Fransız Binbaşı M. Larcher’in Bir Kısmı Dilimize Çevrilen Kitabı Üzerine Notlar ( Tuncay Yılmazer )

Tarih: 14/11/2010   /   Toplam Yorum 4   / Yazar Adı:      /   Okunma 15457

Fransız Binbaşı Maurice Larcher’nin ünlü çalışmasının Kafkas Harekâtı adıyla yayımlanan bu bölümü, olsa olsa yazarın makalelerinin ağırlıkta olduğu bir seçki kabul edilebilir. Peki böylesine önemli bir çalışmayı parça parça okuyucuya sunmak, genel bağlamından koparılmış sadece bir bölümünü yayınlamak ne derece doğru ve faydalıdır? Ayrıca dipnotlandırılmasının daha titizlikle yapılması gerekirdi. Türkiye’nin en önemli harp tarihçisi Bursalı Mehmet Nihat Bey’in bu eserin hazırlanmasına emek verdiği , ayrıntılı bir şekilde büyük bir bölümünü notlandırdığı bilinirken; kitabı yayına hazırlayanların böylesine önemli bir hazineyi es geçmelerini anlamak mümkün değil. Dönemin Türk Tarih Kurumu başkanı Yusuf Akçura’nın, Bursalı Mehmet Nihat Bey’e bu eseri yayına hazırlamasıyla ilgili düşüncelerini içeren tarihi mektubu; mütarekeden sonra İstanbul’a giren müttefik ordusunun başkumandanı D’Esperey’in yazdığı önsöz; Prof. Zafer Toprak’ın Larcher’nin bu eserinin önemini anlattığı makalesi; tüm eksiklerine rağmen kitabı değerli kılıyor. Maurice Larcher’nin ünlü eseri La Guerre Turque dans la Guerre Mondiale ise Mehmed Nihad Bey’in notlandırılmış çevirisi dikkate alınarak tekrar yayımlanmayı bekliyor. ( Bu makale NTV Tarih dergisi Ağustos 2010 sayısında yayımlanmış olup, dergi editörü Gürsel Göncü’nün izniyle sitemize koyulmuştur.)

 

 

-Bir Kısım 1. Dünya Savaşı-

Maurice Larcher’nin 1926’da basılan çok kapsamlı ve önemli eserinin sadece Kafkasya Harekâtı bölümü yayımlandı. Oysa ki kitabın tamamı 1928’de Mehmet Nihat Bey tarafından zengin dipnotlarıyla çevrilmişti.

 

Modern savaşların anası sayılan 1. Dünya Savaşı’nın sosyal, kültürel, ekonomik ve askerî yönlerini inceleyen yeni çalışmalar dünya literatürüne hâlâ katılmakta iken, bizdeki kayıtsızlık dikkati çekici. Ülkemizin bugün karşı karşıya kaldığı bir çok sorunun ana kaynaklarından biri olan Harb-i Umumi’yi, “Sarıkamış’ta donarak şehit olan 90 bin asker” romantizmiyle, “Çanakkale Geçilmez” sloganları ile “Araplar bizi arkadan vurdu, Almanlar yenildiği için biz de yenilmiş sayıldık” gibi cehalet ürünü klişelerle hatırlıyoruz. Aradan neredeyse bir asır geçmesine rağmen etkileri devam eden; dünyanın yeniden şekillendiği, sonrasında ülkeler arasında karşılıklı nefret politikaları doğuran böylesine önemli bir süreci bu ifadelere kurban etmemeliyiz.

Bu nedenlerden dolayı, raflarda Maurice Larcher ismini görmek 1. Dünya Savaşı ile ilgilenenleri heyecanlandırabilir. Fransız genelkurmayında görevli olan, Türkçe’yi iyi derece bilen, mütareke sonrası Osmanlı arşivlerinde araştırma yapma imkanı bulan Fransız binbaşı Maurice Larcher’nin 1926’da yayınlanan La Guerre Turque dans la Guerre Mondiale (Dünya Savaşında Türk Savaşı) adlı eseri, konuyla ilgili bugün dahi önemini koruyan çok önemli bir başvuru kitabı; 1930’lu yılların Cyrill Falls, Liddle Hart gibi ünlü askerî tarih yazarlarından, günümüzde Prof. Hew Strachan’a kadar 1. Dünya Savaşı tarihi konusunda otorite kabul edilen birçok ismin Osmanlı Devleti’nin bu savaştaki performansı konusunda atıf yaptıkları başlıca kaynak hüviyetini taşıyor (Amerikalı Yarbay Edward Erickson’ın yakın zamanda yayımlanan Ordered To Die-Size Ölmeyi Emrediyorum- Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Ordusu adlı eseri, şimdilik Larcher’den sonra yabancı literatürde uzun bir aradan sonra yayınlanmış ve tüm cephelerdeki askerî performansı değerlendiren ilk çalışma kabul edilebilir)

Larcher’nin kitabı, 1928’de genç Türkiye Cumhuriyeti’nin genelkurmayı tarafından hemen Türkçe’ye çevrilmişti. Bu eseri çeviren ve aynı zamanda şerh eden; her bölüme düştüğü uzun notlarla eleştiren ve bazı noktalara açıklık getiren; savaşın birçok cephesinde de bizzat bulunmuş, modern Türk harp tarihçiliğinin kurucusu Bursalı Mehmet Nihat Bey’den başkası değildi (Bkz. NTV Tarih sayı:15).

Yazımıza konu olan ve Kafkas Harekâtı ismiyle yayınlanan kitap, işte Maurice Larcher’nin bu önemli eserinin bir bölümü. Peki böylesine önemli bir çalışmayı parça parça okuyucuya sunmak, genel bağlamından koparılmış, 2. cildin 5. faslını yayınlamak ne derece doğru ve faydalıdır?

Ayrıca böyle bir eserin dipnotlandırılmasının da titizlikle yapılması gerekirdi. Belirttiğimiz gibi rahmetli Mehmet Nihat Bey’in bu eseri çevirdiği, ayrıntılı bir şekilde büyük bir bölümünü notlandırdığı bilinirken; kitabı yayına hazırlayanların nedendir bilinmez böylesine önemli bir hazineyi es geçmelerini anlamak mümkün değil. Kitaba çevirmen tarafından düşülen dipnotlar ise, ne yazık ki eserin ağırlığıyla orantılı değil (Sarıkamış Harekâtı’nın anlatıldığı bölümün dipnotu, Genelkurmay’ın resmî tarihi ya da Fevzi Çakmak’ın dev eseri dururken; hadi onları da bırakalım W.E.D. Allen’in P. Muratoff  birlikte yazdığı çalışmaları varken, A. Müderrisoğlu’nun kitabı olabilir mi hiç?) Kitapta adının aksine sadece Kafkas Harekâtı ile ilgili değil Mondros Mütarekesi ve sonrası durumla ilgili, İslam dünyasının genel durumuyla ilgili makaleler de var. Bunların bazıları ise bütünden koparıldığı için oldukça iğreti duruyor (Ek-26, Ek-27 vs. var. Ama Ek-1, Ek-2 vs. nerede?)

Larcher’nin ünlü eserinin Kafkas Harekâtı adıyla yayımlanan bu bölümü, olsa olsa yazarın makalelerinin ağırlıkta olduğu bir seçki kabul edilebilir. Dönemin Türk Tarih Kurumu başkanı Yusuf Akçura’nın, Bursalı Mehmet Nihat Bey’e bu eseri yayına hazırlamasıyla ilgili düşüncelerini içeren tarihi mektubu; mütarekeden sonra İstanbul’a giren müttefik ordusunun başkumandanı D’Esperey’in yazdığı önsöz; Prof. Zafer Toprak’ın Larcher’nin bu eserinin önemini anlattığı makalesi; tüm eksiklerine rağmen kitabı değerli kılıyor. Larcher’nin kendi yazdığı bölümlerde, savaşın bitiminde Fransa hükümetinin kırgınlığının genel yansıması olarak da görülebilecek türden İngilizlere karşı eleştiriler de, Fransız Devrimi’nden örnekler verilerek yeni Türkiye Cumhuriyeti’ne duyulan sempati de görülebiliyor. Maurice Larcher’nin ünlü eseri La Guerre Turque dans la Guerre Mondiale ise Mehmed Nihad Bey’in notlandırılmış çevirisi dikkate alınarak tekrar yayımlanmayı bekliyor.

 

Kafkas Harekâtı

Maurice Larcher

Çeviren: Can Kapyalı

Yayına Hazırlayan: Prof. Dr. Bingür Sönmez

Omnia Yayınları, 226 Sayfa, 15 TL

 


  15457 defa Görüntülendi.

**********************

Tüm yazı, yorum ve içerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yayımlanmış olmaları, bu görüşleri Tuncay Yılmazer'in benimsediği anlamına gelmez. Yorum bölümü özgür bir tartışma ortamı yaratmak için vardır. Ancak saldırgan ve düzeysiz yorumlar yayınlanmayacaktır. Eğer bu siteye ilk kez yorum yazıyorsanız, yorum kurallarına gözatmanızı istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

1548_Mehmet Beşikçi 17-04-2011, 11:49:39
Larcher'in eseri, bazı açılardan eskimiş olsa da, kapsamı ve içeriği açısından hala faydalı bir yapıt. Ancak, 1928'de eski harflerle Türkçeye çevrilen bu eserin, böylesi kısmi baskılar yerine, tamamının yeni harflerle basılması gerekir diye düşünmekteyim. Bu da çok zor bir iş olmasa gerekir. Yayınevlerinin bu noktayı gündemlerine almalarını temenni ediyorum.
Saygılar,
mb
 

KATEGORİDEKİ DİĞER BAŞLIKLAR

08/12/2017 - 19:02 Tarih dergilerinde Kudüs 100.Yıl Dosyaları

04/12/2017 - 12:16 Topyekûn Harp Erich von Ludendorff, Erhan Çifci (ed.), Çev. Aynur Onur Çifci-Erhan Çifci (Zafer Efe)

22/11/2017 - 03:49 Üç Mermi İle Bir Defter - Çanakkale’de Yedek Subay Bir Mühendisin Hikayesi (Mustafa Onur Yurdal)

07/11/2017 - 18:30 Pomakların Çanakkale Ağıdı - Pesna (Ömer Arslan)

30/10/2017 - 18:41 25 Nisan 1915, Arıburnu Anzak Çıkarmasında 57.Alay’ın Conkbayırı’na İntikali – Yeniden Değerlendirme ( M. Şahin Aldoğan )

17/10/2017 - 11:31 Prof. Dr. Christopher Bell'in yeni eseri Churchill and the Dardanelles üzerinden bir inceleme: Churchill Çanakkale Savaşlarının tek sorumlusu mudur?

09/09/2017 - 05:40 Florence Nightingale’in Eli Anadolu’ya da Değmişti-Kırım Savaşından Unutulan İlk Prefabrik Hastane: Erenköy (Renkioi) (Mustafa Onur Yurdal)

22/08/2017 - 07:18 Kuşatma ve Esaretin Adı KÛTULAMÂRE Esir Bir İngiliz Subayın Anıları - Edward W.C. Sandes -(Muzaffer Albayrak)

09/08/2017 - 18:07 19. Tümen Kurmay Başkanı İzzettin Çalışlar’ın Çeşitli Konferans ve Yayınlarında Conkbayırı Süngü Taarruzu (Melike Bayrak-Mustafa Onur Yurdal)

27/07/2017 - 13:33 Çanakkale’nin Filistin’deki Yansıması 2.Bölüm - 2.Gazze Muharebesi (Tuncay Yılmazer )

11/07/2017 - 10:07 Çanakkale’nin Filistin’deki Yansıması : Gazze Muharebeleri ( 1.Bölüm) (Tuncay Yılmazer)

22/05/2017 - 05:29 Müstahkem Mevkii’nin Anafartalar’daki Sesi - Küçük Anafartalar Topları (Bayram Akgün)

09/05/2017 - 08:12 Kûtulamâre Kuşatması’ndan Esarete Yüzbaşı Sandes’in Hatıraları - Çev. Tuncay Yılmazer

02/05/2017 - 11:45 İzmir-Bayındır İlçesinden Çanakkale Harbine Katılanlar (Necat Çetin)

28/04/2017 - 08:49 Kûtulamâre Zaferi 1916 (Muzaffer Albayrak – Vahdettin Engin)

23/04/2017 - 21:24 Türk Ordusu’nda Künye Uygulamasına İlişkin İlk Girişimler ve İlk Künyelerle İlgili Kısa Bilgiler (The First Attempts On The Use Of Identity Tags In Turkish Army And Information About The Early Identity Tags) (Burhan SAYILIR)

13/04/2017 - 05:43 Müstahkem Mevki’nin Kara Savunması İçin Top Desteği Sağlaması (Bayram Akgün)

07/04/2017 - 14:30 Çanakkale Muharebelerinde İdari ve Lojistik Faaliyetler (Ayhan Candan)

06/04/2017 - 19:17 Kabataş Erkek Lisesi 1.Büyüteç Tarih Öğrenci Sempozyumu (8-9 Nisan 2017)

04/04/2017 - 21:12 Resmi Belgelere (Nüfus Ölüm-Genelkurmay-Kayıtsız Ölüm Defterleri) Göre İzmir - Beydağ Şehitleri (Necat Çetin-A.Levent Ertekin)

31/03/2017 - 07:25 Çanakkale nin Şehit Kalemleri (İsmail Sabah)

27/03/2017 - 19:43 Çanakkale Müstahkem Mevkii’ye Bağlı Top Mermisi Çeşitleri (Bayram Akgün)

25/03/2017 - 20:58 GeliboluyuAnlamak Özel- 100. Yılında Gazze Muharebeleri Kahramanlarını Anıyoruz (Tuncay Yılmazer)

17/03/2017 - 21:15 18 Mart Özel Makalesi - Yaşayanların Ağzından 18 Mart Boğaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Fotoğrafla Çanakkale Boğaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebeleri’nde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 Çanakkale Zaferi’nden Mescid-i Nebevi’ye (Enver Paşa’nın 1916 Filistin-Hicaz ziyareti) (Tuncay Yılmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunması Bir Karargâh Çalışması - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 İkinci Kirte Muharebesi (6-8 Mayıs 1915 Taarruzları) (Yücel Özkorucu)

31/01/2017 - 12:29 Türk Boğazları Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanlı Bir Mendil Hikayesi (Ömer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde Gönüllü Kahramanlar Osmancık Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aralık-Ocak Sayısında 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Yılmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birleşik Harekat Tecrübesi Olarak Cihan Harbinde Türk-Alman Askeri İttifakı (Gültekin Yıldız)

02/12/2016 - 20:23 Çanakkale Kara Muharebelerinde Ağıl Dere (Şaban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 Çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (Şaban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (Oğuz Çetinoğlu)

10/09/2016 - 11:12 Seddülbahir Kahramanı Bigali Mehmet Çavuş (Ömer Arslan)

03/07/2016 - 14:42 Çanakkale’den 100. Yılında Somme’a:Bir Savaş, İki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.Dünya Savaşı nda Şii Ulemasının Cihat Fetvaları Çerçevesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kutülamare- Yarbay Mehmed Reşid Bey in Günlüğü (İ. Bahtiyar İstekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanlı Devleti’nin Çanakkale Muharebelerinde Sağlık Alanındaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanlı Kurmay Subayı- Iraklı Kürt Devlet Adamı, Mehmet Emin Zeki Bey in Yaşam Öyküsü (Tuncay Yılmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Savaş 1915-1916 KutülAmare – Nikolas Gardner ( Tuncay Yılmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci Dünya Savaşının İslam Dünyasına Etkileri (Yüksel Nizamoğlu)

30/04/2016 - 19:20 Çanakkale Savaşı: Bir Siyasi Mücadele Alanı (Özgür Öztürk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak Çıkarması İlk Saatleri – Daha Erken Müdahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekatı - KutülAmare bir zafer midir? ( Tuncay Yılmazer )

13/04/2016 - 05:30 Çanakkale Savaşları ve Barbaros’un Batışı (İsmail Bilgin)

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 Eğitimli Neslin Birinci Dünya Savaşı ile İmtihanı ( Dr. Nuri Güçtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci Dünya Savaşı nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri Güçtekin)

21/03/2016 - 06:35 Çanakkale Seferberliği: Savaş, Eğitim, Cephe Gerisi (Mustafa Selçuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ÖZEL - Çanakkale Zaferi ve Cevat Paşa (Ahmet Yurttakal)

11/03/2016 - 06:49 Zaferi Kanla Yazan Fındıklılı Mehmet Muzaffer (İsmail Bilgin)

02/03/2016 - 12:48 Kut’ül Amare Zaferi -2 (İsmail Bilgin)

29/02/2016 - 11:29 Kut’ül Amare Zaferi -1 (İsmail Bilgin)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 Çanakkale Şehidi Feyzi Çavuş’un Zevcesi Zehra Hanımın Padişaha Mektubu (Osman Koç)

23/12/2015 - 16:47 Çanakkale Savaşlarında Binbaşı Halis Bey’e Ait Bir Ganimetin Öyküsü (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Zırhlısının Dramı (Cemalettin Yıldız)

06/12/2015 - 20:29 Kut’ülamarenin Türklere Tesliminden Sonra Irak İngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 Ağustos 1915 Conkbayırı Süngü Hücumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Paşanın Osmanlı Devleti’nin 1. Dünya Savaşına girişiyle ilgili görüşlerine dair bir belge

Osmanlı Devleti Umumi Harpte Tarafsız Kalabilir miydi? - Yusuf Akçura (Değerlendirme: Muzaffer Albayrak)

Nazım’ın Dayısı Çanakkale Şehidiydi (Melih Şabanoğlu)

Çanakkale Destanının Ölümsüz Efsaneleri (Osman Koç)

21/10/2015 - 04:02 100 Yıl Sonra İlim Heyeti Çanakkale’de Programı

17/10/2015 - 11:50 Çanakkale Savaşı'nın Kanada'da Bıraktığı İzler (Birol Uzunmehmetoglu)

27/09/2015 - 16:01 1917 Yılında Hicaz Cephesi:Arap İsyanının Yayılması ve Medine’nin Tahliyesi Programı (Yüksel Nizamoğlu)

22/09/2015 - 13:07 III. Kolordu’nun Çanakkale Muharebeleri’ne Hazırlanış Süreci (İsmail Bilgin)

15/09/2015 - 04:28 Kutü-l Amare Kahramanı Halil Kut Paşa (Enes Cifci)

11/08/2015 - 04:07 Türkiye Büyük Savaş a Nasıl Girdi? ( Emre Kızılkaya )

29/07/2015 - 03:30 1915 Gelibolu Harbi Günlüğü- Kazım Şakir (İ. Bahtiyar İstekli)

07/07/2015 - 02:49 Suyu Arayan Adamların Öyküsü - Millete Deva Olmak , Osmanlı Savaş Esirleri, TIP ve Milliyetçilik ( 1914-1939 ) -Yücel Yanıkdağ (Tuncay Yılmazer)

30/06/2015 - 03:55 Tarih, Otobiyografi ve Hakikat Yüzbaşı Torosyan Tartışması ve Türkiye’de Tarih Yazımı (Derleyen: Bülent Somay)

21/06/2015 - 16:34 Türklere Esir Olmak (Doğan Şahin)

23/05/2015 - 04:36 Çanakkale Savaşı

16/05/2015 - 15:30 İtilaf Devletleri Askerlerinin Gözüyle Çanakkale

12/05/2015 - 12:50 Muaveneti Milliye Muhribi Torpito Zabiti Ali Haydar Öztalay (Çimen Yüksel)

09/05/2015 - 08:24 Osmanlılar ve Ermeniler / Bir İsyan ve Karşı Harekâtın Tarihi (Edward J. Erickson)

03/05/2015 - 15:39 Neuve Chapelle’den Gelibolu’ya: Bir Askeri Planın Gelibolu’da Uygulamaya Konulması ( Mustafa Onur Yurdal )

28/04/2015 - 03:52 Cephe Arkadaşı Çanakkale Cephesi

25/04/2015 - 03:07 Çanakkale Müstahkem Mevkii Bataryalarının 25 Nisan 1915 ‘teki Rolü (Bayram Akgün)

24/04/2015 - 15:07 25 Nisan 1915 üzerine Gelibolu’yu Anlamak’ta çıkmış makalelerden seçmeler (Tuncay Yılmazer)

18/04/2015 - 17:10 Çanakkale Şehitleri Listesinde Ezineli Yahya Çavuş’un Adı Yok (Osman Koç)

10/04/2015 - 00:06 Kıyamet Koptuğunda - Hasan Cevdet Bey

03/04/2015 - 01:36 Rusya’daki 90.000 Osmanlı Savaş Esiri ve Sarıkamış Muharebesi (Yücel Yanıkdağ)

27/03/2015 - 17:57 Bir Hikayenin Daha Sonu: Topçamlar Tabyası (Bayram Akgün)

14/03/2015 - 07:57 Düşmana Korku Salan Efsanevi İntepe Topçularından Topçu Üsteğmen Mehmet Ali Bey (Muzaffer Albayrak)

11/03/2015 - 02:38 Seddülbahir’de Yalnız Top-210/40’lık Roon Topu (Bayram Akgün)

01/03/2015 - 13:31 Çanakkale Muharebeleri’nin İdaresi, Komutanlar - Strateji (Ed.: Lokman Erdemir, Kürşat Solak)

24/02/2015 - 17:39 Çanakkale Cephesinde Bir Damla Su İçin- Gelibolu Yarımadasında Jeoloji ve Muharebe İlişkisi ( İsmail Bilgin )

15/02/2015 - 17:55 Hashtag Tarih Dergisi Şubat 2015 Sayısında Kitap Değerlendirme Yazısı

08/02/2015 - 07:11 “Hafız Hakkı Paşanın Sarıkamış Günlüğü” Kitabıyla İlgili Mülahazalar (İsmail Bilgin)

// Bir Asır Sonra Ermeni Tehciri ve Çanakkale Üzerine… 100. Yıl Nasıl Anılmalı? (Tuncay Yılmazer)

23/12/2014 - 08:24 Sarıkamış İhata (Kuşatma) Harekâtı (İsmail Bilgin)