Bir Çanakkale Şehidinin Hikâyesi: Koca Ali Oğlu Mustafa (Necat Çetin)

Tarih: 11/10/2014   /   Toplam Yorum 1   / Yazar Adı:      /   Okunma 10527

Bu araştırmada İzmir Bayındır ilçesi Dernekli Köyü Mersinli (Marmaraç) Mahallesinden Çanakkale Savaşına katılan ve şehit olan 1311 doğumlu Koca Ali Oğlu Mustafa anlatılmaktadır. Mustafa kendi köyünden Emine ile nişanlıdır ve bir dizi talihsiz olayla karşılaşır. Mustafa’nın ablasının düğünü sırasında dedesi vefat eder ve düğün günü Mustafa Çanakkale cephesine gitmek üzere silâh altına alınır. Nişanlısı tarafından sekiz yıl büyük ümitle beklenen ve dönemeyen Mustafa’nın ve ailesinin hazin hikâyesini anlatmaktadır. (N.Ç.)

 

Bayındır İlçesi’nin yüksek dağlık kesiminde yörüklerin kurduğu ve halk arasında Marmaraç Köyü olarak anılan köy zamanla köy statüsünü kaybederek Dernekli Köyü’nün Mersinli Mahallesi’ni oluşturmuştur[1].  Marmaraç Köyü halkı yaşam olanaklarının ve su kaynaklarının yetersizliği neticesinde kendilerine yeni yaşam alanları aramak zorunda kalmışlar ve ovaya yayılarak Canlı Köyü’ne yerleşmişlerdir.[2]

 Çalışmanın konusunu oluşturan olay eski adı Kavakalan, yeni adı Çınardibi olan köye giden yolun üstünde kurulu Marmaraç Köyü’nde meydana gelmiştir. Düz bir arazi üzerinde etrafı ormanlarla çevrili bir yerde bulunan Marmaraç Köyü, tarihi bir geçmişe sahip olup, Yunan işgali sırasında köy çevresinde bulunan çetelerin saklanması için önemli bir yer olmasının yanı sıra Kuva-yı Milliyecilere de yiyecek içecek temininde önemli rol oynamıştır. Hortunalı Hamit Efe de Milli Mücadele sırasında burada bulunmuştur[3]. Günümüzde Marmaraç Köyü’nün eski canlılığı kalmamıştır.

 Çanakkale Savaşları sırasında 15-16 hanenin yaşadığı[4] Marmaraç Köyü’nün önde gelen aileleri Kölemenler[5], Araplar[6] ve Çelbeşikler[7] sülalesi idi.  Günümüzde adı geçen ailelerden bazıları Kemalpaşa’nın Cumalı Köyü’ne kimileri ise Torbalı’nın Karakızlar Köyü’ne yerleşirken aile üyelerinden bir kısmı da Torbalı’nın Dağtekke Köyü’ne yerleşmişlerdir. Bir kısmı ise yaşamlarını Bayındır ovasında Kızılcaova ve Canlı’da sürdürmektedirler. 

 KOCA ALİ OĞLU MUSTAFA

Makalenin konusunu oluşturan Marmaraç Köyü’ndeki Koca Aliler[8] sülalesi üç çocuk, anne[9], baba ve dededen[10] oluşan altı kişilik bir aileydi.   Üç çocuğun ikisi kız, birisi erkek olup en büyük kız çocuğunun adı Ayşe’dir. Diğer evladının adı ise Iraz’dır. [11]  Iraz’dan bir yaş küçük olan erkek kardeşi Mustafa’dır.[12]   Ayşe, Çengele[13] Köyü’ndeki Sarılar Aşiretinden Bekir[14] ile evlenmiş ve bu evlilikten Şerife, Ümmü ve Nazlı adlarında 3 kız evlatla, Casim[15], Halil, Ali, Mehmet ve Bekir adlı 5 erkek çocuk dünyaya getirmiştir. Çanakkale Savaşları sırasında Ayşe’nin eşi de kaynı Hamza Ali[16] ile birlikte askere çağrılmıştır.

 I. Balkan Savaşı (1912) ile 1. Dünya Savaşı sırasında Yemen cephelerinde (1916-1917) savaşan Ayşe’nin eşi uzun süre evinden ve eşinden uzak kalmıştır.

 Ayşe’nin annesi vefat ettikten sonra evin bütün yükü kız kardeşi Iraz’ın üzerine kalmıştır. Kardeşi Mustafa da büyüyünce ablası Iraz’ın bir an önce evlenmesini istemektedir. Köyden birkaç kişinin evlenme teklif ettiği Iraz’a Kemalpaşa’nın Gökyaka Tekeköy’den bir kişi[17] ile söz kesilmiştir. Mustafa da aynı dönemde kendi aralarında anlaştıkları kendi köylerinden Emine ile nişanlanmıştır.  İki aile arasında nişandan sonra düğün hazırlıkları yapılmaya başlanmış ve bu doğrultuda da düğün alışverişi yapılmıştır.  Iraz ve kardeşi Mustafa’nın düğünün 1915 yılında yazın bir hafta aralıklarla yapılmasına karar verilmiştir.

 Yaz mevsimi geldiğinde düğün hazırlıkları yoğunlaşmış ve düğün günü de çevre köylerden ne kadar akraba varsa Marmaraç Köyüne gelerek düğüne katılmışlardır. Düğünden bir gün önce kız evinde yapılan kına gecesinden sonra Heyamullar[18] düzenlenmiştir.  Düğünlerin olmazsa olmazı keşkek düğün yemeğinin başında yer almıştır. Erkek tarafı Iraz’ı gelin almak için Gökyaka Tepeköy’den, yola çıkarak kız tarafının bulunduğu Marmaraç Köyüne doğru yola çıkmıştır.  Davullar zurnalar eşliğinde yol güzergâhındaki Cumalı, Sinekköy ve Cumalı Köyleri geçildikten sonra Zeybek Mezarlığı’ndan Marmaraç Köyüne ulaşmak için uzun bir mesafe kat etmek zorunda kalmışlardır. Öğle vakti davulların sesi yeri göğü inletmekte olup Marmaraç Köyüne 500-600 m. mesafenin kaldığı bir yerde  Marmaraç Köyü’nden iki kişi çıkagelmiştir.   Bu beklenmedik gelişme karşısında tedirginlik yaşayan erkek tarafı önce davul ve zurna seslerini susturarak meraklı bakışlarla gerçeği öğrenmeye çalışırlar. İki kişinin verdikleri haber,  düğünün bozulması yönünde olmayıp Iraz’ın dedesinin vefat haberini getirmekle yükümlü oldukları doğrultudadır.[19]  Düğün için yola çıkan insanlar Marmaraç Köyü’ne Iraz’ın dedesinin defin işlemleri için gitmek zorunda kalmışlardır. Düğün için gelen insanlar, taziyede bulunduktan sonra defin işlemleri içim mezarlığın yolunu tutmuşlardır. Bu esnada beklenmedik bir gelişme daha yaşanmıştır. Cenaze töreni sırasında Çırpı Nahiye’si karakolundan iki jandarma gelerek Çanakkale Savaşı’nın başladığını Eli silah tutan herkesin askere alınmak zorunda olduğunu haber vermişlerdir.  Askere gideceklerin başında gelen Mustafa jandarmalara durumu anlattıktan sonra ablasının gelin çıkmasına kadar kendisine izin verilmesini jandarmadan talep etmiştir. Jandarmanın gerekli anlayışı göstermesine rağmen kardeşi Iraz bu duruma karşı çıkmış ve şu şekilde bir açıklamada bulunmuştur:

“…Önce evden sen çıkacaksın. Ben ablayım. Önce seni uğurlayacağım. Vatan seni bekliyor.” Bu sözlerin üzerine köyden diğer askere gidecekler ile askere gidecekler ile birlikte Mustafa da köylülerin ve imamın dualarıyla uğurlanmıştır. Askere uğurlama töreni bittikten sonra sessiz sedasız bir şekilde Iraz da gelin olarak eşinin köyüne gitmiştir.

Bir süre geçtikten sonra Marmaraç Köyü’ne Mustafa’nın Çanakkale’de şehit düştüğü haberi ulaşmıştır.[20] Acı haberi alan aile üyelerinden nişanlısı Emine Mustafa’nın öldüğüne inanmamakta ısrar etmiştir. Emine’ye göre Mustafa ya kaybolmuştur ya da esir düşmüştür. Bir gün mutlaka gelecektir. Koca Alilerin Ali ise oğlunun şehit haberini aldığında çok üzülmüş tek evladını kaybetmenin acısıyla dünyaya küsmüş yemeden ve içmeden kesilmiştir. Evladı Mustafa’nın acısına dayanamayan babası kısa bir süre sonra vefat etmiştir.

 Koca Aliler ailesi tek erkek evlatları olan Mustafa’yı kaybetmenin acısıyla kıvranırken bir diğer acı haberle yıkılmışlardır. Çengele Gacarlar’a[21]  ulaşan habere göre,   büyük Abları Ayşe’nin eşi Bekir de harpte şehit düşmüştür[22].

Şehit olmadan kısa bir süre önce köyüne gelen Bekir hasta olmasına rağmen gerek doktor, gerekse ilaç yetersizliği nedeniyle tam iyileşemeden jandarmanın zoruyla asker ocağına dönmek zorunda kalmıştır[23]. Bekir’in eşi Ayşe ise vefat ettiği 1969 yılına kadar hayatını yetim kalan yedi çocuğuna adamıştır.  Mustafa’nın nişanlısı Emine ise uzun yıllar yolunu beklediği Mustafa’nın gelmeyeceğine inandıktan sonra gönülsüzce Osmanlılar[24] Köyü’nden bir kişiyle evlenmiştir.  Ayşe ve Emine örneğinde olduğu gibi nice kadınları ve kızları eşlerinden ve nişanlılarından ayıran, çocukları yetim bırakan Çanakkale Savaşı’nda yalnızca Mustafa şehit düşmemiş, Marmaraç Köyü’nden birçok aileye çocuklarının Çanakkale’de şehit olduklarına dair haberler gelmiştir[25]. Mustafa’nın da bağlı olduğu Bayındır Nüfus Müdürlüğü’ndeki verilere göre Marmaraç Köyü’nden Çanakkale Savaşları’nda askerde kalanların listesi aşağıda sunulmuştur.

 

Tablo 1: Bayındır Nüfus Müdürlüğü Vefayata Mahsus Vukuat Defteri’ne Göre (Cilt 2) Dernekli ve Marmaraç (Mersinli) Köylerinden I. Dünya Savaşı Sırasında Askerde Kalanların Listesi.

İdare

Birimi

Hane No[26]

Adı

Baba adı

Anne adı

Doğum

Yeri

Doğum

Tarihi

Ölüm Yeri

Vefat

Tarihi

Ölüm

Kaydı

Dernekli

1

Abdullah

İbrahim

Ayşe

Bayındır

1307

Harb-i Umumi

1331

Askerde

Dernekli

4

Mehmet

Abdullah

Ayşe

Bayındır

1304

Harb-i Umumi

1332

Askerde

Dernekli

6

Abdullah

Mehmet

Ayşe

Bayındır

1302

Harb-i Umumi

1333

Askerde

Dernekli

9

Mustafa

Ahmet

Fatma

Bayındır

1303

Harb-i Umumi

1332

Askerde

Dernekli

15

Mehmet

Süleyman

Emine

Bayındır

1311

Harb-i Umumi

1331

Askerde

Mersinli

1

Mustafa

Ali

Fatma

Bayındır

1311

Harb-i Umumi

1331

Askerde

Mersinli

4

Halil

Mehmet

Dudu

Bayındır

1312

Harb-i Umumi

1332

Askerde

Mersinli

11

Hasan

İsmail

Gülsüm

Bayındır

1305

Harb-i Umumi

1331

Askerde

Mersinli

16

Halil

İbrahim

Ümmü

Bayındır

1311

Harb-i Umumi

1331

Askerde

Mersinli

16

Osman

İbrahim

Ümmü

Bayındır

1314

Harb-i Umumi

1333

Askerde

 

 Fotoğraf-1: Mustafa’nın ölüm kaydı: Bayındır Nüfus Müdürlüğü Vefayata Mahsus Vukuat Defteri-Cilt 2 sayfa 198.

 

 

Fotoğraf-2: Osman Ali’nin Marmaraç köyündeki (Dernekli Köyü Mersinli Mahallesi) Evinin şu anki görünümü. [2010 yılı Necat Çetin arşivi)]

 

Fotoğraf 3: Marmaraç Köyünün (Mersinli Mahallesi Dernekli Köyü) terk edilmiş görünümü [2010 yılı(Necat ÇETİN arşivi)] 

  KAYNAKÇA

 Dursun ÇABUK, T. 84, H. 1317 (M. 1899) Aydın Vilâyeti Salnamesi, 1993, 266 y. (Ege Üniversitesi Tarih Bölümü Yayınlanmamış Lisans tezi).

Bayındır Nüfus Müdürlüğü Arşivi, Bayındır Nüfus Müdürlüğü Vefayata Mahsus Vukuat Defteri, Cilt-2, 1934 yılı kayıtları.

Çengele Nüfus Esas Defteri, Ormanköy Köyü (Torbalı) Muhtarlık Arşivi.

Dernekli Köyü Nüfus Esas Defteri. Dernekli Köyü Muhtarlık Arşivi.

Fiknat Çetin, Bekir kızı, 1948 doğumlu, Torbalı Ormanköy’de ikamet eder. (Görüşme tarihi 2010 yılı, Ormanköy Torbalı)

Gökyaka Tekke Köyü Nüfus Esas Defteri, Gökyaka Tekke Köyü (Kemalpaşa) Muhtarlık Arşivi.

http://www.geltag.com/sehitler.asp?il_id=36&ilce_id=1&harf_id=0&sayfa_no=4.)

(ET: 11/01/2010)

Necat Çetin Özel Arşivi

Necat Çetin, “Sözlü Anlatımlara Göre Torbalı’da Yunan İşgali ve Bilinmeyen Bir Kuva-yı Milliyeci: Hortunalı Hamit”, Uluslararası Kuvayı Milliyenin 90. Yılı Sempozyumu, Eylül 2009, İzmir (Sunulan bildiriler).



 

[1] Mersinli Mahallesi, Dernekli Köyü, Bayındır.

[2] Canlı köyü ileriki yıllarda Belde olup, Büyükşehir Yasası ile Bayındır’a bağlı semt haline gelmiştir.

[3] Hortunalı Hamit ile ilgili yerel tarih araştırması için bakınız: Necat Çetin,  “Sözlü Anlatımlara Göre Torbalı’da Yunan İşgali ve Bilinmeyen Bir Kuva-yı Milliyeci: Hortunalı Hamit”, Uluslararası Kuva-yı Milliyenin 90. Yılı Sempozyumu, Eylül 2009, İzmir (Sunulu bildiri).

[4] 27/07/1320 tarihli son Osmanlı nüfus sayımında köyde 16 nüfus hanesinde toplam 119 kişinin sayımı yapılmıştır. Hane nüfus ortalaması 7.43 kişidir. Bu rakam genel ortalamanın çok üstündedir. Sayımı yapılan 119 kişiden 59 kişi erkek (% 49.57), 60 kişisi (%50. 43) ise bayandır. 119 kişiden 49 kişi (%  41.18) evli, 63 kişi (%  52.94) bekâr ve 7 kişisi (% 5.88) dul’dur. Bakınız: Dernekli Köyü Nüfus Esas Defteri Mersinli Mahallesi kayıtları, Dernekli Köyü Muhtarlık Arşivi. 1891 yılı sayımında köy nüfusu 117 kişidir. Bakınız: 1317 Yılı Aydın Vilayeti Salnamesi.

[5] 1320 sayımında hanede  (Hane numarası: 5) toplam 14 kişi kayıtlıdır. Ailenin soyadı: KÖLEMEN. Bakınız: Dernekli Köyü Nüfus Esas Defteri Mersinli Mahallesi kayıtları, Dernekli Köyü Muhtarlık arşivi.

[6] 1320 sayımında hanede  (Hane numarası: 2)  toplam 16 kişi kayıtlıdır. Ailenin soyadı: ÖZMERSİNLİK. Bakınız: Dernekli Köyü Nüfus Esas Defteri Mersinli Mahallesi kayıtları, Dernekli Köyü Muhtarlık arşivi

[7] 1320 sayımında hanede  (Hane numarası: 6)  toplam 14 kişi kayıtlıdır. Ailenin soyadı: VARTÜRK. Bakınız: Dernekli Köyü Nüfus Esas Defteri Mersinli Mahallesi kayıtları, Dernekli Köyü Muhtarlık arşivi.

[8] Nüfus hane no:1 1320 tarihli nüfus sayımında hane reisi olarak Bayındır 1260 doğumlu Koca Ali bulunmaktadır. Hane nüfus sayısı 6 kişidir. 3 Erkek 3 kadın. Ailenin diğer lakabı "Osman Aliler". Dernekli Köyü Nüfus Esas Defteri. Dernekli Köyü Muhtarlık Arşivi.

[9] Fatma.

[10] Osman.

[11] Yörük’ler Raziye ismini "Iraz" olarak söylerler.  İsa: Ese, Ayşe: Eşe… gibi.

[12] 1311 doğumlu. Annesi Fatma, Babası Ali.

[13] Torbalı Ormanköy.

[14] Yazarın dedesinin babası. Halil oğlu 1292 doğumlu. Torbalı Çengele köyü 19 hane reisi. “Sarılar aşiretinden Bekir” Seferberlikte “askerde” kalmış. Ölüm tarihine  1333 (1917) notu deftere düşülmüş. Soyadı: ÇETİN. Bakınız: Çengele nüfus esas defteri, Ormanköy (Torbalı) Muhtarlık Arşivi.

[15] Casim, 1921 yılında vefat etmiştir.

[16] Torbalı Çengele köyü Hane no: 20 “Sarılar aşiretinden Ali” Soyadı: GÜÇ. ( 1885-1965) Kapalı Kayıt. Bakınız: Çengele nüfus esas defteri, Ormanköy (Torbalı) Muhtarlık Arşivi.

[17] Ağa Mehmetler/ Kürt Ahmetler. Gökyaka Teke köyü hane:32. A ilenin soyadı: BULUT. Bakınız: Gökyaka Tekke Köyü Nüfus Esas Defteri, Gökyaka Köyü (Kemalpaşa) Muhtarlık Arşivi.

[18] Düğün evi yakını gençlerin gece evlenecek genç kızla birlikte meşaleler eşliğinde akrabalarını türkü ve uzun havalar söyleyerek ziyaret etmesi ve hediyeler toplaması. Yöresel bir gelenektir. Günümüzde uygulanmamaktadır.

[19] Osman.

[20] Nüfus Vukuat Defterinde, Mustafa’nın ölüm kaydı vardır. Kayda göre Mustafa 1331 yılında Harb-i Umumi’de “askerde” kalmıştır. Bayındır Nüfus Müdürlüğü Vefayeta Mahsusu Vukuat Defteri Cilt:2 sayfa:198. Kayıttan da anlaşılacağı üzere Mustafa’nın vefat yılı 1915 yılıdır. Çanakkale Savaşı dönemi. Çanakkale şehitlerimizin listesinde 1. Kolordu 4. Alay 2.Tabur, 5. Bölük piyade er Ali oğlu Mustafa, doğum yılı bilinmiyor, ilçe ve köyü bilinmeyen, 23/06/1915 tarihinde Seddülbahir muharebesinde şehit memleketi İzmir olan kişi olduğunu (kayıtno:24,346) düşünüyorum. (http://www.geltag.com/sehitler.asp?il_id=36&ilce_id=1&harf_id=0&sayfa_no=4.) (ET: 11/01/2010)

[21] ÇETİN ailesinin Torbalı Ormanköy’deki lakabı. Yazarın ailesi.

[22] Not: Çengele (Ormanköyden) Sarılar aşiretinden Bekir yazarın dedesi. Mehmet ÇETİN’in babasıdır. Bu hikaye Ormanköy’den yazarın halası Fıtnat ÇETİN tarafından tarafıma anlatılmıştır. Yazarın Ayşe Ninesi Halasına hitaben: “..Kızım siz ne gördünüz? Ben bir günde üç acıyı yaşadım”, sözünü gözleri yaşlı ifadelerle anlatmıştır (Fitnat Çetin, Bekir kızı 1948 doğumlu, 2010 yılında Ormanköy’de yapılan görüşme).

[23] Doğum 7 ay sonra olur. Doğan çocuk erkektir. Babası Bekir’in adı verilir. Yazarın dedesinin en küçük kardeşidir.

[24] Bayındır ilçesinin bir dağ köyü.

[25] Nüfus Vefayata Mahsus Vukuat  Defterinde diğerlerinin de bazılarının ölüm kayıtları vardır:

Hane: 4 Adı: Halil, Babası: Mehmet, Annesi: Dudu, Doğum yılı:1312, Askerde kaldığı yer: Harb-i Umumi, Yıl:1332, “Askerde”,. Bakınız: Bayındır Nüfus Müdürlüğü Vefayata Mahsus Vukuat Ölüm Defteri, Cilt: 2, sayfa: 198. Ailenin bugünkü soyadı: KÜÇÜKSOLAK. Aile Bayındır Canlı semtindedir.

Hane: 11 Adı: Hasan, Babası: İsmail,  Annesi: Gülsüm, Doğum yılı: 1305, Askerde kaldığı yer:Umumi Harp, Yıl: 1331, “Askerde”. Bakınız: Bayındır Nüfus Müdürlüğü Vefayata Mahsus Vukuat Ölüm Defteri, Cilt: 2, sayfa: 199.

Ailenin bugünkü soyadı: DUVA. Aile Bayındır Yeşilova (Çıplak) Köyü’ne nakil gitmiştir.

Hane:16,  Adı: Halil,  Babası: İbrahim,  Annesi: Ümmü, Doğum yılı: 1311, Askerde kaldığı yer: Harb-i Umumi,  Yıl: 1331, “Askerde”, Ailenin bugünkü soyadı: İNCEDAYI, . Bakınız: Bayındır Nüfus Müdürlüğü Vefayata Mahsus Vukuat Ölüm Defteri, Cilt: 2, sayfa: 199. Aile Dernekli Köyü’ndedir. Aileden bazıları Kemalpaşa ilçesi Armutlu’ya ve Bayındır ilçesi Kızılcaova Köyü’ne nakil gitmiştir.

Hane: 16, Adı:Osman,  Babası:İbrahim,  Annesi: Ümmü, Doğum yılı: 1314, Askerde kaldığı yer: Harb-i Umumi, Yıl: 1331, “Askerde”, Ailenin bugünkü soyadı: İNCEDAYI. Bakınız: Bayındır Nüfus Müdürlüğü Vefayata Mahsus Vukuat Ölüm Defteri, Cilt: 2, sayfa: 199. Aileden bazıları Kemalpaşa ilçesi Armutlu’ya ve Bayındır ilçesi Kızılcaova Köyü’ne nakil gitmiştir. Kayıttan da anlaşılacağı üzere  Halil ve Osman kardeştir.

[26] Aile Sıra Numarası.


  10527 defa Görüntülendi.

**********************

Tüm yazı, yorum ve içerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yayımlanmış olmaları, bu görüşleri Tuncay Yılmazer'in benimsediği anlamına gelmez. Yorum bölümü özgür bir tartışma ortamı yaratmak için vardır. Ancak saldırgan ve düzeysiz yorumlar yayınlanmayacaktır. Eğer bu siteye ilk kez yorum yazıyorsanız, yorum kurallarına gözatmanızı istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

4574_Cemalettin Yıldız 19-10-2014, 02:59:44
Tebrikler ve teşekkürler Necat Çetin Kardeşim.Bu tür gelecek nesillere bırakılacak onbinlerce öykü yitipgitmekte. Topmumuzun hafızasını oluşturmak için yazılı kayda geçirmek lazım geldiğine inanıyorum.Sizden gelecek nesillere bırakmak için, daha nice çalışmalar yapmanızı bekliyoruz. Başarı dileklerimle.
 

KATEGORİDEKİ DİĞER BAŞLIKLAR

27/03/2017 - 19:43 Çanakkale Müstahkem Mevkii’ye Bağlı Top Mermisi Çeşitleri (Bayram Akgün)

25/03/2017 - 20:58 GeliboluyuAnlamak Özel- 100. Yılında Gazze Muharebeleri Kahramanlarını Anıyoruz (Tuncay Yılmazer)

17/03/2017 - 21:15 18 Mart Özel Makalesi - Yaşayanların Ağzından 18 Mart Boğaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Fotoğrafla Çanakkale Boğaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebeleri’nde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 Çanakkale Zaferi’nden Mescid-i Nebevi’ye (Enver Paşa’nın 1916 Filistin-Hicaz ziyareti) (Tuncay Yılmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunması Bir Karargâh Çalışması - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 İkinci Kirte Muharebesi (6-8 Mayıs 1915 Taarruzları) (Yücel Özkorucu)

31/01/2017 - 12:29 Türk Boğazları Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanlı Bir Mendil Hikayesi (Ömer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde Gönüllü Kahramanlar Osmancık Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aralık-Ocak Sayısında 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Yılmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birleşik Harekat Tecrübesi Olarak Cihan Harbinde Türk-Alman Askeri İttifakı (Gültekin Yıldız)

02/12/2016 - 20:23 Çanakkale Kara Muharebelerinde Ağıl Dere (Şaban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 Çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (Şaban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (Oğuz Çetinoğlu)

10/09/2016 - 11:12 Seddülbahir Kahramanı Bigali Mehmet Çavuş (Ömer Arslan)

03/07/2016 - 14:42 Çanakkale’den 100. Yılında Somme’a:Bir Savaş, İki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.Dünya Savaşı nda Şii Ulemasının Cihat Fetvaları Çerçevesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kutülamare- Yarbay Mehmed Reşid Bey in Günlüğü (İ. Bahtiyar İstekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanlı Devleti’nin Çanakkale Muharebelerinde Sağlık Alanındaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanlı Kurmay Subayı- Iraklı Kürt Devlet Adamı, Mehmet Emin Zeki Bey in Yaşam Öyküsü (Tuncay Yılmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Savaş 1915-1916 KutülAmare – Nikolas Gardner ( Tuncay Yılmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci Dünya Savaşının İslam Dünyasına Etkileri (Yüksel Nizamoğlu)

30/04/2016 - 19:20 Çanakkale Savaşı: Bir Siyasi Mücadele Alanı (Özgür Öztürk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak Çıkarması İlk Saatleri – Daha Erken Müdahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekatı - KutülAmare Bir Zafer Midir? ( Tuncay Yılmazer )

13/04/2016 - 05:30 Çanakkale Savaşları ve Barbaros’un Batışı (İsmail Bilgin)

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 Eğitimli Neslin Birinci Dünya Savaşı ile İmtihanı ( Dr. Nuri Güçtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci Dünya Savaşı nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri Güçtekin)

21/03/2016 - 06:35 Çanakkale Seferberliği: Savaş, Eğitim, Cephe Gerisi (Mustafa Selçuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ÖZEL - Çanakkale Zaferi ve Cevat Paşa (Ahmet Yurttakal)

11/03/2016 - 06:49 Zaferi Kanla Yazan Fındıklılı Mehmet Muzaffer (İsmail Bilgin)

02/03/2016 - 12:48 Kut’ül Amare Zaferi -2 (İsmail Bilgin)

29/02/2016 - 11:29 Kut’ül Amare Zaferi -1 (İsmail Bilgin)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 Çanakkale Şehidi Feyzi Çavuş’un Zevcesi Zehra Hanımın Padişaha Mektubu (Osman Koç)

23/12/2015 - 16:47 Çanakkale Savaşlarında Binbaşı Halis Bey’e Ait Bir Ganimetin Öyküsü (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Zırhlısının Dramı (Cemalettin Yıldız)

06/12/2015 - 20:29 Kut’ülamarenin Türklere Tesliminden Sonra Irak İngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 Ağustos 1915 Conkbayırı Süngü Hücumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Paşanın Osmanlı Devleti’nin 1. Dünya Savaşına girişiyle ilgili görüşlerine dair bir belge

Osmanlı Devleti Umumi Harpte Tarafsız Kalabilir miydi? - Yusuf Akçura (Değerlendirme: Muzaffer Albayrak)

Nazım’ın Dayısı Çanakkale Şehidiydi (Melih Şabanoğlu)

Çanakkale Destanının Ölümsüz Efsaneleri (Osman Koç)

21/10/2015 - 04:02 100 Yıl Sonra İlim Heyeti Çanakkale’de Programı

17/10/2015 - 11:50 Çanakkale Savaşı'nın Kanada'da Bıraktığı İzler (Birol Uzunmehmetoglu)

27/09/2015 - 16:01 1917 Yılında Hicaz Cephesi:Arap İsyanının Yayılması ve Medine’nin Tahliyesi Programı (Yüksel Nizamoğlu)

22/09/2015 - 13:07 III. Kolordu’nun Çanakkale Muharebeleri’ne Hazırlanış Süreci (İsmail Bilgin)

15/09/2015 - 04:28 Kutü-l Amare Kahramanı Halil Kut Paşa (Enes Cifci)

11/08/2015 - 04:07 Türkiye Büyük Savaş a Nasıl Girdi? ( Emre Kızılkaya )

29/07/2015 - 03:30 1915 Gelibolu Harbi Günlüğü- Kazım Şakir (İ. Bahtiyar İstekli)

07/07/2015 - 02:49 Suyu Arayan Adamların Öyküsü - Millete Deva Olmak , Osmanlı Savaş Esirleri, TIP ve Milliyetçilik ( 1914-1939 ) -Yücel Yanıkdağ (Tuncay Yılmazer)

30/06/2015 - 03:55 Tarih, Otobiyografi ve Hakikat Yüzbaşı Torosyan Tartışması ve Türkiye’de Tarih Yazımı (Derleyen: Bülent Somay)

21/06/2015 - 16:34 Türklere Esir Olmak (Doğan Şahin)

23/05/2015 - 04:36 Çanakkale Savaşı

16/05/2015 - 15:30 İtilaf Devletleri Askerlerinin Gözüyle Çanakkale

12/05/2015 - 12:50 Muaveneti Milliye Muhribi Torpito Zabiti Ali Haydar Öztalay (Çimen Yüksel)

09/05/2015 - 08:24 Osmanlılar ve Ermeniler / Bir İsyan ve Karşı Harekâtın Tarihi (Edward J. Erickson)

03/05/2015 - 15:39 Neuve Chapelle’den Gelibolu’ya: Bir Askeri Planın Gelibolu’da Uygulamaya Konulması ( Mustafa Onur Yurdal )

28/04/2015 - 03:52 Cephe Arkadaşı Çanakkale Cephesi

25/04/2015 - 03:07 Çanakkale Müstahkem Mevkii Bataryalarının 25 Nisan 1915 ‘teki Rolü (Bayram Akgün)

24/04/2015 - 15:07 25 Nisan 1915 üzerine Gelibolu’yu Anlamak’ta çıkmış makalelerden seçmeler (Tuncay Yılmazer)

18/04/2015 - 17:10 Çanakkale Şehitleri Listesinde Ezineli Yahya Çavuş’un Adı Yok (Osman Koç)

10/04/2015 - 00:06 Kıyamet Koptuğunda - Hasan Cevdet Bey

03/04/2015 - 01:36 Rusya’daki 90.000 Osmanlı Savaş Esiri ve Sarıkamış Muharebesi (Yücel Yanıkdağ)

27/03/2015 - 17:57 Bir Hikayenin Daha Sonu: Topçamlar Tabyası (Bayram Akgün)

14/03/2015 - 07:57 Düşmana Korku Salan Efsanevi İntepe Topçularından Topçu Üsteğmen Mehmet Ali Bey (Muzaffer Albayrak)

11/03/2015 - 02:38 Seddülbahir’de Yalnız Top-210/40’lık Roon Topu (Bayram Akgün)

01/03/2015 - 13:31 Çanakkale Muharebeleri’nin İdaresi, Komutanlar - Strateji (Ed.: Lokman Erdemir, Kürşat Solak)

24/02/2015 - 17:39 Çanakkale Cephesinde Bir Damla Su İçin- Gelibolu Yarımadasında Jeoloji ve Muharebe İlişkisi ( İsmail Bilgin )

15/02/2015 - 17:55 Hashtag Tarih Dergisi Şubat 2015 Sayısında Kitap Değerlendirme Yazısı

08/02/2015 - 07:11 “Hafız Hakkı Paşanın Sarıkamış Günlüğü” Kitabıyla İlgili Mülahazalar (İsmail Bilgin)

// Bir Asır Sonra Ermeni Tehciri ve Çanakkale Üzerine… 100. Yıl Nasıl Anılmalı? (Tuncay Yılmazer)

23/12/2014 - 08:24 Sarıkamış İhata (Kuşatma) Harekâtı (İsmail Bilgin)

17/12/2014 - 02:24 Kut ül Amare Zaferi (Necmettin Özçelik)

08/12/2014 - 18:22 1. Dünya Harbi

06/12/2014 - 13:44 The Water Diviner – Son Umut Filminin Galasından Notlar… ( Tuncay Yılmazer )

01/12/2014 - 17:22 Cevat Çobanlı Paşa Çanakkale Kahramanı -Ahmet Yurttakal

16/11/2014 - 01:54 Goltz Paşa nın Mirası, Türkiye nin Geleceği – Osmanlı Devletinin 1. Dünya Savaşı na Girişi üzerine ( Tuncay Yılmazer )

10/11/2014 - 04:07 Turkish–Australian Reapprochement In The Light Of The Gallipoli Campaign (Kenan Çelik)

04/11/2014 - 01:37 Boğaziçi’nden Çanakkale’ye Şirket-i Hayriye Vapurları (Gözde Keskin)

19/10/2014 - 06:44 Beyrut Müftüsü Mustafa Neca Efendi’nin Anafartalar Grubuna Hitabı (Osman Koç)

11/10/2014 - 10:34 Bir Çanakkale Şehidinin Hikâyesi: Koca Ali Oğlu Mustafa (Necat Çetin)

14/09/2014 - 07:01 Suçlu Sırbistan- Ayağa Kalk ! Avrupa 1914’te Savaşa Nasıl Sürüklendi ? Sleepwalkers (Uyurgezerler) Christopher Clark- Tuncay Yılmazer

06/09/2014 - 07:14 Bilgeliğin Yedi Sütunu- Thomas Edward Lawrence (Nagihan Haliloğlu)

30/08/2014 - 20:49 1. DÜNYA SAVAŞI’YLA İLGİLİ TÜRKİYE’DE NELER YAPILDI/YAPILIYOR? (Adem Koçal)

23/08/2014 - 16:25 Vehip Paşa Kahramanlıktan Sürgüne (Dr. Yüksel Nizamoğlu)

28/07/2014 - 13:17 tarih Dergisi Ağustos Sayısında 1. Dünya Savaşı nın Nedenleri Dosyası

18/07/2014 - 14:59 Çanakkale Boğazı Müstahkem Mevkii İntepe Topçu Grubu’ndan Bir Subayın Günlüğü (Dr. Lokman Erdemir)

// - 07:47 Saklı Tarih: Umuda Yolculuğun Adı Barboros Hayrettin Zırhlısı(Ömer Tekinbaş)

// - 16:40 Gavrilo’nun Suçu Neydi? Birinci Dünya Savaşı’nı Yeniden Düşünmek (Tuncay Yılmazer)

// - 15:29 Efsane Komutanlar ve Zaferleri (Jeremy Black)

// - 18:30 Cepheden Cepheye Pilot Teğmen Cemal (Durusoy) Efendi (-İsmail Bilgin)

24/05/2014 - 18:56 Kara Muharebelerinde Müttefiklere Korku Salan Toplar “Asiatic Annie, Beachy Bill ve Anafarta Annie” (M. Onur Yurdal)

17/05/2014 Çanakkale'nin Meş' um Günü: 19 Mayıs Taarruzu Nasıl Planlandı? Niçin Başarısız Oldu? ( Muzaffer Albayrak )