İstanbullu Gayrimüslimler (Firdevs Çetin)

Tarih: 03/07/2012   /   Toplam Yorum 3   / Yazar Adı:      /   Okunma 6141

Bu kitapta, 16. ve 17. yüzyıllarda İstanbul nüfusu içinde önemli bir yekûn teşkil eden Rum, Ermeni, Yahudi gibi gayrimüslimler seyyahların gözünden ve dilinden anlatılıyor. Avrupalı nazarında Doğu Hıristiyanları pek dindar görünmez. Seyyahlar onları hakkında çok fazla kitabi bilgi sahibi olmadıkları inançlarını, atalarından gördükleri şekliyle devam ettirmekte ısrar eden bir topluluk olarakanlatmışlardır. Seyyahlara göre, dış görünüş itibariyle Türklere en çok benzeyen cemaat olan Ermeniler, Gregoryen Hıristiyan olmalarına rağmen Müslüman olmaya en yatkın insanlar olarak ya da potansiyel Müslüman olarak değerlendirilir. Hatta Rum kadınlarının sokaklarda yüzleri açık gezdiği ifade edilmişken Ermeni kadınlarının tamamen Türk kadınları gibi giyindikleri, üstelik üst sınıftan olanların yüzlerini siyah bir peçe ile örttükleri gözlemlenmiştir.

 

Seyahatnameler, seyyahların önyargılarını taşımaları sebebiyle eleştirilseler de tarihsel gerçeklerle bütünleşen önemli ayrıntılar da içerirler. Bu kaynaklar, hem “dışarıdan bir bakış açısı” ile yeni bilgilere ulaşmamıza hem de bilgi sahibi olduğumuz konularda “farklı yorumlarla” geniş bir perspektif yakalamamıza yardımcı olurlar. Nihayet seyahatnameler birincil kaynaklardır ve her birincil kaynak gibi tarih araştırmalarında çok büyük önem taşırlar. Biz de arşiv belgelerinin tamamlayıcısı olarak gördüğümüz bu kaynakları kullanarak 1553-1673 döneminde gayrimüslim Osmanlı tebaasının bir tasvirini elde etmeyi amaçladık.

Doğu kültür ve mirası gibi Osmanlı medeniyetinin de Batı’ya aktarılmasında son derece önemli rol oynayan seyyahlar, ziyaret ettikleri İstanbul’u ve ahalisini dikkatle gözlemlemişler ve düşüncelerini kaleme almışlardır. Yazıları dönemin en çok okunanları arasındadır. Onların bu yazıları sayesindedir ki XVI.-XVII. yüzyıl İstanbul’unda yaşayan gayrimüslimlerin sosyal, kültürel ve dinî hayatlarına dair oldukça net bir panorama elde edilebilmektedir. Bu panoramanın en belirgin özelliklerinden biri, hiç kuşkusuz İstanbul’un bir kavşak noktası olmasıdır. Bu kavşakta buluşan seyyahlar ve gayrimüslim Osmanlı tebaası arasında özellikle Rumlar, seyyahlara bilgi, belge, kitap ve diğer değerli eserleri temin ederek Doğu-Batı temasına zemin hazırlamıştır.

Seyyahların İstanbul’un gayrimüslim ahalisi konusunda verdiği bilgilerden, halinden memnun ve kuyumculuktan çok para kazanan bir Rum cemaati; ticaret ve zanaatla meşgul, fiziksel özellikleri Türklere çok benzeyen bir Ermeni topluluğu; diğer cemaatlere kıyasla Osmanlı Sarayı’na daha yakın; iç ve dış ticaretle uğraşan bir Yahudi cemaati ile karşılaşıyoruz. Bunların yanında Türkçe konuşan Hıristiyanlar olarak seyyahların ilgisini çeken Karamanlı Hıristiyan cemaati ile yarı göçebe halde yaşayan Çingeneleri de unutmamak gerekir.

Çalışmamıza seyahatname diye adlandırdığımız kaynak türünün özellikleri ve Osmanlı Tarihi araştırmalarında kullanımı hakkında bir Giriş ile başladık. Bu bölümde aynı zamanda kullanacağımız yöntemi de izah ettik. Özellikle günümüzde gayrimüslimler hakkında yapılan araştırma sayısındaki artışı göz önüne alarak, literatüre dair bir değerlendirme yapmanın, bilinenleri ortaya koymak ve araştırmamızın farkını vurgulamak için gerekli olduğunu düşündük.

Seyyahı tanımak seyahatnamedeki verileri değerlendirmek için son derece önemlidir. Bu düşünceyle ilk bölümü İstanbul’u ziyaret eden seyyahlar ile seyahatnamelerinin tanıtılmasına ayırdık. Bu bölümde, çalışmamızın temel kaynağı olarak ele aldığımız 12 seyyah, önce kısa biyografileri ve meslekî uğraşları ile tanıtıldı, ardından eserleri, farklı baskıları, çeşitli dillere tercümeleri ve hakkında yapılan araştırmaları ile ortaya konuldu.

Asıl konumuz olan seyyahların gayrimüslimlere dair izlenimlerini üç bölümde topladık: Mekân, İnsan, İnanç. Mekân adını taşıyan ikinci bölümünde gayrimüslimlerin dinî hayatlarını ve gündelik yaşamlarını sürdürdükleri yerleri genelden özele doğru bir sıraya dizdik. İstanbul şehri coğrafî sınırınızı oluşturduğundan ve en yoğun gayrimüslim nüfusu barındırdığından ilk olarak Galata’yı ele aldık. Galata, hem Osmanlı tebaası olan gayrimüslimlerin hem geçici bir süre için İstanbul’da ikâmet eden yabancıların hem de yabancı ülke elçililerinin yaşadığı bir dünyadır. Aynı dinî inanca sahip olmalarına rağmen, farklı etnik köken ve mezhebe dayanan Rum ve Ermeni patrikhanelerini ayrı ayrı inceledik. Hıristiyanlık’ta ibadet yeri olan kilisenin yanında, seyyahların zaman zaman Müslüman Türklerin de gittiğini yazdığı ayazma ve meyhaneleri, Yahudi ve Hıristiyanlara ait mezarlıkları, son olarak da gayrimüslimlerin yaşadığı evleri bahse konu ettik.

İnsan adını verdiğimiz üçüncü bölümü cemaatlere, din adamlarına ve bireye tahsis ettik. Cemaatler kısmı Rumlar, Ermeniler, Yahudiler, Karamanlılar ve Çingeneler olarak sınıflandırılmıştır. Hıristiyan din adamlarını anlattığımız ikinci kısımda onların giydikleri tören kıyafetlerinden aldıkları ücretlere kadar ayrıntılı bir anlatım sunduk. Bu bölümün son kısmında ise kendi cemaatleri için önemli şahsiyetler olarak görünen ve seyyahların ismen kaydettiği kişileri sıraladık. Gayrimüslimlerin Cemaat Dışı Toplumsal İmajı adını verdiğimiz kısım, seyyahların gayrimüslimlerin toplumsal görünümü ile ilgili yazdıklarının bir değerlendirmesidir.

İnanç başlığını taşıyan dördüncü bölümde, Hıristiyan inancının temel esaslarını ve dönemin Hıristiyan dünyası için oldukça önemli olan Augsburg İnancası’nı seyyahların dilinden aktardık. Bu kısımda kitabî bilgilerden ziyade, inancın hayata yansımasını vermeye çalıştık. Bu doğrultuda, dinî mekânlarda icra edilen ayin, vaftiz, evlenme ve cenaze gibi dinî törenler ile yortular olabildiğince teferruatlı bir şekilde anlatıldı.

Eserin içeriği hakkında verilen bu bilgilerden sonra, hazırlanışının da bahse konu edilmesi gerekiyor. Bir kitap olarak okuyucuya ulaşan bu çalışma, 2011 yılında tamamlanan “Batılı Seyyahlara Göre İstanbul’un Gayrimüslim Ahalisi (1553-1673)” başlıklı doktora tezinin gözden geçirilmiş halidir. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı’nda yürütülen tez çalışmasının danışmanlığını Doç. Dr. Rüya Kılıç üstlenmiştir. Kendilerinin özenli takibi beni de titiz davranmaya sevk etti. Emeği için minnettarım. Seyahatname türü birincil kaynaklara karşı akademik ilgimin artması, Prof. Dr. İsmail Aka’nın yönlendirmesi sayesinde olmuştur. Seyahatnamelerle tanışmamı sağlayan Aka’nın verdiği destekle Schuyler’in “Türkistan” adlı seyahatnamesi (İstanbul: Paradigma, 2007, Halil Çetin ile birlikte) Türkçeye kazandırılmıştır. Hocama müteşekkirim ve kendisine sağlıklı uzun ömürler diliyorum. Prof. Dr. Bahaeddin Yediyıldız ve Prof. Dr. A. Nezihi Turan, yaptıkları değerlendirme ve eleştirileriyle araştırmamın yönünü belirlemede bana yardımcı oldular. Kendilerine teşekkürü zevkli bir borç biliyorum. Akademik hayata girişimde ve devamında bana duyduğu güven ile esirgemediği destek için eşim Halil Çetin’e çok teşekkür ediyorum. Gotik Almanca metinlerin tercümesinde benden yardımlarını esirgemeyen Prof. Dr. Battal Arvasi ve Doç. Dr. H. Bayram Soy’a da şükranlarımı sunuyorum. Türkçe dilbilgisi imlasına uygunluğu açısından çalışmamı okuyan kıymetli ağabeyim Vasfi Keser’e de çok şey borçluyum, sağ olsun.

Seyahatnamelere ulaşmamda yardımlarını gördüğüm Prof. Dr. Mehmet Öz, Prof. Dr. A. İbrahim Savaş ve Doç. Dr. Hüseyin Çınar’a da ayrıca teşekkür ederim. TBMM Kütüphanesi’ndeki kitaplara kolayca ulaşmamı sağlayan yeğenim Ali Tezcan’a, tüm üniversite kütüphanelerinden en hızlı şekilde yararlanmamı sağlayan Çankırı Karatekin Üniversitesi Kütüphanesi personeline de yardımları için müteşekkirim.

Çalışmamı yayınlayan Yeditepe Yayınlarına ve yayına girmeden önce kitabımı okuma zahmetine katlanan Ebubekir Keklik’e çok teşekkür ederim. Son olarak doktora tezinin doğasında olan eksiklikler bir yana, karşılaşılan her türlü hatanın sorumluluğu bendenize aittir.

Firdevs Çetin
Aralık, 2011

 

 İstanbullu Gayrimüslimler -Firdevs Çetin

Yeditepe Yatınları

Mayıs 2012- 584 S.

 

 


  6141 defa Görüntülendi.

**********************

Tüm yazı, yorum ve içerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yayımlanmış olmaları, bu görüşleri Tuncay Yılmazer'in benimsediği anlamına gelmez. Yorum bölümü özgür bir tartışma ortamı yaratmak için vardır. Ancak saldırgan ve düzeysiz yorumlar yayınlanmayacaktır. Eğer bu siteye ilk kez yorum yazıyorsanız, yorum kurallarına gözatmanızı istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

KATEGORİDEKİ DİĞER BAŞLIKLAR

23/04/2017 - 21:24 Türk Ordusu’nda Künye Uygulamasına İlişkin İlk Girişimler ve İlk Künyelerle İlgili Kısa Bilgiler (The First Attempts On The Use Of Identity Tags In Turkish Army And Information About The Early Identity Tags) (Burhan SAYILIR)

13/04/2017 - 05:43 Müstahkem Mevki’nin Kara Savunması İçin Top Desteği Sağlaması (Bayram Akgün)

07/04/2017 - 14:30 Çanakkale Muharebelerinde İdari ve Lojistik Faaliyetler (Ayhan Candan)

06/04/2017 - 19:17 Kabataş Erkek Lisesi 1.Büyüteç Tarih Öğrenci Sempozyumu (8-9 Nisan 2017)

04/04/2017 - 21:12 Resmi Belgelere (Nüfus Ölüm-Genelkurmay-Kayıtsız Ölüm Defterleri) Göre İzmir - Beydağ Şehitleri (Necat Çetin-A.Levent Ertekin)

31/03/2017 - 07:25 Çanakkale nin Şehit Kalemleri (İsmail Sabah)

27/03/2017 - 19:43 Çanakkale Müstahkem Mevkii’ye Bağlı Top Mermisi Çeşitleri (Bayram Akgün)

25/03/2017 - 20:58 GeliboluyuAnlamak Özel- 100. Yılında Gazze Muharebeleri Kahramanlarını Anıyoruz (Tuncay Yılmazer)

17/03/2017 - 21:15 18 Mart Özel Makalesi - Yaşayanların Ağzından 18 Mart Boğaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Fotoğrafla Çanakkale Boğaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebeleri’nde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 Çanakkale Zaferi’nden Mescid-i Nebevi’ye (Enver Paşa’nın 1916 Filistin-Hicaz ziyareti) (Tuncay Yılmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunması Bir Karargâh Çalışması - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 İkinci Kirte Muharebesi (6-8 Mayıs 1915 Taarruzları) (Yücel Özkorucu)

31/01/2017 - 12:29 Türk Boğazları Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanlı Bir Mendil Hikayesi (Ömer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde Gönüllü Kahramanlar Osmancık Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aralık-Ocak Sayısında 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Yılmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birleşik Harekat Tecrübesi Olarak Cihan Harbinde Türk-Alman Askeri İttifakı (Gültekin Yıldız)

02/12/2016 - 20:23 Çanakkale Kara Muharebelerinde Ağıl Dere (Şaban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 Çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (Şaban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (Oğuz Çetinoğlu)

10/09/2016 - 11:12 Seddülbahir Kahramanı Bigali Mehmet Çavuş (Ömer Arslan)

03/07/2016 - 14:42 Çanakkale’den 100. Yılında Somme’a:Bir Savaş, İki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.Dünya Savaşı nda Şii Ulemasının Cihat Fetvaları Çerçevesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kutülamare- Yarbay Mehmed Reşid Bey in Günlüğü (İ. Bahtiyar İstekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanlı Devleti’nin Çanakkale Muharebelerinde Sağlık Alanındaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanlı Kurmay Subayı- Iraklı Kürt Devlet Adamı, Mehmet Emin Zeki Bey in Yaşam Öyküsü (Tuncay Yılmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Savaş 1915-1916 KutülAmare – Nikolas Gardner ( Tuncay Yılmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci Dünya Savaşının İslam Dünyasına Etkileri (Yüksel Nizamoğlu)

30/04/2016 - 19:20 Çanakkale Savaşı: Bir Siyasi Mücadele Alanı (Özgür Öztürk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak Çıkarması İlk Saatleri – Daha Erken Müdahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekatı - KutülAmare Bir Zafer Midir? ( Tuncay Yılmazer )

13/04/2016 - 05:30 Çanakkale Savaşları ve Barbaros’un Batışı (İsmail Bilgin)

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 Eğitimli Neslin Birinci Dünya Savaşı ile İmtihanı ( Dr. Nuri Güçtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci Dünya Savaşı nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri Güçtekin)

21/03/2016 - 06:35 Çanakkale Seferberliği: Savaş, Eğitim, Cephe Gerisi (Mustafa Selçuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ÖZEL - Çanakkale Zaferi ve Cevat Paşa (Ahmet Yurttakal)

11/03/2016 - 06:49 Zaferi Kanla Yazan Fındıklılı Mehmet Muzaffer (İsmail Bilgin)

02/03/2016 - 12:48 Kut’ül Amare Zaferi -2 (İsmail Bilgin)

29/02/2016 - 11:29 Kut’ül Amare Zaferi -1 (İsmail Bilgin)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 Çanakkale Şehidi Feyzi Çavuş’un Zevcesi Zehra Hanımın Padişaha Mektubu (Osman Koç)

23/12/2015 - 16:47 Çanakkale Savaşlarında Binbaşı Halis Bey’e Ait Bir Ganimetin Öyküsü (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Zırhlısının Dramı (Cemalettin Yıldız)

06/12/2015 - 20:29 Kut’ülamarenin Türklere Tesliminden Sonra Irak İngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 Ağustos 1915 Conkbayırı Süngü Hücumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Paşanın Osmanlı Devleti’nin 1. Dünya Savaşına girişiyle ilgili görüşlerine dair bir belge

Osmanlı Devleti Umumi Harpte Tarafsız Kalabilir miydi? - Yusuf Akçura (Değerlendirme: Muzaffer Albayrak)

Nazım’ın Dayısı Çanakkale Şehidiydi (Melih Şabanoğlu)

Çanakkale Destanının Ölümsüz Efsaneleri (Osman Koç)

21/10/2015 - 04:02 100 Yıl Sonra İlim Heyeti Çanakkale’de Programı

17/10/2015 - 11:50 Çanakkale Savaşı'nın Kanada'da Bıraktığı İzler (Birol Uzunmehmetoglu)

27/09/2015 - 16:01 1917 Yılında Hicaz Cephesi:Arap İsyanının Yayılması ve Medine’nin Tahliyesi Programı (Yüksel Nizamoğlu)

22/09/2015 - 13:07 III. Kolordu’nun Çanakkale Muharebeleri’ne Hazırlanış Süreci (İsmail Bilgin)

15/09/2015 - 04:28 Kutü-l Amare Kahramanı Halil Kut Paşa (Enes Cifci)

11/08/2015 - 04:07 Türkiye Büyük Savaş a Nasıl Girdi? ( Emre Kızılkaya )

29/07/2015 - 03:30 1915 Gelibolu Harbi Günlüğü- Kazım Şakir (İ. Bahtiyar İstekli)

07/07/2015 - 02:49 Suyu Arayan Adamların Öyküsü - Millete Deva Olmak , Osmanlı Savaş Esirleri, TIP ve Milliyetçilik ( 1914-1939 ) -Yücel Yanıkdağ (Tuncay Yılmazer)

30/06/2015 - 03:55 Tarih, Otobiyografi ve Hakikat Yüzbaşı Torosyan Tartışması ve Türkiye’de Tarih Yazımı (Derleyen: Bülent Somay)

21/06/2015 - 16:34 Türklere Esir Olmak (Doğan Şahin)

23/05/2015 - 04:36 Çanakkale Savaşı

16/05/2015 - 15:30 İtilaf Devletleri Askerlerinin Gözüyle Çanakkale

12/05/2015 - 12:50 Muaveneti Milliye Muhribi Torpito Zabiti Ali Haydar Öztalay (Çimen Yüksel)

09/05/2015 - 08:24 Osmanlılar ve Ermeniler / Bir İsyan ve Karşı Harekâtın Tarihi (Edward J. Erickson)

03/05/2015 - 15:39 Neuve Chapelle’den Gelibolu’ya: Bir Askeri Planın Gelibolu’da Uygulamaya Konulması ( Mustafa Onur Yurdal )

28/04/2015 - 03:52 Cephe Arkadaşı Çanakkale Cephesi

25/04/2015 - 03:07 Çanakkale Müstahkem Mevkii Bataryalarının 25 Nisan 1915 ‘teki Rolü (Bayram Akgün)

24/04/2015 - 15:07 25 Nisan 1915 üzerine Gelibolu’yu Anlamak’ta çıkmış makalelerden seçmeler (Tuncay Yılmazer)

18/04/2015 - 17:10 Çanakkale Şehitleri Listesinde Ezineli Yahya Çavuş’un Adı Yok (Osman Koç)

10/04/2015 - 00:06 Kıyamet Koptuğunda - Hasan Cevdet Bey

03/04/2015 - 01:36 Rusya’daki 90.000 Osmanlı Savaş Esiri ve Sarıkamış Muharebesi (Yücel Yanıkdağ)

27/03/2015 - 17:57 Bir Hikayenin Daha Sonu: Topçamlar Tabyası (Bayram Akgün)

14/03/2015 - 07:57 Düşmana Korku Salan Efsanevi İntepe Topçularından Topçu Üsteğmen Mehmet Ali Bey (Muzaffer Albayrak)

11/03/2015 - 02:38 Seddülbahir’de Yalnız Top-210/40’lık Roon Topu (Bayram Akgün)

01/03/2015 - 13:31 Çanakkale Muharebeleri’nin İdaresi, Komutanlar - Strateji (Ed.: Lokman Erdemir, Kürşat Solak)

24/02/2015 - 17:39 Çanakkale Cephesinde Bir Damla Su İçin- Gelibolu Yarımadasında Jeoloji ve Muharebe İlişkisi ( İsmail Bilgin )

15/02/2015 - 17:55 Hashtag Tarih Dergisi Şubat 2015 Sayısında Kitap Değerlendirme Yazısı

08/02/2015 - 07:11 “Hafız Hakkı Paşanın Sarıkamış Günlüğü” Kitabıyla İlgili Mülahazalar (İsmail Bilgin)

// Bir Asır Sonra Ermeni Tehciri ve Çanakkale Üzerine… 100. Yıl Nasıl Anılmalı? (Tuncay Yılmazer)

23/12/2014 - 08:24 Sarıkamış İhata (Kuşatma) Harekâtı (İsmail Bilgin)

17/12/2014 - 02:24 Kut ül Amare Zaferi (Necmettin Özçelik)

08/12/2014 - 18:22 1. Dünya Harbi

06/12/2014 - 13:44 The Water Diviner – Son Umut Filminin Galasından Notlar… ( Tuncay Yılmazer )

01/12/2014 - 17:22 Cevat Çobanlı Paşa Çanakkale Kahramanı -Ahmet Yurttakal

16/11/2014 - 01:54 Goltz Paşa nın Mirası, Türkiye nin Geleceği – Osmanlı Devletinin 1. Dünya Savaşı na Girişi üzerine ( Tuncay Yılmazer )

10/11/2014 - 04:07 Turkish–Australian Reapprochement In The Light Of The Gallipoli Campaign (Kenan Çelik)

04/11/2014 - 01:37 Boğaziçi’nden Çanakkale’ye Şirket-i Hayriye Vapurları (Gözde Keskin)

19/10/2014 - 06:44 Beyrut Müftüsü Mustafa Neca Efendi’nin Anafartalar Grubuna Hitabı (Osman Koç)

11/10/2014 - 10:34 Bir Çanakkale Şehidinin Hikâyesi: Koca Ali Oğlu Mustafa (Necat Çetin)

14/09/2014 - 07:01 Suçlu Sırbistan- Ayağa Kalk ! Avrupa 1914’te Savaşa Nasıl Sürüklendi ? Sleepwalkers (Uyurgezerler) Christopher Clark- Tuncay Yılmazer

06/09/2014 - 07:14 Bilgeliğin Yedi Sütunu- Thomas Edward Lawrence (Nagihan Haliloğlu)

30/08/2014 - 20:49 1. DÜNYA SAVAŞI’YLA İLGİLİ TÜRKİYE’DE NELER YAPILDI/YAPILIYOR? (Adem Koçal)

23/08/2014 - 16:25 Vehip Paşa Kahramanlıktan Sürgüne (Dr. Yüksel Nizamoğlu)

28/07/2014 - 13:17 tarih Dergisi Ağustos Sayısında 1. Dünya Savaşı nın Nedenleri Dosyası

18/07/2014 - 14:59 Çanakkale Boğazı Müstahkem Mevkii İntepe Topçu Grubu’ndan Bir Subayın Günlüğü (Dr. Lokman Erdemir)