Balkan Sava┼člar─▒nda Tekirda─čÔÇÖda Ya┼čan─▒lan Bulgar Mezalimine Dair ─░bretli Bir ├ľrnek ÔÇťKaz Vakas─▒ÔÇŁ (─░slam ├ľzdemir )

Tarih: 16/05/2012   /   Toplam Yorum 7   / Yazar Ad─▒:      /   Okunma 25094

Yak─▒l─▒p y─▒k─▒lan ┼čehirler, ya─čmalanan medeniyet eserleri, insan─▒n kan─▒n─▒ donduran katliamlar, tecav├╝zler, i┼čkenceler ve b├╝t├╝n bunlar─▒n neden oldu─ču g├Â├žler. Balkan Harbi denildi─či vakit bu sava┼č─▒n bize, millet├že ya┼čatt─▒─č─▒ b├╝y├╝k utanc─▒n yan─▒nda yukar─▒da zikredilen vah┼čet ├Ârnekleri de canlan─▒r zihinlerimizde. RumeliÔÇÖdeki be┼č as─▒rl─▒k h├ókimiyetimizi yitirdi─čimiz ve bir zamanlar idaremiz alt─▒nda adalet i├žinde ya┼čayan milletlerin en g├╝├žs├╝z an─▒m─▒z─▒ f─▒rsat bilerek bizi yok etmek i├žin ba┼člatt─▒klar─▒ bu haks─▒z sava┼č─▒ ve onun ya┼čatm─▒┼č oldu─ču s─▒k─▒nt─▒lar─▒ de─čil y├╝zy─▒l, as─▒rlar ge├žse de unutmam─▒z m├╝mk├╝n de─čildir. Rumeli ile birlikte Do─ču TrakyaÔÇÖdaki en k─▒ymetli ┼čehirlerimizi k─▒sa s├╝rede kaybetti─čimiz, Bulgar Ordular─▒n─▒ ─░stanbulÔÇÖun yan─▒ ba┼č─▒ndaki ├çatalca ├Ânlerinde zar zor durdurabildi─čimiz Balkan Harbinde, d├╝┼čman eline ge├žen her kar─▒┼č topra─č─▒m─▒z tarihe utan├ž safhas─▒ olarak ge├žecek pek ├žok mezalime tan─▒kl─▒k etmi┼čtir. (─░.├ľ)

 

Yak─▒l─▒p y─▒k─▒lan ┼čehirler, ya─čmalanan medeniyet eserleri, insan─▒n kan─▒n─▒ donduran katliamlar, tecav├╝zler, i┼čkenceler ve b├╝t├╝n bunlar─▒n neden oldu─ču g├Â├žler. Balkan Harbi denildi─či vakit bu sava┼č─▒n bize, millet├že ya┼čatt─▒─č─▒ b├╝y├╝k utanc─▒n yan─▒nda yukar─▒da zikredilen vah┼čet ├Ârnekleri de canlan─▒r zihinlerimizde. RumeliÔÇÖdeki be┼č as─▒rl─▒k h├ókimiyetimizi yitirdi─čimiz ve bir zamanlar idaremiz alt─▒nda adalet i├žinde ya┼čayan milletlerin en g├╝├žs├╝z an─▒m─▒z─▒ f─▒rsat bilerek bizi yok etmek i├žin ba┼člatt─▒klar─▒ bu haks─▒z sava┼č─▒ ve onun ya┼čatm─▒┼č oldu─ču s─▒k─▒nt─▒lar─▒ de─čil y├╝zy─▒l, as─▒rlar ge├žse de unutmam─▒z m├╝mk├╝n de─čildir. Rumeli ile birlikte Do─ču TrakyaÔÇÖdaki en k─▒ymetli ┼čehirlerimizi k─▒sa s├╝rede kaybetti─čimiz, Bulgar Ordular─▒n─▒ ─░stanbulÔÇÖun yan─▒ ba┼č─▒ndaki ├çatalca ├Ânlerinde zar zor durdurabildi─čimiz Balkan Harbinde, d├╝┼čman eline ge├žen her kar─▒┼č topra─č─▒m─▒z tarihe utan├ž safhas─▒ olarak ge├žecek pek ├žok mezalime tan─▒kl─▒k etmi┼čtir.

                                  

Do─ču TrakyaÔÇÖda Bulgar zulm├╝ alt─▒nda zifirden karanl─▒k g├╝nler ge├žiren ┼čehirlerimizden biri de Tekirda─čÔÇÖd─▒r.11 Kas─▒m 1912 g├╝n├╝ Bulgar i┼čgaline u─črayan ┼čehir, ├çatalca hatt─▒ndan gelen kurtar─▒c─▒lar─▒n─▒n imdad─▒na yeti┼čti─či g├╝ne kadar ─▒zd─▒rapl─▒ ve zor bir imtihandan ge├žmi┼čtir.[1]14 Temmuz 1913ÔÇÖte bu zul├╝mden kurtulan ┼čehirde, Bulgarlar─▒n uygulam─▒┼č olduklar─▒ vah┼četi g├Âzler ├Ân├╝ne seren ve ┼čahit olmakta tarihin hicap duydu─ču pek ├žok vaka ya┼čanm─▒┼čt─▒r. ─░nsan bir as─▒r ├Ânce meydana gelen bu korkun├ž olaylar─▒ incelerken deh┼čete d├╝┼čer. Nas─▒l olurda bir insan bir insana bu muameleleri lay─▒k g├Âr├╝r? Demekten kendini alamaz. Bulgarlar─▒n y├Ârede uygulad─▒klar─▒ soyk─▒r─▒m─▒ belgeleyen hat─▒ralar aras─▒nda Kaz Vakas─▒n─▒n ├Ânemli bir yeri vard─▒r. Tekirda─čÔÇÖa 25 km uzakl─▒ktaki Yukar─▒ K─▒l─▒├žl─▒ k├Ây├╝nde mallar─▒n─▒n Bulgar askerleri taraf─▒ndan ya─čmalanmas─▒na kar┼č─▒ ├ž─▒kan ahalinin ba┼č─▒ndan ge├ženleri anlatan bu olay, d├╝┼čman i┼čgali alt─▒ndaki bir y├Ârede ya┼čam─▒n ne kadar zor oldu─čunu da g├Âzler ├Ân├╝ne serer.

 

Yukar─▒ K─▒l─▒├žl─▒ K├Ây├╝/Tekirda─č

 

      Tekirda─čÔÇÖ─▒n i┼čgalini m├╝teakip ─░necik ve Nusratfak─▒ k├Âyleri aras─▒nda karakol kuran Makedonya-Edirne Milis T├╝meninin 1.Tugay─▒na mensup bir karakol ├žavu┼ču, emrindeki bir grup askeriyle Yukar─▒ K─▒l─▒├žl─▒ k├Ây├╝ne gelip k├Ây muhtar─▒ ve heyeti ├ža─č─▒rt─▒r. Onlara; ÔÇť-Muhtar, sizin k├Ây├╝n insanlar─▒n─▒n biraz ha┼čar─▒ insanlar oldu─čunu ├Â─črendim. Siz bize zorluk ├ž─▒karmay─▒n. Can─▒n─▒z, mal─▒n─▒z, ─▒rz─▒n─▒z, namusunuz bize emanet. En ufak bir ┼čik├óyetiniz olursa bize gelin derhal halledelim.ÔÇŁDiyerek ikazda bulunur ve teminat vererek k├Âyden ayr─▒l─▒r.[2]

 

    Yukar─▒ K─▒l─▒├žl─▒ K├Ây├╝ Balkan ┼×ehitli─či 

 

    Ne var ki 1913 y─▒l─▒n─▒n Mart ay─▒n─▒n ilk g├╝nlerinde burada meydana gelen bir olay ve sonras─▒nda ya┼čan─▒lanlar verilen s├Âzlerle hakikatin birbiriyle ne kadar ├želi┼čti─čini g├Âzler ├Ân├╝ne serer. ─░necikÔÇÖteki Bulgar karakolundan ├╝├ž atl─▒ asker Yukar─▒ k─▒l─▒├žl─▒ k├Ây├╝ne gelir. K├Ây meydan─▒nda dola┼čan kazlardan ├╝├ž├╝n├╝ al─▒p karakolun yolunu tutarlar. Askerlerin, k├Âyl├╝n├╝n g├Âz├╝ ├Ân├╝nde yapt─▒─č─▒ bu sayg─▒s─▒zl─▒─č─▒ ve h─▒rs─▒zl─▒─č─▒ gururuna yediremeyen ├╝├ž ki┼či de bunlar─▒n pe┼čine tak─▒l─▒r. Bir m├╝ddet sonra uygun bir mevkide Bulgar Askerlerinin yolunu kesen k├Âyl├╝ler, askerleri d├Âverek ├žald─▒klar─▒ kazlar─▒ boyunlar─▒na ba─člar ve onlar─▒ k├Ây korucusuyla birlikte ─░necikÔÇÖteki karakola yollarlar. Karakola ula┼čan askerlerinin bu peri┼čan halini g├Âren komutan, bir anda hiddetlenerek h─▒rs─▒n─▒ k├Ây korucusundan ├ž─▒kar─▒r. Korucu kur┼čuna dizilerek ┼čehit edilir. Karakol komutan─▒ ya┼čan─▒lanlar─▒n hesab─▒n─▒ sormak i├žin bir grup askeriyle yola ├ž─▒kar. Civarda bulunan Av┼čar, ├çanak├ž─▒, A┼ča─č─▒ K─▒l─▒├žl─▒, Karahisar k├Âylerini dola┼č─▒r. Bu k├Âylerde kadar erkek bulduysa ├Ân├╝ne kat─▒p Yukar─▒ K─▒l─▒├žl─▒ÔÇÖya g├Ât├╝r├╝r. Yukar─▒ K─▒l─▒├žl─▒ k├Ây├╝n├╝n erkeklerininde i├žinde bulundu─ču 43 ki┼čiyi k├Ây muhtar─▒na ait samanl─▒─ča kapatan karakol komutan─▒, samanl─▒─č─▒ ate┼če verdirir. Kibritin ├žak─▒lmas─▒yla bir anda alevlenen samanl─▒ktan ba─čr─▒┼čmalar ve feryatlar y├╝kselir. ─░├žeridekilerin kimisi yo─čun dumandan bo─čularak, kimisi de yanarak ┼čehit olur. Kurtulmak i├žin kap─▒lar─▒ zorlayanlar ise burada bekleyen askerlerin s├╝ng├╝leriyle delik de┼čik edilir. Kana susam─▒┼č Bulgar Askerleri i├žin bu korkun├ž tablo, giderek e─členceli bir oyuna d├Ân├╝┼č├╝r.

 

   Yukar─▒ K─▒l─▒├žl─▒ K├Ây├╝ kahvesinde olay─▒ anlatan tarihi tablo

 

    Bulgarlar─▒n uygulad─▒─č─▒ vah┼četi g├Âren Yukar─▒ K─▒l─▒├žl─▒ k├Ây├╝ imam─▒, askerlere sezdirmeden k├Ây├╝n kad─▒n ve ├žocuklar─▒n─▒ toplayarak onlar─▒ k├Ây├╝n ├ževresindeki koruluk ve da─čl─▒k araziye ka├ž─▒r─▒r. ─░mam Efendi bu davran─▒┼č─▒yla daha b├╝y├╝k ve daha korkun├ž bir zulm├╝n tezah├╝r├╝ne m├óni olur. Bulgar Askerlerinin ├žald─▒klar─▒ ├╝├ž kaz─▒n neden oldu─ču bu hadise, y├Ârede  ÔÇťKaz Vakas─▒ÔÇŁ olarak bilinir. Yukar─▒ K─▒l─▒├žl─▒ halk─▒, Balkan Harbinde u─črad─▒─č─▒ bu zulm├╝ aradan ge├žen bir asra ra─čmen hala unutamaz. Bulgar Ordusunun insanl─▒k su├žu i┼čledi─či samanl─▒─č─▒n bulundu─ču 150 m2ÔÇÖlik alan k├Âyl├╝ler taraf─▒ndan, burada ┼čehit olan din karde┼člerimizin an─▒s─▒na ┼čehitlik haline getirilir. Mermer kitabesinde;ÔÇť40 Ki┼či Bulgarlar─▒n Katliam─▒na Kurban Giden ┼×ehitlerimizin Ruhlar─▒na Fatiha 1912ÔÇŁS├Âzlerinin yaz─▒l─▒ oldu─ču Yukar─▒ K─▒l─▒├žl─▒ K├Ây├╝ ┼×ehitli─čindeki bu bilgilerle, hadiseyi nakleden kaynaklardaki bilgiler aras─▒ndaki say─▒ ve tarih konusundaki k├╝├ž├╝k farkl─▒l─▒klar hadisenin anla┼č─▒lmas─▒na mani te┼čkil etmez. Yukar─▒ K─▒l─▒├žl─▒ K├Ây├╝ ┼×ehitli─činde metfun bulunan din karde┼člerimizden ismi tespit edilenlerin isimleri ise a┼ča─č─▒daki gibidir.[3]

 

1)Mahmut O─člu Mustafa(K├Ây Muhtar─▒)

2)Midillilerden Osman

3)┼×aban A─ča                                              

4)Kopanozlardan H├╝seyin Day─▒ 

5)H├╝seyin Day─▒n─▒n Damad─▒ ├ľmer Efendi 

6)Top├žulardan Ali ve O─člu ┼×├╝kr├╝                     

7)Arnavut ├ľmer                                                 

8)B├╝y├╝k Mehmetlerin Ferhad                            

9)B├╝y├╝k Mehmetlerin Ali ve iki karde┼či              

10)Ahmet A─čalar─▒n ┼×├╝kr├╝                                     

11)Ahmet A─čalar─▒n Osman                                 

12)Midillilerden Fevzi                                         

13)Y├Âr├╝k AliÔÇÖlerin H├╝seyin

14)Tekkelilerin Osman

15) Midillilerden Mustafa

16) K├╝├ž├╝k Mehmetlerin Ahmet

17) K├╝├ž├╝k Mehmetlerin Mehmet

18) Oru├žbeyliÔÇÖden H├╝seyin ├çavu┼č

19) ├ťzeyir O─člu Ali

20) Hac─▒lar─▒n Mustafa

21) Kadir O─člu Topal Ali

22) Av┼čarl─▒ Recep A─ča ve O─člu

23) Av┼čarl─▒ Mehmet

24) Arap Mehmet

25) Salih O─člu Akif Day─▒

 

Balkan Sava┼člar─▒n─▒n 100.y─▒l─▒n─▒ idrak etti─čimiz ┼ču g├╝nlerde millet olarak o d├Ânemde ya┼čad─▒─č─▒m─▒z s─▒k─▒nt─▒lar─▒ unutmamal─▒ ve bunlar─▒n sebeplerini ├žok iyi idrak etmeliyiz. Birlik ve beraberlik ruhumuzun zay─▒flad─▒─č─▒ anda bizleri nas─▒l bir felaketin bekledi─činin tarihimizdeki en ac─▒ ├Ârne─či olan bu sava┼čtan gerekli dersleri ├ž─▒karmal─▒, gelecekte yeni bir Balkan Sava┼č─▒ daha ya┼čamamak i├žin karde┼člik ruhumuza halel getirecek her t├╝rl├╝ davran─▒┼čtan uzak durmal─▒y─▒z. Bize, bizden ba┼čkas─▒ndan fayda gelmeyece─čini hat─▒rdan ├ž─▒karmamal─▒y─▒z. Bir as─▒r evvel topraklar─▒m─▒z─▒ kan revan i├žinde b─▒rakan bu fecaatten g├╝n├╝m├╝ze ula┼čan tarihi eserlere, an─▒tlara ve ┼čehitliklere gerekli olan itinay─▒ g├Âstermeli, bu yap─▒lar─▒n gelecek nesillere ula┼čmas─▒ i├žin gayret sarf etmeliyiz. Tarihten ders almal─▒y─▒z ki, bir daha tekerr├╝r etmesin. Allah b├Âyle ac─▒lar─▒ bizlere bir daha ya┼čatmas─▒n. Balkan Sava┼člar─▒ÔÇÖn─▒n 100.y─▒l─▒nda bu sava┼čta hayat─▒n─▒ kaybeden t├╝m vatanda┼člar─▒m─▒z─▒ ve ┼čanl─▒ muhariplerimizi rahmetle an─▒yorum. Ruhlar─▒ ┼×ad Olsun.

 

                                                                                      ─░slam ├ľZDEM─░R

                             ├çanakkale ve Balkan Sava┼člar─▒ Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒/Yazar

                                                          ─░slamozdemir1915@hotmail.com

 

KAYNAKLAR:

 

1-     Serez, M. Tekirda─č Ve ├çevresi ┼×ehitlikleri, Tekirda─č 2009

 

2-     Balkan Harbi Tarihi C.7, Osmanl─▒ Deniz Harek├ót─▒ 1912ÔÇô1913, T.C.Gnkur. B┼čk. Harp Dairesi Resmi Yay─▒nlar─▒ K.K.K.Askeri Bas─▒mevi ─░stanbul 1965



[1]              Balkan Harbi Tarihi, C.7 Osmanl─▒ Deniz Harekat─▒1912-1913, s:.106, T.C.Gnkur.B┼čk.Harp Dairesi Resmi Yay─▒nlar─▒ K.K.K.Askeri Bas─▒mevi ─░stanbul 1965

 

[2]              Serez, M.Tekirda─č Ve ├çevresi ┼×ehitlikleri, s:8, Tekirda─č 2009

[3]              a.g.e,  s:8


  25094 defa G├Âr├╝nt├╝lendi.

**********************

T├╝m yaz─▒, yorum ve i├žerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yay─▒mlanm─▒┼č olmalar─▒, bu g├Âr├╝┼čleri Tuncay Y─▒lmazer'in benimsedi─či anlam─▒na gelmez. Yorum b├Âl├╝m├╝ ├Âzg├╝r bir tart─▒┼čma ortam─▒ yaratmak i├žin vard─▒r. Ancak sald─▒rgan ve d├╝zeysiz yorumlar yay─▒nlanmayacakt─▒r. E─čer bu siteye ilk kez yorum yaz─▒yorsan─▒z, yorum kurallar─▒na g├Âzatman─▒z─▒ istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

1900_Seyfeddin 17-05-2012, 05:10:53
*Gen├žlerin yapt─▒─č─▒ ├žok g├╝zel hareket ama,ke┼čke k├Âylere haber verselerdi de haz─▒rl─▒kl─▒ olsalard─▒.Hani tarih bir tecr├╝bedir derler ya...Belki b├Âyle bir katliam olmazd─▒ da ├žarp─▒┼čarak ┼čehid olurlard─▒.
 
1906_Burak Parlakbilek 18-05-2012, 08:07:12
Eme─činize sa─čl─▒k hocam... Y├╝z├╝nc├╝ y─▒ld├Ân├╝m├╝n├╝ idrak etti─čimiz Balkan Sava┼člar─▒; b├Âlgede ya┼čayan T├╝rk, Bo┼čnak, Arnavut, Pomak vb. M├╝sl├╝man halklara kar┼č─▒ uygulanan toplu katliamlar, etnik temizlik hareketleri ve sonucunda ya┼čanan b├╝y├╝k g├Â├žlerle mutlaka ibret al─▒nmas─▒ ve bir daha ya┼čanmamas─▒ ad─▒na gelecek ku┼čaklara aktar─▒lmas─▒ gereken hadiselerle doludur. Bu elim olaylarda can─▒ndan, yerinden yurdundan olan atalar─▒m─▒z─▒ ve Balkan Sava┼člar─▒'nda ya┼čanan kara ve deniz ├žarp─▒┼čmalar─▒nda kaybetti─čimiz aziz ┼čehitlerimizi rahmetle an─▒yor, aziz hat─▒ralar─▒ ├Ân├╝nde sayg─▒yla e─čiliyorum... Ruhlar─▒ ┼čad, mek├ónlar─▒ cennet olsun...
 

KATEGOR─░DEK─░ D─░─×ER BA┼×LIKLAR

07/06/2018 - 13:04 Balkan Sava┼člar─▒'nda Seferberlik ve Seferberli─čin Uygulanabilirli─či (─░smail Pehlivan)

02/05/2018 - 18:01 I. Balkan Sava┼č─▒ (─░smail Pehlivan)

15/04/2018 - 12:43 Balkan Sava┼člar─▒ÔÇÖnda Trakya ve 1912 Edek├Ây Katliam─▒-Atakan Sevgi (─░smail Pehlivan)

12/01/2017 - 09:30 Edirne Ku┼čatmas─▒ G├╝nl├╝─č├╝ - Ku┼čatma Alt─▒nda Ya┼čayan Birinin G├╝nl├╝k Notlar─▒ / R. P. Paul CHRISTOFF (├çev. Yunus Emre Kaleli)

15/05/2013 - 11:45 Balkan Sava┼člar─▒ G├╝nl├╝─č├╝ - Bo─čdan Filov (Haz─▒rlayan: H├╝seyin Mevsim)

23/01/2013 - 13:10 100. Y─▒l─▒nda Balkan Sava┼č─▒ ve B├ób─▒├óli Bask─▒n─▒ (Muzaffer Albayrak)

05/06/2012 - 09:17 Alahimanet Bosna (Tufan G├╝nd├╝z)

16/05/2012 - 16:59 Balkan Sava┼člar─▒nda Tekirda─čÔÇÖda Ya┼čan─▒lan Bulgar Mezalimine Dair ─░bretli Bir ├ľrnek ÔÇťKaz Vakas─▒ÔÇŁ (─░slam ├ľzdemir )

01/05/2012 - 07:03 T├╝rklerin RumeliÔÇÖye Vedas─▒-Ellis Ashmead-Bartlett

07/02/2012 - 13:23 Balkan Sava┼člar─▒n─▒n 100. Y─▒ld├Ân├╝m├╝nde ├çok ├ľnemli Bir Kitap ÔÇô Abdullah Pa┼čaÔÇÖn─▒n Balkan Harbi Hat─▒rat─▒ (Haz. T. Y─▒ld─▒r─▒m, ─░. ├ľzt├╝rk├ž├╝)

17/08/2011 - 19:59 Balkan Harbi Hat─▒ralar─▒ (├ľmer Seyfettin)

26/06/2011 - 01:57 Balkan Muharebeleri S─▒ras─▒nda Mustafa Kemal'in ├çanakkale B├Âlgesindeki Faaliyetleri (Yrd. Do├ž. Dr. Mithat Atabay)

20/03/2009 - 21:15 ─░mparatorlu─čun G├Âzya┼člar─▒ - Balkan Sava┼č─▒ÔÇÖn─▒ Neden Kaybettik ? ( Tuncay Y─▒lmazer )

11/04/2008 - 22:03 Balkan HarbiÔÇÖnin Toplumsal-Siyasal ve Ekonomik Etkileri -2 ( Sacit Kutlu )

31/03/2008 - 23:38 Balkan HarbiÔÇÖnin Toplumsal-Siyasal ve Ekonomik Etkileri -1( Sacit Kutlu )

22/08/2007 ─░stanbulÔÇÖda Sava┼č G├╝nleri - Wilhelm Feldmann ( Tuncay Y─▒lmazer )

29/03/2007 BALKAN SAVA┼×LARI ( 1912-1913) Richard C. Hall ( Tuncay Y─▒lmazer )