Maskirovka Harekatı - KutülAmare bir zafer midir? ( Tuncay Yılmazer )

Tarih: 17/04/2016   /   Toplam Yorum 2   / Yazar Adı:      /   Okunma 5018

Kutü'l-Amare İngilizler için tarihlerindeki en küçük düşürücü yenilgilerden birisi. Zaten bunun için tıpkı Çanakkale'deki gibi komisyon kurup sorumluları hesap vermeye çağırdılar. ( Soruşturmanın bazı açılardan göstermelik olması vs. başka konu) Ancak öyle anlaşılıyor ki genel tarih anlatımımızda Birinci Dünya Savaşı'nı parçalara bölme geleneğinin son örneği Kutü'lAmare olacak. Oysa Kutü’lAmare Zaferine giden süreç; Rusların neredeyse Doğu Anadolu'nun büyük bölümünü ele geçirdikleri Ocak 1916'daki Azap-Köprüköy harekatıyla ,Çanakkale Savaşı’ndan sonra elde kalan birliklerin önemli bir kısmının gereksiz yere Avrupa cephelerine gönderilmesiyle ve Kut zaferinden sadece 10 ay sonra Bağdat'ı kaybetmemiz ile birlikte değerlendirildiğinde iş değişiyor. Bir askeri zafer stratejik bir başarıysa, siyasi ve sosyal olarak ülke yararına olumlu sonuç doğruyorsa anlamlıdır. Taktik askeri zaferleri kazansanız bile savaşı yanlış yönetiyorsanız başarısızlık kaçınılmaz. Osmanlı Devleti İttihat Terakki Hükümeti Birinci Dünya Savaşı’na hem giriş sürecini ve sonrasını yönetememiş, savaş ülkemiz açısından askeri, siyasi ve toplumsal felaketle sonuçlanmıştır. Aradan 100 sene geçtikten sonraki kuşaklara düşen Halil Paşa'dan Mustafa Kemal'e alternatif bir General Patton yaratmak , “unutulan-unutturulan zafer vs. gibi sloganik ifadelerden etkilenmek olmamalı. Daha soğukkanlı değerlendirmeler yapmak gerekiyor. (T.Y.)

 

          ".....11. Kolordu cephesinde, 15-16 Ocak gece yarısından sonra Koşa deresi ile Koşa dağı doğu yamaçlarında bulunan 101. Piyade Alayı'na Ruslar iki piyade ve bir süvari alayı ile taarruz etti. Kendisinin 3-4 misli Rus kuvvetleri ile muharebe eden , son mermisini de atarak süngü hücumu ile boğaz boğaza boğuşarak düşmana ağır zayiat verdiren yiğit 101. Piyade Alayı üç dağ topunu kurtarmışsa da alay makineli tüfeklerini düşmana kaptırmıştır. Komutanından son erine kadar Türklere özgü kahramanlıklar göstererek muharebe eden yiğit 101. Alayı çok zayiat vermiş, son defa aldığı 200 ikmal eri ile 1.ve 2.Tabur mevcudu 350 kişi kalmıştı.[i] 

          Birinci Dünya Savaşı'nın başından beri Osmanlı ordusuna bela olan generallerin en başında Rus Yudeniç geldiğini söylersek sanırım yanılmış olmayız. Bu kurnaz Rus generali Doğu Cephesinde Sarıkamış ve sonrasında Rus Ordusunun tüm operasyonel planlarını hazırlamış, beklenmedik anda beklenmedik darbelerin sorumlusu olmuştu. Sarıkamış’ta en kritik anda geri çekilmeyi engellemişti. 1916 başlarındaki Köprüköy-Azap Yarma harekatının baş planlayıcısı ve Erzurum'un alınması gerektiği konusunda Grandük Nikolayı ikna eden de oydu.

          Doğu cephesi 1915 Ağustos'undan sonra sessizliğe gömülmüştü. Rusların yıl sonunda saldırabileceği istihbaratına rağmen, Başkumandanlık iyi eğitimli askerlerden oluşan seferi kuvvetleri 51. ve 52. Tümen olarak Irak cephesine gönderilmesine karar vermişti. Bağdat'a ilerleyen İngiliz ordusunu durdurmak için Albay Nurettin bey'in takviye çağrılarına yanıttı bu. Nitekim bu birlikler  son anda 22 Kasım 1915’te Bağdat’ın 40 km kadar güneyinde gerçekleşen Selman-ı Pak muharebesine yetişecek, muharebenin kaderini değiştirecekti.

         Tabi ki birlik kaydırmaların sessiz kalabilmesi mümkün değil. Nitekim doğudaki felaketin hemen öncesinde Irak cephesinde 13. Kolordu komutanlığına atanan Ali İhsan (Sabis) de hatıralarında belirtir: “…Ruslar bu kış taarruzu yaparlarsa, Erzurum’un felakete uğrayacağı pek muhtemeldi. Ben de umumi ricat içinde faydalı bir iş göremeyerek sürü içerisinde çırpınacaktım. Şimdi daha faal bir cepheye gidecektim. Mahmud Kamil Paşa’ya Erzurum hakkındaki endişemi tekrar söyledim: “-Sen artık buradan kurtuldun. Ben de 3. Ordu ahvalini bizzat Başkumandana arzetmek üzere yarın sabah (6.1.1916) Erzurum’dan İstanbul’a otomobille hareket ediyorum” cevabını verdi. [ii]

          Osmanlı Devleti Çanakkale Muharebelerinin şiddetiyle sarsılsa da, müthiş bir özveriyle ve mücadele azmiyle  Gelibolu Yarımadası'nı İtilaf Devletleri ordularına dar etmişti. Ağustos sonunda karadan da Çanakkale'nin geçilemeyeceği anlaşılmıştı. Çanakkale Muharebelerinin sonucunu takip edenlerden bir tanesi Rus Kafkas Ordusu genel karargâhıydı. Muharebe sonrasında görevleri biten birliklerin Doğu cephesine sevkedilmesinden önce harekete geçilmeliydi. 17 Eylül'de atanan Grandük Nikola İngilizlere Çanakkale Savaşı'ndan sonra Adana -Halep arasında çıkarma önermiş, İngilizler tarafından bu öneri kabul edilmemişti. Bunun üzerine Erzurum ve Trabzon hedeflendi. [iii]

          Doğu cephesinde büyük saldırı hazırlıkları haftalar öncesinden başlamıştı. Kış ortasında Yudeniç büyük bir gizlilik içerisinde yürüttü hazırlıklarını... Öyle ki Grandük'e bile planlarından 31 Aralıkta bahsedecek kadar! Ordularının 4/5 ini Arasın kuzeyine yığan Yudeniç sadece iki Kolordu komutanın haberdar etmişti. Mareşal Fevzi Çakmak daha önce konsolosluk yapan Parjevalski'nin keşif konusunda çok yardımcı olduğunu belirtir.  Sarıkamış'ın başarılı komutanlarından Baratov İran Azerbeycan’ını Osmanlı birliklerinden ve İttifak yanlısı İran güçlerinden temizlemekle görevlendirilmişti. Güya daha da aşağıya inecek ,İngiliz ve Hintli askerlerden ve yerel halktan 20.000 kişinin kuşatma altında olduğu General Townshend'in garnizonunu kurtaracaktı.[iv]  Aralık 1915'te Tiflis'ten Rus askerleri Tebriz'e gitmek üzere Baratov'a takviye süsü altında trene bindiriliyor, aynı gece geri dönüyorlardı. 200000 yeni asker daha orduya alınmıştı. Rus takvimine göre yılbaşı kutlamaları için bundan daha iyi kamuflaj ya da maskirovka -aldatma olamazdı. Yudeniç Ortodox Noel'inin 4. günü baskın saldırıyı düşünüyordu. [v] Ruslar kış için askerin kıyafeti konusunda sıkı bir hazırlık yaptılar. Sarıkamışta Türklerin yaşadığı felaketten alınan dersle kalın kazaklar, botlar, yanında yakacak odunu, meşalesiyle birlikler hazır hale getirildiler.

          Azap Yarma Harekatı İstanbul Çanakkale Savaşı'nın zaferinin sarhoşluğundayken 11 Ocak 1916'da başladı. 2.Türkistan Kolordusu ve 1. Kolordu Türk mevzilerine saldırırken 4. Avcı tümeni Çilligöl dağının kuzeyinden indi. Fevzi Çakmak yarma bölgesinde Rusların 1 e 10 oranında güçlü olduklarını belirtir. [vi] Osmanlı birlikleri ardarda aldıkları takviyelere rağmen Rusları durdurmayı başaramadılar. 3.Ordu komutanlığına vekaleten bakan Abdülkerim Paşa geri çekilme emrini verdi.   (Mahmut Kamil İstanbul'a gitmişti) 11-15 Ocak arası çarpışmaları Ruslara Erzurum yolunu açmıştı. Enver Paşa zaten  "Sivas'a kadar çekilebilirsiniz" dememiş miydi? Azap Yarmasında 10. ve 9. Kolordularının gösteri taarruzu ile yerlerinde sabitlenmeleri yenilginin başlıca nedenlerinden birisiydi. Diğer bir nokta ise Çanakkale Savaşı Anafartalar ve Arıburnu sektörü Aralık 1915'te boşalmıştı. Başkomutanın emrinde hazır kuvvetler bulunuyordu. [vii]

         24 Ocakta 4.Avcı tümeni Kargapazarı'na çıktı. Yudeniç karargâhını Hasankale'ye taşıdı. Ruslar  1877-78 'deki gibi Erzurum müstahkem mevkine dayanmışlardı. Hatalar bir yerde başladı mı domino taşı gibidir. Abdülkerim Paşa'nın 3. Ordu Karargahı inanılmaz bir kararla Erzurum’u kuzeyden çevreleyen Kargapazarı ve Gürcü boğazını zayıf bırakınca Ruslar fırsatı değerlendirdiler. 16 Şubat 'ta Rus süvarileri Kars kapısından şehre girerken son Türk birliği şehirden ayrılıyordu. Mareşal yakınır: Azap Muharebesinde yenilmiş olmamız, Kargapazarı ve Çobandede kuzeyini boş bırakmamız Rusların başarısında etkili olmuştur. İyi sevk ve irade derinlemesine bakış Erzurum'da Rusları bozguna uğratabilirdi. diye yazar. [viii] 3. Ordu Sarıkamış'tan sonra bir felaket daha yaşıyordı.

        Başka cephelere bir bakalım. Aynı dönemin en aktif cephesi Irak'tı. Selman-ı Pak Muharebesi Mezopotamya'daki İngiliz ordusu için parlak zaferlerin ardından felaketler silsilesinin başlangıcı olmuştu adeta. Albay Nurettin Bey, Enver Paşa'nın amcası Albay Halil (Kut) Bey'in de devreye girmesiyle Selman-ı Pak’ta geri çekilmeyi durdurmuştu. (Çünkü General Townshend’in 6.Hint Tümeni aynı anda geri çekiliyordu!) Albay Nurettin Bey Dicle nehrinden hem de karadan geri çekilen İngiliz ordusunu aman vermeden Kut'a kadar takip etmiş ve Kut kasabasında da tamamen kuşatmıştı. 7 Aralık 'ta başlayan çembere almadan sonra Osmanlı Ordusu Kut'un 7 mil kadar güneyinde savunma mevzilerini de kurmuştu.

         Tekrar Doğu cephesine dönelim. Ocak başında başlayan harekât Erzurum’un da ele geçirilmesiyle bitmeyecek, Rusların ilerlemesi devam edecekti. Mart 1916’da anlaşma için Petrograd’a varan Mark Sykes ve George Picout karşısında Rus Dışişleri Bakanı Sazanov’un eli bu başarılarla çok güçlenmişti.[ix]   

        Ocak ayının başında Yudeniç’in Azap-Köprüköy Yarma Harekatı başladığı sıralarda   İngilizlerin  Mezopotamya Seferi Kuvveti Kut'ta mahsur kalan yaklaşık 13.000 kişilik garnizonu kurtarmak için harekete geçti. Bu arada Erzurum'un müttefikleri Rusların eline geçmesi kuşatma altındaki Kut garnizonunda bile sevinçle karşılandığını belirtelim.  Ancak Batı cephesinden çekilen  ve Çanakkale Savaşı’na katılmış 13. Tümen’den oluşan “Kurtarma Ordusu” adlarını 100. Yıl vesilesiyle duyduğumuz Dicle nehrinin her iki kıyısındaki Şeyh Said’de , Felahiye'de, Sabistepe'de Sannaiyat'da  Türk mevzilerini aşmayı başaramamış, kavurucu sıcak, çamur, Dicle'nin yol açtığı seller, harekât arazisindeki bataklıklar en önemli engel olarak karşılarına dikilmişti. Ruslar 18 Nisan 1916’da Trabzon'a girerken İngiliz komuta kademesinde Kut'ta kuşatma altında kalan birlikler için umutlar giderek tükeniyordu. 

          Kutü'l-Amare tabi ki zafer. İngilizler için tarihlerindeki en küçük düşürücü yenilgilerden birisi.[x] Zaten bunun için tıpkı Çanakkale'deki gibi komisyon kurup sorumluları hesap vermeye çağırdılar. ( Soruşturmanın bazı açılardan göstermelik olması vs. başka konu)[xi] Ancak öyle anlaşılıyor ki genel tarih anlatımımızda Birinci Dünya Savaşı'nı parçalara bölme geleneğinin son örneği Kutü'lAmare olacak. Oysa Kutü’lAmare Zaferine giden süreci  Rusların neredeyse Doğu Anadolu'nun büyük bölümünü ele geçirdikleri Ocak 1916'daki Azap-Köprüköy harekatıyla ,Çanakkale Savaşı’ndan sonra elde kalan birliklerin önemli bir kısmının gereksiz yere Avrupa cephelerine gönderilmesiyle ve Kut zaferinden sadece 10 ay sonra Bağdat'ı kaybetmemiz ile birlikte değerlendirdiğimizde iş değişiyor. Bir askeri zafer stratejik bir başarıysa, siyasi ve sosyal olarak ülke yararına olumlu sonuç doğuruyorsa anlamlıdır. Taktik askeri zaferleri kazansanız bile savaşı yanlış yönetiyorsanız başarısızlık kaçınılmaz. Osmanlı Devleti İttihat Terakki Hükümeti Birinci Dünya Savaşı’na hem giriş sürecini ve sonrasını yönetememiş, savaş ülkemiz açısından askeri, siyasi ve toplumsal felaketle sonuçlanmıştır.  Aradan 100 sene geçtikten sonraki kuşaklara düşen Halil Paşa'dan Mustafa Kemal'e alternatif bir General Patton yaratmak , “unutulan-unutturulan zafer vs. gibi sloganik ifadelerden etkilenmek olmamalı.  Daha soğukkanlı değerlendirmeler yapmak gerekiyor.



[i]BDHTH Kafkas Cephesi 3.Ordu Harekatı 2.Cilt s.29

[ii] Ali İhsan Sabis, Birinci Dünya Harbi, 3.Cilt , Nehir Yayınları, İstanbul,  2002 s.80

[iii]F.Çakmak 185

[iv]Sean McMeekin , The Ottoman Endgame , Penguin Random House, 2015 s. 272

[v]McMeekin, s.273

[vi]F.Çakmak s. 196 33.Tümenin mevcudu 4000 iken Rusların 42000 di.

[vii]F.Çakmak s. 227

[viii]F.Çakmak s.201

[ix] McMeekin, s. 286-287

[x] İngiliz ordusu böyle bir yenilgiye daha önce 1781’de Amerikan Bağımsızlık Savaşında Yorktown’da uğramıştı. Benzer bir durum 2. Dünya Savaşında 1942’de Singapur’da Japonlara karşı yaşandı.

[xi]Mezopotamya komisyonu için özelllikle bkz. Prof. Şükrü Hanioğlu'nun Derin Tarih Nisan 2016 sayısındaki makalesini kesinlikle okunması önerilir. 


  5018 defa Görüntülendi.

**********************

Tüm yazı, yorum ve içerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yayımlanmış olmaları, bu görüşleri Tuncay Yılmazer'in benimsediği anlamına gelmez. Yorum bölümü özgür bir tartışma ortamı yaratmak için vardır. Ancak saldırgan ve düzeysiz yorumlar yayınlanmayacaktır. Eğer bu siteye ilk kez yorum yazıyorsanız, yorum kurallarına gözatmanızı istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

8470_Necati bölükbaşı 29-04-2016, 08:37:08
Bu mantıkla değerlendirilecek olursa Çanakkale zaferini de önemsememek sonucuna varılır. Malum Çanakkale zaferinden bir müddet sonra İstanbul işgal edilmişti. Genel değerlendirme ve strateji açısından bakıldığında; Başbelası Çarlık Rusya'nın yıkılması sağlanmıştır. Rus birlikleri svaşılmadan topraklarımızı ferk etmek zorunda kalmışlardır. En son noktada ise Türkiye Cumhuriyeti Devleti kurulmuştur.
Hal böyle iken bu mücadelede her görevli vazifesini en mükemmel şekilde yerine getirmiştir. Davaları, hedefleri birdir. Onları bu günkü siyasi sürtüşmelere vasıta edip aralarına fitne sokmanın bir anlamı yoktur. Savaşan her kahraman bizimdir. Ruhşarı şad olsun.
Necati Bölükbaşı
 
8476_VERDİ BAYRAM 03-05-2016, 07:58:34

BU TÜR GENİŞ ALANLARI KAPSAYAN MUHAREBELERİN ANLATIMINDA MUTLAK SURETTE HARİTALARDAN DA İSTİFADE ETMEK, MERAKLILARIN KONUYU DAHA RAHAT ANLAMASINI SAĞLAYACAKTIR. ÇANAKKALE VE ORTADOĞUDA CERYAN EDEN SAVAŞLARI GEREK KROKİ GEREKSE HARİTALARLA ANLATAN ÇOK GÜZEL İNGİLİZ YAYINLARI MEVCUT.BİZDE NİYE YOK VEYA ÇOK AZ SAYIDA VAR.
 

KATEGORİDEKİ DİĞER BAŞLIKLAR

07/11/2017 - 18:30 Pomakların Çanakkale Ağıdı - Pesna (Ömer Arslan)

30/10/2017 - 18:41 25 Nisan 1915, Arıburnu Anzak Çıkarmasında 57.Alay’ın Conkbayırı’na İntikali – Yeniden Değerlendirme ( M. Şahin Aldoğan )

17/10/2017 - 11:31 Prof. Dr. Christopher Bell'in yeni eseri Churchill and the Dardanelles üzerinden bir inceleme: Churchill Çanakkale Savaşlarının tek sorumlusu mudur?

09/09/2017 - 05:40 Florence Nightingale’in Eli Anadolu’ya da Değmişti-Kırım Savaşından Unutulan İlk Prefabrik Hastane: Erenköy (Renkioi) (Mustafa Onur Yurdal)

22/08/2017 - 07:18 Kuşatma ve Esaretin Adı KÛTULAMÂRE Esir Bir İngiliz Subayın Anıları - Edward W.C. Sandes -(Muzaffer Albayrak)

09/08/2017 - 18:07 19. Tümen Kurmay Başkanı İzzettin Çalışlar’ın Çeşitli Konferans ve Yayınlarında Conkbayırı Süngü Taarruzu (Melike Bayrak-Mustafa Onur Yurdal)

27/07/2017 - 13:33 Çanakkale’nin Filistin’deki Yansıması 2.Bölüm - 2.Gazze Muharebesi (Tuncay Yılmazer )

11/07/2017 - 10:07 Çanakkale’nin Filistin’deki Yansıması : Gazze Muharebeleri ( 1.Bölüm) (Tuncay Yılmazer)

22/05/2017 - 05:29 Müstahkem Mevkii’nin Anafartalar’daki Sesi - Küçük Anafartalar Topları (Bayram Akgün)

09/05/2017 - 08:12 Kûtulamâre Kuşatması’ndan Esarete Yüzbaşı Sandes’in Hatıraları - Çev. Tuncay Yılmazer

02/05/2017 - 11:45 İzmir-Bayındır İlçesinden Çanakkale Harbine Katılanlar (Necat Çetin)

28/04/2017 - 08:49 Kûtulamâre Zaferi 1916 (Muzaffer Albayrak – Vahdettin Engin)

23/04/2017 - 21:24 Türk Ordusu’nda Künye Uygulamasına İlişkin İlk Girişimler ve İlk Künyelerle İlgili Kısa Bilgiler (The First Attempts On The Use Of Identity Tags In Turkish Army And Information About The Early Identity Tags) (Burhan SAYILIR)

13/04/2017 - 05:43 Müstahkem Mevki’nin Kara Savunması İçin Top Desteği Sağlaması (Bayram Akgün)

07/04/2017 - 14:30 Çanakkale Muharebelerinde İdari ve Lojistik Faaliyetler (Ayhan Candan)

06/04/2017 - 19:17 Kabataş Erkek Lisesi 1.Büyüteç Tarih Öğrenci Sempozyumu (8-9 Nisan 2017)

04/04/2017 - 21:12 Resmi Belgelere (Nüfus Ölüm-Genelkurmay-Kayıtsız Ölüm Defterleri) Göre İzmir - Beydağ Şehitleri (Necat Çetin-A.Levent Ertekin)

31/03/2017 - 07:25 Çanakkale nin Şehit Kalemleri (İsmail Sabah)

27/03/2017 - 19:43 Çanakkale Müstahkem Mevkii’ye Bağlı Top Mermisi Çeşitleri (Bayram Akgün)

25/03/2017 - 20:58 GeliboluyuAnlamak Özel- 100. Yılında Gazze Muharebeleri Kahramanlarını Anıyoruz (Tuncay Yılmazer)

17/03/2017 - 21:15 18 Mart Özel Makalesi - Yaşayanların Ağzından 18 Mart Boğaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Fotoğrafla Çanakkale Boğaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebeleri’nde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 Çanakkale Zaferi’nden Mescid-i Nebevi’ye (Enver Paşa’nın 1916 Filistin-Hicaz ziyareti) (Tuncay Yılmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunması Bir Karargâh Çalışması - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 İkinci Kirte Muharebesi (6-8 Mayıs 1915 Taarruzları) (Yücel Özkorucu)

31/01/2017 - 12:29 Türk Boğazları Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanlı Bir Mendil Hikayesi (Ömer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde Gönüllü Kahramanlar Osmancık Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aralık-Ocak Sayısında 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Yılmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birleşik Harekat Tecrübesi Olarak Cihan Harbinde Türk-Alman Askeri İttifakı (Gültekin Yıldız)

02/12/2016 - 20:23 Çanakkale Kara Muharebelerinde Ağıl Dere (Şaban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 Çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (Şaban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (Oğuz Çetinoğlu)

10/09/2016 - 11:12 Seddülbahir Kahramanı Bigali Mehmet Çavuş (Ömer Arslan)

03/07/2016 - 14:42 Çanakkale’den 100. Yılında Somme’a:Bir Savaş, İki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.Dünya Savaşı nda Şii Ulemasının Cihat Fetvaları Çerçevesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kutülamare- Yarbay Mehmed Reşid Bey in Günlüğü (İ. Bahtiyar İstekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanlı Devleti’nin Çanakkale Muharebelerinde Sağlık Alanındaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanlı Kurmay Subayı- Iraklı Kürt Devlet Adamı, Mehmet Emin Zeki Bey in Yaşam Öyküsü (Tuncay Yılmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Savaş 1915-1916 KutülAmare – Nikolas Gardner ( Tuncay Yılmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci Dünya Savaşının İslam Dünyasına Etkileri (Yüksel Nizamoğlu)

30/04/2016 - 19:20 Çanakkale Savaşı: Bir Siyasi Mücadele Alanı (Özgür Öztürk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak Çıkarması İlk Saatleri – Daha Erken Müdahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekatı - KutülAmare bir zafer midir? ( Tuncay Yılmazer )

13/04/2016 - 05:30 Çanakkale Savaşları ve Barbaros’un Batışı (İsmail Bilgin)

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 Eğitimli Neslin Birinci Dünya Savaşı ile İmtihanı ( Dr. Nuri Güçtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci Dünya Savaşı nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri Güçtekin)

21/03/2016 - 06:35 Çanakkale Seferberliği: Savaş, Eğitim, Cephe Gerisi (Mustafa Selçuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ÖZEL - Çanakkale Zaferi ve Cevat Paşa (Ahmet Yurttakal)

11/03/2016 - 06:49 Zaferi Kanla Yazan Fındıklılı Mehmet Muzaffer (İsmail Bilgin)

02/03/2016 - 12:48 Kut’ül Amare Zaferi -2 (İsmail Bilgin)

29/02/2016 - 11:29 Kut’ül Amare Zaferi -1 (İsmail Bilgin)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 Çanakkale Şehidi Feyzi Çavuş’un Zevcesi Zehra Hanımın Padişaha Mektubu (Osman Koç)

23/12/2015 - 16:47 Çanakkale Savaşlarında Binbaşı Halis Bey’e Ait Bir Ganimetin Öyküsü (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Zırhlısının Dramı (Cemalettin Yıldız)

06/12/2015 - 20:29 Kut’ülamarenin Türklere Tesliminden Sonra Irak İngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 Ağustos 1915 Conkbayırı Süngü Hücumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Paşanın Osmanlı Devleti’nin 1. Dünya Savaşına girişiyle ilgili görüşlerine dair bir belge

Osmanlı Devleti Umumi Harpte Tarafsız Kalabilir miydi? - Yusuf Akçura (Değerlendirme: Muzaffer Albayrak)

Nazım’ın Dayısı Çanakkale Şehidiydi (Melih Şabanoğlu)

Çanakkale Destanının Ölümsüz Efsaneleri (Osman Koç)

21/10/2015 - 04:02 100 Yıl Sonra İlim Heyeti Çanakkale’de Programı

17/10/2015 - 11:50 Çanakkale Savaşı'nın Kanada'da Bıraktığı İzler (Birol Uzunmehmetoglu)

27/09/2015 - 16:01 1917 Yılında Hicaz Cephesi:Arap İsyanının Yayılması ve Medine’nin Tahliyesi Programı (Yüksel Nizamoğlu)

22/09/2015 - 13:07 III. Kolordu’nun Çanakkale Muharebeleri’ne Hazırlanış Süreci (İsmail Bilgin)

15/09/2015 - 04:28 Kutü-l Amare Kahramanı Halil Kut Paşa (Enes Cifci)

11/08/2015 - 04:07 Türkiye Büyük Savaş a Nasıl Girdi? ( Emre Kızılkaya )

29/07/2015 - 03:30 1915 Gelibolu Harbi Günlüğü- Kazım Şakir (İ. Bahtiyar İstekli)

07/07/2015 - 02:49 Suyu Arayan Adamların Öyküsü - Millete Deva Olmak , Osmanlı Savaş Esirleri, TIP ve Milliyetçilik ( 1914-1939 ) -Yücel Yanıkdağ (Tuncay Yılmazer)

30/06/2015 - 03:55 Tarih, Otobiyografi ve Hakikat Yüzbaşı Torosyan Tartışması ve Türkiye’de Tarih Yazımı (Derleyen: Bülent Somay)

21/06/2015 - 16:34 Türklere Esir Olmak (Doğan Şahin)

23/05/2015 - 04:36 Çanakkale Savaşı

16/05/2015 - 15:30 İtilaf Devletleri Askerlerinin Gözüyle Çanakkale

12/05/2015 - 12:50 Muaveneti Milliye Muhribi Torpito Zabiti Ali Haydar Öztalay (Çimen Yüksel)

09/05/2015 - 08:24 Osmanlılar ve Ermeniler / Bir İsyan ve Karşı Harekâtın Tarihi (Edward J. Erickson)

03/05/2015 - 15:39 Neuve Chapelle’den Gelibolu’ya: Bir Askeri Planın Gelibolu’da Uygulamaya Konulması ( Mustafa Onur Yurdal )

28/04/2015 - 03:52 Cephe Arkadaşı Çanakkale Cephesi

25/04/2015 - 03:07 Çanakkale Müstahkem Mevkii Bataryalarının 25 Nisan 1915 ‘teki Rolü (Bayram Akgün)

24/04/2015 - 15:07 25 Nisan 1915 üzerine Gelibolu’yu Anlamak’ta çıkmış makalelerden seçmeler (Tuncay Yılmazer)

18/04/2015 - 17:10 Çanakkale Şehitleri Listesinde Ezineli Yahya Çavuş’un Adı Yok (Osman Koç)

10/04/2015 - 00:06 Kıyamet Koptuğunda - Hasan Cevdet Bey

03/04/2015 - 01:36 Rusya’daki 90.000 Osmanlı Savaş Esiri ve Sarıkamış Muharebesi (Yücel Yanıkdağ)

27/03/2015 - 17:57 Bir Hikayenin Daha Sonu: Topçamlar Tabyası (Bayram Akgün)

14/03/2015 - 07:57 Düşmana Korku Salan Efsanevi İntepe Topçularından Topçu Üsteğmen Mehmet Ali Bey (Muzaffer Albayrak)

11/03/2015 - 02:38 Seddülbahir’de Yalnız Top-210/40’lık Roon Topu (Bayram Akgün)

01/03/2015 - 13:31 Çanakkale Muharebeleri’nin İdaresi, Komutanlar - Strateji (Ed.: Lokman Erdemir, Kürşat Solak)

24/02/2015 - 17:39 Çanakkale Cephesinde Bir Damla Su İçin- Gelibolu Yarımadasında Jeoloji ve Muharebe İlişkisi ( İsmail Bilgin )

15/02/2015 - 17:55 Hashtag Tarih Dergisi Şubat 2015 Sayısında Kitap Değerlendirme Yazısı

08/02/2015 - 07:11 “Hafız Hakkı Paşanın Sarıkamış Günlüğü” Kitabıyla İlgili Mülahazalar (İsmail Bilgin)

// Bir Asır Sonra Ermeni Tehciri ve Çanakkale Üzerine… 100. Yıl Nasıl Anılmalı? (Tuncay Yılmazer)

23/12/2014 - 08:24 Sarıkamış İhata (Kuşatma) Harekâtı (İsmail Bilgin)

17/12/2014 - 02:24 Kut ül Amare Zaferi (Necmettin Özçelik)

08/12/2014 - 18:22 1. Dünya Harbi

06/12/2014 - 13:44 The Water Diviner – Son Umut Filminin Galasından Notlar… ( Tuncay Yılmazer )