├çanakkale ZaferiÔÇÖnden Mescid-i NebeviÔÇÖye Enver Pa┼čaÔÇÖn─▒n 1916 Filistin-Hicaz ziyareti(Tuncay Y─▒lmazer)

Tarih: 07/03/2017   /   Toplam Yorum 1   / Yazar Ad─▒:      /   Okunma 7123

Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ d├Ânemi Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču'nun kudretli Harbiye Naz─▒r─▒ Enver Pa┼ča , sava┼č boyunca hem cepheyi denetlemek hem de komuta kademesinin sorunlar─▒n─▒ yerinde dinlemek i├žin ├Âzellikle 1916- 1917 y─▒llar─▒nda Filistin, Irak ve Avrupa cepheleri gibi Anadolu d─▒┼č─▒ndaki cephelere ziyaretler ger├žekle┼čtirmi┼čti. Bunlar─▒n en ├Ânemlilerinden biri 12 ┼×ubat 1916ÔÇÖdan itibaren ─░stanbulÔÇÖdan ba┼člay─▒p 4.Ordu m─▒nt─▒kalar─▒n─▒ denetlemeyi ama├žlayan gezisidir. Enver Pa┼čaÔÇÖy─▒ 4.Ordu Komutan─▒ Cemal Pa┼ča Pozant─▒ÔÇÖda kar┼č─▒lam─▒┼č, gezinin sonuna kadar da e┼člik etmi┼čti. Nefer kaputu giydi─či, son derece m├╝tevaz─▒ oldu─ču belirtilen Enver Pa┼čaÔÇÖn─▒n 1916 y─▒l─▒ ┼×ubat ve Mart aylar─▒nda yapt─▒─č─▒ MedineÔÇÖye kadar uzanan seyahati parlak, debdebeli ve muzafferane olmu┼čtu.
Gezi 9 Mart 1916ÔÇÖda sona ermi┼čti. G├Âr├╝len o ki; Enver Pa┼ča ├çanakkale ZaferiÔÇÖni Osmanl─▒ vatanda┼č─▒ Araplarla birlikte anmay─▒ ama├žlam─▒┼č, sembolik anlamda zaferi MedineÔÇÖyle payla┼čmak istemi┼čti. Ancak bunun ├žok etkili olmad─▒─č─▒ birka├ž sene i├žerisinde anla┼č─▒lacakt─▒. (T.Y)
Bu makalenin bir b├Âl├╝m├╝ Atlas Tarih dergisi Aral─▒k 2016 say─▒s─▒nda yay─▒nlanm─▒┼č, edit├Âryel izinle sitemize konulmu┼čtur.

 

 

Summary: From Gallipoli to Prophet's Tomb, Ottoman War Minister Enver Pasa's Jarusalem-Medina visit   (Tuncay Y─▒lmazer)

Ottoman War Ministry Enver Pa┼ča made a several frontline visits during the first world war. No doubt that, his one of the most important trip which began on 12 February 1916 and ended on 9 March 1916 was Damascus-Jarusalem-Medina voyage. Ali Fuat (Erden) , Ottoman 4.Army staff officer likened him to Selahaddin Eyyubi, Muslim commander who fought with crusaders.Ottoman 4.Army commander Cemal Pasa met Enver Pasa  at Pozant─▒ and accompanied him until the end of the visit. Enver Pasa's main aim was to control Palestine front, to exchange his view with Arab notables and stressed Gallipoli victory's importance in Ottoman-Arab provinces. He planned to visit Islam Prophet's tomb at Medina so as to give strong message to Muslims who lived under the Entente's rule. His visit to main Arab cities draw considerable interest by Arab notables, intellectuals as well as ordinary people. Many parties organised for him. Enver Pasa describes as “Dardanelles Hero” , the poets about Enver Pasa's courages were read loudly. Some Arab clerics, intellectuals, journalist delivered speech stressing he was the only commander and the leader to raise Muslim world. Some interesting meals were offered him at dinner parties such as Dardanelles kebab, Suvla soap, Helles fish. Some witnesses observed that Enver Pasa was very moved while he was visiting Islam Prophet's tomb at Medina. Emir Faisal, who was a chief organizer of the Arab revolt later, met Turkish delegation and give them his father's Mekka Emir, Sherif Huseyin bin Ali's gift. Taking into account all of later developments in Ottoman Arab countries during the WW1, in particular 1917-1918 , it seems that Ottoman War Minister's plans fizzled out.   

................

 

 

 

 

 Enver Pa┼ča , büyük serdar ve hükümdar Selahaddin Eyyübi’nin Haçl─▒lar─▒n a─č─▒r silahlanm─▒┼č , s─▒caktan bunalm─▒┼č z─▒rhl─▒ ┼čövalyelerini hafif süvarileriyle kas─▒rga gibi bast─▒rarak ba┼čtan ba┼ča k─▒l─▒çtan geçirdi─či Taberiya civar─▒ndaki Hatteyn ovas─▒ndan geçerken, ─░slam harp tarihinin en kanl─▒ muharebelerinden birinin hayalleri ve hayaletleri Çanakkale galibini kar┼č─▒lad─▒lar.(Ali Fuat Erden, 4.Ordu Kr.Ba┼čk.)

 Birinci Dünya Sava┼č─▒ dönemi Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču'nun kudretli Harbiye Naz─▒r─▒ Enver Pa┼ča , sava┼č boyunca hem cepheyi denetlemek hem de komuta kademesinin sorunlar─▒n─▒ yerinde dinlemek için özellikle 1916- 1917 y─▒llar─▒nda Filistin, Irak ve Avrupa cepheleri gibi Anadolu d─▒┼č─▒ndaki cephelere ziyaretler gerçekle┼čtirmi┼čti. Bunlar─▒n en önemlilerinden biri 12 ┼×ubat 1916’dan itibaren ─░stanbul’dan ba┼člay─▒p 4.Ordu m─▒nt─▒kalar─▒n─▒ denetlemeyi amaçlayan gezisidir. Enver Pa┼ča’y─▒  4.Ordu Komutan─▒ Cemal Pa┼ča Pozant─▒’da kar┼č─▒lam─▒┼č, gezinin sonuna kadar da e┼člik etmi┼čti. Nefer kaputu giydi─či, son derece mütevaz─▒ oldu─ču belirtilen Enver Pa┼ča’n─▒n 1916 y─▒l─▒ ┼×ubat ve Mart aylar─▒nda yapt─▒─č─▒ Medine’ye kadar uzanan seyahati parlak, debdebeli ve muzafferane olmu┼čtu. Cemal Pa┼ča’n─▒n kurmay─▒ Ali Fuat (Erden) hat─▒ralar─▒nda ┼čöyle yazar: “Enver’in hayat─▒n─▒n doruk noktas─▒ ─░ngilizlerin Geliboluyu tahliye etmesi ve Çanakkale Zaferi’ni izleyen Peygamberin kabrini ziyaretidir. Ondan sonra Enver’in y─▒ld─▒z─▒ KûtulAmare’ye, Galiçya’ya, Romanya’ya, Gazze’lere, ┼×eria’lara ra─čmen giderek alçalacakt─▒.” 

 

Harbiye Naz─▒r─▒ Mersin’den ba┼člayarak Gazze’ye kadar dokuzyüz kilometre uzunlu─čundaki sahili, müstahkem hatlar─▒, Suriye ve Filistin’deki bütün bo─čaz ve geçitleri , Toroslardan Sina çölüne kadar menzil hatlar─▒n─▒ ve menzil tesislerini tefti┼č etmi┼čti. Cemal Pa┼ča'n─▒n en büyük destekçilerinden gazeteci Kürt Muhammed Ali kitab─▒nda ziyareti ayr─▒nt─▒lar─▒yla anlat─▒r, okunan yüzlerce kasideden örnekler verir. (Enver Pa┼ča’n─▒n Ortado─ču Seyahati -Do─ču Kütüphanesi Yay─▒nlar─▒,─░st,2007 ) Enver Pa┼ča’n─▒n Cemal Pa┼ča ile Beyrut ve ┼×am ve Kudüs’te de kat─▒ld─▒─č─▒ davetlerde Anafartalar çorbas─▒, Seddülbahir bal─▒─č─▒, Dardanelles kebab─▒ gibi Çanakkale'yi sembolize eden isimler ta┼č─▒yan yiyecekler ikram ediliyor, ad─▒na yaz─▒lm─▒┼č bir hayli abart─▒l─▒ övgüler içeren kasideler söyleniyor, Çanakkale kahraman─▒ oldu─ču özellikle vurgulan─▒yordu. Enver Pa┼ča'n─▒n geldi─čini ö─črenen halk yollara dökülmü┼č, sevgi gösterilerinde bulunmu┼čtu.

 Tehdit alt─▒nda iken Hellespont’ta , sen nöbet oldun,

Ve parçalanm─▒┼č dü┼čman mücadeleden geri çekildi. 

Ve ┼ča┼čm─▒┼č kainat Çanakkale’den övdü,

Yenilemez yetene─čini ve cesur askerlerini… 

┼×am Belediye Ba┼čkan─▒ Ali R─▒za Rikabi Pa┼ča sömürgeci güçleri ele┼čtiriyor, Enver ve Cemal Pa┼ča ikilisinin ümmeti ve vatan─▒ dü┼čmanlardan kurtarmak, dü┼čtü─čü zelil durumdan izzetli ve yüce bir konuma tekrar kavu┼čturmak konusunda ittifak ettiklerini söylüyordu. Çok de─čil 2,5 y─▒l kadar sonra ─░ngilizler ┼×am’a girerken Ali R─▒za Pa┼ča saf de─či┼čtirmekle suçlanacak ve hainlik etti─či belirtilecektir. 

Enver Pa┼ča tüm dinler aç─▒s─▒ndan kutsal yerlerle dolu, bir çok tarihi olaya tan─▒kl─▒k etmi┼č Filistin topraklar─▒nda gezerken önemli yerleri ziyaret etmekten de geri kalmayacakt─▒. Hz. Davud ve Hz. ─░sa’n─▒n do─čdu─ču Beytüllahim, Hz. ─░brahim’in türbesinin oldu─ču El Halil gibi. Süvey┼č kanal─▒’na yakla┼č─▒k 150 km uzakl─▒ktaki Bir-i Hasana’ya kadar gitmi┼čti. Pa┼ča daha sonra Amman’a geçmi┼č, Medine ziyareti için de o s─▒rada ┼×am’da bulunan ┼×erif Hüseyin’in o─člu Emir Faysal’─▒ da davet etmi┼čti. Medine’yi ziyaret edecek ekibin içerisinde ayn─▒ zamanda Mevlevi Alay─▒ Komutan─▒ Veled Çelebi (─░zbudak) ,┼×am, Halep, Beyrut müftüleri , ┼×am nakibüle┼čraf─▒ da vard─▒.  Ali Fuat Erden’in de alt─▒n─▒ çizdi─či gibi, Enver Pa┼ča Medine-i Münevvereyi tefti┼če de─čil Ravza-i Mutahhara’y─▒ ziyarete , tazimlerini, taatlerini sunmaya ; Çanakkale’de dü┼čman ordular─▒ ve donanmalar─▒ ma─člup olduklar─▒ndan dolay─▒ ┼čükranlar , minnetler arz etmeye gidecekti. Enver Pa┼ča’n─▒n y─▒ld─▒r─▒m tefti┼či Medine’de gayet a─č─▒r bir sayg─▒ yürüyü┼čüne dönü┼čmü┼čtü. Mescid-i Nebevi de, peygamberin huzurunda adeta kendinden geçmi┼č , hüngür hüngür a─čl─▒yordu.

Cemal Pa┼ča’n─▒n karargâh subaylar─▒ndan Falih R─▒fk─▒ (Atay)’da Medine’ye giden Enver Pa┼ča’n─▒n maiyetindedir. Suriye-Filistin Cephesi hat─▒ralar─▒n─▒ anlatt─▒─č─▒ ünlü eseri Zeytinda─č─▒’nda bu geziden pek etkilenmi┼č görünmemektedir. Enver Pa┼ča’n─▒n Ermeni garsonunun Medine’den önce trenden indirildi─čini yazar. Medine ziyareti anlat─▒m─▒ bir hayli farkl─▒, duygusall─▒ktan uzakt─▒r ve Medine halk─▒n─▒ bir hayli a┼ča─č─▒lay─▒c─▒ ifadelerle, dilencilik ve pislikle suçlar. Cemal Pa┼ča’n─▒n Enver Pa┼ča'y─▒ gördü─čü ilgi nedeniyle k─▒skand─▒─č─▒n─▒ belirtir.

Medine ziyaretinin en ilginç yönlerinden birisi de çok de─čil sadece 3 ay sonra isyan bayra─č─▒ açacak ┼×erif Hüseyin’in o─člu Faysal vas─▒tas─▒yla birer alt─▒n k─▒l─▒ç hediye edilmesi, Enver Pa┼ča’da bu jeste  alt─▒n ve gümü┼č imtiyaz madalyas─▒yla kar┼č─▒l─▒k vermesiydi. Emir Faysal, Enver ve Cemal Pa┼čalar ayr─▒ca Hicaz kuvvetlerinin Arap gönüllülerini de denetlemi┼člerdi. Enver Pa┼ča  “-Hepsi cihad gönüllüleri midir? diye sormu┼čtu.

“-Evet”

“-Müminlerin dü┼čmanlar─▒na kar┼č─▒ ölümüne kadar sava┼čmak m─▒ istiyorlar?”

Emir Faysal “Evet” ten sonra “müminler” k─▒sm─▒n─▒ atlayarak  cevap verecekti. Bu iyi niyet gösterilerine ra─čmen Emir Faysal’a yan─▒ndaki mücahitlerinden Enver Pa┼ča ve ekibini öldürme teklifi gelmi┼č, Faysal ┼čimdi s─▒ras─▒ olmad─▒─č─▒n─▒ belirterek bu teklifi reddetmi┼č, daha aç─▒k bir ifadeyle birkaç ay sonra isyan edece─či Enver ve Cemal Pa┼čalar─▒n hayat─▒n─▒ kurtarm─▒┼čt─▒. Bu olay Hicaz isyan─▒n─▒n zihinlerde çoktan ba┼člad─▒─č─▒n─▒n göstergesiydi. 

Gezi 9 Mart 1916’da sona ermi┼čti. Görülen o ki; Enver Pa┼ča Çanakkale Zaferi’ni Osmanl─▒ vatanda┼č─▒ Araplarla birlikte anmay─▒ amaçlam─▒┼č, sembolik anlamda zaferi Medine’yle payla┼čmak istemi┼čti. Ancak bunun çok etkili olmad─▒─č─▒ birkaç sene içerisinde anla┼č─▒lacakt─▒. 

 * Bu makalenin bir bölümü Atlas Tarih dergisi Aral─▒k 2016 say─▒s─▒nda yay─▒nlanm─▒┼č, editöryel izinle sitemize konulmu┼čtur. 


  7123 defa G├Âr├╝nt├╝lendi.

**********************

T├╝m yaz─▒, yorum ve i├žerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yay─▒mlanm─▒┼č olmalar─▒, bu g├Âr├╝┼čleri Tuncay Y─▒lmazer'in benimsedi─či anlam─▒na gelmez. Yorum b├Âl├╝m├╝ ├Âzg├╝r bir tart─▒┼čma ortam─▒ yaratmak i├žin vard─▒r. Ancak sald─▒rgan ve d├╝zeysiz yorumlar yay─▒nlanmayacakt─▒r. E─čer bu siteye ilk kez yorum yaz─▒yorsan─▒z, yorum kurallar─▒na g├Âzatman─▒z─▒ istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

KATEGOR─░DEK─░ D─░─×ER BA┼×LIKLAR

13/04/2019 - 13:38 Who are your heroes of Gallipoli? An exclusive interview with John Gillam, The author of "Turkish Charlie Ryan" (with Yvonne Fletcher ) ( Tuncay Y─▒lmazer )

09/04/2019 - 13:38 Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču ve D├╝nya Sava┼č─▒ - Said Halim Pa┼ča (Fatih Y├╝cel)

23/03/2019 - 13:18 I. D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda ├ťsk├╝dar Mekteb-i Sultan├«si (Nuri G├╝├žtekin)

17/03/2019 - 14:19 18 MART ├ľZEL - 18 Mart Bo─čaz Harbinde M├╝ttefik Filonun Sald─▒r─▒ Plan─▒ ile T├╝rk Savunma D├╝zeni ├ťzerine De─čerlendirmeler (M. Onur Yurdal)

13/03/2019 - 05:59 Orgeneral Cevat ├çobanl─▒ Pa┼čan─▒n Vefat─▒ Ve Cenaze Merasimi (Ahmet Yurttakal)

03/03/2019 - 05:37 Cephe Hatt─▒ Raporlar─▒na G├Âre Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda ┼×ehit T├╝rk Subaylar─▒ (Nuri G├╝├žtekin)

17/12/2018 - 13:03 Sar─▒kam─▒┼č Harek├ót─▒na Taktik Yakla┼č─▒mlar (Dr. B├╝lend ├ľzen)

09/12/2018 - 10:02 Elveda Zeytinda─č─▒ ÔÇô 100.Y─▒l D├Ân├╝m├╝ÔÇÖnde Kud├╝sÔÇÖ├╝n Kayb─▒n─▒ Yeniden De─čerlendirmek (Tuncay Y─▒lmazer)

05/11/2018 - 12:37 Kararg├óh Umumi Foto─čraf├ž─▒s─▒ Burhan Felek ve ├çanakkale (Mustafa Onur Yurdal)

17/10/2018 - 06:09 Troya M├╝zesinde Bir ├çanakkale ┼×ehidiÔÇÖnin Mezar Ta┼č─▒ (Ahmet Yurttakal)

15/09/2018 - 20:54 Mustafa Kemal Atat├╝rk ve Enver Pa┼ča (─░smail Pehlivan)

30/08/2018 - 10:16 ├çanakkale Sava┼č─▒ Sonras─▒nda Mezarl─▒klar ─░le ─░lgili Ortaya ├ç─▒kan Sorunlar Ve Yap─▒lan Tart─▒┼čmalar (Burhan Say─▒l─▒r)

03/07/2018 - 04:23 Ar┼čiv Belgelerinde L├ópseki (1915 - 1922) (H├╝seyin Arabac─▒)

24/05/2018 - 04:02 Yar─▒madaÔÇÖdaki Ate┼čkes: 24 May─▒s 1915 - The Armistice on the Gallipoli Peninsula - 24 May 1915 (Yusuf Ali ├ľzkan)

20/05/2018 - 08:02 ├çanakkale Sava┼č─▒ Siperin Ard─▒ Vatan (G├╝rsel G├Ânc├╝ - ┼×ahin Aldo─čan)

16/05/2018 - 09:33 Payitahtta Nutuklar─▒m : Cemal Pa┼čaÔÇÖy─▒ Y├╝celtme Amac─▒yla Yaz─▒lm─▒┼č Bir Risale (Nevzat Artu├ž)

06/05/2018 - 20:14 Haf─▒z Hakk─▒ Pa┼ča Hayat─▒ Ve Eserleri (Mustafa Birol ├ťlker)

28/04/2018 - 06:41 Mahmut Sabri Bey Ve Sedd├╝lbahir Savunmas─▒n─▒n ─░lk ├ť├ž G├╝n├╝ (Burhan Say─▒l─▒r)

24/04/2018 - 07:03 25 Nisan 1915 Gelibolu Yar─▒madas─▒ ├ç─▒karmalar─▒ ├ťzerine Taktik Yakla┼č─▒mlar (B├╝lend ├ľzen)

18/04/2018 - 10:58 ├çanakkale Sava┼č─▒ Esnas─▒nda ├çekildi─či ─░ddia Edilen Bir Foto─čraf Hakk─▒nda (Erhan ├çif├ži)

13/04/2018 - 05:58 ÔÇťB├╝y├╝k StratejisizlikÔÇŁten Sahadaki Ger├žekliklere, Gazze,Bir├╝ssebi ve Kud├╝sÔÇÖ├╝n Kayb─▒ (B├╝lend ├ľzen)

07/04/2018 - 11:16 18 Mart G├╝n├╝ Dardanos ┼×ehidi Zabit Namzedi Halim Efendi (Ahmet Yurttakal)

04/04/2018 - 06:50 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ nda ─░stanbul a Yap─▒lan Hava Sald─▒r─▒lar─▒ (Emin Kurt - Mesut G├╝venba┼č)

31/03/2018 - 15:41 K─▒sa Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ Tarihi (─░lkin Ba┼čar ├ľzal)

29/03/2018 - 09:02 Bo─čazÔÇÖ─▒n Fedaileri "├çanakkale Bo─čaz─▒ Tahkimatlar─▒ ve ├çanakkale Bo─čaz MuharebeleriÔÇÖnde T├╝rk Top├žusu" adl─▒ kitaplar─▒n tan─▒t─▒m─▒ (Bayram Akg├╝n)

23/03/2018 - 13:22 Verdun Sava┼č─▒ (─░lkin Ba┼čar ├ľzal)

20/03/2018 - 17:57 LondraÔÇÖn─▒n Sava┼č Planlar─▒: 1906 Taba Krizi Ve ├çanakkale (Yusuf Ali ├ľzkan)

17/03/2018 - 04:39 18 Mart ├ľzel - ├çanakkale Bo─čaz─▒ Savunmas─▒nda Kullan─▒lan 240/35ÔÇÖlik Alman Krupp K─▒y─▒ Topunun Teknik ├ľzellikleri (Bayram Akg├╝n)

12/03/2018 - 11:23 Uydurmadan Ger├že─če- ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda Bulutlar ─░├žerisinde Kayboldu─ču ─░ddia Edilen Norfolk Taburu (Tuncay Y─▒lmazer)

25/02/2018 - 13:09 Yi─čitler Harman─▒ Yozgad Mekteb-i Sultanisi -Yozgat Lisesi- (Osman Karaca)

19/02/2018 - 09:19 ├çanakkale Sava┼čÔÇÖ─▒ndan Yadigar Kalan Gazi Toplar Nerede?- B├Âl├╝m 2 (Bayram Akg├╝n)

11/02/2018 - 12:02 ├çanakkale Sava┼čÔÇÖ─▒ndan Yadigar Kalan Gazi Toplar Nerede?- B├Âl├╝m 1 (Bayram Akg├╝n)

05/02/2018 - 05:38 ─░ngilizlerin 1915 Y─▒l─▒ Strateji De─či┼čikli─či: ├çanakkale, ─░ngiliz Karar Vericiler ─░├žin Bir Se├ženek Haline Nas─▒l Geldi? (Yusuf Ali ├Âzkan)

30/01/2018 - 08:02 Medine M├╝dafaas─▒ ve Fahreddin Pa┼ča (S├╝leyman Beyo─člu)

20/01/2018 - 10:18 D├╝┼čman ├çanakkaleÔÇÖyi Ge├žecek Olursa (Do├ž.Dr. Mesut Uyar)

13/01/2018 - 11:19 Amiral CardenÔÇÖin ├çanakkale Bo─čaz─▒ Sald─▒r─▒ Plan─▒ ├ťzerine Bir De─čerlendirme ( Bayram Akg├╝n)

17/12/2017 - 12:41 Gelibolu Yar─▒madas─▒nda Kaybolan ┼×ehitlik ve An─▒tlar (Mustafa Onur Yurdal)

08/12/2017 - 19:02 Tarih dergilerinde Kud├╝s 100.Y─▒l Dosyalar─▒

04/12/2017 - 12:16 Topyekûn Harp Erich von Ludendorff, Erhan Çifci (ed.), Çev. Aynur Onur Çifci-Erhan Çifci (Zafer Efe)

22/11/2017 - 03:49 ├ť├ž Mermi ─░le Bir Defter - ├çanakkaleÔÇÖde Yedek Subay Bir M├╝hendisin Hikayesi (Mustafa Onur Yurdal)

07/11/2017 - 18:30 Pomaklar─▒n ├çanakkale A─č─▒d─▒ - Pesna (├ľmer Arslan)

30/10/2017 - 18:41 25 Nisan 1915, Ar─▒burnu Anzak ├ç─▒karmas─▒nda 57.AlayÔÇÖ─▒n Conkbay─▒r─▒ÔÇÖna ─░ntikali ÔÇô Yeniden De─čerlendirme ( M. ┼×ahin Aldo─čan )

17/10/2017 - 11:31 Prof. Dr. Christopher Bell'in yeni eseri Churchill and the Dardanelles ├╝zerinden bir inceleme: Churchill ├çanakkale Sava┼člar─▒n─▒n tek sorumlusu mudur?

09/09/2017 - 05:40 Florence NightingaleÔÇÖin Eli AnadoluÔÇÖya da De─čmi┼čti-K─▒r─▒m Sava┼č─▒ndan Unutulan ─░lk Prefabrik Hastane: Erenk├Ây (Renkioi) (Mustafa Onur Yurdal)

22/08/2017 - 07:18 Ku┼čatma ve Esaretin Ad─▒ K├ŤTULAM├éRE Esir Bir ─░ngiliz Subay─▒n An─▒lar─▒ - Edward W.C. Sandes -(Muzaffer Albayrak)

09/08/2017 - 18:07 19. T├╝men Kurmay Ba┼čkan─▒ ─░zzettin ├çal─▒┼člarÔÇÖ─▒n ├çe┼čitli Konferans ve Yay─▒nlar─▒nda Conkbay─▒r─▒ S├╝ng├╝ Taarruzu (Melike Bayrak-Mustafa Onur Yurdal)

27/07/2017 - 13:33 ├çanakkaleÔÇÖnin FilistinÔÇÖdeki Yans─▒mas─▒ 2.B├Âl├╝m-2.Gazze Muharebesi(Tuncay Y─▒lmazer )

11/07/2017 - 10:07 ├çanakkaleÔÇÖnin FilistinÔÇÖdeki Yans─▒mas─▒-Gazze Muharebeleri(1.B├Âl├╝m)(Tuncay Y─▒lmazer)

22/05/2017 - 05:29 M├╝stahkem Mevkii nin Anafartalardaki Sesi-K├╝├ž├╝k Anafartalar Toplar─▒(Bayram Akg├╝n)

09/05/2017 - 08:12 K├╗tulam├óre Ku┼čatmas─▒ÔÇÖndan Esarete Y├╝zba┼č─▒ SandesÔÇÖin Hat─▒ralar─▒ - ├çev. Tuncay Y─▒lmazer

02/05/2017 - 11:45 ─░zmir-Bay─▒nd─▒r ─░l├žesinden ├çanakkale Harbine Kat─▒lanlar (Necat ├çetin)

28/04/2017 - 08:49 Kûtulamâre Zaferi 1916(Muzaffer Albayrak,Vahdettin Engin)

23/04/2017 - 21:24 T├╝rk OrdusuÔÇÖnda K├╝nye Uygulamas─▒na ─░li┼čkin ─░lk Giri┼čimler ve ─░lk K├╝nyelerle ─░lgili K─▒sa Bilgiler (The First Attempts On The Use Of Identity Tags In Turkish Army And Information About The Early Identity Tags) (Burhan SAYILIR)

13/04/2017 - 05:43 ├çanakkale Sava┼č─▒, Kara Savunmas─▒ ─░├žin M├╝stahkem Mevkii Top Deste─či (Bayram Akg├╝n)

07/04/2017 - 14:30 Çanakkale Muharebelerinde İdari ve Lojistik Faaliyetler (Ayhan Candan)

06/04/2017 - 19:17 Kabata┼č Erkek Lisesi 1.B├╝y├╝te├ž Tarih ├ľ─črenci Sempozyumu (8-9 Nisan 2017)

04/04/2017 - 21:12 Resmi Belgelere (N├╝fus ├ľl├╝m-Genelkurmay-Kay─▒ts─▒z ├ľl├╝m Defterleri) G├Âre ─░zmir - Beyda─č ┼×ehitleri (Necat ├çetin-A.Levent Ertekin)

31/03/2017 - 07:25 ├çanakkale nin ┼×ehit Kalemleri (─░smail Sabah)

27/03/2017 - 19:43 ├çanakkale M├╝stahkem MevkiiÔÇÖye Ba─čl─▒ Top Mermisi ├çe┼čitleri (Bayram Akg├╝n)

25/03/2017 - 20:58 GeliboluyuAnlamak ├ľzel- 100. Y─▒l─▒nda Gazze Muharebeleri Kahramanlar─▒n─▒ An─▒yoruz (Tuncay Y─▒lmazer)

17/03/2017 - 21:15 18 Mart ├ľzel Makalesi - Ya┼čayanlar─▒n A─čz─▒ndan 18 Mart Bo─čaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Foto─črafla ├çanakkale Bo─čaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebelerinde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 ├çanakkale ZaferiÔÇÖnden Mescid-i NebeviÔÇÖye Enver Pa┼čaÔÇÖn─▒n 1916 Filistin-Hicaz ziyareti(Tuncay Y─▒lmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunmas─▒ Bir Kararg├óh ├çal─▒┼čmas─▒ - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 ─░kinci Kirte Muharebesi (6-8 May─▒s 1915 Taarruzlar─▒) (Y├╝cel ├ľzkorucu)

31/01/2017 - 12:29 T├╝rk Bo─čazlar─▒ Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanl─▒ Bir Mendil Hikayesi (├ľmer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde G├Ân├╝ll├╝ Kahramanlar Osmanc─▒k Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aral─▒k-Ocak Say─▒s─▒nda 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Y─▒lmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birle┼čik Harekat Tecr├╝besi Olarak Cihan Harbinde T├╝rk-Alman Askeri ─░ttifak─▒ (G├╝ltekin Y─▒ld─▒z)

02/12/2016 - 20:23 ├çanakkale Kara Muharebelerinde A─č─▒l Dere (┼×aban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 ├çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (┼×aban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (O─čuz ├çetino─člu)

03/07/2016 - 14:42 ├çanakkaleÔÇÖden 100. Y─▒l─▒nda SommeÔÇÖa:Bir Sava┼č, ─░ki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.D├╝nya Sava┼č─▒ nda ┼×ii Ulemas─▒n─▒n Cihat Fetvalar─▒ ├çer├ževesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kut├╝lamare- Yarbay Mehmed Re┼čid Bey in G├╝nl├╝─č├╝ (─░. Bahtiyar ─░stekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin ├çanakkale Muharebelerinde Sa─čl─▒k Alan─▒ndaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanl─▒ Kurmay Subay─▒- Irakl─▒ K├╝rt Devlet Adam─▒, Mehmet Emin Zeki Bey in Ya┼čam ├ľyk├╝s├╝ (Tuncay Y─▒lmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Sava┼č 1915-1916 Kut├╝lAmare ÔÇô Nikolas Gardner ( Tuncay Y─▒lmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒n─▒n ─░slam D├╝nyas─▒na Etkileri (Y├╝ksel Nizamo─člu)

30/04/2016 - 19:20 ├çanakkale Sava┼č─▒: Bir Siyasi M├╝cadele Alan─▒ (├ľzg├╝r ├ľzt├╝rk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak ├ç─▒karmas─▒ ─░lk Saatleri ÔÇô Daha Erken M├╝dahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekat─▒ - K├╗tulAmare bir zafer midir? ( Tuncay Y─▒lmazer )

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 E─čitimli Neslin Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ ile ─░mtihan─▒ ( Dr. Nuri G├╝├žtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri G├╝├žtekin)

21/03/2016 - 06:35 ├çanakkale Seferberli─či: Sava┼č, E─čitim, Cephe Gerisi (Mustafa Sel├žuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ├ľZEL - ├çanakkale Zaferi ve Cevat Pa┼ča (Ahmet Yurttakal)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 ├çanakkale ┼×ehidi Feyzi ├çavu┼čÔÇÖun Zevcesi Zehra Han─▒m─▒n Padi┼čaha Mektubu (Osman Ko├ž)

23/12/2015 - 16:47 ├çanakkale Sava┼člar─▒nda Binba┼č─▒ Halis BeyÔÇÖe Ait Bir Ganimetin ├ľyk├╝s├╝ (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Z─▒rhl─▒s─▒n─▒n Dram─▒ (Cemalettin Y─▒ld─▒z)

06/12/2015 - 20:29 KutÔÇÖ├╝lamarenin T├╝rklere Tesliminden Sonra Irak ─░ngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 A─čustos 1915 Conkbay─▒r─▒ S├╝ng├╝ H├╝cumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Pa┼čan─▒n Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin 1. D├╝nya Sava┼č─▒na giri┼čiyle ilgili g├Âr├╝┼člerine dair bir belge

Osmanl─▒ Devleti Umumi Harpte Tarafs─▒z Kalabilir miydi? - Yusuf Ak├žura (De─čerlendirme: Muzaffer Albayrak)