TrablusgarpÔÇÖ─▒ Nas─▒l Ald─▒k?-Giovanni Giolitti (Tahsin Y─▒ld─▒r─▒m)

Tarih: 19/10/2012   /   Toplam Yorum 5   / Yazar Ad─▒:      /   Okunma 17367

Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin son y─▒llar─▒nda topraklar─▒ndan pay kapmak isteyen ├╝lkeler aras─▒na ─░talya da dahil olmu┼čtur. Bu amac─▒n bir tecellisi olarak da TrablusgarpÔÇÖa sald─▒rarak buray─▒ ilhak etmek istemi┼č ve amac─▒na ula┼čm─▒┼čt─▒r. Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin ma─člubiyetiyle sonu├žlanan Trablusgarp Harbi, onun Afrika k─▒tas─▒ndan ├ž─▒kmas─▒na ve beraberinde de ├╝lke i├žinde ├Ânemli k─▒r─▒lmalar─▒n ya┼čanmas─▒na neden olmu┼čtur.
Bu s├╝reci ba┼člatan ve b├╝y├╝k oranda y├Âneten ─░talya Ba┼čbakan─▒ Giovanni Giolitti hat─▒ralar─▒n─▒ kaleme alm─▒┼č ve bu hat─▒ralar 1922 y─▒l─▒nda ─░talyaÔÇÖda yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r. S├Âz konusu hat─▒ralar─▒n Osmanl─▒ DevletiÔÇÖni ilgilendiren k─▒s─▒mlar─▒ 29 Temmuz 1935 ile 10 Eyl├╝l 1935 tarihleri aras─▒nda Zaman gazetesinde tefrika edilmi┼čtir. ─░stifadenize sunmu┼č oldu─čumuz eser de bu tefrikadan yola ├ž─▒k─▒larak haz─▒rlanm─▒┼čt─▒r.
Hat─▒rada d├Âneme ait ├žok ├Ânemli bilgiler ve tespitler yer almaktad─▒r. Osmanl─▒ DevletiÔÇÖndeki grupla┼čmalar nedeniyle siyas├«lerin ve askerlerin tercihlerinde ├╝lkeden ziyade partileri lehine karar vermeleri gibi ilgin├ž ve bir o kadar da ibretlik konular─▒ hayretle okuyacaks─▒n─▒z.

 

22 Ekim veya 27 Ekim Ekim 1842 tarihinde o zamanki Sardinya Krall─▒─č─▒’n─▒n Piemonte kentinde do─čmu┼č 17 Temmuz 1928’de ─░talya’da ölmü┼č ─░talyan devlet adam─▒d─▒r. 1892 ve 1921 y─▒llar─▒ aras─▒nda be┼č kez ─░talya ba┼čbakan─▒ olmu┼čtur.

Torino Üniversitesi’nde hukuk ö─črenimini görmü┼čtür. 1860 y─▒l─▒nda, ö─črenimini tamamlad─▒ktan sonra çe┼čitli idari görevler alm─▒┼čt─▒r.

1882 y─▒l─▒ndaki seçimler sonunda ─░talya parlamentosuna girmi┼čtir. Meclisteki ilk zamanlar─▒nda kendi isteksizli─či nedeniyle mecliste fazla varl─▒k gösterememi┼čtir. Ama ┼×ubat 1886’daki bütçe görü┼čmelerinde Maliye Bakan─▒ Agostino Magliani’yi ele┼čtirerek dikkatleri üzerine çekmi┼č ve ad─▒ndan söz ettirir olmu┼čtur. Magliani’nin bakanl─▒ktan dü┼čürülmesi sonucunda, 9 Mart 1889’da maliye bakan─▒ olarak Crispi hükümetinde görev alm─▒┼čt─▒r. 29 Haziran 1887-6 ┼×ubat 1891 tarihleri aras─▒nda ba┼čbakan olan Francesco Crispi’nin istifas─▒ sonras─▒ Antonio Starabba’n─▒n kurdu─ču hükümetten sonra 15 May─▒s 1892’de ─░talya Ba┼čbakan─▒ olmu┼čtur. Bu durum birçok ki┼či için sürpriz olmu┼čtu.

Giolitti’nin ilk ba┼čbakanl─▒k dönemi baz─▒ siyasî ba┼čar─▒s─▒zl─▒klar ve kötü bir yönetim içerisinde geçmi┼čtir. Haz─▒rlad─▒─č─▒ reformlar─▒ hayata geçirememi┼čtir. Sonra da ad─▒, baz─▒ hükümet üyeleriyle birlikte bir banka skandal─▒na kar─▒┼čm─▒┼čt─▒r. Ayn─▒ s─▒ralarda, 1870’li y─▒llardan beri geli┼čmekte ve güçlenmekte olan sendikac─▒l─▒k ve sosyalist hareketlerin de yasal platforma geçmelerine yava┼č yava┼č izin vermi┼čtir. Bu s─▒rada Sicilya’da patlak veren grevleri ─▒l─▒ml─▒ kar┼č─▒lamas─▒ yüzünden, parlamentonun baz─▒ sa─č kanat üyeleri ve i┼čverenlerin ele┼čtirilerine hedef olmu┼čtur. Tüm bu olumsuz geli┼čmelerden sonra, 15 May─▒s 1892 tarihi ile 15 Aral─▒k 1893 tarihleri aras─▒nda ba┼čbakanl─▒k yapm─▒┼čt─▒r. Ba┼čbakanl─▒ktan istifas─▒n─▒n ard─▒ndan da ele┼čtiri oklar─▒n─▒n hedefinden kurtulamam─▒┼čt─▒r.

─░talya’daki banka skandal─▒ nedeniyle yeni ba┼čbakan Francesco Crispi’nin ┼čiddetli sald─▒r─▒lar─▒na hedef olan Giolitti; önce kendisini temize ç─▒karm─▒┼čt─▒r, ard─▒ndan da Crispi’ye siyaseten y─▒pratm─▒┼čt─▒r. Adowa’daki askerî yenilgi sonras─▒ Crispi’nin Mart 1896’daki istifas─▒ ard─▒ndan kurulan birçok hükümetin olu┼čumunda perde arkas─▒nda etkin rol oynam─▒┼čt─▒r. 1901 y─▒l─▒nda tüm ülkeyi saran grevlerin yat─▒┼čt─▒r─▒lmas─▒nda önemli görevler alm─▒┼čt─▒r.

Luigi Pelloux hükümetinin, sol hareketlere kar┼č─▒ özgürlükleri k─▒s─▒tlamaya kalk─▒┼čmas─▒ üzerine dü┼čürülü┼čünden sonra ┼×ubat 1901-Haziran 1905 tarihleri aras─▒nda kurulan Zanardelli hükümetinde, içi┼čleri bakan─▒ olarak görev alm─▒┼čt─▒r. Ba┼čbakan Zanardelli’nin istifas─▒ndan sonra yeniden hükümeti kurmakla görevlendirilmi┼čtir.

30 Mart 1911–21 Mart 1914 tarihleri aras─▒ndaki iktidar─▒ Osmanl─▒ ile ciddi olarak kaderinin kesi┼čti─či y─▒llar olmu┼čtur. Bu y─▒llarda Trablusgarp Harbi’ni ba┼člatm─▒┼čt─▒r.

Son iktidar─▒ ise 15 Haziran 1920-4 Temmuz 1921 tarihleri aras─▒nda olmu┼čtur.

Trablusgarp'─▒ Nas─▒l Ald─▒k
Yazar─▒: Giovanni Giolitti 
Haz─▒rlayan: Tahsin Y─▒ld─▒r─▒m
191  sayfa

 DBY Yay─▒nlar─▒ 


  17367 defa G├Âr├╝nt├╝lendi.

**********************

T├╝m yaz─▒, yorum ve i├žerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yay─▒mlanm─▒┼č olmalar─▒, bu g├Âr├╝┼čleri Tuncay Y─▒lmazer'in benimsedi─či anlam─▒na gelmez. Yorum b├Âl├╝m├╝ ├Âzg├╝r bir tart─▒┼čma ortam─▒ yaratmak i├žin vard─▒r. Ancak sald─▒rgan ve d├╝zeysiz yorumlar yay─▒nlanmayacakt─▒r. E─čer bu siteye ilk kez yorum yaz─▒yorsan─▒z, yorum kurallar─▒na g├Âzatman─▒z─▒ istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

KATEGOR─░DEK─░ D─░─×ER BA┼×LIKLAR

06/03/2019 - 06:49 Tarih-i Cevdet - Ahmed Cevdet Pa┼ča (Sad─▒k Emre Karaku┼č, Murat Babu├žo─člu)

12/11/2018 - 19:16 Kaptan-─▒ Derya Halil Pa┼ča ve Damat ├ľk├╝z Mehmet Pa┼ča ├çe┼čmeleri ├ťzerine Baz─▒ Tespit ve De─čerlendirmeler (─░smail Sabah)

19/10/2012 - 10:14 TrablusgarpÔÇÖ─▒ Nas─▒l Ald─▒k?-Giovanni Giolitti (Tahsin Y─▒ld─▒r─▒m)

25/05/2012 - 08:32 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda Anadolu Sahillerine Yap─▒lan ─░lk ├ç─▒karma-HMS DorisÔÇÖin ─░skenderun Maceras─▒ (Muzaffer Albayrak)

22/05/2012 - 12:10 Hat─▒r├ót (1912-1922) Cemal Pa┼ča ( Yay. Haz. A. Zeki ─░zg├Âer)

30/01/2012 - 06:09 Avrupa Tarihi (├ľnder Kaya)

06/01/2012 - 16:02 Sel├ónik ve ─░stanbulÔÇÖda Yahudi Bankerler ÔÇô Nurdan ─░pek ( Albert Kazado )

03/10/2011 - 04:50 II. Me┼črutiyetten Cumhuriyete Elli Y─▒ll─▒k Hat─▒ralar─▒m (S├╝leyman Tevfik )

27/08/2011 - 19:34 93 Harbi Facias─▒ (Manast─▒rl─▒ Mehmet R─▒fat Bey)

05/06/2011 - 07:05 Osmanl─▒dan G├╝n├╝m├╝ze Temizlik Tarihi- Tanzifat-─▒ ─░stanbul-Mehmet Mazak-Fatih G├╝ldal

31/12/2009 - 16:26 Fatih in M├╝jdelenen ┼×ehri -├ľnder Kaya

06/12/2009 - 22:44 Plevne Kahraman─▒ Gazi Osman Pa┼ča (Melike Bayrak)

23/01/2009 - 02:05 Misyonerlere ├ľzenmek ( Ramazan Balc─▒ )

25/06/2008 - 21:16 555. Y─▒l D├Ân├╝m├╝nde K├╝lt├╝r DergisiÔÇÖnden Fetih ├ľzel Say─▒s─▒ ( Fatih G├╝ldal )

08/05/2008 - 21:38 ─░lk ├çanakkale M├╝dafaam─▒z ( U─čur Demir )

28/03/2008 - 20:54 Cellad─▒n ├çe┼čmesi Kanl─▒, Mezar─▒ Ayr─▒ Olurdu ( ├ľnder Kaya )

22/02/2008 - 22:35 ─░mparatorlu─čun En Uzun Y├╝zy─▒l─▒ ÔÇô ─░lber Ortayl─▒ ( Tar─▒k Suat Demren )

03/02/2008 - 10:12 Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču ├ťzerindeki Rusya Ku┼čatmas─▒ -2 ( Ramazan Balc─▒ )

28/01/2008 - 11:21 Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču ├ťzerindeki Rusya Ku┼čatmas─▒ -1 ( Ramazan Balc─▒ )

19/01/2008 - 00:12 Fetihname- K─▒vami, Yay.Haz. C. Vedat Uygur ( Ha┼čim ┼×ahin )

29/12/2007 - 23:47 Osmanl─▒ Tarihinde Maskeler ve Y├╝zler- Mustafa Arma─čan ( Tar─▒k Suat Demren )

29/06/2007 ─░lber Ortayl─▒ ile "Osmanl─▒'y─▒ Yeniden Ke┼čfetmek" ( T. Suat Demren )

27/02/2007 K─▒r─▒m Harbinden G├╝n├╝m├╝ze Haydarpa┼ča Mezarl─▒─č─▒ 2. B├Âl├╝m ( ─░slam ├ľzdemir)

14/01/2007 K─▒r─▒m Harbinden G├╝n├╝m├╝ze Haydarpa┼ča Mezarl─▒─č─▒ - 1 ( ─░slam ├ľzdemir )