Ku┼čatma ve Esaretin Ad─▒ K├ŤTULAM├éRE Esir Bir ─░ngiliz Subay─▒n An─▒lar─▒ - Edward W.C. Sandes -(Muzaffer Albayrak)

Tarih: 22/08/2017   /   Toplam Yorum 1   / Yazar Ad─▒:      /   Okunma 5620

┬áI. D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda Irak Cephesindeki ─░ngiliz ordusunda istihk├óm subay─▒ olarak g├Ârev yapan Y├╝zba┼č─▒ Edward W.C. SandesÔÇÖin, sava┼č ve esaret hayat─▒n─▒ anlatt─▒─č─▒ hat─▒rat─▒ T├╝rk├žeÔÇÖye terc├╝me edilerek yay─▒nland─▒. SandesÔÇÖin 1919 y─▒l─▒nda esaret d├Ân├╝┼č├╝ LondraÔÇÖda yay─▒nlad─▒─č─▒ In Kut And Capt─▒v─▒ty isimli hat─▒rat─▒, Tuncay Y─▒lmazer taraf─▒ndan ├ževrilerek Ku┼čatma ve Esaretin Ad─▒ K├╗tulam├óre; Esir Bir ─░ngiliz Subay─▒n An─▒lar─▒ ad─▒yla Yeditepe Yay─▒nevi taraf─▒ndan yay─▒nland─▒.


SandesÔÇÖin hat─▒rat─▒ 520 sayfal─▒k hacimli bir eser. T├╝rk├žeye ├ževrilen k─▒sm─▒ K├╗tulam├óre b├Âl├╝m├╝yle s─▒n─▒rland─▒r─▒lm─▒┼č. Yay─▒nevince K├╗tulam├óre ile ilgili bir kitap haz─▒rland─▒─č─▒ndan SandesÔÇÖin hat─▒rat─▒nda esaret hayat─▒n─▒ anlatt─▒─č─▒ b├Âl├╝mler tamamen farkl─▒ bir konu olmas─▒ sebebiyle kitaba dahil edilmemi┼č. SandesÔÇÖin esaret hayat─▒ Haziran 1916ÔÇÖdan Kas─▒m 1917ÔÇÖye kadar YozgatÔÇÖta, bu tarihten sonra bir y─▒l kadar AfyonÔÇÖda ge├žmi┼čtir. Esir de olsa yabanc─▒ bir g├Âzle bu iki ┼čehrin y├╝z y─▒l ├Ânceki durumunun bilhassa yerel tarih ├žal─▒┼čmalar─▒na katk─▒s─▒ olaca─č─▒ a├ž─▒kt─▒r. SandesÔÇÖin ve onun gibi Kastamonu, Yozgat, Afyon, Konya gibi ┼čehirlerde esaret hayat─▒ ya┼čayan subaylar─▒n hat─▒ratlar─▒n─▒n da okuyucusuyla bulu┼čmas─▒ gerekli. ┬á


( Bu makale #tarih dergisi May─▒s 2017 say─▒s─▒nda yay─▒nlanm─▒┼č, yazar─▒n ve edit├Âr├╝n izniyle sitemize konulmu┼čtur. )

 

 

Ku┼čatma ve Esaretin Ad─▒

KÛTULAMÂRE

Esir Bir ─░ngiliz Subay─▒n An─▒lar─▒

Yazan: E.W.C. Sandes

Çeviren: Tuncay Y─▒lmazer

Yay─▒nlayan: Yeditepe Yay─▒nevi

368 sayfa

 

 

I. Dünya Sava┼č─▒’nda Irak Cephesindeki ─░ngiliz ordusunda istihkâm subay─▒ olarak görev yapan Yüzba┼č─▒ Edward W.C. Sandes’in, sava┼č ve esaret hayat─▒n─▒ anlatt─▒─č─▒ hat─▒rat─▒ Türkçe’ye tercüme edilerek yay─▒nland─▒. Sandes’in 1919 y─▒l─▒nda esaret dönü┼čü Londra’da yay─▒nlad─▒─č─▒ In Kut And Capt─▒v─▒ty isimli hat─▒rat─▒, Tuncay Y─▒lmazer taraf─▒ndan çevrilerek Ku┼čatma ve Esaretin Ad─▒ Kûtulamâre; Esir Bir ─░ngiliz Subay─▒n An─▒lar─▒ ad─▒yla Yeditepe Yay─▒nevi taraf─▒ndan yay─▒nland─▒.

I. Dünya Sava┼č─▒’nda Osmanl─▒ ordusunun Çanakkale Zaferinin hemen ard─▒ndan, Irak Cephesinde yine ─░ngilizlere kar┼č─▒ kazanm─▒┼č oldu─ču zafer ve bu zaferle ele geçirilen, ba┼čta tümen komutan─▒ General Townshend olmak üzere 5 general, 481 subay ve 13.300 asker büyük bir yank─▒ yaratm─▒┼čt─▒. Bu olay, Osmanl─▒ ordusu ve müttefikleri için moral kayna─č─▒ ve propaganda malzemesi olarak kullan─▒l─▒rken, ─░ngilizler için de telafisi güç bir prestij kayb─▒ olu┼čturmu┼čtu. ─░ngiliz ordusunun daha önce benzer bir ku┼čatma ve esaret hat─▒ras─▒ vard─▒. 1781 y─▒l─▒nda Yorktown Ku┼čatmas─▒’nda Büyük Britanya ordusu, General George Washington komutas─▒ndaki Amerikan direni┼č kuvvetleri ile Comte de Rochambeau komutas─▒ndaki Frans─▒z kuvvetlerinin olu┼čturdu─ču müttefik orduya kar┼č─▒, General Charles Cornwallis’in teslim olmas─▒ndan beri böyle bir felakete u─čramam─▒┼čt─▒. Kûtulamâre’den sonra benzeri bir teslim II. Dünya Sava┼č─▒ s─▒ras─▒nda 1942’de Singapur’daki ─░ngiliz kuvvetlerinin Japonlara teslim olmas─▒yla ya┼čanacakt─▒. Yorktown’da teslim olan ─░ngiliz askerleri Kut’takinden az idiyse de (8.000) Singapur’da teslim olan ─░ngiliz askerlerinin say─▒s─▒ Kûtulamâre’de esir al─▒nanlar─▒n yakla┼č─▒k be┼č kat─▒yd─▒ (62.000).

Hat─▒rat─▒n sahibi olan Yüzba┼č─▒ Sandes, 1914 y─▒l─▒ Kas─▒m ay─▒ndan itibaren 6. Hint Tümeni içinde Irak cephesinde görev yapm─▒┼čt─▒. ─░stihkâmca olmas─▒ sebebiyle daha çok yol açmak, ordunun geçi┼či için Dicle nehri üzerinde köprü kurmak, gerekti─činde köprüyü sökmek hatta tehlike an─▒nda köprüyü havaya uçurmak gibi görevlerde bulunmu┼čtu. Dicle nehrinin yer yer 300-400 metre geni┼čli─če ula┼čt─▒─č─▒ dü┼čünüldü─čünde köprü kurmak i┼činin zorlu─ču anla┼č─▒labilir.

General Townshend komutas─▒ndaki 6. Hint Tümeni’nin, Ba─čdat’─▒ ele geçirmek hayali son bulup Kûtulamâre’ye kapanmas─▒ üzerine, 4 ay 23 gün sürecek ku┼čatmay─▒ tümenin bir parças─▒ olarak Sandes de bizzat ya┼čam─▒┼čt─▒. ─░stihkâmc─▒ olarak Kut savunmas─▒n─▒n en önemli direnek noktas─▒ olan H─▒deyri Kalesi’nin tahkimi ile siper hatlar─▒ aras─▒nda yap─▒lan blokhavzlar─▒n in┼čas─▒nda önemli hizmetleri olmu┼čtu.

Yüzba┼č─▒ Sandes ve silah arkada┼člar─▒, 7 Aral─▒k 1915’te ku┼čat─▒ld─▒ktan sonra en geç 1,5 ay içinde kurtar─▒lacaklar─▒na kesin gözüyle bak─▒yorlard─▒. Ancak ku┼čatman─▒n uzamas─▒ ve her geçen gün kurtulma ümitlerinin tükenmesini, yiyece─čin tükenmesi izlemi┼č. Kut’taki en büyük sorun yiyecek s─▒k─▒nt─▒s─▒ olmu┼č. Buna s─▒k─▒nt─▒ya çare olarak orduda binek ve nakliye hayvan─▒ olarak kullan─▒lan at ve kat─▒rlar─▒n menüye dahil edilmesini etrafl─▒ca, bazen mizahi üslupla anlatm─▒┼č.

Sandes’in hat─▒rat─▒nda dikkat çeken bir ba┼čka husus, sava┼č─▒n genel anlat─▒m─▒nda pek üzerinde durulmayan, bütün ku┼čatma boyunca ─░ngiliz ordusuyla birlikte kasaba içinde mahsur kalan yakla┼č─▒k 6.000 nüfusa sahip Kûtulamâre’nin yerli Arap ahalisine dair yazd─▒klar─▒. ─░ster istemez kendilerini sava┼č─▒n ortas─▒nda bulan Araplar─▒n, ─░ngilizlere kar┼č─▒ memnuniyetsizliklerini aç─▒kça gösterdi─činden bahsetmekte. Savunma tedbiri olarak yol açmak için evlerinin y─▒k─▒lmas─▒, yiyecek s─▒k─▒nt─▒s─▒na çare olmak için ordu taraf─▒ndan g─▒da maddelerine el konmas─▒ vb. hususlar Arap halk─▒n─▒n nefretini kazanmalar─▒na sebep olmu┼č.

Sandes’in Kûtulamâre’de has─▒m olarak kar┼č─▒lar─▒nda bulunan Türklere kar┼č─▒ önyarg─▒l─▒ ve öfkeli bir yakla┼č─▒m─▒ var. Ne var ki bu olumsuz tavr─▒ yaln─▒zca Türklere kar┼č─▒ de─čil; Araplar─▒, Ermenileri hatta kader birli─či ettikleri, beraber sava┼čt─▒klar─▒ Hintlileri de zaman zaman a┼ča─č─▒lamaktan geri durmuyor. Bu yüzden Sandes’in Türklere kar┼č─▒ olumsuz tavr─▒n─▒n Türk dü┼čmanl─▒─č─▒ndan çok, do─čululara kar┼č─▒ kendini üstün gören bir bat─▒l─▒n─▒n ┼čahsi tavr─▒ olarak görmek yerinde olur. Sandes'e göre Türklerin Avrupa'da yeri yoktur. An─▒lar─▒nda Türkleri her f─▒rsatta ele┼čtirmi┼č, adetleri ile dalga geçmi┼č, tembel ve organizasyon yetenekleri olmad─▒─č─▒n─▒ iddia etmi┼čtir. Bu hususta Yüzba┼č─▒ Sandes sadece Halil Pa┼ča'y─▒ ayr─▒ tutmu┼č. Ona göre Halil Pa┼ča, hem iyi bir asker hem de ┼čövalye ruhlu!

Geçen sene (2016) Kûtulamâre, 100. y─▒ldönümü olmas─▒ sebebiyle birçok etkinlikle yâd edildi. Kûtulamâre Zaferi’nin kamuoyunda fazla bilinmemesinin sebebi unutulmu┼č/unutturulmu┼č olarak takdim edildi. Unutulmu┼čluk, tarihimize kar┼č─▒ genel bir tavr─▒m─▒z oldu─čundan bunu bir tarafa koyarsak, unutturulmu┼č olmas─▒ üzerinde yap─▒lan söylemlere gelelim. Bu konudaki iddialar─▒n bir k─▒sm─▒ yerli kaynakl─▒ unutturma çabalar─▒, di─čer bir k─▒sm─▒ da d─▒┼čar─▒dan yani ─░ngilizlerden gelen rica/talep do─črultusunda unutturulma iddias─▒d─▒r. Bu iddiaya göre, ülkemiz NATO’ya girince ─░ngilizlerin talebi üzerine her y─▒l 29 Nisan’da kutlanan “Kut Bayram─▒” bir daha kutlanmaz olmu┼č, Kûtulamâre Zaferi de hat─▒rlanmaz olmu┼č.

Kûtulamâre Zaferi’nin unutturulmas─▒ için ─░ngilizlerin müdahalede bulundu─čuna inanmak, 1919 y─▒l─▒nda yay─▒nlanan Sandes’in ve benzeri hat─▒ratlar─▒n oldu─čunu görünce oldukça zor. Dilimize çevrilen Sandes’in Kut hat─▒rat─▒ gibi, ─░ngiltere’de -henüz sava┼č devam ederken- 1918 y─▒l─▒ndan itibaren yirmiye yak─▒n hat─▒rat ve ─░ngilizlerin Irak Seferi’nin resmi tarihi yay─▒nlanm─▒┼č. ─░ngilizler bir örtme/unutturma yapacaksa önce kendi ülkelerinde ç─▒kan kitaplardan ba┼člamas─▒ gerekmez miydi diye dü┼čünmeden edemiyor insan.

Sandes’in hat─▒rat─▒ 520 sayfal─▒k hacimli bir eser. Türkçeye çevrilen k─▒sm─▒ Kûtulamâre bölümüyle s─▒n─▒rland─▒r─▒lm─▒┼č. Yay─▒nevince Kûtulamâre ile ilgili bir kitap haz─▒rland─▒─č─▒ndan Sandes’in hat─▒rat─▒nda esaret hayat─▒n─▒ anlatt─▒─č─▒ bölümler tamamen farkl─▒ bir konu olmas─▒ sebebiyle kitaba dahil edilmemi┼č. Sandes’in esaret hayat─▒ Haziran 1916’dan Kas─▒m 1917’ye kadar Yozgat’ta, bu tarihten sonra bir y─▒l kadar Afyon’da geçmi┼čtir. Esir de olsa yabanc─▒ bir gözle bu iki ┼čehrin yüz y─▒l önceki durumunun bilhassa yerel tarih çal─▒┼čmalar─▒na katk─▒s─▒ olaca─č─▒ aç─▒kt─▒r. Sandes’in ve onun gibi Kastamonu, Yozgat, Afyon, Konya gibi ┼čehirlerde esaret hayat─▒ ya┼čayan subaylar─▒n hat─▒ratlar─▒n─▒n da okuyucuyla bulu┼čmas─▒ gerekli.

Sandes’in hat─▒rat─▒; Kûtulamâre ku┼čatmas─▒ ve zaferini, ku┼čat─▒lm─▒┼č bir asker olarak “içeriden” ve kar┼č─▒ taraftan bakarak anlatmas─▒ aç─▒s─▒ndan önemli ve faydal─▒ bir eser.

 (Bu makale #tarih dergisi May─▒s 2017 say─▒s─▒nda yay─▒nlanm─▒┼č, yazar─▒n ve editörün izniyle sitemize konulmu┼čtur.)  


  5620 defa G├Âr├╝nt├╝lendi.

**********************

T├╝m yaz─▒, yorum ve i├žerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yay─▒mlanm─▒┼č olmalar─▒, bu g├Âr├╝┼čleri Tuncay Y─▒lmazer'in benimsedi─či anlam─▒na gelmez. Yorum b├Âl├╝m├╝ ├Âzg├╝r bir tart─▒┼čma ortam─▒ yaratmak i├žin vard─▒r. Ancak sald─▒rgan ve d├╝zeysiz yorumlar yay─▒nlanmayacakt─▒r. E─čer bu siteye ilk kez yorum yaz─▒yorsan─▒z, yorum kurallar─▒na g├Âzatman─▒z─▒ istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

KATEGOR─░DEK─░ D─░─×ER BA┼×LIKLAR

13/04/2019 - 13:38 Who are your heroes of Gallipoli? An exclusive interview with John Gillam, The author of "Turkish Charlie Ryan" (with Yvonne Fletcher ) ( Tuncay Y─▒lmazer )

09/04/2019 - 13:38 Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču ve D├╝nya Sava┼č─▒ - Said Halim Pa┼ča (Fatih Y├╝cel)

23/03/2019 - 13:18 I. D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda ├ťsk├╝dar Mekteb-i Sultan├«si (Nuri G├╝├žtekin)

17/03/2019 - 14:19 18 MART ├ľZEL - 18 Mart Bo─čaz Harbinde M├╝ttefik Filonun Sald─▒r─▒ Plan─▒ ile T├╝rk Savunma D├╝zeni ├ťzerine De─čerlendirmeler (M. Onur Yurdal)

13/03/2019 - 05:59 Orgeneral Cevat ├çobanl─▒ Pa┼čan─▒n Vefat─▒ Ve Cenaze Merasimi (Ahmet Yurttakal)

03/03/2019 - 05:37 Cephe Hatt─▒ Raporlar─▒na G├Âre Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda ┼×ehit T├╝rk Subaylar─▒ (Nuri G├╝├žtekin)

17/12/2018 - 13:03 Sar─▒kam─▒┼č Harek├ót─▒na Taktik Yakla┼č─▒mlar (Dr. B├╝lend ├ľzen)

09/12/2018 - 10:02 Elveda Zeytinda─č─▒ ÔÇô 100.Y─▒l D├Ân├╝m├╝ÔÇÖnde Kud├╝sÔÇÖ├╝n Kayb─▒n─▒ Yeniden De─čerlendirmek (Tuncay Y─▒lmazer)

05/11/2018 - 12:37 Kararg├óh Umumi Foto─čraf├ž─▒s─▒ Burhan Felek ve ├çanakkale (Mustafa Onur Yurdal)

17/10/2018 - 06:09 Troya M├╝zesinde Bir ├çanakkale ┼×ehidiÔÇÖnin Mezar Ta┼č─▒ (Ahmet Yurttakal)

15/09/2018 - 20:54 Mustafa Kemal Atat├╝rk ve Enver Pa┼ča (─░smail Pehlivan)

30/08/2018 - 10:16 ├çanakkale Sava┼č─▒ Sonras─▒nda Mezarl─▒klar ─░le ─░lgili Ortaya ├ç─▒kan Sorunlar Ve Yap─▒lan Tart─▒┼čmalar (Burhan Say─▒l─▒r)

03/07/2018 - 04:23 Ar┼čiv Belgelerinde L├ópseki (1915 - 1922) (H├╝seyin Arabac─▒)

24/05/2018 - 04:02 Yar─▒madaÔÇÖdaki Ate┼čkes: 24 May─▒s 1915 - The Armistice on the Gallipoli Peninsula - 24 May 1915 (Yusuf Ali ├ľzkan)

20/05/2018 - 08:02 ├çanakkale Sava┼č─▒ Siperin Ard─▒ Vatan (G├╝rsel G├Ânc├╝ - ┼×ahin Aldo─čan)

16/05/2018 - 09:33 Payitahtta Nutuklar─▒m : Cemal Pa┼čaÔÇÖy─▒ Y├╝celtme Amac─▒yla Yaz─▒lm─▒┼č Bir Risale (Nevzat Artu├ž)

06/05/2018 - 20:14 Haf─▒z Hakk─▒ Pa┼ča Hayat─▒ Ve Eserleri (Mustafa Birol ├ťlker)

28/04/2018 - 06:41 Mahmut Sabri Bey Ve Sedd├╝lbahir Savunmas─▒n─▒n ─░lk ├ť├ž G├╝n├╝ (Burhan Say─▒l─▒r)

24/04/2018 - 07:03 25 Nisan 1915 Gelibolu Yar─▒madas─▒ ├ç─▒karmalar─▒ ├ťzerine Taktik Yakla┼č─▒mlar (B├╝lend ├ľzen)

18/04/2018 - 10:58 ├çanakkale Sava┼č─▒ Esnas─▒nda ├çekildi─či ─░ddia Edilen Bir Foto─čraf Hakk─▒nda (Erhan ├çif├ži)

13/04/2018 - 05:58 ÔÇťB├╝y├╝k StratejisizlikÔÇŁten Sahadaki Ger├žekliklere, Gazze,Bir├╝ssebi ve Kud├╝sÔÇÖ├╝n Kayb─▒ (B├╝lend ├ľzen)

07/04/2018 - 11:16 18 Mart G├╝n├╝ Dardanos ┼×ehidi Zabit Namzedi Halim Efendi (Ahmet Yurttakal)

04/04/2018 - 06:50 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ nda ─░stanbul a Yap─▒lan Hava Sald─▒r─▒lar─▒ (Emin Kurt - Mesut G├╝venba┼č)

31/03/2018 - 15:41 K─▒sa Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ Tarihi (─░lkin Ba┼čar ├ľzal)

29/03/2018 - 09:02 Bo─čazÔÇÖ─▒n Fedaileri "├çanakkale Bo─čaz─▒ Tahkimatlar─▒ ve ├çanakkale Bo─čaz MuharebeleriÔÇÖnde T├╝rk Top├žusu" adl─▒ kitaplar─▒n tan─▒t─▒m─▒ (Bayram Akg├╝n)

23/03/2018 - 13:22 Verdun Sava┼č─▒ (─░lkin Ba┼čar ├ľzal)

20/03/2018 - 17:57 LondraÔÇÖn─▒n Sava┼č Planlar─▒: 1906 Taba Krizi Ve ├çanakkale (Yusuf Ali ├ľzkan)

17/03/2018 - 04:39 18 Mart ├ľzel - ├çanakkale Bo─čaz─▒ Savunmas─▒nda Kullan─▒lan 240/35ÔÇÖlik Alman Krupp K─▒y─▒ Topunun Teknik ├ľzellikleri (Bayram Akg├╝n)

12/03/2018 - 11:23 Uydurmadan Ger├že─če- ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda Bulutlar ─░├žerisinde Kayboldu─ču ─░ddia Edilen Norfolk Taburu (Tuncay Y─▒lmazer)

25/02/2018 - 13:09 Yi─čitler Harman─▒ Yozgad Mekteb-i Sultanisi -Yozgat Lisesi- (Osman Karaca)

19/02/2018 - 09:19 ├çanakkale Sava┼čÔÇÖ─▒ndan Yadigar Kalan Gazi Toplar Nerede?- B├Âl├╝m 2 (Bayram Akg├╝n)

11/02/2018 - 12:02 ├çanakkale Sava┼čÔÇÖ─▒ndan Yadigar Kalan Gazi Toplar Nerede?- B├Âl├╝m 1 (Bayram Akg├╝n)

05/02/2018 - 05:38 ─░ngilizlerin 1915 Y─▒l─▒ Strateji De─či┼čikli─či: ├çanakkale, ─░ngiliz Karar Vericiler ─░├žin Bir Se├ženek Haline Nas─▒l Geldi? (Yusuf Ali ├Âzkan)

30/01/2018 - 08:02 Medine M├╝dafaas─▒ ve Fahreddin Pa┼ča (S├╝leyman Beyo─člu)

20/01/2018 - 10:18 D├╝┼čman ├çanakkaleÔÇÖyi Ge├žecek Olursa (Do├ž.Dr. Mesut Uyar)

13/01/2018 - 11:19 Amiral CardenÔÇÖin ├çanakkale Bo─čaz─▒ Sald─▒r─▒ Plan─▒ ├ťzerine Bir De─čerlendirme ( Bayram Akg├╝n)

17/12/2017 - 12:41 Gelibolu Yar─▒madas─▒nda Kaybolan ┼×ehitlik ve An─▒tlar (Mustafa Onur Yurdal)

08/12/2017 - 19:02 Tarih dergilerinde Kud├╝s 100.Y─▒l Dosyalar─▒

04/12/2017 - 12:16 Topyekûn Harp Erich von Ludendorff, Erhan Çifci (ed.), Çev. Aynur Onur Çifci-Erhan Çifci (Zafer Efe)

22/11/2017 - 03:49 ├ť├ž Mermi ─░le Bir Defter - ├çanakkaleÔÇÖde Yedek Subay Bir M├╝hendisin Hikayesi (Mustafa Onur Yurdal)

07/11/2017 - 18:30 Pomaklar─▒n ├çanakkale A─č─▒d─▒ - Pesna (├ľmer Arslan)

30/10/2017 - 18:41 25 Nisan 1915, Ar─▒burnu Anzak ├ç─▒karmas─▒nda 57.AlayÔÇÖ─▒n Conkbay─▒r─▒ÔÇÖna ─░ntikali ÔÇô Yeniden De─čerlendirme ( M. ┼×ahin Aldo─čan )

17/10/2017 - 11:31 Prof. Dr. Christopher Bell'in yeni eseri Churchill and the Dardanelles ├╝zerinden bir inceleme: Churchill ├çanakkale Sava┼člar─▒n─▒n tek sorumlusu mudur?

09/09/2017 - 05:40 Florence NightingaleÔÇÖin Eli AnadoluÔÇÖya da De─čmi┼čti-K─▒r─▒m Sava┼č─▒ndan Unutulan ─░lk Prefabrik Hastane: Erenk├Ây (Renkioi) (Mustafa Onur Yurdal)

22/08/2017 - 07:18 Ku┼čatma ve Esaretin Ad─▒ K├ŤTULAM├éRE Esir Bir ─░ngiliz Subay─▒n An─▒lar─▒ - Edward W.C. Sandes -(Muzaffer Albayrak)

09/08/2017 - 18:07 19. T├╝men Kurmay Ba┼čkan─▒ ─░zzettin ├çal─▒┼člarÔÇÖ─▒n ├çe┼čitli Konferans ve Yay─▒nlar─▒nda Conkbay─▒r─▒ S├╝ng├╝ Taarruzu (Melike Bayrak-Mustafa Onur Yurdal)

27/07/2017 - 13:33 ├çanakkaleÔÇÖnin FilistinÔÇÖdeki Yans─▒mas─▒ 2.B├Âl├╝m-2.Gazze Muharebesi(Tuncay Y─▒lmazer )

11/07/2017 - 10:07 ├çanakkaleÔÇÖnin FilistinÔÇÖdeki Yans─▒mas─▒-Gazze Muharebeleri(1.B├Âl├╝m)(Tuncay Y─▒lmazer)

22/05/2017 - 05:29 M├╝stahkem Mevkii nin Anafartalardaki Sesi-K├╝├ž├╝k Anafartalar Toplar─▒(Bayram Akg├╝n)

09/05/2017 - 08:12 K├╗tulam├óre Ku┼čatmas─▒ÔÇÖndan Esarete Y├╝zba┼č─▒ SandesÔÇÖin Hat─▒ralar─▒ - ├çev. Tuncay Y─▒lmazer

02/05/2017 - 11:45 ─░zmir-Bay─▒nd─▒r ─░l├žesinden ├çanakkale Harbine Kat─▒lanlar (Necat ├çetin)

28/04/2017 - 08:49 Kûtulamâre Zaferi 1916(Muzaffer Albayrak,Vahdettin Engin)

23/04/2017 - 21:24 T├╝rk OrdusuÔÇÖnda K├╝nye Uygulamas─▒na ─░li┼čkin ─░lk Giri┼čimler ve ─░lk K├╝nyelerle ─░lgili K─▒sa Bilgiler (The First Attempts On The Use Of Identity Tags In Turkish Army And Information About The Early Identity Tags) (Burhan SAYILIR)

13/04/2017 - 05:43 ├çanakkale Sava┼č─▒, Kara Savunmas─▒ ─░├žin M├╝stahkem Mevkii Top Deste─či (Bayram Akg├╝n)

07/04/2017 - 14:30 Çanakkale Muharebelerinde İdari ve Lojistik Faaliyetler (Ayhan Candan)

06/04/2017 - 19:17 Kabata┼č Erkek Lisesi 1.B├╝y├╝te├ž Tarih ├ľ─črenci Sempozyumu (8-9 Nisan 2017)

04/04/2017 - 21:12 Resmi Belgelere (N├╝fus ├ľl├╝m-Genelkurmay-Kay─▒ts─▒z ├ľl├╝m Defterleri) G├Âre ─░zmir - Beyda─č ┼×ehitleri (Necat ├çetin-A.Levent Ertekin)

31/03/2017 - 07:25 ├çanakkale nin ┼×ehit Kalemleri (─░smail Sabah)

27/03/2017 - 19:43 ├çanakkale M├╝stahkem MevkiiÔÇÖye Ba─čl─▒ Top Mermisi ├çe┼čitleri (Bayram Akg├╝n)

25/03/2017 - 20:58 GeliboluyuAnlamak ├ľzel- 100. Y─▒l─▒nda Gazze Muharebeleri Kahramanlar─▒n─▒ An─▒yoruz (Tuncay Y─▒lmazer)

17/03/2017 - 21:15 18 Mart ├ľzel Makalesi - Ya┼čayanlar─▒n A─čz─▒ndan 18 Mart Bo─čaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Foto─črafla ├çanakkale Bo─čaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebelerinde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 ├çanakkale ZaferiÔÇÖnden Mescid-i NebeviÔÇÖye Enver Pa┼čaÔÇÖn─▒n 1916 Filistin-Hicaz ziyareti(Tuncay Y─▒lmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunmas─▒ Bir Kararg├óh ├çal─▒┼čmas─▒ - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 ─░kinci Kirte Muharebesi (6-8 May─▒s 1915 Taarruzlar─▒) (Y├╝cel ├ľzkorucu)

31/01/2017 - 12:29 T├╝rk Bo─čazlar─▒ Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanl─▒ Bir Mendil Hikayesi (├ľmer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde G├Ân├╝ll├╝ Kahramanlar Osmanc─▒k Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aral─▒k-Ocak Say─▒s─▒nda 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Y─▒lmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birle┼čik Harekat Tecr├╝besi Olarak Cihan Harbinde T├╝rk-Alman Askeri ─░ttifak─▒ (G├╝ltekin Y─▒ld─▒z)

02/12/2016 - 20:23 ├çanakkale Kara Muharebelerinde A─č─▒l Dere (┼×aban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 ├çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (┼×aban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (O─čuz ├çetino─člu)

03/07/2016 - 14:42 ├çanakkaleÔÇÖden 100. Y─▒l─▒nda SommeÔÇÖa:Bir Sava┼č, ─░ki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.D├╝nya Sava┼č─▒ nda ┼×ii Ulemas─▒n─▒n Cihat Fetvalar─▒ ├çer├ževesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kut├╝lamare- Yarbay Mehmed Re┼čid Bey in G├╝nl├╝─č├╝ (─░. Bahtiyar ─░stekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin ├çanakkale Muharebelerinde Sa─čl─▒k Alan─▒ndaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanl─▒ Kurmay Subay─▒- Irakl─▒ K├╝rt Devlet Adam─▒, Mehmet Emin Zeki Bey in Ya┼čam ├ľyk├╝s├╝ (Tuncay Y─▒lmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Sava┼č 1915-1916 Kut├╝lAmare ÔÇô Nikolas Gardner ( Tuncay Y─▒lmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒n─▒n ─░slam D├╝nyas─▒na Etkileri (Y├╝ksel Nizamo─člu)

30/04/2016 - 19:20 ├çanakkale Sava┼č─▒: Bir Siyasi M├╝cadele Alan─▒ (├ľzg├╝r ├ľzt├╝rk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak ├ç─▒karmas─▒ ─░lk Saatleri ÔÇô Daha Erken M├╝dahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekat─▒ - K├╗tulAmare bir zafer midir? ( Tuncay Y─▒lmazer )

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 E─čitimli Neslin Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ ile ─░mtihan─▒ ( Dr. Nuri G├╝├žtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri G├╝├žtekin)

21/03/2016 - 06:35 ├çanakkale Seferberli─či: Sava┼č, E─čitim, Cephe Gerisi (Mustafa Sel├žuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ├ľZEL - ├çanakkale Zaferi ve Cevat Pa┼ča (Ahmet Yurttakal)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 ├çanakkale ┼×ehidi Feyzi ├çavu┼čÔÇÖun Zevcesi Zehra Han─▒m─▒n Padi┼čaha Mektubu (Osman Ko├ž)

23/12/2015 - 16:47 ├çanakkale Sava┼člar─▒nda Binba┼č─▒ Halis BeyÔÇÖe Ait Bir Ganimetin ├ľyk├╝s├╝ (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Z─▒rhl─▒s─▒n─▒n Dram─▒ (Cemalettin Y─▒ld─▒z)

06/12/2015 - 20:29 KutÔÇÖ├╝lamarenin T├╝rklere Tesliminden Sonra Irak ─░ngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 A─čustos 1915 Conkbay─▒r─▒ S├╝ng├╝ H├╝cumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Pa┼čan─▒n Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin 1. D├╝nya Sava┼č─▒na giri┼čiyle ilgili g├Âr├╝┼člerine dair bir belge

Osmanl─▒ Devleti Umumi Harpte Tarafs─▒z Kalabilir miydi? - Yusuf Ak├žura (De─čerlendirme: Muzaffer Albayrak)