Alahimanet Bosna (Tufan G├╝nd├╝z)

Tarih: 05/06/2012   /   Toplam Yorum 3   / Yazar Ad─▒:      /   Okunma 9677

1878de Avusturya idaresine b─▒rak─▒lmak, Bo┼čnaklar─▒n zihin d├╝nyas─▒n─▒ alt ├╝st etmi┼čti. Osmanl─▒lar Balkanlardan ├žekilmekteydi ve bir M├╝sl├╝man topluluk olarak Avrupan─▒n orta yerinde savunmas─▒z kald─▒klar─▒n─▒ d├╝┼č├╝nmekteydiler. Osmanl─▒lar─▒n yeniden d├Âneceklerini beklemek y├╝reklerine su serpiyordu asl─▒nda. Ama ya d├Ânemezlerse? Ya ge├žici olarak verdikleri idareyi yeniden ele alamazlarsa? ─░┼čte o zaman ┼ču sorular─▒ cevaplamalar─▒ gerekiyordu: Bir Bo┼čnak i├žin vatan neresidir? Atalar─▒ndan miras kalan Bosna m─▒, yoksa M├╝sl├╝man kimli─či ile ya┼čayabilece─či Osmanl─▒ topraklar─▒ m─▒? Bu kitapta Bo┼čnaklar─▒n, g├Â├ž ├╝zerine tart─▒┼čmalar─▒, Hayal ├ťlkesine yolculuklar─▒, Anadolu ve Rumelideki yerle┼čim alanlar─▒, yeni hayatlar─▒, sevin├žleri, h├╝z├╝nleri, mutluluklar─▒ ve pi┼čmanl─▒klar─▒ ar┼čiv kaynaklar─▒n─▒n ─▒┼č─▒─č─▒ alt─▒nda inceleniyor.

 

Tuzla ├ťniversitesinde dersler vermek amac─▒ ile Bosna-HersekÔÇÖte bulundu─čum s─▒rada Bo┼čnaklar ile T├╝rklerin tarihi ba─člar─▒n─▒n ├Âtesinde derin bir kader birli─činin bulundu─čunu fark etmi┼čtim. Bunu anlamam ├žok uzun s├╝rmemi┼čti asl─▒nda. Bosna-HersekÔÇÖin t├╝m ┼čehirlerinde, kasabalar─▒nda veya k├Âylerinde, T├╝rklere ve T├╝rklerin tarihine kar┼č─▒ b├╝y├╝k bir sempatinin oldu─ču derh├ól hissedilmekteydi. Fatih Sultan Mehmet sadece T├╝rklerin de─čil Bo┼čnaklar─▒n da sultan─▒yd─▒. Sokollu Mehmet Pa┼ča, Gazi H├╝srev Bey, Ferhat Pa┼ča sadece Bo┼čnak de─čil, ayn─▒ zamanda T├╝rk idiler. Kom┼čular─▒n─▒n onlara ÔÇťTur├žinÔÇŁ diye seslenmesi de bo┼čuna de─čildi. Onlar ─▒rk olarak T├╝rk olmad─▒klar─▒n─▒ elbette biliyorlard─▒, fakat y├╝z y─▒llarca kader birli─či ettikleri T├╝rkler ile ayn─▒ k├╝lt├╝r dairesinde olmaktan dolay─▒ bu isimlendirmeden asla rahats─▒zl─▒k duymuyorlard─▒.

Belki bu y├╝zden 1878ÔÇÖde Avusturya idaresine b─▒rak─▒ld─▒ktan sonra Bosna-HersekÔÇÖten Osmanl─▒ topraklar─▒na yap─▒lan g├Â├žler konusunda pe┼čin bir kanaate sahiptim. Bo┼čnaklar─▒n Osmanl─▒ Devleti olmadan varl─▒klar─▒n─▒ s├╝rd├╝remeyeceklerini d├╝┼č├╝nerek h─▒zl─▒ bir ┼čekilde g├Â├ž etmenin yollar─▒n─▒ arad─▒klar─▒n─▒, Bosna-Hersek topraklar─▒nda Avusturya boyunduru─ču alt─▒nda kalmaktansa Osmanl─▒ bayra─č─▒n─▒ tercih ettiklerini san─▒yordum. Ancak konuyu ara┼čt─▒rd─▒k├ža zihnimde daha ├Ânceden olu┼čan fikirlerin asl─▒nda konuyu tam olarak izah etmekten uzak kald─▒─č─▒n─▒ fark ettim. ├çal─▒┼čmam ilerledik├že bir ger├žekle daha kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kalm─▒┼čt─▒m: Bo┼čnaklar─▒n Osmanl─▒ topraklar─▒na g├Â├ž├╝ herkes taraf─▒ndan kar┼č─▒ ├ž─▒k─▒lan bir olay idi. Ne var ki, b├╝t├╝n engelleme ├žabalar─▒na ra─čmen g├Â├ž ger├žekle┼čmi┼č, ├Ânemli miktarda Bo┼čnak n├╝fus Osmanl─▒ topraklar─▒na ula┼čmay─▒ ba┼čarm─▒┼čt─▒. Bu g├Â├ž dalgas─▒n─▒n etrafl─▒ca anla┼č─▒lmas─▒ belki de ba┼čka g├Â├žlerin anla┼č─▒lmas─▒na imk├ón verebilirdi. Bu ama├žla do─črudan ar┼čiv kaynaklar─▒na y├Ânelmek gerekiyordu. Osmanl─▒ Ar┼čivinden derlenen belgeler Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin konuyla ilgili tutumunu anlamak bak─▒m─▒ndan fevkalade ├Ânem ta┼č─▒d─▒─č─▒ndan ├Âncelikle onlar─▒ incelemeye ba┼člad─▒m. Bosna-Hersek Milli Ar┼čivinde g├Â├žmenlere ait g├Â├ž dilek├želeri ile geri d├Ânenlerin mahalli h├╝k├╝mete verdi─či ifade tutanaklar─▒ bulunuyordu. Onlardan ├ž─▒kan sonu├žlar ise g├Â├ž├╝n mikro d├╝zeyde bilinmeyenlerini ortaya koymakta geni┼č bir hareket imk├ón─▒ sa─člad─▒.

Bu ├žal─▒┼čmam─▒n ad─▒n─▒ ÔÇťAlahimanet BosnaÔÇŁ koydum. Alahimanet (=AllahÔÇÖa Emanet), Bo┼čnak dilinde hem ÔÇťelvedaÔÇŁ, hem de ÔÇťg├╝le g├╝leÔÇŁ yerine kullan─▒l─▒yor. Elbette ├žok sevdi─či bir varl─▒─č─▒ AllahÔÇÖa emanet etme gibi bir anlam─▒ da yok de─čil. ├çal─▒┼čman─▒n ilerleyen safhalar─▒nda burada say─▒lan t├╝m anlamlar─▒n ger├žekle┼čmi┼č oldu─čuna tan─▒k olmak ise bana sonsuz bir ─▒st─▒rap verdi.

Bu ├žal─▒┼čmay─▒ ger├žekle┼čtirirken pek ├žok ki┼či ve kurumun yard─▒m─▒ oldu. ├ľncelikle Gazi ├ťniversitesi Bilimsel Ara┼čt─▒rma Projeleri Biriminin madd├« deste─čini saymal─▒y─▒m. Ba┼čbakanl─▒k Osmanl─▒ Ar┼čiviÔÇÖnden belge temini hususunda say─▒n Yusuf Sar─▒nay b├╝y├╝k kolayl─▒k sa─člad─▒. Bosna-Hersek Milli Ar┼čivindeki ├žal─▒┼čmalar─▒m s─▒ras─▒nda ise say─▒n Mina Kujovi├žÔÇÖin yard─▒mlar─▒n─▒ unutmuyorum. Bo┼čnak├ža belgelerin terc├╝melerini say─▒n Nadira Sarajli├ž ile say─▒n Erna U┼íćuplić yapt─▒lar. Metnin d├╝zeltmelerinde say─▒n Elif D├╝lger b├╝y├╝k emek harcad─▒. THY Saraybosna M├╝d├╝r├╝ say─▒n Ahmet Salih KansuÔÇÖnun Saraybosna ve BelgradÔÇÖa yapt─▒─č─▒m seyahatleri desteklemesi ise ger├žekten ├Âvg├╝ye de─čer. Herkese kalpten te┼čekk├╝r ederim. Ailemin deste─či ve te┼čviki ise her t├╝rl├╝ te┼čekk├╝r├╝n ├╝st├╝ndedir.

Tufan G├╝nd├╝z

Bu kitab─▒ www.kitapadresi.com dan temin edebilirsiniz.

http://www.kitapadresi.com/kitapdetay.aspx?kid=231404-alahimanet-bosna;-bosnaklarin-osmanli-topraklarina-gocu


  9677 defa G├Âr├╝nt├╝lendi.

**********************

T├╝m yaz─▒, yorum ve i├žerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yay─▒mlanm─▒┼č olmalar─▒, bu g├Âr├╝┼čleri Tuncay Y─▒lmazer'in benimsedi─či anlam─▒na gelmez. Yorum b├Âl├╝m├╝ ├Âzg├╝r bir tart─▒┼čma ortam─▒ yaratmak i├žin vard─▒r. Ancak sald─▒rgan ve d├╝zeysiz yorumlar yay─▒nlanmayacakt─▒r. E─čer bu siteye ilk kez yorum yaz─▒yorsan─▒z, yorum kurallar─▒na g├Âzatman─▒z─▒ istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

KATEGOR─░DEK─░ D─░─×ER BA┼×LIKLAR

07/06/2018 - 13:04 Balkan Sava┼člar─▒'nda Seferberlik ve Seferberli─čin Uygulanabilirli─či (─░smail Pehlivan)

02/05/2018 - 18:01 I. Balkan Sava┼č─▒ (─░smail Pehlivan)

15/04/2018 - 12:43 Balkan Sava┼člar─▒ÔÇÖnda Trakya ve 1912 Edek├Ây Katliam─▒-Atakan Sevgi (─░smail Pehlivan)

12/01/2017 - 09:30 Edirne Ku┼čatmas─▒ G├╝nl├╝─č├╝ - Ku┼čatma Alt─▒nda Ya┼čayan Birinin G├╝nl├╝k Notlar─▒ / R. P. Paul CHRISTOFF (├çev. Yunus Emre Kaleli)

15/05/2013 - 11:45 Balkan Sava┼člar─▒ G├╝nl├╝─č├╝ - Bo─čdan Filov (Haz─▒rlayan: H├╝seyin Mevsim)

23/01/2013 - 13:10 100. Y─▒l─▒nda Balkan Sava┼č─▒ ve B├ób─▒├óli Bask─▒n─▒ (Muzaffer Albayrak)

05/06/2012 - 09:17 Alahimanet Bosna (Tufan G├╝nd├╝z)

16/05/2012 - 16:59 Balkan Sava┼člar─▒nda Tekirda─čÔÇÖda Ya┼čan─▒lan Bulgar Mezalimine Dair ─░bretli Bir ├ľrnek ÔÇťKaz Vakas─▒ÔÇŁ (─░slam ├ľzdemir )

01/05/2012 - 07:03 T├╝rklerin RumeliÔÇÖye Vedas─▒-Ellis Ashmead-Bartlett

07/02/2012 - 13:23 Balkan Sava┼člar─▒n─▒n 100. Y─▒ld├Ân├╝m├╝nde ├çok ├ľnemli Bir Kitap ÔÇô Abdullah Pa┼čaÔÇÖn─▒n Balkan Harbi Hat─▒rat─▒ (Haz. T. Y─▒ld─▒r─▒m, ─░. ├ľzt├╝rk├ž├╝)

17/08/2011 - 19:59 Balkan Harbi Hat─▒ralar─▒ (├ľmer Seyfettin)

26/06/2011 - 01:57 Balkan Muharebeleri S─▒ras─▒nda Mustafa Kemal'in ├çanakkale B├Âlgesindeki Faaliyetleri (Yrd. Do├ž. Dr. Mithat Atabay)

20/03/2009 - 21:15 ─░mparatorlu─čun G├Âzya┼člar─▒ - Balkan Sava┼č─▒ÔÇÖn─▒ Neden Kaybettik ? ( Tuncay Y─▒lmazer )

11/04/2008 - 22:03 Balkan HarbiÔÇÖnin Toplumsal-Siyasal ve Ekonomik Etkileri -2 ( Sacit Kutlu )

31/03/2008 - 23:38 Balkan HarbiÔÇÖnin Toplumsal-Siyasal ve Ekonomik Etkileri -1( Sacit Kutlu )

22/08/2007 ─░stanbulÔÇÖda Sava┼č G├╝nleri - Wilhelm Feldmann ( Tuncay Y─▒lmazer )

29/03/2007 BALKAN SAVA┼×LARI ( 1912-1913) Richard C. Hall ( Tuncay Y─▒lmazer )