Alice Harikalar Diyarında- Gelibolu Yarımadası'nın Tahliyesi Kararı Nasıl Alındı? ( Tuncay Yılmazer )

Tarih: 28/11/2007   /   Toplam Yorum 4   / Yazar Adı:      /   Okunma 8758

Ağustos ayı sona ererken , sadece Akdeniz Seferi Kuvvetler karargahında değil, Londra’da da Gelibolu Harekâtı ciddi olarak sorgulanmaya başlamıştır. Sürekli gelen başarısızlık haberleri, Anzak Grup Komutanlarından General Godley’in deyimiyle “bir avuç değersiz otlaktan ibaret” toprak parçasında sıkışıp kalmış, dizanteriden susuzluğa kadar bir çok olumsuz faktörün pençesinde , korku ve çaresizlik içerisinde bekleyen yüzotuzbin civarında insan... Savaşın müttefikler aleyhine olan yeni gelişmeleri ister istemez radikal kararların alınmasını gerekmektedir. Gelibolu’nun Tahliyesi kararı, tadı çok kötü ve ciddi yan etkileri olabilecek ancak içilmesi elzem olan bir ilacın alınmasına benzemektedir. İngiliz kabinesinde kimse (hatta sefere başlangıçta karşı çıkanlar bile) büyük bir prestij kaybı’na yol açabilecek bu kararı hemen kabullenmek istemez. İslam dünyasında muhtemel bir geri çekilmenin yol açabileceği dalgalanmalardan da korkulur. Ancak şu açıktır: Kabinede ve genelkurmayda hemen herkes Hamilton’un bu görevi daha fazla yürütemeyeceğine kanaat getirmiş durumdadır.

 

Ağustos ayı sona ererken , sadece Akdeniz Seferi Kuvvetler karargahında değil, Londra’da da Gelibolu Harekâtı ciddi olarak sorgulanmaya başlamıştır. Sürekli gelen başarısızlık haberleri,  Anzak Grup Komutanlarından General Godley’in deyimiyle “bir avuç değersiz otlaktan ibaret” toprak parçasında sıkışıp kalmış, dizanteriden susuzluğa kadar bir çok olumsuz faktörün pençesinde , korku ve  çaresizlik içerisinde bekleyen yüzotuzbin civarında insan... Savaşın müttefikler aleyhine olan yeni gelişmeleri ister istemez radikal kararların alınmasını gerekmektedir. Gelibolu’nun  Tahliyesi kararı, tadı çok kötü ve ciddi yan etkileri olabilecek ancak içilmesi elzem olan bir ilacın alınmasına benzemektedir. İngiliz kabinesinde  kimse (hatta sefere başlangıçta karşı çıkanlar bile) büyük bir prestij kaybı’na yol açabilecek bu kararı hemen kabullenmek istemez. İslam dünyasında muhtemel bir geri çekilmenin yol açabileceği dalgalanmalardan da korkulur. Ancak şu açıktır: Kabinede ve genelkurmayda hemen herkes Hamilton’un bu görevi daha fazla yürütemeyeceğine kanaat getirmiş durumdadır.

Sorun sadece Gelibolu’daki kördüğüm değildi kuşkusuz... Almanların doğu cephelerinde  ardarda başarı kazanmaya başlaması , savaşın başından beri kurnazca kenarda bekleyen Eylül sonunda seferberlik ilan eden Bulgaristan’ın İttifak Devletleri safına geçmesine neden olmuştur. Bu olay Berlin-İstanbul demiryolu hattının artık kesintisiz biçimde birleşmesi, İstanbul’a cephane ve silah akması demek olduğunu Müttefiklerde iyi bilmektedir . ( Bulgaristan’ın 1913’teki II. Balkan Savaşı’nda Sırp, Romen ve Yunan kuvvetleri karşısında ağır yenilgiye uğradığını, özellikle Sırbistan’la kapanmamış bir hesabı olduğunu da unutmamak gerekli.)

Birinci Dünya Savaşı’nın en önemli cephesi olan Batı cephesinde ise Fransız General Joffre’nin planladığı Sonbahar taarruzunun son hazırlıkları yapılmaktadır. Ne var ki 600 kilometreye yakın karşılıklı bir siper hattı boyunca , tarafların değil saldırmak, başlarını çıkaramadıkları bu tuhaf cephede yeni bir saldırının da Almanları yenilgiye uğratacağı kuşkuluydu. Fransız parlamentosunda generale genç insanları boş yere harcadığı şeklinde ağır eleştiriler gelmektedir. Ne var ki kurnaz ve inatçı kişiliğe sahip biri olan General Joffre  Gelibolu’ya ( tamamen kendisini yıpratmaya yönelik politik amaçlı bir manevrayla) dört tümen Fransız askeri gönderilme kararını bile büyük saldırıdan sonraya aldırmayı başarır.[1]

Yunanistan henüz daha İtilaf devletleri safında olmamakla birlikte yaklaşan Bulgar tehlikesi nedeniyle Müttefik devletlerine Selanik’i üs olarak verir. Suvla’da çarpışan 10. Tümen ve bir Fransız tümeni Selanik’e kaydırılır. (Aslında bunların geri çekilmenin ilk adımları olduğunu söylemek yanlış olmaz.) Hemen sonrasında 9 Ekim’de Alman ve  Avusturya orduları kuzeyden  Bulgar ordularının da doğudan saldırısıyla  Belgrad düşmüş, Sırbistan zor durumda kalmıştır.

Harbiye Nazırı Kitchener, “kendi adamı” Hamilton hakkında Çanakkale’den gelen gayriresmi raporlardan , komuta kademesindeki huzurluğu bilmektedir. Genel karargahtaki  kurmayların çoğu insani olarak iyi olsada liderlik yeteneğinin hiç olmadığı konusunda görüş birliği içerisindedirler. Gelibolu’da görev yapan (askerler tarafından da hiç sevilmeyen) gazeteci A. Barlett ve K. Murdoch’un  Londra’ya vardıklarında Hamilton’un aleyhinde kamuoyu oluşmasına yol açacak açıklamalar yaparlar. Suvla Çıkarması’nın komutanı General Stopford’un kendisini azleden Hamilton’u askeri komisyona verdiği ifadelerde şiddetle eleştirmesi bunların üzerine tuz biber eker.[2]

Batı cephesi Fransız kuvvetleri komutanı Joffre’nin yaptığı taarruzun başarısız olması , Gelibolu’ya gönderilecek 4 tümenin hareketini süresiz ertelenmesine neden olur. Fransız kamuoyunda  artık Gelibolu Harekâtı aleyhine , tek bir askerin bile batı cephesinden ayrılmaması yönünde bir hava oluşmuştur. Ne var ki Hamilton geri çekilmeyi istememekte , hatta takviye güçlerle yarımadanın ele geçirilebileceğini düşünmektedir. Üstelik geri çekilme sırasında yüzde elliye kadar varan bir kayıpta söz konusu olabilir. Hangi komutan bu riski göze alabilirdi ki?

Gelibolu Harekâtı’nın geleceğine  yeni tayin edilecek bir komutanın vereceği rapor doğrultusunda karar vermek isteyen Londra , Hamilton’u görevden alarak Fransa cephesindeki 3.ordu komutanı General Charles Monro'yu Çanakkale cephesindeki kuvvetlerin başına getirdi. Beklendiği gibi Monro Gelibolu’daki askeri vaziyeti tüm açıklığıyla bildirecek , sorunu çözmek için net önerilerde bulunacaktır. ( Sözünü sakınmayan, ayrıntıları iyice bilmek isteyen bir asker olan Monro’nun seçimi kadar doğal bir şey olamazdı. ) Ancak her zaman gerçeği tüm yalınlığıyla söylemek takdirle karşılanmayabilir. Monro herhalde haddinden fazla açık sözlüydü. Yarımadadaki İngiliz, Anzak, Fransız, Hint bilumum kuvvetleri gördükten sonra derhal tahliye gerektiği şeklinde rapor vermesi başta Kitchener olmak üzere kabinedeki bir çok ismi kızdırmıştır. Churchill bir yazısında ‘General Monro seri karar veren subaydı. Geldi, gördü ve teslim oldu.  28 Ekim’de vardı ve 29’unda ise kendisi ile kurmayı , tahliyeden başka birşeyden bahsetmez olmuşlardı’ diyecek, bir an önce Gelibolu’dan Fransa’ya dönmek istemekle suçlayacaktır.[3]

Batı cephesinden geldiği, dolayısıyla Çanakkale’de cephe açılmasına başından beri karşı olduğu düşünülse bile, hakikatte Monro, tahliye tavsiyesini içeren raporu bizzat kendi gözlemlerine dayanarak yazmıştı.[4]  Dizanterinin hırpaladığı, cephe gerisinin bile güvenli olmadığı (-ki Fransa ‘da Batı cephesinde  durum böyle değildi ) çok daha önemlisi savaşma inancını yitirmiş subaylar ve askerlerle dolu Seddülbahir, Anzak ve Suvla kıyıları gerçeği çok açık bir şekilde haykırmaktadır. Anafartaları çevreleyen Tekketepe-Kavaktepe, ANZAK’ın baş hedefi Kocaçimentepe ve harekâtın başlıca amacı olan Alçıtepe hala Türklerin elindedir. Üstelik kış mevsiminin de hayli sert geçeceğine dair işaretler belirmeye başlamıştır.

Anzak cephesini denetlemesi sırasında gördüklerinden hayli etkilenen Monro yanındaki  (ileride İngilizlerin resmi Gelibolu harekâtı tarihini yazacak olan) Aspinall-Oglander’e dönerek ‘Alice Harikalar Diyarında gibi’ diyecektir.”Acayip  hem de çok acayip!”[5] General Monro’nun Batı cephesi gibi çok ağır koşulların yaşandığı bir cepheden gelmesine rağmen Çanakkale cephesinden bu kadar etkilenmesine de dikkat ediniz.

General raporunun açıksözlülüğü karşısında görevden alınabileceğini bile yakın çevresine bildirir. “Kritik bir bölgede, yüksek kumanda mevkiine terfi ettirilmiş, gözü çok yükseklerde olan bir subayın derhal görevinden affedilmesiyle sonuçlanmasını beklediği bir rapor sunması  diye yazar R. Rhodes James , seferin tarihçileri tarafından pek az övülmesi bir yana , üstelik General’in üzerine Churchill’in kaba ve gülünç küfürlerinin yağmasına sebep olmuştur”.[6]

Donanma kurmaylarından Roger Keyes’in Londra’da donanmanın yeniden harekete geçmesi için yaptığı girişimlerde sonuçsuz kalır. Olaylar artık birbiri ardına devrilen domino taşları gibi gelişecektir. 2 kasımda parlamentoda yaptığı konuşmada İngiltere Başbakanı Asquith Gelibolu Seferi’nin başarısızlığa uğradığını açıkça belirtir.  Raporu beğenmeyen ( daha doğrusu açık bir şekilde derhal tahliye önerilmesine içerleyen) Kitchener sürpriz bir karar alacak ve yarımadaya bizzat gelecektir. ( 12-14 Kasım 1915 tarihleri, 1. Dünya Savaşı’nda işgal edilmiş bir Osmanlı toprağına  İngiliz kabinesinden yapılan ilk üst düzey resmi ziyaret olarak hatırlanacaktır! ) Kitchener, 22 Kasım’da kabineye Anzak ve Suvla’nın boşaltılmasını, Seddülbahir’in ise elde tutulmasını önerir. Oysa Harp konseyi, tamamen boşaltma taraftarıdır.

Havalar giderek soğumaya başlar. Her iki taraf içinde yarımada da hayat giderek güçleşmektedir. Kasım sonunda olan fırtına , yağmur ve sonrasındaki sel suları siperleri doldurur, önüne ne çıkarsa alıp götürür. Boğulan askerlerin cesetleri sürüklenir taşmış dere yataklarında... Anafartalar ovasında bazı askerlerin siperlerinden çıktığı görülecektir. Hemen ardından gelen kar fırtınası her iki taraftan da çok sayıda kişinin donmasına yol açacaktır. Monro 1 Aralık’ta Londra’ya havalar daha da  kötüleşmeden tahliyenin bir an önce başlaması gerektiğini bildiren bir telgraf çeker. Çünkü herkes ittifak etmesine rağmen kabine resmi olarak geri çekilmeyi henüz daha onaylamamıştır. Buna sebepte donanma kurmaylarının hala daha harekâtın devam edebileceği yönünde rapor vermeye devam etmeleridir. Ordu ile donanma arasında kendini belli eden çekişme iyice su yüzüne çıkar. Nihayet 7 Aralık’ta General Monro’ya Anzak ve Suvla’yı boşaltma emri gelir.[7]

İngiliz tarihçiler , Gelibolu Harekâtı’nın belki de müttefikler açısından en başarılı operasyonu sayılan ‘Tahliye’ bölümünü oldukça abartılı bir dille anlatırlar ki; neredeyse  bu harekâtın sırf  bu kadar askerin  başarılı bir şekilde tahliyesi için  yapıldığı düşünülecektir!

 


[1] Steel,  N.  Hart,  P. Defeat at Gallipoli , Pan Books, London, 2002   s:366-367

[2] a.g.e   s: 372

[3] James,R.Rhodes  Gallipoli, Pimlico Edition, London     s: 322-323

[4] The Dardanelles Comission  Defeat at Gallipoli Part II s: 177

[5] James,  s: 324

[6] James  s: 325

[7] Steel,  N.  Hart,  P.     s: 384


  8758 defa Görüntülendi.

**********************

Tüm yazı, yorum ve içerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yayımlanmış olmaları, bu görüşleri Tuncay Yılmazer'in benimsediği anlamına gelmez. Yorum bölümü özgür bir tartışma ortamı yaratmak için vardır. Ancak saldırgan ve düzeysiz yorumlar yayınlanmayacaktır. Eğer bu siteye ilk kez yorum yazıyorsanız, yorum kurallarına gözatmanızı istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

272_İslam ÖZDEMİR 28-02-2008, 22:54:01
Çanakkale Muharebeleri yahut düşmanlarımızın tabiriyle Gelibolu Harekatı her ne kadar bizim için paha biçilemez değerde bir zafer olsa da karşı taraf içinde aynı seviyede çok ağır bir mağlubiyettir.Bu savaşla birlikte yenilmez denilen orduların yenildiği görülmüş,dünya bilhassa da İslam Coğrafyası kendilerine kan kusturan ve asla bileği bükülemez zannedilen eli kanlı müstevlilerin,İslam'ın sancaktarlığını yapan bir milletin karşısında nasıl perişan olduğuna şahit olmuştur.Aslında bu hilalin haça karşı tarihten beri süregelen mukadder muzafferiyatlarından birisidir.Bunu diğerlerinden ayıran en önemli unsurlardan biri ise daha işin başında, dünya milletlerinin mağlubiyetine hükmettikleri bir milletin hiç umulmadık bir zamanda yeniden ayağa kalkarak her ne pahasına olursa olsun asla yok edilemeyeceğini en güzel bir biçimde ispat etmiş olmasıdır.Gelibolu Harekatı İngiliz Kabinesini ikiye bölen hatta ordu içerisinde de fikir ayrılıklarına sebep olan bir savaştır.Hareaktı anlatan yabancı kitaplara bakıldığında başından sonuna dek pek çok konuda gerek siyasilerin gerek askeri kanadın çok ciddi ihmaller yaptığı,önemli pek çok konuda hayalperestçe davrandığı ya da karar verme yetkilerini doğru bir biçimde kullanamadıkları görülür.Türk Ordusunu küçümseyen bir anlayışla olaya yaklaşan itilaf devletleri güçlerinin mevcut hatalarla birlikte böyle ağır bir yenilgiye uğraması tabi ki kaçınılmazdı. Harekat süresince başarı sağladıkları tek şey kaçmak olduğundan bunu da elbetteki ağdalı bir dille anlatacaklardı.Bu kendini dev aynasında görenlerin akıbetinin ne olacağına dair güzel örneklerden biridir.Ama ne yazık ki zaferi kazanan bizler bu destanımızı kaçan düşmanlarımız kadar gerçekçi ve şanına yakışır bir biçimde anlatamadık.Bu güzide çalışmanın kaynakçasında yer alan eserlere göz attığımızda bu acı gerçekle bir kez daha yüz yüze geliyoruz malesef .Çanakkale Savaşlarını gerçek manada anlatan sınırlı sayıda eserin bulunduğu bu ülkede bu konuytla ilgili yapılması gereken daha pek çok şey var.Tarihi mitolojilerden ibaret kabullenmekten vazgeçmeli,onu olması gerektiği şekilde anlamaya çalışmalıyız.Bu konu da atılan önemli adımlardan biri olarak gördüğüm yazınızdan dolayı sizleri tebrik eder,başarılarınızın devamını dilerim.



İslam ÖZDEMİR
Çanakkale Savaşları Araştırmacısı/Yazar
gallipoli1984@hotmail.com
 

KATEGORİDEKİ DİĞER BAŞLIKLAR

09/09/2017 - 05:40 Florence Nightingale’in Eli Anadolu’ya da Değmişti-Kırım Savaşından Unutulan İlk Prefabrik Hastane: Erenköy (Renkioi) (Mustafa Onur Yurdal)

22/08/2017 - 07:18 Kuşatma ve Esaretin Adı KÛTULAMÂRE Esir Bir İngiliz Subayın Anıları - Edward W.C. Sandes -(Muzaffer Albayrak)

09/08/2017 - 18:07 19. Tümen Kurmay Başkanı İzzettin Çalışlar’ın Çeşitli Konferans ve Yayınlarında Conkbayırı Süngü Taarruzu (Melike Bayrak-Mustafa Onur Yurdal)

27/07/2017 - 13:33 Çanakkale’nin Filistin’deki Yansıması 2.Bölüm - 2.Gazze Muharebesi (Tuncay Yılmazer )

11/07/2017 - 10:07 Çanakkale’nin Filistin’deki Yansıması : Gazze Muharebeleri ( 1.Bölüm) (Tuncay Yılmazer)

22/05/2017 - 05:29 Müstahkem Mevkii’nin Anafartalar’daki Sesi - Küçük Anafartalar Topları (Bayram Akgün)

09/05/2017 - 08:12 Kûtulamâre Kuşatması’ndan Esarete Yüzbaşı Sandes’in Hatıraları - Çev. Tuncay Yılmazer

02/05/2017 - 11:45 İzmir-Bayındır İlçesinden Çanakkale Harbine Katılanlar (Necat Çetin)

28/04/2017 - 08:49 Kûtulamâre Zaferi 1916 (Muzaffer Albayrak – Vahdettin Engin)

23/04/2017 - 21:24 Türk Ordusu’nda Künye Uygulamasına İlişkin İlk Girişimler ve İlk Künyelerle İlgili Kısa Bilgiler (The First Attempts On The Use Of Identity Tags In Turkish Army And Information About The Early Identity Tags) (Burhan SAYILIR)

13/04/2017 - 05:43 Müstahkem Mevki’nin Kara Savunması İçin Top Desteği Sağlaması (Bayram Akgün)

07/04/2017 - 14:30 Çanakkale Muharebelerinde İdari ve Lojistik Faaliyetler (Ayhan Candan)

06/04/2017 - 19:17 Kabataş Erkek Lisesi 1.Büyüteç Tarih Öğrenci Sempozyumu (8-9 Nisan 2017)

04/04/2017 - 21:12 Resmi Belgelere (Nüfus Ölüm-Genelkurmay-Kayıtsız Ölüm Defterleri) Göre İzmir - Beydağ Şehitleri (Necat Çetin-A.Levent Ertekin)

31/03/2017 - 07:25 Çanakkale nin Şehit Kalemleri (İsmail Sabah)

27/03/2017 - 19:43 Çanakkale Müstahkem Mevkii’ye Bağlı Top Mermisi Çeşitleri (Bayram Akgün)

25/03/2017 - 20:58 GeliboluyuAnlamak Özel- 100. Yılında Gazze Muharebeleri Kahramanlarını Anıyoruz (Tuncay Yılmazer)

17/03/2017 - 21:15 18 Mart Özel Makalesi - Yaşayanların Ağzından 18 Mart Boğaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Fotoğrafla Çanakkale Boğaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebeleri’nde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 Çanakkale Zaferi’nden Mescid-i Nebevi’ye (Enver Paşa’nın 1916 Filistin-Hicaz ziyareti) (Tuncay Yılmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunması Bir Karargâh Çalışması - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 İkinci Kirte Muharebesi (6-8 Mayıs 1915 Taarruzları) (Yücel Özkorucu)

31/01/2017 - 12:29 Türk Boğazları Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanlı Bir Mendil Hikayesi (Ömer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde Gönüllü Kahramanlar Osmancık Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aralık-Ocak Sayısında 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Yılmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birleşik Harekat Tecrübesi Olarak Cihan Harbinde Türk-Alman Askeri İttifakı (Gültekin Yıldız)

02/12/2016 - 20:23 Çanakkale Kara Muharebelerinde Ağıl Dere (Şaban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 Çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (Şaban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (Oğuz Çetinoğlu)

10/09/2016 - 11:12 Seddülbahir Kahramanı Bigali Mehmet Çavuş (Ömer Arslan)

03/07/2016 - 14:42 Çanakkale’den 100. Yılında Somme’a:Bir Savaş, İki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.Dünya Savaşı nda Şii Ulemasının Cihat Fetvaları Çerçevesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kutülamare- Yarbay Mehmed Reşid Bey in Günlüğü (İ. Bahtiyar İstekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanlı Devleti’nin Çanakkale Muharebelerinde Sağlık Alanındaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanlı Kurmay Subayı- Iraklı Kürt Devlet Adamı, Mehmet Emin Zeki Bey in Yaşam Öyküsü (Tuncay Yılmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Savaş 1915-1916 KutülAmare – Nikolas Gardner ( Tuncay Yılmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci Dünya Savaşının İslam Dünyasına Etkileri (Yüksel Nizamoğlu)

30/04/2016 - 19:20 Çanakkale Savaşı: Bir Siyasi Mücadele Alanı (Özgür Öztürk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak Çıkarması İlk Saatleri – Daha Erken Müdahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekatı - KutülAmare bir zafer midir? ( Tuncay Yılmazer )

13/04/2016 - 05:30 Çanakkale Savaşları ve Barbaros’un Batışı (İsmail Bilgin)

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 Eğitimli Neslin Birinci Dünya Savaşı ile İmtihanı ( Dr. Nuri Güçtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci Dünya Savaşı nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri Güçtekin)

21/03/2016 - 06:35 Çanakkale Seferberliği: Savaş, Eğitim, Cephe Gerisi (Mustafa Selçuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ÖZEL - Çanakkale Zaferi ve Cevat Paşa (Ahmet Yurttakal)

11/03/2016 - 06:49 Zaferi Kanla Yazan Fındıklılı Mehmet Muzaffer (İsmail Bilgin)

02/03/2016 - 12:48 Kut’ül Amare Zaferi -2 (İsmail Bilgin)

29/02/2016 - 11:29 Kut’ül Amare Zaferi -1 (İsmail Bilgin)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 Çanakkale Şehidi Feyzi Çavuş’un Zevcesi Zehra Hanımın Padişaha Mektubu (Osman Koç)

23/12/2015 - 16:47 Çanakkale Savaşlarında Binbaşı Halis Bey’e Ait Bir Ganimetin Öyküsü (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Zırhlısının Dramı (Cemalettin Yıldız)

06/12/2015 - 20:29 Kut’ülamarenin Türklere Tesliminden Sonra Irak İngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 Ağustos 1915 Conkbayırı Süngü Hücumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Paşanın Osmanlı Devleti’nin 1. Dünya Savaşına girişiyle ilgili görüşlerine dair bir belge

Osmanlı Devleti Umumi Harpte Tarafsız Kalabilir miydi? - Yusuf Akçura (Değerlendirme: Muzaffer Albayrak)

Nazım’ın Dayısı Çanakkale Şehidiydi (Melih Şabanoğlu)

Çanakkale Destanının Ölümsüz Efsaneleri (Osman Koç)

21/10/2015 - 04:02 100 Yıl Sonra İlim Heyeti Çanakkale’de Programı

17/10/2015 - 11:50 Çanakkale Savaşı'nın Kanada'da Bıraktığı İzler (Birol Uzunmehmetoglu)

27/09/2015 - 16:01 1917 Yılında Hicaz Cephesi:Arap İsyanının Yayılması ve Medine’nin Tahliyesi Programı (Yüksel Nizamoğlu)

22/09/2015 - 13:07 III. Kolordu’nun Çanakkale Muharebeleri’ne Hazırlanış Süreci (İsmail Bilgin)

15/09/2015 - 04:28 Kutü-l Amare Kahramanı Halil Kut Paşa (Enes Cifci)

11/08/2015 - 04:07 Türkiye Büyük Savaş a Nasıl Girdi? ( Emre Kızılkaya )

29/07/2015 - 03:30 1915 Gelibolu Harbi Günlüğü- Kazım Şakir (İ. Bahtiyar İstekli)

07/07/2015 - 02:49 Suyu Arayan Adamların Öyküsü - Millete Deva Olmak , Osmanlı Savaş Esirleri, TIP ve Milliyetçilik ( 1914-1939 ) -Yücel Yanıkdağ (Tuncay Yılmazer)

30/06/2015 - 03:55 Tarih, Otobiyografi ve Hakikat Yüzbaşı Torosyan Tartışması ve Türkiye’de Tarih Yazımı (Derleyen: Bülent Somay)

21/06/2015 - 16:34 Türklere Esir Olmak (Doğan Şahin)

23/05/2015 - 04:36 Çanakkale Savaşı

16/05/2015 - 15:30 İtilaf Devletleri Askerlerinin Gözüyle Çanakkale

12/05/2015 - 12:50 Muaveneti Milliye Muhribi Torpito Zabiti Ali Haydar Öztalay (Çimen Yüksel)

09/05/2015 - 08:24 Osmanlılar ve Ermeniler / Bir İsyan ve Karşı Harekâtın Tarihi (Edward J. Erickson)

03/05/2015 - 15:39 Neuve Chapelle’den Gelibolu’ya: Bir Askeri Planın Gelibolu’da Uygulamaya Konulması ( Mustafa Onur Yurdal )

28/04/2015 - 03:52 Cephe Arkadaşı Çanakkale Cephesi

25/04/2015 - 03:07 Çanakkale Müstahkem Mevkii Bataryalarının 25 Nisan 1915 ‘teki Rolü (Bayram Akgün)

24/04/2015 - 15:07 25 Nisan 1915 üzerine Gelibolu’yu Anlamak’ta çıkmış makalelerden seçmeler (Tuncay Yılmazer)

18/04/2015 - 17:10 Çanakkale Şehitleri Listesinde Ezineli Yahya Çavuş’un Adı Yok (Osman Koç)

10/04/2015 - 00:06 Kıyamet Koptuğunda - Hasan Cevdet Bey

03/04/2015 - 01:36 Rusya’daki 90.000 Osmanlı Savaş Esiri ve Sarıkamış Muharebesi (Yücel Yanıkdağ)

27/03/2015 - 17:57 Bir Hikayenin Daha Sonu: Topçamlar Tabyası (Bayram Akgün)

14/03/2015 - 07:57 Düşmana Korku Salan Efsanevi İntepe Topçularından Topçu Üsteğmen Mehmet Ali Bey (Muzaffer Albayrak)

11/03/2015 - 02:38 Seddülbahir’de Yalnız Top-210/40’lık Roon Topu (Bayram Akgün)

01/03/2015 - 13:31 Çanakkale Muharebeleri’nin İdaresi, Komutanlar - Strateji (Ed.: Lokman Erdemir, Kürşat Solak)

24/02/2015 - 17:39 Çanakkale Cephesinde Bir Damla Su İçin- Gelibolu Yarımadasında Jeoloji ve Muharebe İlişkisi ( İsmail Bilgin )

15/02/2015 - 17:55 Hashtag Tarih Dergisi Şubat 2015 Sayısında Kitap Değerlendirme Yazısı

08/02/2015 - 07:11 “Hafız Hakkı Paşanın Sarıkamış Günlüğü” Kitabıyla İlgili Mülahazalar (İsmail Bilgin)

// Bir Asır Sonra Ermeni Tehciri ve Çanakkale Üzerine… 100. Yıl Nasıl Anılmalı? (Tuncay Yılmazer)

23/12/2014 - 08:24 Sarıkamış İhata (Kuşatma) Harekâtı (İsmail Bilgin)

17/12/2014 - 02:24 Kut ül Amare Zaferi (Necmettin Özçelik)

08/12/2014 - 18:22 1. Dünya Harbi

06/12/2014 - 13:44 The Water Diviner – Son Umut Filminin Galasından Notlar… ( Tuncay Yılmazer )

01/12/2014 - 17:22 Cevat Çobanlı Paşa Çanakkale Kahramanı -Ahmet Yurttakal

16/11/2014 - 01:54 Goltz Paşa nın Mirası, Türkiye nin Geleceği – Osmanlı Devletinin 1. Dünya Savaşı na Girişi üzerine ( Tuncay Yılmazer )

10/11/2014 - 04:07 Turkish–Australian Reapprochement In The Light Of The Gallipoli Campaign (Kenan Çelik)