Birinci Dünya Savaşı’nda Amele Taburları - Cengiz Mutlu ( Tuncay Yılmazer )

Tarih: 01/05/2007   /   Toplam Yorum 2   / Yazar Adı:      /   Okunma 22275

Birinci Dünya Savaşı’nın çok iyi bilinmeyen, araştırılması gereken konularından biri de “Amele taburları” meselesidir. Araştırmacı Cengiz Mutlu’nun çalışması bu konudaki önemli bir boşluğu dolduruyor, amele taburları konusundaki birçok iddiaya da açıklık getiriyor. Osmanlı Ordusunda 1. Dünya Savaşı öncesinde de amele taburu sınıfı vardı. 1.Dünya Savaşı’nın başlamasıyla özellikle seferberlik emriyle orduya katılan gayri-müslim Osmanlı vatandaşlarının büyük kısmı bu taburlara gönderilecekti. Cengiz Mutlu bunun en önemli nedeninin özellikle savaşın hemen başlarında çok sayıda Ermeninin Rus Ordusuna firar etmesi olduğunu belirtiyor. (s.49) Ermeni kaynaklarında geçen iddiaların aksine , bu taburlardaki Ermeni askerlerin özellikle öldürüldüğüne dair hiçbir delil olmadığını belirten yazara göre Ermeni soykırımı iddialarını amele taburlarına dayandırmak bilimsel gerçeklerle örtüşmüyor.

 

Birinci Dünya Savaşı’nın çok iyi bilinmeyen, araştırılması gereken konularından biri de “Amele taburları” meselesidir. Türkiye’nin yakın tarihi konusundaki en yetkin yabancı araştırmacılardan biri olan Erik Jan Zürcher , Türk ve yabancı kaynakların bu taburlara neredeyse gözlerini kapadıklarını belirtir. Bunun da en önemli nedeni Zürcher’e göre Osmanlı Ermenileri üzerindeki baskı ve yok etme harekâtının önemli bir veçhesiyle ilgili olmasıdır.[1] Cengiz Mutlu’nun çalışması bu konudaki önemli bir boşluğu dolduruyor, amele taburları konusundaki birçok iddiaya da açıklık getiriyor.

 

Osmanlı askeri sistemi bilindiği gibi daha çok Müslüman askerlere dayanıyor, Müslüman olmayanlar ise cizye ödemek suretiyle muaf tutuluyorlardı. Tanzimat fermanıyla “Osmanlılık” bilinci geliştirmeye çalışan devlet gayri-müslimlere de askerlik hizmetini öngörmeye başlamıştı. Söz konusu uygulamanın birçok tartışmayı beraberinde getirdiği, gayri-müslim tebaa arasında pek hoş karşılanmadığı da gerçek

 

Osmanlı Ordusunda 1. Dünya Savaşı öncesinde de amele taburu sınıfı vardı. 1.Dünya Savaşı’nın başlamasıyla özellikle seferberlik emriyle orduya katılan gayri-müslim Osmanlı vatandaşlarının  büyük kısmı bu taburlara gönderilecekti. Cengiz Mutlu bunun en önemli nedeninin özellikle savaşın hemen başlarında çok sayıda Ermeninin Rus Ordusuna firar etmesi olduğunu  belirtiyor. (s.49)  Ermeni kaynaklarında belirtilen; bu taburlardaki Ermeni askerlerin özellikle öldürüldüğü iddialarına  dair hiçbir delil olmadığını belirten yazara göre , Ermeni soykırımı iddialarını amele taburlarına dayandırmak bilimsel gerçeklerle örtüşmüyor (s.168)

 

Amele taburlarına sadece gayri-müslim erler çalışmıyor, yaşı 40’ı geçen Müslümanlar da bulunuyordu. Mutlu, çeşitli belgelerden yola çıkarak o dönemin bazı amele taburlarında çalışan erlerin etnik kökenlerine yönelik oranlar da veriyor. Örneğin 1. Ordu’ya bağlı  III. Çorlu Amele taburundaki erlerin 681’i Müslüman, 1986’sı Rum, 111’i Yahudi, 306’sı Ermeni kökenliydi. (s. 50) 1.Ordu baz alındığında Amele Taburlarındaki Müslüman erlerin oranı % 18.3, Rumların % 45.5, Ermenilerin %27.9, Yahudilerin ise % 6.3 olduğu görülüyor. ( Erik Jan Zurcher ise tüm Osmanlı Ordusu’ndaki Amele taburlarındaki  Ermeni asker oranını % 75 olarak belirtse de[2] bunun doğru olmadığı bu verilerle ortada)

 

Amele Taburlarının askerleri, yol yapımı başta olmak üzere zirai işler, demiryolu yapımı, fabrika, inşaat, maden, ağaç kesimi gibi işlerde çalışıyorlardı. Bu taburlarla savaş nedeniyle artan işgücü ihtiyacının karşılanması yoluna gidiliyordu.

 

Mutlu’nın son derece yerinde tesbitiyle tüm gayri-müslimlerin er olarak amele taburunda görev aldığı düşünülmemeli. Mülazım-ı sani, ihtiyat zabiti gibi rütbelerle orduda hizmet edenler de var elbette. Çanakkale Savaşı ile ilgilenenler özellikle son dönemde düzenlenen mezarlıkları gezerken zaman zaman Rum, Ermeni ve Yahudi kökenli Osmanlı askeri isimleriyle de karşılaşabilirler. 13. Alay’dan Rum asıllı Osmanlı subayı Sokrat Efendi’yi,  ve Kanlısırt muharebesi öncesi askere motive eden konuşmasını , 57. Alay tabibi Yüzbaşı Dimitriyanu’yu da unutmak mümkün değil. Tıpkı Halep’ten, Şam’dan , Üsküp’ten , Trablus’tan gelen müslüman Osmanlı askerleri gibi…

Ancak tüm gayri-müslimlerin aynı idealleri paylaştığı da söylenemez tabi ki. Savaş sırasında Anzak siperlerine gidip Türk siperlerine Türkçe bağırarak teslim olmalarını, asıl düşmanlarının Almanlar olduğunu söyleyen İngiliz istihbarat subayı Aubrey Herbert, kendilerine çok sayıda Rum ve Ermeni kökenli Osmanlı askerinin kaçarak sığındığını belirtir anılarında.

 

Cengiz Mutlu amele taburlarında firar, casusluk, isyan gibi olaylarla da karşılaşıldığını , amele taburundan kaçanların sık sık Jandarmayla çatışmaya girdiğini belirtiyor. Örneğin İzmir’in Bayraklı İskelesi’nden kayığa binerek Yunanistan tarafına geçmek isteyen onaltı Rum asker firarisi , jandarmayla çatışmış altısı yaralı, üçü ölü olarak ele geçirilmiştir. (s.135) Ermenilerin daha sık ayaklandıklarını belirtmeye gerek yok herhalde. Özellikle 6 Ağustos 1915’te Urfa’da amele taburu Ermeni askerlerin ağırlıkta olduğu ayaklanma da çok sayıda Jandarma şehit olmuş ve  ayaklanma güçlükle bastırılabilmişti.( s. 136 )  Mutlu, zaman zaman devletin genel af çıkardığını da belirtmekte. Özellikle savaşın sonlarına doğru ordudan firarlar had safhaya ulaşmıştı.

Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Ordusu en ağır kaybı  kötü koşulların yolaçtığı hastalıklar nedeniyle vermişti. Tifo, Tifüs, Dizanteri, Sıtma etrafı kırıp geçirmiştir. Kuşkusuz, bu durumdan amele taburlarının da etkilenmemesi mümkün değildi. Devam eden savaş yıllarında şoselerde çalışan amelenin durumu içler acısı bir durum  sergilemektedir. Bu inşa çalışmaları yollarda çalışan birçok amele için müthiş bir işkence halini almış ve yüzlercesinin hayatına mal olmuştur. Buradaki askerler kısmen iklimin fakat esas itibarıyla teşkilâttaki kifayetsizliğin kurbanı olmuşlardı . (s.152)

 

Amele Taburları kitabının en önemli bölümü ise “Kadın Amele Taburları” üzerine. Kurtuluş Savaşı anlatılırken kadınlarımızın ne kadar cefa çektiği hep anlatılır. Oysa görüyoruz ki ; Birinci Dünya Savaşı’nda da Türk kadınının olağanüstü özveriyle çalışması söz konusu. Savaş nedeniyle doğan işgücü kaybını karşılamak, cephedeki askerin evlerinde terk ettikleri kadınlara nafakalarının tedarikine yardımcı olmak için Enver Paşa ve eşi Naciye Sultan himayelerinde 24 Ağustos 1916’da “Kadınları Çalıştırma Cemiyeti” kurulmuştu. Bu cemiyetin en çok dikkat çeken yanlarından birisi de kadınların evlenmeyi mecbur tutması, seçilecek eş, hatta çeyiz konusunda yardım da  bulunmasıydı. (s. 126) Cengiz Mutlu bunda hem ahlaki kaygıların hem de savaş nedeniyle azalan nüfusun rol oynadığını belirtiyor. Bu cemiyetin içinden seçilen kadın amele taburu da özel kıyafetleri , kurallarıyla 1. Dünya Savaşı’nın Osmanlılar açısından en ilginç olaylarından birisiydi. Cengiz Mutlu , 200 kişiden oluşan Haydarpaşa civarındaki arazilerde zirai işlerde çalışan , kendi içerisinde hiyerarşik düzeni kurmuş, tümüyle kadınlardan oluşan  bu tabur hakkında çok değerli bilgiler veriyor.

 

Kısacası Birinci Dünya Savaşı’nda Amele Taburları yakın tarihimizin bilinmeyen bir noktasına çok çarpıcı örnekler vererek ışık tutuyor, o yılların koşullarını bize hissettiriyor.

 

Birinci Dünya Savaşı’nda Amele Taburları

Cengiz Mutlu

IQ KültürSanat Yayıncılık , İstanbul,Mart  2007



1 Erik Jan Zürcher “Birinci Dünya Savaşında Amele Taburları”  Savaş, Devrim ve Uluslaşma, Bilgi Üniversitesi Yayınevi, s. 201-214( Söz konusu kitap 1908-1928 yılları arasındaki olayları objektif bir bakış açısıyla inceleyen çok önemli makalelerden oluşuyor. Bu çalışmadaki diğer  makaleleri de yeri geldikçe inceleyeceğiz.)

2 Zürcher , a.g.m


  22275 defa Görüntülendi.

**********************

Tüm yazı, yorum ve içerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yayımlanmış olmaları, bu görüşleri Tuncay Yılmazer'in benimsediği anlamına gelmez. Yorum bölümü özgür bir tartışma ortamı yaratmak için vardır. Ancak saldırgan ve düzeysiz yorumlar yayınlanmayacaktır. Eğer bu siteye ilk kez yorum yazıyorsanız, yorum kurallarına gözatmanızı istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

62_Ahmet Yurttakal 04-05-2007, 09:15:13
Ülkemizde gayrimüslimler asker istihdamında seferberlikle beraber askere alınıyordu ve amele taburlarında görevlendirilmişlerdi. Tabi bu Ermeni askerlerin güvenilir olmayanları yol hizmetinde ve çeşitli hizmetlerde çalışmıştı. Aşağıdaki belgede de görüleceği üzere mahsurlu ermeni askerleri yol hizmetinde çalıştırlmaktaydı



*** Güvenilir olmayan Ermeni askerlerinin istihdamları ve dahile sevk olunmamaları hakkında emir verilmediği, aksine mahsurlu bir kısım Ermenilerin yol hizmetinde çalıştırılacaklarına dair Dahiliye Nezâreti'nden Canik Mutasarrıflığı'na şifre telgraf.]

1N. 1333 (13 Temmuz 1915)

Bâb-ı Âlî

Dâhiliye Nezâreti

Emniyyet-i Umûmiyye Müdîriyyeti

Husûsi: 22 Şifre

Canik Mutasarrıflığı'na

C. 21 Haziran sene [1]331. Kâbil-i emniyet olmayan iki yüz nefer Ermeni efrâd-ı askeriyesinin Samsun'da istihdâmları ve dâhile sevk olunmamaları hakkında bir gûnâ emr verilmediği ve bi'l-aks Samsun mıntıkasındaki üç amele taburlarıyla terzihâne ve inşâ’atda müstahdem Ermeni efrâdından mıntıka-ı mezkûrede istihdâmlarında cihet-i mülkiyece mahzûr gösterilen üç yüz beş nefer Ermeni efrâdının der-dest-i teşkîl amele taburları meyânına idhâl olunmak üzerine Ünye'den Sivas'a celb olunduğu ve Samsun'da da bu sûretle çıkarılan üç yüz beş neferin müfreze-i askeriye muhâfazasında Tokad'a vâsıl oldukları ve bunların da Sivas'a getirilerek yol hizmetinde çalışdırılacağı Üçüncü Kolordu Kumandanlığı'nın iş‘ârına atfen Harbiye Nezâreti'nden bildirilmişdir.

Fî 30 Haziran sene [1]331

Nâzır Tal‘at

BOA. DH. ŞFR, nr. 54/439

 
418_gönül mandalas 20-09-2008, 20:00:34
hocam merhba ben şair nedim i.ö.o okulunun 6/b sınıfından gönül kitabınızın bağzı kelimelerini anlayamasamda cok guzel bir
kitap olmuş sizi tebrik ederim.
 

KATEGORİDEKİ DİĞER BAŞLIKLAR

09/09/2017 - 05:40 Florence Nightingale’in Eli Anadolu’ya da Değmişti-Kırım Savaşından Unutulan İlk Prefabrik Hastane: Erenköy (Renkioi) (Mustafa Onur Yurdal)

22/08/2017 - 07:18 Kuşatma ve Esaretin Adı KÛTULAMÂRE Esir Bir İngiliz Subayın Anıları - Edward W.C. Sandes -(Muzaffer Albayrak)

09/08/2017 - 18:07 19. Tümen Kurmay Başkanı İzzettin Çalışlar’ın Çeşitli Konferans ve Yayınlarında Conkbayırı Süngü Taarruzu (Melike Bayrak-Mustafa Onur Yurdal)

27/07/2017 - 13:33 Çanakkale’nin Filistin’deki Yansıması 2.Bölüm - 2.Gazze Muharebesi (Tuncay Yılmazer )

11/07/2017 - 10:07 Çanakkale’nin Filistin’deki Yansıması : Gazze Muharebeleri ( 1.Bölüm) (Tuncay Yılmazer)

22/05/2017 - 05:29 Müstahkem Mevkii’nin Anafartalar’daki Sesi - Küçük Anafartalar Topları (Bayram Akgün)

09/05/2017 - 08:12 Kûtulamâre Kuşatması’ndan Esarete Yüzbaşı Sandes’in Hatıraları - Çev. Tuncay Yılmazer

02/05/2017 - 11:45 İzmir-Bayındır İlçesinden Çanakkale Harbine Katılanlar (Necat Çetin)

28/04/2017 - 08:49 Kûtulamâre Zaferi 1916 (Muzaffer Albayrak – Vahdettin Engin)

23/04/2017 - 21:24 Türk Ordusu’nda Künye Uygulamasına İlişkin İlk Girişimler ve İlk Künyelerle İlgili Kısa Bilgiler (The First Attempts On The Use Of Identity Tags In Turkish Army And Information About The Early Identity Tags) (Burhan SAYILIR)

13/04/2017 - 05:43 Müstahkem Mevki’nin Kara Savunması İçin Top Desteği Sağlaması (Bayram Akgün)

07/04/2017 - 14:30 Çanakkale Muharebelerinde İdari ve Lojistik Faaliyetler (Ayhan Candan)

06/04/2017 - 19:17 Kabataş Erkek Lisesi 1.Büyüteç Tarih Öğrenci Sempozyumu (8-9 Nisan 2017)

04/04/2017 - 21:12 Resmi Belgelere (Nüfus Ölüm-Genelkurmay-Kayıtsız Ölüm Defterleri) Göre İzmir - Beydağ Şehitleri (Necat Çetin-A.Levent Ertekin)

31/03/2017 - 07:25 Çanakkale nin Şehit Kalemleri (İsmail Sabah)

27/03/2017 - 19:43 Çanakkale Müstahkem Mevkii’ye Bağlı Top Mermisi Çeşitleri (Bayram Akgün)

25/03/2017 - 20:58 GeliboluyuAnlamak Özel- 100. Yılında Gazze Muharebeleri Kahramanlarını Anıyoruz (Tuncay Yılmazer)

17/03/2017 - 21:15 18 Mart Özel Makalesi - Yaşayanların Ağzından 18 Mart Boğaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Fotoğrafla Çanakkale Boğaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebeleri’nde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 Çanakkale Zaferi’nden Mescid-i Nebevi’ye (Enver Paşa’nın 1916 Filistin-Hicaz ziyareti) (Tuncay Yılmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunması Bir Karargâh Çalışması - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 İkinci Kirte Muharebesi (6-8 Mayıs 1915 Taarruzları) (Yücel Özkorucu)

31/01/2017 - 12:29 Türk Boğazları Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanlı Bir Mendil Hikayesi (Ömer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde Gönüllü Kahramanlar Osmancık Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aralık-Ocak Sayısında 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Yılmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birleşik Harekat Tecrübesi Olarak Cihan Harbinde Türk-Alman Askeri İttifakı (Gültekin Yıldız)

02/12/2016 - 20:23 Çanakkale Kara Muharebelerinde Ağıl Dere (Şaban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 Çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (Şaban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (Oğuz Çetinoğlu)

10/09/2016 - 11:12 Seddülbahir Kahramanı Bigali Mehmet Çavuş (Ömer Arslan)

03/07/2016 - 14:42 Çanakkale’den 100. Yılında Somme’a:Bir Savaş, İki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.Dünya Savaşı nda Şii Ulemasının Cihat Fetvaları Çerçevesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kutülamare- Yarbay Mehmed Reşid Bey in Günlüğü (İ. Bahtiyar İstekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanlı Devleti’nin Çanakkale Muharebelerinde Sağlık Alanındaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanlı Kurmay Subayı- Iraklı Kürt Devlet Adamı, Mehmet Emin Zeki Bey in Yaşam Öyküsü (Tuncay Yılmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Savaş 1915-1916 KutülAmare – Nikolas Gardner ( Tuncay Yılmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci Dünya Savaşının İslam Dünyasına Etkileri (Yüksel Nizamoğlu)

30/04/2016 - 19:20 Çanakkale Savaşı: Bir Siyasi Mücadele Alanı (Özgür Öztürk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak Çıkarması İlk Saatleri – Daha Erken Müdahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekatı - KutülAmare bir zafer midir? ( Tuncay Yılmazer )

13/04/2016 - 05:30 Çanakkale Savaşları ve Barbaros’un Batışı (İsmail Bilgin)

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 Eğitimli Neslin Birinci Dünya Savaşı ile İmtihanı ( Dr. Nuri Güçtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci Dünya Savaşı nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri Güçtekin)

21/03/2016 - 06:35 Çanakkale Seferberliği: Savaş, Eğitim, Cephe Gerisi (Mustafa Selçuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ÖZEL - Çanakkale Zaferi ve Cevat Paşa (Ahmet Yurttakal)

11/03/2016 - 06:49 Zaferi Kanla Yazan Fındıklılı Mehmet Muzaffer (İsmail Bilgin)

02/03/2016 - 12:48 Kut’ül Amare Zaferi -2 (İsmail Bilgin)

29/02/2016 - 11:29 Kut’ül Amare Zaferi -1 (İsmail Bilgin)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 Çanakkale Şehidi Feyzi Çavuş’un Zevcesi Zehra Hanımın Padişaha Mektubu (Osman Koç)

23/12/2015 - 16:47 Çanakkale Savaşlarında Binbaşı Halis Bey’e Ait Bir Ganimetin Öyküsü (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Zırhlısının Dramı (Cemalettin Yıldız)

06/12/2015 - 20:29 Kut’ülamarenin Türklere Tesliminden Sonra Irak İngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 Ağustos 1915 Conkbayırı Süngü Hücumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Paşanın Osmanlı Devleti’nin 1. Dünya Savaşına girişiyle ilgili görüşlerine dair bir belge

Osmanlı Devleti Umumi Harpte Tarafsız Kalabilir miydi? - Yusuf Akçura (Değerlendirme: Muzaffer Albayrak)

Nazım’ın Dayısı Çanakkale Şehidiydi (Melih Şabanoğlu)

Çanakkale Destanının Ölümsüz Efsaneleri (Osman Koç)

21/10/2015 - 04:02 100 Yıl Sonra İlim Heyeti Çanakkale’de Programı

17/10/2015 - 11:50 Çanakkale Savaşı'nın Kanada'da Bıraktığı İzler (Birol Uzunmehmetoglu)

27/09/2015 - 16:01 1917 Yılında Hicaz Cephesi:Arap İsyanının Yayılması ve Medine’nin Tahliyesi Programı (Yüksel Nizamoğlu)

22/09/2015 - 13:07 III. Kolordu’nun Çanakkale Muharebeleri’ne Hazırlanış Süreci (İsmail Bilgin)

15/09/2015 - 04:28 Kutü-l Amare Kahramanı Halil Kut Paşa (Enes Cifci)

11/08/2015 - 04:07 Türkiye Büyük Savaş a Nasıl Girdi? ( Emre Kızılkaya )

29/07/2015 - 03:30 1915 Gelibolu Harbi Günlüğü- Kazım Şakir (İ. Bahtiyar İstekli)

07/07/2015 - 02:49 Suyu Arayan Adamların Öyküsü - Millete Deva Olmak , Osmanlı Savaş Esirleri, TIP ve Milliyetçilik ( 1914-1939 ) -Yücel Yanıkdağ (Tuncay Yılmazer)

30/06/2015 - 03:55 Tarih, Otobiyografi ve Hakikat Yüzbaşı Torosyan Tartışması ve Türkiye’de Tarih Yazımı (Derleyen: Bülent Somay)

21/06/2015 - 16:34 Türklere Esir Olmak (Doğan Şahin)

23/05/2015 - 04:36 Çanakkale Savaşı

16/05/2015 - 15:30 İtilaf Devletleri Askerlerinin Gözüyle Çanakkale

12/05/2015 - 12:50 Muaveneti Milliye Muhribi Torpito Zabiti Ali Haydar Öztalay (Çimen Yüksel)

09/05/2015 - 08:24 Osmanlılar ve Ermeniler / Bir İsyan ve Karşı Harekâtın Tarihi (Edward J. Erickson)

03/05/2015 - 15:39 Neuve Chapelle’den Gelibolu’ya: Bir Askeri Planın Gelibolu’da Uygulamaya Konulması ( Mustafa Onur Yurdal )

28/04/2015 - 03:52 Cephe Arkadaşı Çanakkale Cephesi

25/04/2015 - 03:07 Çanakkale Müstahkem Mevkii Bataryalarının 25 Nisan 1915 ‘teki Rolü (Bayram Akgün)

24/04/2015 - 15:07 25 Nisan 1915 üzerine Gelibolu’yu Anlamak’ta çıkmış makalelerden seçmeler (Tuncay Yılmazer)

18/04/2015 - 17:10 Çanakkale Şehitleri Listesinde Ezineli Yahya Çavuş’un Adı Yok (Osman Koç)

10/04/2015 - 00:06 Kıyamet Koptuğunda - Hasan Cevdet Bey

03/04/2015 - 01:36 Rusya’daki 90.000 Osmanlı Savaş Esiri ve Sarıkamış Muharebesi (Yücel Yanıkdağ)

27/03/2015 - 17:57 Bir Hikayenin Daha Sonu: Topçamlar Tabyası (Bayram Akgün)

14/03/2015 - 07:57 Düşmana Korku Salan Efsanevi İntepe Topçularından Topçu Üsteğmen Mehmet Ali Bey (Muzaffer Albayrak)

11/03/2015 - 02:38 Seddülbahir’de Yalnız Top-210/40’lık Roon Topu (Bayram Akgün)

01/03/2015 - 13:31 Çanakkale Muharebeleri’nin İdaresi, Komutanlar - Strateji (Ed.: Lokman Erdemir, Kürşat Solak)

24/02/2015 - 17:39 Çanakkale Cephesinde Bir Damla Su İçin- Gelibolu Yarımadasında Jeoloji ve Muharebe İlişkisi ( İsmail Bilgin )

15/02/2015 - 17:55 Hashtag Tarih Dergisi Şubat 2015 Sayısında Kitap Değerlendirme Yazısı

08/02/2015 - 07:11 “Hafız Hakkı Paşanın Sarıkamış Günlüğü” Kitabıyla İlgili Mülahazalar (İsmail Bilgin)

// Bir Asır Sonra Ermeni Tehciri ve Çanakkale Üzerine… 100. Yıl Nasıl Anılmalı? (Tuncay Yılmazer)

23/12/2014 - 08:24 Sarıkamış İhata (Kuşatma) Harekâtı (İsmail Bilgin)

17/12/2014 - 02:24 Kut ül Amare Zaferi (Necmettin Özçelik)

08/12/2014 - 18:22 1. Dünya Harbi

06/12/2014 - 13:44 The Water Diviner – Son Umut Filminin Galasından Notlar… ( Tuncay Yılmazer )

01/12/2014 - 17:22 Cevat Çobanlı Paşa Çanakkale Kahramanı -Ahmet Yurttakal

16/11/2014 - 01:54 Goltz Paşa nın Mirası, Türkiye nin Geleceği – Osmanlı Devletinin 1. Dünya Savaşı na Girişi üzerine ( Tuncay Yılmazer )

10/11/2014 - 04:07 Turkish–Australian Reapprochement In The Light Of The Gallipoli Campaign (Kenan Çelik)