Osmanlı Devleti’nin Çanakkale Muharebelerinde Sağlık Alanındaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

Tarih: 23/05/2016   /   Toplam Yorum 0   / Yazar Adı:      /   Okunma 2924

Çanakkale Cephesinde Kızılay daha savaş başlamadan faaliyete geçmiş, iimkanlar dahilinde önlemler alınmaya başlamıştı. Bu önlemler arasında Edremit ve Gülnihal vapurları kiralanarak hasta naklinde kullanılması sağlanmıştır. Bunun yanında cephenin çok geniş olmamasından dolayı bir sahra hastahanesi ve yaralıları taşımak için bazı noktalar oluşturulmuştur; fakat şiddetli geçen savaşla birlikte artan yaralı sayısı karşılamak için Kızılay’dan yeni hastaneler talep eden Ordu Sahra Sıhhiye Müfettişliğine istinaden hiç zaman kaybetmeden harekete geçilmiştir.  İstanbul Tıp Fakültesi (Darülfünun),Galatasaray Sultanisi, Galata, Taksim, Cağaloğlu, Kadırga ve Darüşşafaka hastaneleri aktif hale getirildi. Kanlı muharebe günlerinde 2,570 yatakla hizmet veren bu hastanelerde 19.443 askerin yaraları sarılmıştır. Hilal-i Ahmer Cemiyeti hastabakıcı ihtiyacını karşılamak için kurslar düzenlemiştir. Bu hastanelerde görev yapan kadın hasta bakıcıların çoğu gönüllülük esasına göre büyük gayretler sarf ederek üzerlerine düşeni fazlasıyla yerine getirmişlerdir. (A.C.)

 

 

İtilaf Devletlerinin savaş hazırlıkları günler öncesinden başlamış; özellikle İngiltere ve Fransa sömürgeleri sayesinde güçlü bir askeri yapıya, lojistik ve sağlık alanında çok iyi durumdadır. Osmanlı Devleti’nin 1.Dünya Savaşı başladığında seferberlik ilanıyla birlikte tüm tedbirlerin alınması amaçlanmaktaydı. Teşekküllü sağlık kurumlarının büyük çoğunluğu İstanbul’da: Haydarpaşa, Gümüşsuyu, Maltepe, Yıldız ve Gülhane Hastanelerinden başka; Tuzla, Hereke, İzmit, Eskişehir ve Konya’ya kadar devam eden bu kuruluşlar İstanbul hekimliğine bağlıydılar.[1] Çanakkale Cephesi’nde Sağlık hizmetleri Müstahkem Mevki Komutanlığına bağlı 5.Şube Müdürlüğü eliyle yürütülmekteydi. Başında ise Genel Sağlık Müfettişi Tabip Albay Süleyman Numan Bey vardı.[2]

Çanakkale Cephesinde Kızılay daha savaş başlamadan faaliyete geçmiş, imkanlar dahilinde önlemler alınmaya başlamıştı. Bu önlemler arasında Edremit ve Gülnihal vapurları kiralanarak hasta naklinde kullanılması sağlanmıştır. Bunun yanında cephenin çok geniş olmamasından dolayı bir sahra hastahanesi ve yaralıları taşımak için bazı noktalar oluşturulmuştur; fakat şiddetli geçen savaşla birlikte artan yaralı sayısı karşılamak için Kızılay’dan yeni hastaneler talep eden Ordu Sahra Sıhhiye Müfettişliğine istinaden hiç zaman kaybetmeden harekete geçilmiştir.  İstanbul Tıp Fakültesi (Darülfünun),Galatasaray Sultanisi, Galata, Taksim, Cağaloğlu, Kadırga ve Darüşşafaka hastaneleri aktif hale getirildi. Kanlı muharebe günlerinde 2,570 yatakla hizmet veren bu hastanelerde 19.443 askerin yaraları sarılmıştır.[3] Hilal-i Ahmer Cemiyeti hastabakıcı ihtiyacını karşılamak için kurslar düzenlemiştir. Bu hastanelerde görev yapan kadın hasta bakıcıların çoğu gönüllülük esasına göre büyük gayretler sarf ederek üzerlerine düşeni fazlasıyla yerine getirmişlerdir.

Seddülbahir, Kilitbahir, Eceabat, Bolayır, Kumkale ve Çanakkale’de 25-100’er yataklı revirler mevcuttu. Bunun yanında Çanakkale merkezde 250 yatak kapasiteli bir de hastane bulunmaktaydı.[4]Savaşın başlamasıyla askeri birlikler bölgeye nakledilerek, sıhhiyeciler ve yatak sayısı fazlalaştırılmıştır. Ayrıca Kerevizdere, Soğanlıdere, Kenker Deresi, Kurucadere , Havuzlar Deresi ve Matikdede bölgelerinde büyük sargı yerleri oluşturulmuştu.[5] Deniz muharebeleri sırasında Anadolu yakasında Nara, Anadolu Mecidiye, Çimenlik, Kepez- Dardanos Tabyaları, Karantina Erenköy batısı ve İntepe’de birer adet; Anadolu Hamidiye Tabyası’da ise iki adet kıta sargı yeri oluşturulmuştur.[6]İlk müdahale Kıta Sargı yerlerinde yapılır; eğer ağır yaralıysa araba durak noktalarına oradan da Büyük Sargı yerlerine gönderilmekteydiler. 5. Ordu’ya ait hasta nakil aracı bulunmamaktaydı. Burada daha çok cephane ve erzak taşıyan arabalardan istifade edilmekteydi. Ayrıca sevkiyatta bölge halkına ait arabalar katkı sağlamıştır.[7] Cephe ileri hatlarında yaralanan askerlere aş ve çay vermek üzere Soğanlıdere, Arı burnu ve Anafartalar savaş alanlarında görevli Kızılay memurları bulunmaktadır.[8]          

Osmanlı tebaasından ve müttefiklerden gelen gayrimüslim doktorlar gönüllü veya ücretli görev yapmışlardır. Gayrimüslim hanımlar da İstanbul’un muhtelif yerlerindeki hastanelerde hastabakıcılık yaptıkları görülmektedir. Almanların Kızılhaç vasıtasıyla beş doktor, on hemşire ve on hastabakıcı 1915 Mayısında İstanbul’a gelmiştir. Sonrasında ise 300 kişilik tıbbi malzeme gönderilmiştir. Ayrıca cephede de gayrimüslim doktorlar canla başla görevlerini yerine getirmişlerdir.[9]

Bir askerin yaralanması durumunda ilk müdahale dikili harp paketiyle kendisi veya bir arkadaşı tarafından sarıldıktan sonra durumuna göre yaralı yuvalarına getirilirdi.[10] Hafif ve ağır yaralılar gruplara ayrılarak her 20 kilometrede kurulan 50’şer yataklı istasyonlara getirilip; oradan da hasta taşıt kol veya arabalarına aktarılmaktaydı. Tedavileri yapılan yaralı askerler memleket hastanelerine gönderilmesi gerekli olanlar Eceabat ve Akbaş limanında bekleyen vapur, taka, mavra veya yelkenlilere bindirilmekteydi.[11]

Savaşın şiddetlendiği zamanlarda sevkiyatta sıkıntılara sebep olmuş ve binlerce yaralı korunaklı bölgelerde beklemek zorunda kalmıştır. Güney cephesinde Kanlı Dere- Kirte istikametinde sargı yerlerinde yaralılara ulaşılarak takati olanların arkadaşlarla, olmayanların ise bulundukları yerde kalmaları ;yanlarına ekmek çuvallarıyla beraber iki teneke su bırakıldı. Yaralılar arabaların gelmemesinden şikayet edenlerin sayısı 70 kadardı. Ağlayarak onların gönülleri alındı.[12] Savaş alanlarında ağır yaralılar için ameliyat yapmak, enfeksiyon kapma olasılığı yüksek olduğundan en son aşamada karar veriliyordu. Yaralanmalar daha çok omurga, göğüs, kafa ve karın bölgelerinde gerçekleştiğinde çoğu ölümle sonuçlanıyordu. Cepheye gelmeden önce askerlerin tahaffuzhanelerde sağlık taramasına tabi tutularak çiçek. kolera ve dizanteri aşıları yapılarak önlem alınmıştır. Daha sonra cephede de aşılar devam etmiş, Sahra Sıhhiye Dairesinden 15 kilo kolera, 20 bin çiçek ve 60 tane tetanoz aşısı bölgeye ulaştırılmıştır.[13]

24 Haziran 1915 tarihinde Domuzdere’de ceset kokusu ve ölülerin üzerinde toplanan sineklerin çok fazla olması insan sağlığı açısından rahatsız ediciydi. Ayrıca yemek kaplarının ve bardakların üzerini mendille örtmeden bir şeyler yemek içmek zor bir durumdu.[14]Sadece yemek yerken değil milyonlarca sinek İngiliz askerlerinin öldürücü saldırıları kadar korkutucuydular. Bazı askerler İstanbul’dan getirttikleri cibinlik altına girerek  biraz da olsa rahat edebiliyorlardı.[15]

 

Orduda askerlerin günlerce yıkanamamasından kaynaklanan bitlenmenin önüne geçmek için seyyar etüvlerin birliklere verilerek, yeterli gelinmemesi halinde elbise ve kullanılan eşyalar sahra fırınlarına ve ekmek fırınlarından geçirilerek gerekli tedbirler alınmaya çalışılmıştır.

Mehmetçiğin şiddetli çarpışmanın yanında cephede görülen hastalıklardan dolayı büyük sıkıntılara sebep olmuştur. Bu hastalıkların başında atık sular ve sineklerden bulaşan sıtmadır. Dr Mayer sıtmadan kurtulmak için su birikintilerini ve bataklıkları önleyecek dranej çukurları açtırarak tedbir alma yoluna gitmiştir. Tüm bu tedbirlere rağmen 5 . Orduda 116,985 sıtma vakasının 6,661’i ölümle neticelenmiştir. İlaç sıkıntısından dolayı sıtmalı askerlere haftada ancak 1 gram “kinin” verilebilmiştir.[16] Şoka girmiş bir yaralıya yapılabilecek tek şey onu sıcak tutmaktır. İlaç olarak morfinle birlikte atropin veriliyordu. Askerlerde görülen yaralanmaların çoğu bomba, şarapnel veya piyade mermilerinden oluştuğu görülmektedir.[17]

Cephede sevkiyatlar yük hayvanları tarafından yapıldığından Tekirdağ’da 5. Ordu Menzil Veterinerliği ile Gelibolu’nun güneyinde Münip Bey Çiftliği’nde hayvan hastaneleri ve Çanakkale-Lapseki yolu üzerindeki Suluca’da açılmıştı. Daha sonra gerekdikçe Ilgardere’de üç, Sulucada Veteriner İlaç Deposu, Keşan ,Burgaz Ve Pazarlı’da Araba ve Hayvan Depoları açılmıştır.[18]

 

Türk sağlık personeli kara muharebeleri sırasında salgın bir hastalığın çıkmasını engellemişlerdir. Bu sürede 110.220 yaralı,709.93  hasta ve hava değişimiyle menzil hastaneleri sevk edilmiştir. 61 doktor ve 10000 yatak kapasite ve 14 hastane teşkil edilerek özverili bir çalışma göstermişlerdir.[19] 1.Dünya Savaşı’nın en şiddetli ve kanlı mücadelesinin yaşandığı Çanakkale cephesinde sıhhiye sınıfı; zor şartlar altında büyük fedekarlıklar yaparak kısa zamanda Türk askerlerinin yaralarını tedavi ederek cepheye geri dönmesini sağlamıştır. Kuzey bölgesinde 19 Mayıs taarruzunda beş saatte 10.000, güneyde zığındere muharebelerinde altı günde 15.000 zayiat verilmesi savaşacak asker ihtiyacının ne derece önem arz ettiğinin kanıtıdır.[20]

            Çanakkale muharebeleri süresince gerek ön cephede gerekse cephe gerisinde doktorundan hastabakıcısına kadar tüm sağlık personeli canla başla çalışarak verilen görevi yerine getirmek için büyük caba göstermiştir. Savaşın sonunda sağlık hizmetleri alanında binlerce yaralı mehmetçiğin tedavilerini kısıtlı imkanlar dahilinde yaparak büyük bir başarıya imza atmışlardır. Türk ordusunun zafer kazanmasında önemli bir yer tutan sağlık personeli kahramanlık öyküsü yazmıştır.  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

KAYNAKÇA

 

 

Erdemir, Lokman.2009. Çanakkale Savaşı Siyasi, Askeri ve Sosyal Yönleri. İstanbul:  Gökkubbe Yayınları.×

Esenkaya, Ahmet; ed. Mehmet Fatih Can.2015. Sıhhiye 1915  yüzyıl önce... İstanbul : Medyatr Yayıncılık.

 

Haz: Şadan  Maraş Öymen-İ. Edip Emil Öymen. 2005. Çanakkale Acı İlaç: 18 Mart 1915-     9 Ocak 1916.İstanbul: Deva Holding.

 

Özbay, Kemal. 1976. Türk Asker Hekimliği Tarihi ve Asker Hastaneleri Cilt-1.İstanbul: Yörük Basımevi.

Haz. Metin Martı.2005. Mahmut Sabri Bey’in Seddülbahir Muharebesi Hatıraları, Çanakkale Hatıraları.İstanbul: Arma Yayınları.

Haz. Metin Martı.2005. Cepheden Cepheye /Münim Mustafa, Çanakkale Hatıraları. İstanbul: Arma Yayınları.

Birinci Dünya Savaşı Çanakkale Cephesi Harekatı (Haziran 1914- Ocak 1916) .Ankara 2014.Genelkurmay Basım Evi.

Çapa, Mesut.2010. Kızılay [Hilal-i Ahmer ]Cemiyeti (1914-1925). Ankara: Baskı ve Cilt Özel Matbaası.

Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi V. Cilt Çanakkale Cephesi Harekatı I. Kitap (Haziran 1914- 25 Nisan 1915), Ankara 1993.Genelkurmay Basım Evi.

Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi V. Cilt Çanakkale Cephesi 2. Kitap, Ankara 1978.Genelkurmay Basım Evi.

 

 

 

 

 



[1] Kemal Özbay,Türk Asker Hekimliği Tarihi ve Asker Hastaneleri, Cilt 1,İstanbul 1976.s.230.

[2] Ahmet Esenkaya, Sıhhiye 1915 yüzyıl önce…,Ankara1915.s.239.

[3] Mesut Çapa,Kızılay [Hilal-i Ahmer] Cemiyeti (1914-1925),Ankara 2010.s.84.

[4] Haz: Şadan Maraş Öymen-İ. Edip Emil Öymen, Çanakkale Acı İlaç: 18 Mart 1915-9 Ocak 1916,  İstanbul 2005,s. 71-74. (‘Çanakkale Acı ilaç olarak kısaltılacaktır.)

[5] Çanakkale Acı İlaç,s.51.

[6] Lokman Erdemir, Çanakkale Savaşı Siyasi, ,Askeri ve Sosyal Yönleri ,İstanbul 2009.s.317.

[7] Çanakkale Acı İlaç,s.56.

[8] Çapa, a.g.e. s.85.

[9] Erdemir, a.g.e.s.329-330.

[10] Erdemir, a.g.e.s.331.

[11] Birinci Dünya Savaşı Çanakkale Cephesi Harekatı(Haziran 1914- Ocak 1916), Ankara 2014.s.235-236.

[12] Haz. Metin Martı, Mahmut Sabri Bey’in Sedülbahir Muharebesi Hatıraları, Çanakkale Hatıraları. İstanbul 2005.s.79.

[13] Esenkaya, a.g.e.s.257.

[14] Esenkaya, a.g.e.s.302.

[15] Haz. Metin Martı, Münim Mustafa / Cepheden Cepheye, Çanakkale Hatıraları. İstanbul 2005.s.383.

 

[16] Erdemir, a.g.e.s.374.

[17] Çanakkale Acı İlaç,s.58.

[18] Esenkaya, a.g.e.s.399.

[19] Özbay,a.g.e.s.238.

[20] Esenkaya, a.g.e.s.226.


  2924 defa Görüntülendi.

**********************

Tüm yazı, yorum ve içerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yayımlanmış olmaları, bu görüşleri Tuncay Yılmazer'in benimsediği anlamına gelmez. Yorum bölümü özgür bir tartışma ortamı yaratmak için vardır. Ancak saldırgan ve düzeysiz yorumlar yayınlanmayacaktır. Eğer bu siteye ilk kez yorum yazıyorsanız, yorum kurallarına gözatmanızı istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

KATEGORİDEKİ DİĞER BAŞLIKLAR

11/07/2017 - 10:07 Çanakkale’nin Filistin’deki Yansıması : Gazze Muharebeleri ( 1.Bölüm) (Tuncay Yılmazer)

22/05/2017 - 05:29 Müstahkem Mevkii’nin Anafartalar’daki Sesi - Küçük Anafartalar Topları (Bayram Akgün)

09/05/2017 - 08:12 Kûtulamâre Kuşatması’ndan Esarete Yüzbaşı Sandes’in Hatıraları - Çev. Tuncay Yılmazer

02/05/2017 - 11:45 İzmir-Bayındır İlçesinden Çanakkale Harbine Katılanlar (Necat Çetin)

28/04/2017 - 08:49 Kûtulamâre Zaferi 1916 (Muzaffer Albayrak – Vahdettin Engin)

23/04/2017 - 21:24 Türk Ordusu’nda Künye Uygulamasına İlişkin İlk Girişimler ve İlk Künyelerle İlgili Kısa Bilgiler (The First Attempts On The Use Of Identity Tags In Turkish Army And Information About The Early Identity Tags) (Burhan SAYILIR)

13/04/2017 - 05:43 Müstahkem Mevki’nin Kara Savunması İçin Top Desteği Sağlaması (Bayram Akgün)

07/04/2017 - 14:30 Çanakkale Muharebelerinde İdari ve Lojistik Faaliyetler (Ayhan Candan)

06/04/2017 - 19:17 Kabataş Erkek Lisesi 1.Büyüteç Tarih Öğrenci Sempozyumu (8-9 Nisan 2017)

04/04/2017 - 21:12 Resmi Belgelere (Nüfus Ölüm-Genelkurmay-Kayıtsız Ölüm Defterleri) Göre İzmir - Beydağ Şehitleri (Necat Çetin-A.Levent Ertekin)

31/03/2017 - 07:25 Çanakkale nin Şehit Kalemleri (İsmail Sabah)

27/03/2017 - 19:43 Çanakkale Müstahkem Mevkii’ye Bağlı Top Mermisi Çeşitleri (Bayram Akgün)

25/03/2017 - 20:58 GeliboluyuAnlamak Özel- 100. Yılında Gazze Muharebeleri Kahramanlarını Anıyoruz (Tuncay Yılmazer)

17/03/2017 - 21:15 18 Mart Özel Makalesi - Yaşayanların Ağzından 18 Mart Boğaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Fotoğrafla Çanakkale Boğaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebeleri’nde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 Çanakkale Zaferi’nden Mescid-i Nebevi’ye (Enver Paşa’nın 1916 Filistin-Hicaz ziyareti) (Tuncay Yılmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunması Bir Karargâh Çalışması - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 İkinci Kirte Muharebesi (6-8 Mayıs 1915 Taarruzları) (Yücel Özkorucu)

31/01/2017 - 12:29 Türk Boğazları Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanlı Bir Mendil Hikayesi (Ömer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde Gönüllü Kahramanlar Osmancık Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aralık-Ocak Sayısında 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Yılmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birleşik Harekat Tecrübesi Olarak Cihan Harbinde Türk-Alman Askeri İttifakı (Gültekin Yıldız)

02/12/2016 - 20:23 Çanakkale Kara Muharebelerinde Ağıl Dere (Şaban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 Çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (Şaban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (Oğuz Çetinoğlu)

10/09/2016 - 11:12 Seddülbahir Kahramanı Bigali Mehmet Çavuş (Ömer Arslan)

03/07/2016 - 14:42 Çanakkale’den 100. Yılında Somme’a:Bir Savaş, İki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.Dünya Savaşı nda Şii Ulemasının Cihat Fetvaları Çerçevesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kutülamare- Yarbay Mehmed Reşid Bey in Günlüğü (İ. Bahtiyar İstekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanlı Devleti’nin Çanakkale Muharebelerinde Sağlık Alanındaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanlı Kurmay Subayı- Iraklı Kürt Devlet Adamı, Mehmet Emin Zeki Bey in Yaşam Öyküsü (Tuncay Yılmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Savaş 1915-1916 KutülAmare – Nikolas Gardner ( Tuncay Yılmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci Dünya Savaşının İslam Dünyasına Etkileri (Yüksel Nizamoğlu)

30/04/2016 - 19:20 Çanakkale Savaşı: Bir Siyasi Mücadele Alanı (Özgür Öztürk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak Çıkarması İlk Saatleri – Daha Erken Müdahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekatı - KutülAmare bir zafer midir? ( Tuncay Yılmazer )

13/04/2016 - 05:30 Çanakkale Savaşları ve Barbaros’un Batışı (İsmail Bilgin)

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 Eğitimli Neslin Birinci Dünya Savaşı ile İmtihanı ( Dr. Nuri Güçtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci Dünya Savaşı nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri Güçtekin)

21/03/2016 - 06:35 Çanakkale Seferberliği: Savaş, Eğitim, Cephe Gerisi (Mustafa Selçuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ÖZEL - Çanakkale Zaferi ve Cevat Paşa (Ahmet Yurttakal)

11/03/2016 - 06:49 Zaferi Kanla Yazan Fındıklılı Mehmet Muzaffer (İsmail Bilgin)

02/03/2016 - 12:48 Kut’ül Amare Zaferi -2 (İsmail Bilgin)

29/02/2016 - 11:29 Kut’ül Amare Zaferi -1 (İsmail Bilgin)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 Çanakkale Şehidi Feyzi Çavuş’un Zevcesi Zehra Hanımın Padişaha Mektubu (Osman Koç)

23/12/2015 - 16:47 Çanakkale Savaşlarında Binbaşı Halis Bey’e Ait Bir Ganimetin Öyküsü (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Zırhlısının Dramı (Cemalettin Yıldız)

06/12/2015 - 20:29 Kut’ülamarenin Türklere Tesliminden Sonra Irak İngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 Ağustos 1915 Conkbayırı Süngü Hücumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Paşanın Osmanlı Devleti’nin 1. Dünya Savaşına girişiyle ilgili görüşlerine dair bir belge

Osmanlı Devleti Umumi Harpte Tarafsız Kalabilir miydi? - Yusuf Akçura (Değerlendirme: Muzaffer Albayrak)

Nazım’ın Dayısı Çanakkale Şehidiydi (Melih Şabanoğlu)

Çanakkale Destanının Ölümsüz Efsaneleri (Osman Koç)

21/10/2015 - 04:02 100 Yıl Sonra İlim Heyeti Çanakkale’de Programı

17/10/2015 - 11:50 Çanakkale Savaşı'nın Kanada'da Bıraktığı İzler (Birol Uzunmehmetoglu)

27/09/2015 - 16:01 1917 Yılında Hicaz Cephesi:Arap İsyanının Yayılması ve Medine’nin Tahliyesi Programı (Yüksel Nizamoğlu)

22/09/2015 - 13:07 III. Kolordu’nun Çanakkale Muharebeleri’ne Hazırlanış Süreci (İsmail Bilgin)

15/09/2015 - 04:28 Kutü-l Amare Kahramanı Halil Kut Paşa (Enes Cifci)

11/08/2015 - 04:07 Türkiye Büyük Savaş a Nasıl Girdi? ( Emre Kızılkaya )

29/07/2015 - 03:30 1915 Gelibolu Harbi Günlüğü- Kazım Şakir (İ. Bahtiyar İstekli)

07/07/2015 - 02:49 Suyu Arayan Adamların Öyküsü - Millete Deva Olmak , Osmanlı Savaş Esirleri, TIP ve Milliyetçilik ( 1914-1939 ) -Yücel Yanıkdağ (Tuncay Yılmazer)

30/06/2015 - 03:55 Tarih, Otobiyografi ve Hakikat Yüzbaşı Torosyan Tartışması ve Türkiye’de Tarih Yazımı (Derleyen: Bülent Somay)

21/06/2015 - 16:34 Türklere Esir Olmak (Doğan Şahin)

23/05/2015 - 04:36 Çanakkale Savaşı

16/05/2015 - 15:30 İtilaf Devletleri Askerlerinin Gözüyle Çanakkale

12/05/2015 - 12:50 Muaveneti Milliye Muhribi Torpito Zabiti Ali Haydar Öztalay (Çimen Yüksel)

09/05/2015 - 08:24 Osmanlılar ve Ermeniler / Bir İsyan ve Karşı Harekâtın Tarihi (Edward J. Erickson)

03/05/2015 - 15:39 Neuve Chapelle’den Gelibolu’ya: Bir Askeri Planın Gelibolu’da Uygulamaya Konulması ( Mustafa Onur Yurdal )

28/04/2015 - 03:52 Cephe Arkadaşı Çanakkale Cephesi

25/04/2015 - 03:07 Çanakkale Müstahkem Mevkii Bataryalarının 25 Nisan 1915 ‘teki Rolü (Bayram Akgün)

24/04/2015 - 15:07 25 Nisan 1915 üzerine Gelibolu’yu Anlamak’ta çıkmış makalelerden seçmeler (Tuncay Yılmazer)

18/04/2015 - 17:10 Çanakkale Şehitleri Listesinde Ezineli Yahya Çavuş’un Adı Yok (Osman Koç)

10/04/2015 - 00:06 Kıyamet Koptuğunda - Hasan Cevdet Bey

03/04/2015 - 01:36 Rusya’daki 90.000 Osmanlı Savaş Esiri ve Sarıkamış Muharebesi (Yücel Yanıkdağ)

27/03/2015 - 17:57 Bir Hikayenin Daha Sonu: Topçamlar Tabyası (Bayram Akgün)

14/03/2015 - 07:57 Düşmana Korku Salan Efsanevi İntepe Topçularından Topçu Üsteğmen Mehmet Ali Bey (Muzaffer Albayrak)

11/03/2015 - 02:38 Seddülbahir’de Yalnız Top-210/40’lık Roon Topu (Bayram Akgün)

01/03/2015 - 13:31 Çanakkale Muharebeleri’nin İdaresi, Komutanlar - Strateji (Ed.: Lokman Erdemir, Kürşat Solak)

24/02/2015 - 17:39 Çanakkale Cephesinde Bir Damla Su İçin- Gelibolu Yarımadasında Jeoloji ve Muharebe İlişkisi ( İsmail Bilgin )

15/02/2015 - 17:55 Hashtag Tarih Dergisi Şubat 2015 Sayısında Kitap Değerlendirme Yazısı

08/02/2015 - 07:11 “Hafız Hakkı Paşanın Sarıkamış Günlüğü” Kitabıyla İlgili Mülahazalar (İsmail Bilgin)

// Bir Asır Sonra Ermeni Tehciri ve Çanakkale Üzerine… 100. Yıl Nasıl Anılmalı? (Tuncay Yılmazer)

23/12/2014 - 08:24 Sarıkamış İhata (Kuşatma) Harekâtı (İsmail Bilgin)

17/12/2014 - 02:24 Kut ül Amare Zaferi (Necmettin Özçelik)

08/12/2014 - 18:22 1. Dünya Harbi

06/12/2014 - 13:44 The Water Diviner – Son Umut Filminin Galasından Notlar… ( Tuncay Yılmazer )

01/12/2014 - 17:22 Cevat Çobanlı Paşa Çanakkale Kahramanı -Ahmet Yurttakal

16/11/2014 - 01:54 Goltz Paşa nın Mirası, Türkiye nin Geleceği – Osmanlı Devletinin 1. Dünya Savaşı na Girişi üzerine ( Tuncay Yılmazer )

10/11/2014 - 04:07 Turkish–Australian Reapprochement In The Light Of The Gallipoli Campaign (Kenan Çelik)

04/11/2014 - 01:37 Boğaziçi’nden Çanakkale’ye Şirket-i Hayriye Vapurları (Gözde Keskin)

19/10/2014 - 06:44 Beyrut Müftüsü Mustafa Neca Efendi’nin Anafartalar Grubuna Hitabı (Osman Koç)

11/10/2014 - 10:34 Bir Çanakkale Şehidinin Hikâyesi: Koca Ali Oğlu Mustafa (Necat Çetin)

14/09/2014 - 07:01 Suçlu Sırbistan- Ayağa Kalk ! Avrupa 1914’te Savaşa Nasıl Sürüklendi ? Sleepwalkers (Uyurgezerler) Christopher Clark- Tuncay Yılmazer