Serkis Torosyan'─▒n Tasdikn├óme Belgesi ├ťzerine Bir ─░nceleme (Muzaffer Albayrak)

Tarih: 09/01/2013   /   Toplam Yorum 12   / Yazar Ad─▒:      /   Okunma 27650

Taner Ak├žamÔÇÖ─▒n Radikal gazetesinde 6 ve 7 Ocak 2013 tarihlerinde yay─▒nlanan Torosyan'─▒n torunu ile yapt─▒─č─▒ m├╝lakat , uzun s├╝redir tarih├žiler aras─▒nda devam eden ÔÇťY├╝zba┼č─▒ Serkis TorosyanÔÇŁ tart─▒┼čmalar─▒na yeni bir boyut katt─▒. Bu m├╝lakatla birlikte Torosyan'a ait yeni bir belge de kamuoyuna servis edildi. ├ľncelikle ┼čunu belirtelim ki, Serkis Torosyan'─▒ t├╝m├╝yle yok say─▒p, anlatt─▒klar─▒n─▒ t├╝mden reddetmek objektif bir tutum olmaz. Serkis Torosyan, di─čer gayr-i m├╝slim subay ve erler gibi Osmanl─▒ ordusunda hakikaten yer alm─▒┼č, ├çanakkale, Makedonya, Irak, Filistin cephelerine gitmi┼č olabilir. Ordu i├žinde astsubay da olabilir te─čmen de y├╝zba┼č─▒ da. Belli ki Torosyan, I. D├╝nya Sava┼č─▒'nda bir ┼čeyler g├Âr├╝p ya┼čam─▒┼č. Ancak hat─▒rat─▒ndaki anlat─▒mlar, ┼ču ana kadar okuyucuya servis edilen madalya berat─▒ ve tasdiknameden olu┼čan iki vesika, (Torosyan'a ait daha ba┼čka belgeler zamanla ortaya ├ž─▒kacak gibi g├Âr├╝n├╝yor) hat─▒rat ├╝zerinde soru i┼čaretleri olu┼čturmaktad─▒r. Okuyaca─č─▒n─▒z tahlil, Ayhan Aktar'─▒n web sitesinde yay─▒nlad─▒─č─▒ digital g├Âr├╝nt├╝ incelenerek, belgenin genel g├Âr├╝nt├╝s├╝ ├╝zerinden edinilen kanaatlere dayanmaktad─▒r. Torosyan'a ait oldu─ču iddia edilen ve Abd├╝lkerim Pa┼ča taraf─▒ndan kendisine verilen tasdiknameyi; diplomatika, imla, mana ve tarih├« ger├žeklik a├ž─▒s─▒ndan tahlil edece─čiz. (M. A)

 

Serkis Torosyan'─▒n "├çanakkale'den Filistin Cephesi'ne" ismiyle yay─▒nlanan hat─▒rat─▒ ba┼čta tarih├žiler aras─▒nda olmak ├╝zere bir hayli tart─▒┼čma yaratm─▒┼čt─▒. Hat─▒rat─▒n ve Torosyan'a ait oldu─ču s├Âylenen madalya berat─▒n─▒n ger├žek olup olmad─▒─č─▒ ├╝zerinde analizler yap─▒lm─▒┼čt─▒. (Bu sitede Yrd. Do├ž. Dr. Burhan Say─▒l─▒r'─▒n bu konudaki incelemesi daha ├Ânce yay─▒nlanm─▒┼čt─▒.)

Torosyan'─▒n, bir Ermeni subay olarak T├╝rk ordusunda vazife yapm─▒┼č, madalyaya hak kazanm─▒┼č bir kahramanken, d├╝┼čman saflar─▒na kat─▒larak "vatan haini" olmas─▒na sebep olan tehcir olay─▒ ├╝zerinden kitap, Ermeni Tehciri Meselesi'nin bir arg├╝man─▒ haline d├Ân├╝┼čt├╝. Bilhassa kitab─▒ takdim eden yaz─▒s─▒ ile Ayhan Aktar, kitapta anlat─▒lanlar ├╝zerinden yak─▒n tarih sorgulamas─▒na giderek; "Torosyan'─▒n, Genelkurmay ar┼čivlerinde ve ├çanakkale'yle ilgili yaz─▒lan T├╝rk tarih belgelerinde yok say─▒ld─▒─č─▒" iddias─▒nda bulununca tart─▒┼čma da ka├ž─▒n─▒lmaz olmu┼čtu.

Birka├ž g├╝nd├╝r konu yeniden alevlendi ve Taner Ak├žam Radikal'de Torosyan'─▒n torunu ile bir m├╝lakat yaparak iki b├Âl├╝m halinde yay─▒nlad─▒. Bu m├╝lakatla birlikte Torosyan'a ait bir belge de kamuoyuna servis edildi.

├ľncelikle ┼čunu belirtelim ki, Serkis Torosyan'─▒ t├╝m├╝yle yok say─▒p, anlatt─▒klar─▒n─▒ t├╝mden reddetmek objektif bir tutum olmaz. Serkis Torosyan, di─čer gayr-i m├╝slim subay ve erler gibi Osmanl─▒ ordusunda hakikaten yer alm─▒┼č, ├çanakkale, Makedonya, Irak, Filistin cephelerine gitmi┼č olabilir. Ordu i├žinde astsubay da olabilir te─čmen de y├╝zba┼č─▒ da. Belli ki Torosyan, I. D├╝nya Sava┼č─▒'nda bir ┼čeyler g├Âr├╝p ya┼čam─▒┼č. Ancak hat─▒rat─▒ndaki anlat─▒mlar, ┼ču ana kadar okuyucuya servis edilen madalya berat─▒ ve tasdiknameden olu┼čan iki vesika, (Torosyan'a ait daha ba┼čka belgeler zamanla ortaya ├ž─▒kacak gibi g├Âr├╝n├╝yor) hat─▒rat ├╝zerinde soru i┼čaretleri olu┼čturmaktad─▒r.

Belgeyi tahlile ba┼člamadan ├Ânce ┼čunu belirteyim ki, Serkis Torosyan'a ait oldu─ču s├Âylenen Osmanl─▒ca tasdikmanenin orijinalini g├Ârmedim. A┼ča─č─▒daki tahlil, Ayhan Aktar'─▒n web sitesinde yay─▒nlad─▒─č─▒ digital g├Âr├╝nt├╝ incelenerek, belgenin genel g├Âr├╝nt├╝s├╝ ├╝zerinden edinilen kanaatlere dayanmaktad─▒r. Torosyan'a ait oldu─ču iddia edilen ve Abd├╝lkerim Pa┼ča taraf─▒ndan kendisine verilen tasdiknameyi; diplomatika, imla, mana ve tarih├« ger├žeklik a├ž─▒s─▒ndan tahlil edece─čiz.

Belgenin Fiziki G├Âr├╝n├╝m├╝:

Belgeye bak─▒ld─▒─č─▒nda k├ó─č─▒d─▒n─▒n gayet eski olup, ├╝zerinde ge├žen y─▒llar─▒n olu┼čturdu─ču a┼č─▒nma ve y─▒rt─▒lma izleri net olarak g├Âzlenmektedir. Bilhassa yaz─▒n─▒n bulundu─ču b├Âl├╝mde mevcut olan delik y├╝z├╝nden, kaybolmu┼č harflerin izleri ve kal─▒nt─▒s─▒ muntazam bir do─čall─▒kta belli olmaktad─▒r. Ayr─▒ca belgenin, sat─▒rlar─▒ ortadan b├Âlen bir ┼čekilde ikiye katlanmas─▒ndan olu┼čan deformasyon ve katlama izinin do─čall─▒─č─▒ da gayet net g├Âr├╝lmektedir.

Serkis Torosyan'a Ait Oldu─ču ─░ddia Edilen Osmanl─▒ca Tasdikname'nin Latin harflerine ├ževrilmi┼č hali

 

Bihi

 

Kayseri Sanca─č─▒ Everek Kazas─▒ndan Ohan o─člu Serkis Bey Torosyan

Kolordu 21, F─▒rka 46, Sahra Top├žu Alay─▒ Tarassud

Zâbiti ve Tabur Kumandan Vekili

Tevell├╝d

[1]307 [1891]

 

Romanya topra─č─▒n─▒n i┼čgali karar─▒ ├╝zerine taarruz eden m├╝ttefik ordular─▒m─▒za iltih├ók─▒ i├žin tayin olunan Ellibirinci F─▒rka olup, mezk├╗r f─▒rka Sahra Top├žu Alay─▒ Birinci Tabur Kumandanl─▒─č─▒na tayin olunan kolordumuzun K─▒rkalt─▒nc─▒ F─▒rka, Sahra Top├žu AlayÔÇÖ─▒nda tarassud z├óbiti [g├Âzetleme subay─▒] Y├╝zba┼č─▒ Serkis Bey, mezk├╗r Romanya cephesinin, harp meydan─▒nda cesaret ve fed├ók├ór├óne harp ederek taac├╝be mucib olacak [...........] g├Âstermi┼č oldu─ču ve mumaileyh mecr├╗[h] [yaral─▒] oldu─ču halde tekrar vazifesi ba┼č─▒nda bulunarak, d├╝┼čman─▒n yirmi be┼čten m├╝tec├óviz [fazla] toplar─▒n─▒ suk├╗t ederek [susturarak, d├╝┼č├╝rerek], i┼čgal olunmas─▒ ve ayn─▒ zamanda m├╝ttefik ordular─▒m─▒z─▒n ileri do─čru taarruz hareketlerine suh├╗let g├Âstermi┼č oldu─čundan Alamanya, Avusturya ve Bulgar kumandanlar─▒ taraf─▒ndan, kendi h├╝k├╝metlerinin harp madalyas─▒na n├óil edilmi┼č olmakla, keza Devlet-i ├éliyye-i Osmaniye Harp Madalyas─▒ndan "Osmaniye" Ni┼čan─▒'na dahi n├óil olmu┼č olmakla, i┼čbu tasdikn├óme m├╗maileyh yedine [i]ÔÇÖt├ó k─▒l─▒nd─▒.

28 May─▒s sene [1]333 [28 May─▒s 1917].

Yirmibirinci Kolordu Kumandan─▒

Ferik [T├╝mgeneral]

Abd├╝lkerim

[M├╝h├╝r]: Yirmibirinci Kolordu Kumandanl─▒─č─▒

 

Not: Osmanl─▒ca belgenin ├ževirisi Muzaffer Albayrak taraf─▒ndan yap─▒lm─▒┼čt─▒r.

 

Belge Metninin Tahlili:

Rika el yaz─▒s─▒ ile yaz─▒lan bu metin, genel olarak d├╝zg├╝n bir yaz─▒ olmakla beraber diplomatika, imla, kelimelere verilen mana itibar─▒yla a┼ča─č─▒da maddeler halinde yaz─▒lan hususlarda tenkit edilmi┼čtir. A┼ča─č─▒da maddeler halinde numaralanarak verilen i┼čaretlerin ilgili olduklar─▒ b├Âl├╝m, belgenin orijinalinden takip edilebilmesi i├žin Osmanl─▒ca metin ├╝zerinde ayn─▒ numara verilerek i┼čaretlenmi┼čtir. Numaralar ├Ânem s─▒ras─▒na g├Âre de─čil, belge ak─▒┼č istikametinde, ba┼čtan sona do─čru verilmi┼čtir:

1 nolu i┼čaret: Osmanl─▒ca belgelerin en ├╝st orta noktas─▒nda mutlaka bulunan "Bihi" rumuzu, yani "Bismillahirrahmanirrahim" kelimesinin parafe edilmi┼č hali unutulmam─▒┼č, k├ó─č─▒d─▒n katland─▒─č─▒ yerde "B" harfi deforme olmas─▒na ra─čmen g├Âr├╝lmektedir

2 nolu i┼čaret: Belgenin k├╝nye b├Âl├╝m├╝nde bulunan; "Kayseri Sanca─č─▒ Everek Kazas─▒ndan Ohan o─člu Serkis Bey Torosyan" ibaresindeki "Bey" unvan─▒, Osmanl─▒ belgelerinde k├╝nye bilgileri verilirken kullan─▒lmayan bir unvand─▒r. Belgelerde bu ┼čekilde k├╝nye verilirken unvan kullan─▒lmadan "Ohan o─člu Serkis Torosyan" denir.

Ayr─▒ca Osmanl─▒'da, Efendi, Bey, Pa┼ča, gibi unvanlar ki┼činin r├╝tbe ve makam─▒na g├Âre isminin sonuna getirilir. Askeri hiyerar┼čide Binba┼č─▒'ya kadar olan subaylar an─▒l─▒rken isminin sonuna "Efendi" unvan─▒ getirilir. "M├╝l├óz─▒m Emin Efendi", "Y├╝zba┼č─▒ Faik Efendi" gibi. ├ťst subay s─▒n─▒f─▒ olan Binba┼č─▒, Yarbay ve Albay r├╝tbesindeki subaylar─▒n isminin sonuna "Bey" unvan─▒ getirilirdi. Binba┼č─▒ ─░smet Bey, Yarbay ┼×efik Bey, Albay Halil Bey gibi. Albay─▒n ├╝st├╝ndeki generallik derecelerinde ise "Pa┼ča" unvan─▒ kullan─▒l─▒rd─▒.

Burada Y├╝zba┼č─▒ r├╝tbesindeki Serkis Torosyan i├žin "Bey" de─čil "Efendi" unvan─▒ kullan─▒lmal─▒yd─▒. Yaz─▒y─▒ kaleme ald─▒ran ┼čayet Kolordu Kumandan─▒ Abd├╝lkerim Pa┼ča ise, onun bu kural─▒ bilmemesi d├╝┼č├╝n├╝lemez.

3 nolu i┼čaret: Osmanl─▒ ordusunda birlik isimleri yaz─▒l─▒rken resimdeki 3 nolu kelimede oldu─ču gibi "Kolordu 21" ┼čeklinde a├ž─▒k olarak de─čil Kolordu'yu simgeleyen "Kaf- " harfinin i├žine "21 - ٢١" rakam─▒ yaz─▒larak belirtilirdi " ﻖ٢١ ))" (K21). Keza "F─▒rka 46" yerine de F─▒rkay─▒ simgeleyen " "(ڧ) Feharfi yan─▒na "46- ٤٦ " rakam─▒ yaz─▒larak " ڧ٤٦ " (F46) ┼čeklinde yaz─▒l─▒r.

 

4 nolu i┼čaret: Resimde 4 rakam─▒ iki yere konulmu┼čtur. 4 rakam─▒n─▒n i┼čaret etti─či kelime metinde ge├žen "tarassud" kelimesidir. Ancak belgede iki defa yaz─▒lan "tarassud" kelimesi, ikisinde de "tarsid" diye okunacak ┼čekilde yanl─▒┼č yaz─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu kelimenin yaz─▒l─▒┼č─▒nda olmamas─▒ gereken "ye -ی" harfi her iki yaz─▒l─▒┼čta da kullan─▒lm─▒┼č ve yanl─▒┼čtaki bu tekerr├╝r, kelimeye "ye" harfinin bir anl─▒k dalg─▒nl─▒kla de─čil, hatal─▒ bir imla olarak eklendi─čini g├Âstermektedir. B├Âylesine bilinen bir kelimede ─▒srarla ayn─▒ hatay─▒ bir k├ótibin yapmas─▒ neredeyse imk├óns─▒z gibidir.

5 nolu i┼čaret: Belgede Romanya'ya kar┼č─▒ m├╝ttefik ordunun yapaca─č─▒ taarruza kat─▒laca─č─▒ belirtilen 51. T├╝men, ne Romanya cephesinde ne de Makedonya cephesinde bulunmu┼čtur. Belgede ge├žen 51. F─▒rka (T├╝men); 1915, 1916, 1917 y─▒l─▒nda 18. Kolordu kadrosunda olarak Irak cephesindeydi. 51. T├╝men, 18. Kolordu emrinde Irak cephesinde iken 20 May─▒s 1918'de la─čvedildi.

6 nolu i┼čaret: Belgenin Latin harflerine yap─▒lan ├ževirisinde "feraikalar" ┼čeklinde okunan kelimenin b├Âyle okunmas─▒ m├╝mk├╝n de─čil. Zira "feraika" diye bir kelime yoktur. Kelimenin asl─▒ taraf─▒m─▒zdan da maalesef okunamam─▒┼čt─▒r. Harfleri a├ž─▒k bir ┼čekilde g├Âr├╝lmesine ra─čmen bu kelime hi├ž bir manaya ve kal─▒ba uydurulamam─▒┼čt─▒r. A┼ča─č─▒da 9 nolu i┼čarette belirtilen "├«t├ó" kelimesinde oldu─ču gibi bu kelimenin yaz─▒l─▒┼č─▒nda da yaz─▒m hatas─▒ oldu─ču tahmin edilmektedir.

7 nolu i┼čaret: Belgenin Ayhan Aktar'─▒n web sitesinde bulunan Latin harfli ├ževirisinde "d├╝┼čman─▒n yirmi be┼čten m├╝tecaviz toplar─▒n─▒ mazbut ederek" c├╝mlesindeki "mazbut" kelimesi, ├ževiriyi yapan taraf─▒ndan yanl─▒┼č okunmu┼čtur. Bu kelime "mazbut" de─čil, "suk├╗t"tur. D├╝┼čme, d├╝┼č├╝r├╝lme manas─▒na gelir. "Yirmi be┼čten fazla d├╝┼čman topunun d├╝┼č├╝r├╝ld├╝─č├╝, susturuldu─ču" anlam─▒n─▒ vermektedir.

8 nolu i┼čaret: "Keza Devlet-i Aliyye-i Osmaniye harp madalyas─▒ndan 'Osmaniye' Ni┼čan─▒'na dahi n├óil olmu┼č olma─čla" c├╝mlesi de mana y├Ân├╝nden hatal─▒d─▒r. Osmanl─▒ Devleti'nde harp madalyas─▒ olarak Osmaniye Ni┼čan─▒ diye bir ┼čey yoktur. Osman├« Ni┼čan─▒ ya da Ni┼čan-─▒ Osman├« vard─▒r. Ancak bu bir ├že┼čit harp madalyas─▒ de─čildir. Osmanl─▒ Devleti'nde mevcut ni┼čanlar─▒n kime, hangi dereceden verilece─či hususu son derece itina g├Âsterilen bir protokole tabi idi. Burada g├Âr├╝len odur ki yaz─▒y─▒ yazan, ni┼čan─▒, madalyay─▒ birbirine kar─▒┼čt─▒rm─▒┼č, Harp Madalyas─▒ ile Ni┼čan-─▒ Osman├«'den olu┼čan yeni bir madalya ihdas etmi┼čtir.

9 nolu i┼čaret: Resimde 9 rakam─▒ ile i┼čaretlenen belgede ge├žen "├«t├ó" kelimesinin Osmanl─▒ca yaz─▒m─▒ yanl─▒┼čt─▒r. "Verme" anlam─▒ olan bu kelime "اعطا" ┼čeklinde yaz─▒lmas─▒ gerekirken "عطه" ┼čeklinde yaz─▒lm─▒┼čt─▒r; "├«t├ó etmek", "├«t├ó k─▒lmak" ┼čeklinde Osmanl─▒ca'da bilinen ve ├žok├ža kullan─▒lan bir kelimenin bu derece bozuk bir imla ile yaz─▒lmas─▒, yukar─▒daki "tarassud" kelimesindeki hata da buna eklendi─činde, bu yaz─▒n─▒n d├Ânemin k├ótibinin elinden ├ž─▒kmad─▒─č─▒ kanaatini artt─▒rmaktad─▒r.

10 nolu i┼čaret: Belgenin tarihi 28 May─▒s [1]333 yani 28 May─▒s 1917'dir. Belgede imzas─▒ bulunan Abd├╝lkerim Pa┼ča, bu tarihte 20. Kolordu kararg├óh─▒ ile Makedonya'dan d├Ânm├╝┼č Kud├╝s'tedir. Ancak Serkis Torosyan, ister 46. T├╝men'de olsun, ister 50. T├╝men'de olsun bu tarihte onunla beraber olmas─▒na imk├ón yoktur. Zira 46. T├╝men Nisan ay─▒nda yurda d├Ând├╝ ve Irak cephesine g├Ânderildi; Irak cephesinde k─▒sa bir s├╝re kald─▒ktan sonra, Eyl├╝l 1917'de Filistin cephesine nakledildi. 50. T├╝men ise Haziran 1917'de ├╝lkeye geri d├Ând├╝ ve Filistin cephesine g├Ânderildi.

11 nolu i┼čaretler: Belgenin ger├žek olmad─▒─č─▒na dair en ├Ânemli veriyi burada g├Ârmekteyiz. Zira Torosyan burada tam manas─▒yla tarih├« ger├žeklere uymayan bilgileri belgeye yazm─▒┼čt─▒r. Abd├╝lkerim Pa┼ča'n─▒n komutan oldu─ču "20. Kolordu", Torosyan'─▒n belgesinde bir yerde de─čil tam ├╝├ž yerde "21. Kolordu" ┼čeklinde yaz─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu durum bir yaz─▒m yanl─▒┼čl─▒─č─▒ olarak da g├Âr├╝lemez. ├ç├╝nk├╝ ├╝├ž yerde yaz─▒ld─▒─č─▒n─▒ s├Âyledi─čimiz 21. Kolordu yaz─▒s─▒n─▒n birisi, bir yaz─▒m yanl─▒┼čl─▒─č─▒ oldu─čundan s├Âz edilemeyecek yer olan kolordu m├╝hr├╝nde bulunmaktad─▒r.

Belgenin imza k─▒sm─▒nda ve yuvarlak m├╝h├╝r i├žinde "Yirmibirinci Kolordu Kumandan─▒" yazmaktad─▒r. ├ťzerinde de k─▒rm─▒z─▒ kalemle Abd├╝lkerim imzas─▒ at─▒lm─▒┼čt─▒r.

Avrupa cephelerine g├Ânderilen T├╝rk birlikleri a├ž─▒k olarak bilinmektedir. Bunlardan Makedonya cephesine Almanlar─▒n talebi ├╝zerine 1916 y─▒l─▒ sonlar─▒nda Abd├╝lkerim Pa┼ča kumandas─▒nda 50. ve 46. T├╝menlerden olu┼čan 20. Kolordu g├Ânderilmi┼čti.

Belgede ├╝├ž yerde "Yirmibirinci Kolordu" ismi ge├žmektedir. Ancak Makedonya'ya giden 20. Kolordu'dur ve kumandan─▒ olan Abd├╝lkerim Pa┼ča'n─▒n kolordu kumandan─▒ olarak kendi kolordusunun ismini, imzas─▒n─▒ att─▒─č─▒ bir belgede ├╝├ž defa yanl─▒┼č yazmas─▒ m├╝mk├╝n de─čildir.

Tarih├« bir ger├žek olarak b├╝t├╝n kaynaklarda Makedonya'ya giden kolordunun 20. Kolordu ve kumandan─▒n─▒n Abd├╝lkerim Pa┼ča oldu─ču bilindi─čine g├Âre, bu belge ile yap─▒lmak istenen sahtecilikten ba┼čka bir ┼čey de─čildir.

Burada ┼ču sorulabilir. Peki 21. Kolordu neredeydi? I. D├╝nya Sava┼č─▒'nda Osmanl─▒ ordusu yap─▒lanmas─▒ i├žinde 21. Kolordu'ya A─čustos 1917'den sonra 5. Ordu b├╝nyesinde, kararg├óh─▒ Gelibolu'da olmak ├╝zere rastlamaktay─▒z. 21. Kolordu Makedonya'ya hi├ž gitmedi.

12 nolu i┼čaret: Abd├╝lkerim Pa┼ča'n─▒n r├╝tbesi, bug├╝nk├╝ kar┼č─▒l─▒─č─▒ "T├╝mgeneral" olan "Ferik" olarak yaz─▒lm─▒┼č. Ancak 1917 Nisan─▒nda Kud├╝s'e gelen 20. Kolordu'nun komutan─▒ Abd├╝lkerim Pa┼ča'n─▒n r├╝tbesi "Mirliva" yani "Tu─čgeneral" olarak g├Âr├╝nmektedir.

Burada yap─▒lan bir di─čer yanl─▒┼čl─▒k; "Ferik" kelimesinin Osmanl─▒ca yaz─▒l─▒┼č─▒ndaki hatad─▒r. Zira "Ferik" kelimesi Osmanl─▒cada "فريق" ┼čeklinde sonu "kaf - ق" harfiyle yaz─▒lmas─▒ gerekirken "فريك"┼čeklinde sonu "kef ÔÇô ك" harfiyle yaz─▒lm─▒┼čt─▒r.

Dikkat ├žekici bir ba┼čka husus ise, Abd├╝lkerim Pa┼ča'n─▒n imzas─▒n─▒ k─▒rm─▒z─▒ m├╝rekkepli kalemle atm─▒┼č olmas─▒d─▒r. ├çok nadir g├Âr├╝len k─▒rm─▒z─▒ m├╝rekkeple imza at─▒lmas─▒ da ayr─▒ca ┼č├╝phe ├žekicidir.

Belge Hakk─▒ndaki Genel Kanaatimiz:

Belgenin genel g├Âr├╝nt├╝s├╝ hakk─▒nda ┼čunu s├Âyleyebiliriz ki; asl─▒n─▒ elimizde tutup, yak─▒ndan g├Ârememekle beraber, g├Âr├╝nt├╝s├╝nden edindi─čimiz kanaat, belgenin k├ó─č─▒d─▒ ve yaz─▒s─▒n─▒n epeyce eski oldu─ču y├Ân├╝ndedir.

Belgenin, Osmanl─▒caya v├ók─▒f, ancak g├Ârevi asla k├ótiplik olmayan birisi taraf─▒ndan yaz─▒ld─▒─č─▒ kanaatindeyim. Zira son derece bilinen ve kullan─▒lan ├╝├ž kelimede ÔÇôtarassud, ├«t├ó ve ferik- ciddi yaz─▒m hatas─▒ yap─▒lm─▒┼čt─▒r.

Ayr─▒ca subaylar─▒n r├╝tbelerine g├Âre kullan─▒lan "efendi, bey" gibi unvanlar─▒ kullan─▒rken, y├╝zba┼č─▒ i├žin "efendi" yerine "bey" unvan─▒n─▒ yazmas─▒, al─▒nan madalyay─▒ isimlendirirken literat├╝rde hi├ž rastlanmayan t├╝rden "Devlet-i Aliyye-i Osmaniye harp madalyas─▒ndan 'Osmaniye' Ni┼čan─▒" gibi bir ifade kullanmas─▒ bizde ciddi ┼č├╝pheler do─čurmu┼čtur.

En ├Ânemlisi ise birlik isimlerinde tarih├« ger├žeklere uymayan yanl─▒┼č ifadelerdir.

Belgede ├╝├ž yerde 21. Kolordu denmi┼č; ama Makedonya hatta Romanya cephelerine bu isimli bir kolordu g├Ânderilmemi┼čtir. Makedonya'ya giden birlik, Mirliva (Tu─čgeneral) Abd├╝lkerim Pa┼ča kumandas─▒ndaki 20. Kolordu'dur. Belgeyi imzalayan Abd├╝lkerim Pa┼ča, m├╝h├╝r d├óhil ├╝├ž yerde yanl─▒┼č yaz─▒lm─▒┼č kolordu ismini fark etmeden belgeyi imzalam─▒┼č olamaz.

Hadi diyelim ki fark etmedi ve imzalad─▒. Bundan daha vahim olan─▒ Makedonya'ya giden kolordunun 20. Kolordu oldu─ču tarihi bir hakikat olarak ortada iken, belgenin alt─▒na bas─▒lan m├╝h├╝rde kolordunun isminin "Yirmibirinci Kolordu Kumandanl─▒─č─▒" ┼čeklinde a├ž─▒k├ža yaz─▒lmas─▒d─▒r. Resmi kolordu m├╝hr├╝nde kolordunun isminin yanl─▒┼č yaz─▒lmas─▒ imk├óns─▒zd─▒r.

Bu durum iki ┼čekilde izah edilebilir:

Ya ba┼čta Genelkurmay Yay─▒nlar─▒ olmak ├╝zere, I. D├╝nya Sava┼č─▒'nda Avrupa Cephesi ile alakal─▒ ├ž─▒kan kitaplar─▒n hepsi birden, Makedonya'ya giden 21. Kolordu'nun ismini, 20. Kolordu diye yazarak bizi kand─▒rm─▒┼č;

Ya da bu belge sahte!

┼×ahsi kanaatim sahte oldu─ču y├Ân├╝nde. Zira bir kolordu kumandan─▒ d├╝┼č├╝n├╝n ki; on sat─▒rl─▒k bir belgede komutan─▒ oldu─ču kolordunun ismi iki kere yanl─▒┼č yaz─▒ls─▒n ve o bunu fark etmesin; bu da yetmezmi┼č gibi bir de ├╝st├╝ne imzas─▒n─▒ att─▒─č─▒ kolordunun resmi m├╝hr├╝nde de ayn─▒ yanl─▒┼čl─▒k tekerr├╝r etsin ya da sahte bir m├╝hr├╝n ├╝st├╝ne imza ats─▒n. Olacak ┼čey de─čil!

Konuya daha ─▒l─▒ml─▒ yakla┼č─▒l─▒rsa bir de ┼ču s├Âylenebilir:

Hat─▒rat─▒yla, madalya berat─▒yla, takdirnamesiyle g├╝ndemi fazlas─▒yla me┼čgul eden Serkis Torosyan belli ki bir ┼čeyler g├Ârm├╝┼č ge├žirmi┼č. Ancak muhtemelen bu ya┼čad─▒klar─▒n─▒ ├žok sonralar─▒ kaleme alm─▒┼č ve nisyan ile mal├╗l haf─▒zas─▒ ├žo─ču ┼čeyi birbirine kar─▒┼čt─▒rm─▒┼č.

Bu kar─▒┼čt─▒rma sebebiyle, bana g├Âre do─čruluk ihtimali olmayan bu tasdiknameyi haz─▒rlar veya haz─▒rlat─▒rken ciddi hatalar yapm─▒┼č; Abd├╝lkerim Pa┼ča'y─▒ komutan─▒ olmad─▒─č─▒ bir kolordunun kumandan─▒ olarak g├Âsterip kendisine tasdikname verdirmi┼čtir.

Torosyan'─▒n torunu ile yap─▒lan m├╝lakattan, Serkis Torosyan'─▒n Amerika'ya psikolojisi bozulmu┼č bir insan olarak gitti─čini ├Â─čreniyoruz. Yine o m├╝lakattan ├Â─črendi─čimize g├Âre, Torosyan'─▒n hat─▒rat─▒n─▒ ba┼čka birisi yaz─▒p redakte etmi┼č; ├žizimi kuvvetli olan Torosyan da kitaptaki haritalar─▒ kendisi ├žizmi┼č. Harp Okulu mezunu Torosyan'─▒n, bir belge tanzim edecek d├╝zeyde Osmanl─▒ca okuyup yazd─▒─č─▒n─▒ s├Âylemeye de gerek yok.

Son s├Âz olarak tekraren belirtmekte fayda g├Âr├╝yorum ki, belgenin diplomatikas─▒, yaz─▒m hatalar─▒ bir yana, bu belgenin ger├žek olmad─▒─č─▒n─▒n en ├Ânemli delili m├╝h├╝rdeki kolordu numaras─▒n─▒n yanl─▒┼č yaz─▒lm─▒┼č olmas─▒d─▒r. M├╝h├╝r haricinde, belgede iki kez 21. Kolordu yaz─▒lm─▒┼č olmas─▒, ├žok ├žok iyimser bir yakla┼č─▒mla k├ótip hatas─▒ olarak g├Âr├╝lse bile, bir kolorduya ait resmi m├╝h├╝rde kolordunun numaras─▒n─▒n hataen yanl─▒┼č yaz─▒ld─▒─č─▒n─▒ iddia etmek m├╝mk├╝n de─čildir. M├╝h├╝rdeki bu sahtelik, dolay─▒s─▒yla b├╝t├╝n belgeyi uydurma, sahte bir belge haline getirir.

Yukar─▒da Torosyan'─▒n tasdiknamesi ├╝zerinde yapt─▒─č─▒m─▒z tahlil, bir belgenin sahteli─čini ortaya koymaktan ├žok ├Âte bir anlam ta┼č─▒maktad─▒r. Serkis Torosyan ad─▒na sahte m├╝h├╝rle resmi evrak ├╝retilmesi, ba┼čta hat─▒rat─▒ olmak ├╝zere, Torosyan'a ait b├╝t├╝n anlat─▒mlara ┼č├╝phe ile bak─▒lmas─▒ ve do─črulu─čunun ciddi olarak sorgulanmas─▒ anlam─▒na gelir.

Torosyan'─▒n hat─▒rat─▒ ├╝zerinden yak─▒n tarih sorgulamas─▒ yapan, resmi tarihin baz─▒ olaylar─▒ ve ┼čah─▒slar─▒ "├╝t├╝ledi─čini" iddia edip, Torosyan'─▒n varl─▒─č─▒n─▒ ve do─črulu─čunu ispat ├žabas─▒nda olanlar, bu belgenin sahte ├ž─▒kmas─▒ ├╝zerine ne buyururlar?

 

.....

 

 

Bu yaz─▒da bahsedilen ├žal─▒┼čma , belge ve r├Âportaj─▒n linkleri:

Burhan Say─▒l─▒rÔÇÖ─▒n Sarkis TorosyanÔÇÖ─▒n an─▒lar─▒ ├╝zerine yazd─▒─č─▒ inceleme:

http://www.geliboluyuanlamak.com/401_Sarkis--TorosyanÔÇÖin-ÔÇťCanakkaleÔÇÖden-Filistin-CephesineÔÇŁ-Adli-Hatirati-Uzerine-Bir-Inceleme-(-Celiskiler-Yanlisliklar)---Yrd--Doc--Dr--Burhan-Sayilir.html

 

Prof. Dr. Ayhan AktarÔÇÖ─▒n Sarkis TorosyanÔÇÖ─▒n an─▒lar─▒ ile ilgili tart─▒┼čmalar─▒ ve belgelerin g├Âr├╝n├╝m├╝n├╝ koydu─ču linkler:

http://www.ayhanaktar.com/category/basindaki-tartismalar

http://www.ayhanaktar.com/yuzbasi-torosyan-hakkinda-yeni-belgeler.html

 

Taner Ak├žamÔÇÖ─▒n , Sarkis TorosyanÔÇÖ─▒n torunu Louise Shreiber ile yapt─▒─č─▒ s├Âyle┼činin 1. Ve 2. B├Âl├╝mleri:

 

 

http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalDetayV3&ArticleID=1115559&CategoryID=77



http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalDetayV3&ArticleID=1115665&CategoryID=77

 

 

Hakan Erdem'in kitab─▒ ├╝zerine yap─▒lan tart─▒┼čmalar:

http://www.geliboluyuanlamak.com/413_Simulasyon-MerkeziÔÇÖnden---Anzak-Koyu--DuvariÔÇÖna-,-TwitterÔÇÖdaki--CanakkaleÔÇÖden-,-Seyit-Onbasi-ve-Torosyan-Tartismalarina-ÔÇŽCanakkale-SavasiÔÇÖnin--2012-Yilindaki-YansimalariÔÇŽ-(Tuncay-Yilmazer).html          ( Yorum b├Âl├╝mlerinde)

 

 


  27650 defa G├Âr├╝nt├╝lendi.

**********************

T├╝m yaz─▒, yorum ve i├žerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yay─▒mlanm─▒┼č olmalar─▒, bu g├Âr├╝┼čleri Tuncay Y─▒lmazer'in benimsedi─či anlam─▒na gelmez. Yorum b├Âl├╝m├╝ ├Âzg├╝r bir tart─▒┼čma ortam─▒ yaratmak i├žin vard─▒r. Ancak sald─▒rgan ve d├╝zeysiz yorumlar yay─▒nlanmayacakt─▒r. E─čer bu siteye ilk kez yorum yaz─▒yorsan─▒z, yorum kurallar─▒na g├Âzatman─▒z─▒ istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

2106_T├╝rkmenbeyi 09-01-2013, 20:24:38
Muzaffer Albayrak Bey'i son derece dikkatli, ara┼čt─▒rmac─▒ ve akademisyen kimlikle yapt─▒─č─▒ bu incelemesinden ve yorumundan dolay─▒ tebrik etmemek elde de─čil. Tarih belgelere dayal─▒ olaylar─▒ a├ž─▒klayan bir bilim oldu─čuna g├Âre, bu t├╝r yutturmacalar her zaman olmu┼č ve olacakt─▒r da. Ancak, T├╝rk tarih├žilerine d├╝┼čen g├Ârev, ger├žekle yanl─▒┼č─▒ bir ay─▒rd edebilecek bir birikime sahip olmalar─▒d─▒r. Uzun y─▒llar ar┼čivlerde g├Ârev yapm─▒┼č, ├çanakkale konusuna da b├╝y├╝k ├Ânem vermi┼č bir akademisyen olan Muzaffer Bey karde┼čimi kutluyorum. ....Kalks─▒nlar da bu yoruma cevap bulsunlar bakal─▒m... Sahte kahramanlar─▒n foyas─▒ ├žabuk ortaya ├ž─▒kar g├Âr├╝┼č├╝nden hareketle bir ka├ž zamand─▒r kamuoyunun zihnini buland─▒ran Torosyan efsanesi de b├Âylece ├ž├Âkm├╝┼č oldu.... Tebrikler, ┼čimdi ba┼čka bir kahraman uydurarak zihinleri buland─▒rmaya ba┼člayabilirsiniz!!!
 
2107_Sinan ÇULUK 10-01-2013, 17:06:59
Sahtecilik de bir yere kadar. Unutulmas─▒n ki bu ├╝lkede yirmibe┼č sene evveline kadar bulunmayan, o y─▒llardan itibaren yeti┼čmeye ba┼člayan, ├Âmr├╝n├╝ Ar┼čiv'e adam─▒┼č, birikimleri ve ihtisas─▒ ile T├╝rk tarihinde ├ž─▒─č─▒r a├žacak, yeti┼čmi┼č ve kendini geli┼čtirmi┼č bir nesil mevcuttur. Bu neslin en ├Ânde gelenlerinden Say─▒n Muzaffer ALBAYRAK arkada┼č─▒m─▒ k─▒l─▒ k─▒rk yaran bu tetkikindeki isabetinden dolay─▒ ayr─▒ca tebrik ediyorum...
 
2108_Emin Y─▒lmaz 11-01-2013, 14:50:26
Say─▒n Muzaffer Albayrak bey sizden Allah raz─▒ olsun. Bir belgede bu kadar sahtekarl─▒k yapanlar─▒ g├╝n y├╝z├╝ne ├ž─▒kard─▒─č─▒n─▒z i├žin.
 
2109_G├╝rsel G├Ânc├╝ 11-01-2013, 15:01:43
├ľncelikle Muzaffer Albayrak'─▒ tebrik ederim. Uzman kelimesinin uluslararas─▒ ger├žek kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒ verdi─či i├žin. Bu anlamda yay─▒nc─▒lar─▒m─▒z─▒, sinemac─▒lar─▒m─▒z─▒, dizicilerimizi, belgeselcilerimizi de, d├╝zg├╝n i┼č yapman─▒n yegane yolunun uzmanlarla ├žal─▒┼čmaktan ge├žti─či hususunda bir kez daha uyarmak isterim.
Torosyan'─▒n kitab─▒ malum ├žok abart─▒ld─▒. Hatta ├╝zerine bir kitap dahi yaz─▒ld─▒. Umar─▒m bu pazarlamalara degmistir ve kitaplar iyi satm─▒┼čt─▒r. Torosyan'─▒n kitab─▒ bir t├╝r kurgu-tarih. T├╝r├╝n├╝n ba┼čar─▒l─▒ ├Ârneklerinden. Frans─▒zca ├çanakkale k├╝lliyat─▒nda da bunun gibi birka├ž kitap var. ─░lgilenen yay─▒nc─▒lara s├Âyleyelim de, ├ževrilmemi┼č nice referans kitab─▒ dururken bunlar─▒ da bass─▒nlar! Ayr─▒ca bizde yay─▒nlanm─▒┼č yine nice "├çanakkale menk─▒beleri" kitab─▒ var; uydur uydur yaz t├╝r├╝nden. Yeni bask─▒lar─▒ yap─▒labilir; epey de al─▒c─▒ bulur tekrar.
Benim dikkatimi ├žeken nokta, Torosyan tart─▒┼čmas─▒n─▒n seyriyle ilgili. Son y─▒llarda bir "gayri resm├« tarih modas─▒" var. Bu modan─▒n yeni kreasyonlar─▒n─▒ sergileme yar─▒┼č─▒ var. Resm├« tarihe kim daha ├žok ├žatacak, kim daha fazla yanl─▒┼č bulacak... TV'lerdeki tart─▒┼čma programlar─▒n─▒n da ana ekseni bu oldu bir zamand─▒r. Resm├« tarihin ad─▒ ├╝st├╝nde zaten. Peki sen nas─▒l bir alternatif ├╝rettin? Herhangi bir yeni ├žal─▒┼čmaya girmeden; arazide,ilgili co─črafyada, ar┼čivlerde derinlemesine ara┼čt─▒rma yapmadan etmeden ortaya at─▒lanlar─▒n kal─▒c─▒ olmas─▒ m├╝mk├╝n de─čil. Tarih├žilerimizi reaksiyon vermek kadar, aksiyon almaya da davet etmek isterim.
Ve hat─▒rlatmak isterim ki, sadece ├çanakkale muharebelerinin de─čil, ─░stiklal Harbi'nin de gayri resm├« asker├« tarihi yaz─▒lmam─▒┼čt─▒r. Ve bunca i┼č varken, h├ól├ó senede en az 8-10 defa "─░zmir'i kim yakt─▒" konu┼čulmaktad─▒r.
G├╝rsel G├Ânc├╝
 
2110_Taha Niyazi Karaca 12-01-2013, 11:05:51
Belge ├╝zerinde Muzaffer Albayrak'─▒n yapt─▒─č─▒ ├žal─▒┼čmada g├Âzden ka├žan bir iki hususu belirterek ├žal─▒┼čmaya katk─▒da bulunmak isiyorum:


1-Metinde iki kez tekrarlanan taarruz kelimesi yanl─▒┼č olarak تعروز
┼čeklinde yaz─▒lm─▒┼č. Bu kelime تعرض
┼čeklinde (te-ayn-re-dat) yaz─▒lmal─▒yd─▒.

2-"....s├╝h├╗let g├Âstermi┼č oldu─čundan..." c├╝mlesinde yer alan s├╝h├╗let kelimesi سحولت
olarak (Ha) ile yaz─▒lm─▒┼č. Oysa ki, سهولت
┼čeklinde (g├╝zel he) ile yaz─▒lmas─▒ gerekirdi.
3-Metinde ge├žen "feraikalar" ┼čeklinde okunabilece kelimeyi anlamland─▒rmak m├╝mk├╝n de─čil. Fakat gramer a├ž─▒s─▒ndan de─čerlendirildi─činde "Fevail" veznine uyan bir kelime oldu─ču d├╝┼č├╝n├╝lebilir. Fevail vezni ise kelime ├žo─čuldur. Dolay─▒s─▒yla kelimenin sonuna "lar" ekini koymak ba┼čl─▒ ba┼č─▒na bir hata olur. ├ço─čulu tekrar ├žo─čul yapmak o dili bilmeyenlerin i┼či olabilir.
4-Belgenin sonunda yer alan 28 May─▒s 333 tarihi de metinde biraz garip duruyor. Tarih at─▒l─▒rken genelde "fi" ile ba┼člar. 333'├╝n alt─▒nda bulunan sene kelimesi ise zorlama yap─▒lm─▒┼č izlenimini veriyor. Upuzun d├╝md├╝z bir sene. Olabilir mi. Belki. Ama zorlama g├Âr├╝n├╝yor.
Metnin her taraf─▒ndan hata ak─▒yor. Sahte olmad─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nmek m├╝mk├╝n g├Âr├╝nm├╝yor.
B├╝t├╝n bunlar─▒n ├Âtesinde en vahim olan─▒ da her iki belgenin ayn─▒ ┼čahs─▒n elinden ├ž─▒km─▒┼č olmas─▒d─▒r. ─░lk belge 5 May─▒s 1331 (1915) tarihli ve Enver Pa┼ča ad─▒na d├╝zenlenmi┼č. ─░kinci belge ise 28 May─▒s 1333 (1917) tarihlidir. ─░ki y─▒l farkla ayn─▒ elden ├ž─▒km─▒┼č, hatalarla dolu iki belge. Ayn─▒ elden ├ž─▒km─▒┼č oldu─ču o kadar a┼čikar ki, cim, ha, gibi harfler ├žok karakteristik olarak yaz─▒lm─▒┼č. Tespit i├žin Osmanl─▒ca bilmeye gerek yok. ─░ki belge yan yana kondu─čunda yaz─▒mdaki ayn─▒l─▒k kolayl─▒kla g├Âr├╝lebiliyor. Peki bu m├╝mk├╝n olabilir mi? ─░ki y─▒l ara ile ayn─▒ g├Ârevlinin bir ┼čah─▒s hakk─▒nda iki ayr─▒ belge d├╝zenlemesi ne kadar ger├žek├ži olurdu? Belgeler hem de iki farkl─▒ birim ad─▒na d├╝zenliyor.
 

KATEGOR─░DEK─░ D─░─×ER BA┼×LIKLAR

06/02/2019 - 10:18 ÔÇť─░ki Siper Bir MektupÔÇŁtan Plevne RyanÔÇÖa Bir Kitap Hik├óyesi (Celal Y─▒ld─▒r─▒m)

01/06/2018 - 17:09 TAZIYE - ┼×ehitler Abidesi Mimar─▒ Do─čan Erginba┼č Vefat etti

12/05/2018 - 07:36 Edebiyat ve Tarih Camiam─▒z─▒n Ac─▒ Kayb─▒ - ├çanakkale Mah┼čeri Yazar─▒ Mehmed Niyazi ├ľzdemir

16/02/2018 - 15:18 Ac─▒ Kayb─▒m─▒z - Y├╝cel ├ľzkorucu

03/01/2018 - 13:21 ─░kiye B├Âl├╝nen Ya┼čam─▒n Tasar─▒m─▒ ├ťzerine (H├╝seyin Yanar)

29/12/2017 - 08:20 K├╗tulAmare ve Filistin , Pomaklar─▒n ├çanakkale A─č─▒d─▒, Nusret May─▒n Gemisi M├╝hr├╝ ,100 y─▒ld─▒r saklanan Kanl─▒ mendil ve yine bir intihal! 100.Y─▒llar─▒n g├Âlgesinde GeliboluyuAnlamak -2017 de─čerlendirmesi (Tuncay Y─▒lmazer)

12/07/2017 - 05:38 Onlar─▒n hat─▒ras─▒na bir ┼čeyler yapabilmek (G├╝rsel G├Ânc├╝)

04/07/2017 - 07:58 ├çanakkaleÔÇÖye M├╝hr├╝n├╝ Vuran Efsane Gemi NusretÔÇÖin M├╝hr├╝ (Seyit Ahmet S─▒lay)

27/06/2017 - 17:38 ─░kinci Bir ─░ntihal Vakas─▒ ve ├çanakkale Sava┼č─▒ Pop├╝ler Kitaplar─▒ ├ťzerine (Tuncay Y─▒lmazer)

20/06/2017 - 07:20 Çanakkale Muharebelerine Katılan Komutanların Biyografileri,Dr. Hülya Toker (Ahmet Yurttakal)

15/03/2017 - 13:17 18 Mart Zaferi ve Kahramanlar─▒ Sergisi

03/03/2017 - 18:04 ├çanakkale Gazisi Bigal─▒ Mehmet ├çavu┼č Anma Program─▒ - 4 Mart 2017 Bah├želi K├Ây├╝/Biga

13/02/2017 - 08:53 Atlas Tarih Dergisi ┼×ubat Say─▒s─▒nda 1. ve 2. Gazze Muharebesi Dosyas─▒ (Tuncay Y─▒lmazer)

05/01/2017 - 11:29 Duyuru: Tarihin Ak─▒┼č─▒n─▒ De─či┼čtiren Sava┼č ├çanakkale - 17 Ocak 2017 Muzaffer Albayrak S├Âyle┼čisi

28/12/2016 - 18:07 15 Temmuz Darbesinin G├Âlgesinde Bir Y─▒l: ├çanakkale, Kut├╝lAmare, Somme dan Halil ─░nalc─▒k Hocaya... 10 Ya┼č─▒na Giren GeliboluyuAnlamak ta 2016 b├Âyle ge├žti (Tuncay Y─▒lmazer)

11/12/2016 - 15:52 GeliboluyuAnlamak tan Duyuru: Ter├Âre Lanet

24/11/2016 - 06:22 Kronik Kitap D├Ârt Yeni Eserle Yay─▒n Hayat─▒na Ba┼člad─▒

17/11/2016 - 07:02 Tarih Bir Din De─čil ─░lim Sahas─▒d─▒r (Seyit Ahmet S─▒lay)

29/09/2016 - 18:50 Dr. Kilisli R─▒fat ─▒n ─░zinde Osmanl─▒ dan T├╝rk e ve ├ľtesi (N├╝khet Kardam)

09/08/2016 - 13:11 A┼čk Cephesi ÔÇô Bahad─▒r Yeni┼čehirlio─člu ( Sinem ┼×ahin )

04/08/2016 - 17:27 Çanakkale Muharebelerine Dair Bir Site; canakkalemuharebeleri1915.com

16/07/2016 - 09:28 GeliboluyuAnlamak tan Duyuru: Darbelere Hay─▒r! Demokrasiye Evet

15/07/2016 - 09:35 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ Ara┼čt─▒rmalar─▒ Sitesi cihanharbihatiralari.com (Mehmet Be┼čik├ži)

07/04/2016 - 07:10 Konferans - Kut ├╝l Amare Zaferi ( ─░PTAL DUYURUSU )

31/03/2016 - 06:05 T├╝rkiye nin Ba─čdat B├╝y├╝kel├žili─či Kut├╝-l Amare Zaferini her y─▒l kutluyor ( Faruk Kaymak├ž─▒)

24/03/2016 - 03:58 ├çanakkale Sava┼č─▒ n─▒n D├╝nya Tarihindeki Yeri - NTV Mete ├çubukcu ile Pasaport Program─▒ - 18 Mart 2016

16/03/2016 - 08:38 ├çanakkale Sava┼č─▒n─▒n 101. y─▒ld├Ân├╝m├╝ Yeni Bak─▒┼člarda konu┼čuldu.

11/03/2016 - 06:46 Konferans - ├çizgilerle 1. D├╝nya Sava┼č─▒

19/02/2016 - 06:58 Konferans - Vahdettin Engin - ─░kinci Abd├╝lhamit'in Politikalar─▒

15/02/2016 - 07:10 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda G├Ârd├╝klerim ve Ya┼čad─▒klar─▒m - Erich Ludendorff

08/02/2016 - 09:09 Osmanl─▒ Devleti nin I. D├╝nya Sava┼č─▒ na Giri┼či (Ali Ka┼č─▒yu─čun)

01/02/2016 - 09:01 ─░ki Siper Bir Mektup Bir ├çanakkale Projesi De─čerlendirmesi (Celal Y─▒ld─▒r─▒m)

25/01/2016 - 11:57 Gelibolu Yar─▒madas─▒nda Ge├žmi┼čin ─░zleri ve ─░z B─▒rakanlar (G├╝rsel Ak─▒ng├╝├ž)

18/01/2016 - 12:52 Sedd├╝lbahir 32 Saat Dizisi ├ťzerine... Bizi Affedin ( Seyit Ahmet S─▒lay )

18/01/2016 - 10:27 ─░stanbul B├╝y├╝k┼čehir Belediyesi Konferans - Osmanl─▒n─▒n Suriye Politikas─▒

13/01/2016 - 08:08 ┼×iir ve ├ľyk├╝ Yar─▒┼čmas─▒

05/01/2016 - 12:42 PROGRAM: İtilaf Devletlerinin Çanakkale den Tahliyelerinin 100. Yılı-Onlar Giderken

03/01/2016 - 10:32 Konferans - ├çanakkale Sava┼člar─▒nda Tahliye Harekat─▒ - Kenan ├çelik

14/12/2015 - 06:31 Konferans - Haluk Oral - Bir Kırılma Noktası Çanakkale

26/11/2015 - 18:34 Gelibolu Yar─▒madas─▒ Sava┼č Alanlar─▒n─▒n Hava Foto─čraflar─▒ (G├Âkhan Tarkan Karaman)

13/11/2015 - 21:12 Konferans -├çanakkaleÔÇÖde Bir Edebi Heyet

15/10/2015 - 13:23 Konferans - ├çanakkale'de Yitirilen Tahsilli Gen├žlik

29/05/2015 - 14:34 Benim ├çanakkale kahraman─▒m Mahmut Sabri BeyÔÇÖdir- Atlas Tarih ├çanakkale ├ľzel Say─▒s─▒nda Tuncay Y─▒lmazer R├Âportaj─▒

15/05/2015 - 16:25 ─░BB Konferans - Cepheden Mektuplar (Do├ž.Dr.├ľmer ├çak─▒r)

27/04/2015 - 02:44 ├çanakkale S├Âyle┼čileri 25 Nisan 1915 M├╝ttefiklerin ├ç─▒karma Harekat─▒-Kenan ├çelik

15/04/2015 - 08:30 Atlas TarihÔÇÖten ├çanakkale ├ľzel Say─▒s─▒

08/04/2015 - 17:12 Derinlerden Siperlere: Çanakkale 1915 Sergisi

30/03/2015 - 17:08 ├çanakkale Sava┼člar─▒ Gelibolu Tarihi Alan Ba┼čkanl─▒─č─▒ na ├ça─čr─▒, Kamuoyuna Duyuru

26/03/2015 - 09:02 Konferans-18 Mart Kahraman─▒ Cevat Pa┼ča

24/03/2015 - 17:04 ÔÇť─░ki Siper Bir MektupÔÇŁ Bir ├çanakkale Projesi (Celal Yildirim-Hatice Solmu┼č TED Mersin Koleji)

21/03/2015 - 04:13 CNNT├╝rk Serdar Tuncer ile Ba┼čka ┼×eyler Program─▒ Kayd─▒

17/03/2015 - 04:46 ├çanakkale Muharebeleri- 100 Y─▒l ├Ânce 100 Y─▒l sonra (Tuncay Y─▒lmazer)

13/03/2015 - 18:27 CNNT├╝rk Serdar Tuncer ile Ba┼čka ┼×eyler- ├çanakkale Sava┼č─▒ ├ľzel- Program─▒ (14.3.2015 saat 00.00)

04/03/2015 - 16:22 CNR Kitap Fuar─▒ÔÇÖnda ├çanakkale Muharebeleri Paneli ( 07.03.2015 saat : 15.30 Ye┼čilk├Ây CNR D├╝nya Ticaret Merkezi )

16/02/2015 - 14:00 Ac─▒ bir ├çanakkale T├╝rk├╝s├╝ne adanan 4 y─▒ll─▒k bir eme─čin takdimi- Harmanyeri 1915 (Y├Ânetmen: G├╝rdal U─čur)

01/02/2015 - 03:46 100. Y─▒lÔÇÖda Muhte┼čem SoruÔÇŽ Seyit Onba┼č─▒ÔÇÖn─▒n Kald─▒rd─▒─č─▒ Mermi Ka├ž Kiloydu ? (Tuncay Y─▒lmazer )

18/01/2015 - 15:05 Kire├žtepe Jandarma ┼×ehitli─či Restorasyonu ve Bursa B├╝y├╝k┼čehir BelediyesiÔÇÖne Sorular (Tuncay Y─▒lmazer)

10/01/2015 - 14:53 Konferans - Osmanl─▒y─▒ Y─▒kan Cephe-Filistin

28/12/2014 - 13:48 Milli ParkÔÇÖtan Tarihi Alan Ba┼čkanl─▒─č─▒na, Hollywood tart─▒┼čmalar─▒ndan Muhafazakarl─▒─č─▒n Savrulu┼čunaÔÇŽ GeliboluÔÇÖyu AnlamakÔÇÖta 2014 (Tuncay Y─▒lmazer )

24/11/2014 - 14:52 Son Savrulu┼č ÔÇô ├çanakkale Muharebe Alanlar─▒na Hollywood Modeli Tema Park─▒ ! (Tuncay Y─▒lmazer )

15/11/2014 - 01:37 Konferans - Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda Osmanl─▒ Devleti

01/11/2014 - 03:54 Gelibolu yar─▒madas─▒nda utan├ž verici olay / The shameful event in Gallipoli Peninsula

09/10/2014 - 10:13 Uluslararas─▒ Sempozyum - B├╝y├╝k Sava┼č ve Osmanl─▒ Devleti: Sava┼ča Giden S├╝re├ž

24/09/2014 - 17:06 ├çanakkaleÔÇÖde Yeni ┼×ehitlik! (G├╝rsel G├Ânc├╝)

12/09/2014 - 15:51 ├çanakkale Sava┼člar─▒n─▒n 100. Y─▒l─▒ ├ľzel Say─▒s─▒ Makale ├ça─čr─▒s─▒

// - 09:52 Geliboluyu AnlamakÔÇÖtan Kamuoyuna Duyuru

// - 06:37 ├çanakkale Muharebeleri Gelibolu Tarihi Alan Ba┼čkanl─▒─č─▒ Kanun Tasar─▒s─▒ ├ťzerine ( Tuncay Y─▒lmazer )

// - 15:33 Gelibolu Yar─▒madas─▒nda Yeni Bir D├Ânem: ├çanakkale Sava┼člar─▒ Gelibolu Tarihi Alan Ba┼čkanl─▒─č─▒ÔÇÖn─▒n Kurulmas─▒ (Dr. Mithat ATABAY)

23/05/2014 - 17:16 100.Y─▒ld├Ân├╝m├╝nde Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖn─▒ Hat─▒rlamakÔÇŁ Sempozyumu

16/05/2014 - 16:24 SOMA MADENC─░LER─░N─░ RAHMETLE ANIYORUZ

11/05/2014 - 13:05 Gelibolu Yar─▒madas─▒ Sava┼č Alanlar─▒n─▒n Korunmas─▒ ve Unesco K├╝lt├╝rel Miras─▒ ─░lan Edilmesi (Dr. Mithat ATABAY)

09/05/2014 - 23:03 ├çanakkale Muharebelerinin Komuta Kademesi ve ─░daresi ├çal─▒┼čtay─▒ ─░zlenimleri (Ahmet Yurttakal)

02/05/2014 - 06:00 ├çanakkale Muharebelerinin Komuta Kademesi ve ─░daresi ├çal─▒┼čtay─▒

15/04/2014 - 18:40 Sava┼č Tarihi Ara┼čt─▒rmalar─▒ Uluslararas─▒ Kongresi (100. Y─▒l─▒nda I. D├╝nya Sava┼č─▒ ve Miras─▒)

06/04/2014 - 22:18 DOKUN DergisiÔÇÖnde Tuncay Y─▒lmazer ─░le S├Âyle┼či...

15/03/2014 - 18:00 Hatıralarıyla Çanakkale Muharebelerinin Komutanları Paneli

09/03/2014 - 14:19 ├çanakkale Sava┼člar─▒ Resmi Koleksiyoneri Seyit Ahmet SILAY

06/03/2014 - 22:33 Konferans -'├çanakkale Muharebelerinde Bir Kahraman Asker Gazi Binba┼č─▒ Halis Bey

28/01/2014 - 07:35 Sadece Bir Emir Kipi...─░srail'i Kur! - Wladimir Jabotisnky ( ├çev. Atilla A┼č├ž─▒ )

14/01/2014 - 16:21 Balkan Harbi - Trakya Seferi Kitab─▒n─▒ Yeniden Hat─▒rlamak (┼×ahin Aldo─čan, Selim Meri├ž)

06/01/2014 - 12:12 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖn─▒n Y├╝z├╝nc├╝ Y─▒l─▒nda Sava┼ča Dair ├ľnemli Bir Eser: ÔÇťGR─░FF NACH DER WELTMACHT: Die Kriegszielpolitik des kaiserlichen Deutschland 1914/1918ÔÇŁ Kadir Kon

30/12/2013 - 22:51 ┼×ehit Te─čmen ─░brahim NaciÔÇÖden ├çanakkaleÔÇÖde tarihin betonla┼čmas─▒naÔÇŽ 2013 Y─▒l─▒n─▒n muhasebesi ( Tuncay Y─▒lmazer )

06/12/2013 - 22:00 32. G├╝n Program─▒nda ├çanakkale Muharebe Alanlar─▒nda Betonla┼čma Konusu Tart─▒┼čmaya A├ž─▒ld─▒

11/11/2013 - 05:23 Y├╝z├╝nc├╝ Y─▒la Do─čru Yaz─▒lar─▒-2 : ├çanakkale Muharebe Alanlar─▒ÔÇÖndaki Betonla┼čma Meselesi Neden ─░lgi G├Ârm├╝yor? ( Tuncay Y─▒lmazer )

03/11/2013 - 20:03 ├çanakkale Muharebe Alanlar─▒nda ─░n┼čaat ├çal─▒┼čmalar─▒ T├╝m H─▒z─▒yla Devam EdiyorÔÇŽ (Tuncay Y─▒lmazer)

11/09/2013 - 21:28 Derinlerden Yans─▒malar: ├çanakkale Sava┼č─▒ Bat─▒klar─▒ (Mithat Atabay, Okan Taktak, Sava┼č Karaka┼č, Sel├žuk Kolay)

25/08/2013 - 15:29 Z─▒─č─▒ndere Vadisinden Ge├žecek Yol Tarihi Tahrip Edecektir! (Tuncay Y─▒lmazer)

14/08/2013 - 18:40 A─čadere'ye Sahip ├ç─▒k (Murat Sayar)

28/07/2013 - 14:53 NTV TarihÔÇÖin Kapanmas─▒ ├ťzerine Birka├ž NotÔÇŽ ( Tuncay Y─▒lmazer )

08/07/2013 - 20:00 ├çanakkale Muharebe Alanlar─▒n─▒n ┼×ehitlik ─░n┼čas─▒yla ─░mtihan─▒! (Muzaffer Albayrak)

26/06/2013 - 21:59 100. Y─▒lÔÇÖa Do─čru Yaz─▒lar─▒- ├çanakkaleÔÇÖde ┼×ehitliklerin ─░hyas─▒ Ger├žekten Gerekli mi? ( Tuncay Y─▒lmazer )

10/05/2013 - 14:36 ─░lber Ortayl─▒ Seyahatnamesi

21/04/2013 - 14:44 GEO Dergisi Nisan 2013 Say─▒s─▒nda Hayal K─▒r─▒kl─▒─č─▒ ( Tuncay Y─▒lmazer )

09/04/2013 - 13:18 Meclisin Unuttu─ču Kahraman Nezahet-Ozan Bodur

23/03/2013 - 21:43 Ayra├ž Kitap Dergisi ├çanakkale ├ľzel Say─▒s─▒

22/03/2013 - 22:03 ├çukurova ├ťniversitesi'ndeki Konferans ile ─░lgili GeliboluÔÇÖyu Anlamak Okurlar─▒na A├ž─▒klama ( Tuncay Y─▒lmazer )

21/03/2013 - 20:14 ├çukurova ├ťniversitesi'nde ├çanakkale Sava┼č─▒ Konferans─▒ ( 22.3.2013)

16/03/2013 - 10:44 18 Mart ├ťniversitesi ve A├çASAM ÔÇť2015ÔÇÖe Do─čru ├çanakkale Muharebelerini Anlamak ve AnlatmakÔÇŁ Paneli ( 19.3.2013)

12/03/2013 - 07:39 ┼×ehit Te─čmen ─░brahim NaciÔÇÖnin G├╝nl├╝─č├╝ÔÇÖnden ├çanakkale Muharebeleri Konulu Panel

08/03/2013 - 07:01 Gelibolu'yu Anlamak twitter'da....www.twitter.com/gelibolu2015