čatmas─▒ -2 ( Ramazan Balc─▒ )

28/01/2008 - 11:21 Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču ├ťzerindeki Rusya Ku┼čatmas─▒ -1 ( Ramazan Balc─▒ )

19/01/2008 - 00:12 Fetihname- K─▒vami, Yay.Haz. C. Vedat Uygur ( Ha┼čim ┼×ahin )

29/12/2007 - 23:47 Osmanl─▒ Tarihinde Maskeler ve Y├╝zler- Mustafa Arma─čan ( Tar─▒k Suat Demren )

29/06/2007 ─░lber Ortayl─▒ ile "Osmanl─▒'y─▒ Yeniden Ke┼čfetmek" ( T. Suat Demren )

27/02/2007 K─▒r─▒m Harbinden G├╝n├╝m├╝ze Haydarpa┼ča Mezarl─▒─č─▒ 2. B├Âl├╝m ( ─░slam ├ľzdemir)

14/01/2007 K─▒r─▒m Harbinden G├╝n├╝m├╝ze Haydarpa┼ča Mezarl─▒─č─▒ - 1 ( ─░slam ├ľzdemir )