A Glorious Failure! İtilaf Devletleri Donanması’nın Planları, Gücü ve Savaşın Sonuçları ( Kenan Çelik )

Tarih: 02/04/2009   /   Toplam Yorum 9   / Yazar Adı:      /   Okunma 15169

“….Çanakkale Harekatı bir anda kararlaştırılan bir harekat değildir. Bu noktaya adım adım gelinmiş ve maliyeti çok ağır olan bir askeri harekâttır. Askerlerin çoğu bu işin zorluğunu bildiği halde sırf politikacıların tercihleri bu çok kanlı savaşa sebep olmuştur. “Diplomatik kararlar askeri kararlara üstün geldi” diyebiliriz. Osmanlı İmparatorluğu’nun ciddiye alınmaması, ihmal edilmesi ve art arda yapılan birçok diplomatik hatalar Çanakkale Deniz Saldırısı’na ve akabinde kara savaşlarına sebep olmuş ve adeta İngilizler Osmanlı’yı savaşa girme konusunda tahrik etmişlerdir. Bunun maliyetinin neye mal olacağı kimse tarafından kestirilememiştir. Bugün bu harbin sorumluluğu İngilizler tarafından Churchill’e yüklenmektedir. İki gemi yüzünden bu kadar insanın hayatını kaybetmesi inanılacak gibi değildir. …”
Kenan Çelik’ten , Birinci Dünya Savaşı başlarında, İtilaf Devletleri hükümetlerinin Osmanlı İmparatorluğu’na karşı yürüttükleri siyaset ve Çanakkale Savaşı’nın sonuçlarına dair ayrıntılı bir analiz… Çelik , Osmanlı için inşa edilen iki gemiye el konulmasından sonra çıkan savaşta bir milyon kadar İngiliz ve Fransız askeri Türklerle savaşmak zorunda kaldığını, Ortadoğu ve Boğazlardaki çıkar çatışmalarının Fransızları da bu olayların içine sürüklediğini belirtiyor.

 

18 Mart Öncesinde Cereyan Eden Olaylar

  

Çanakkale Harekatı bir anda kararlaştırılan bir harekat değildir. Bu noktaya adım adım gelinmiş ve maliyeti çok ağır olan bir askeri harekâttır. Askerlerin çoğu bu işin zorluğunu bildiği halde sırf politikacıların tercihleri bu çok kanlı savaşa sebep olmuştur. “Diplomatik kararlar askeri kararlara üstün geldi” diyebiliriz. Osmanlı İmparatorluğu’nun ciddiye alınmaması, ihmal edilmesi ve art arda yapılan birçok diplomatik hatalar Çanakkale Deniz Saldırısı’na ve akabinde kara savaşlarına sebep olmuş ve adeta İngilizler Osmanlı’yı savaşa girme konusunda tahrik etmişlerdir. Bunun maliyetinin neye mal olacağı kimse tarafından kestirilememiştir. Bugün bu harbin sorumluluğu İngilizler tarafından Churchill’e yüklenmektedir. İki gemi yüzünden bu kadar insanın hayatını kaybetmesi inanılacak gibi değildir.

 

Mücadele sadece Çanakkale Boğazı’nda değil ayrıca Filistin ve Mezopotamya bölgelerinde de yayılmıştır. Yani İngilizlerin takip ettiği siyaset onları birçok cephelerde Osmanlı Orduları’yla savaşmak zorunda bırakmıştır. Osmanlı için inşa edilen iki gemiye el konulmasından sonra çıkan savaşta bir milyon kadar İngiliz ve Fransız askeri Türklerle savaşmak zorunda kalmıştır. Ortadoğu ve Boğazlardaki çıkar çatışmaları Fransızları da bu olayların içine sürüklemiştir. Fransız Denizcilik Bakanı Victor Augagneur’n deyişiyle “Fransızlar İngiliz Donanması’nı yalnız başına İstanbul önlerinde görmek istememişlerdir; çünkü burada Fransızların da çıkarları vardır.” Bu harbin öncesindeki olaylar dikkatlice incelendiğinde her iki taraf da bu harekatı istememiş gibi görünmekte ve adeta görünmez bir el olayları öyle bir tarzda cereyan ettirmiş ki istemeye istemeye bu noktaya gelinmiştir. Bugün Birinci Dünya Harbi’ni ve Çanakkale Cephesi’ni değerlendiren İngiliz tarihçileri Osmanlı’yı yenerek “Doğu Sorunu’na son verdik ama Arap-İsrail çatışmasına sebep olduk” demektedirler. Bugün Ortadoğu’da cereyan eden olaylar Birinci Dünya Harbi’nin devamı gibi görünmektedir. Çanakkale’ye saldırı yapılmadan önceki olayları şöyle sıralayabiliriz:    

 

a. İngilizlerin büyük bir diplomatik hata yaparak Reşadiye ve Sultan Osman gemilerine el koyarak Osmanlı’yı, Rusların ve Yunanlıların baskılarıyla Boğazları ve denizlerini savunma vasıtasından mahrum bırakmaya çalışmaları, çaresiz kalan Osmanlının iki Alman gemisi-Yavuz ve Midilli- gemilerini almak zorunda kalması; Churchill her ne kadar bu gemilere el konmasının sadece İngiltere’nin güvenliği açısından yapıldığını söylerse de Osmanlı yöneticileri buna inanmamış ayrıca Almanların da propagandası yoluyla Osmanlı-İngiliz ilişkileri gerginleşmiştir, İngiliz tarihçileri “bu iki gemiye alternatif olarak daha eski gemilerden bazıları Osmanlıya teklif edilebilirdi” demekteler fakat Osmanlı Hükümeti’nin bunu kabul edip etmeyeceğini de bilmiyoruz.

b. İngilizlerin Hintli ve İngilizlerden oluşan kuvvetlerinin  Basra Körfezi’nde Bahreyn’de yığınak yapmaya başlayarak Ortadoğu’daki Osmanlı topraklarını tehdit etmeye başlamaları.

c. Odin atlı İngiliz savaş gemisinin Basra’da halen tarafsız olan Osmanlı kara sularına girmesi ve Londra’daki Osmanlı Elçisi’nin uyarmasına rağmen İngiliz gemisinin kara sularını ihlale devam etmesi - ki İngilizler Almanların Belçika’nın tarafsızlığının Almanya tarafından çiğnenmesinden dolayı Fransızların yanında savaşa girmişlerdi. Kendilerin savaş sebebi -casus belli- saydığı böyle bir durumu Osmanlı söz konusu olunca önemsememişlerdi.

d. Mısır’ın sembolik bağının İngiliz işgaliyle tamamen kesilmesi, Enver Paşa’nın kardeşi Nuri Bey’i Trablusgarb’a gönderip Sünüsi liderlerinden Seyid Ahmet’le beraber Mısır’da karışıklıklar çıkarmaya çalışmaları.

e. İngilizlerin Çanakkale’ye saldırma ihtimaline karşı Çanakkale’yi korumak amacıyla Osmanlı Ordusu’nun Cemal Paşa komutasında Süveyş Kanalına saldırması, çok sayıda Türk askerinin Filistin’de toplanması üzerine İngilizlerin Türklerin Süveyş ve Mısıra büyük kuvvetlerle saldıracaklarını sanmaları ve bu ihtimalin önüne geçmek için Çanakkale’ye bir sefer düşünmeleri.

f.  Çanakkale’ye saldırmak önce Yunanlılardan istenmiş fakat Yunanlılar Bulgarların da saldırıya destek vermelerini istemeleri ve Bulgarların buna yanaşmamaları üzerine Yunan planı uygulanamamıştır.

g. Çar Nikola’nın İngizler’den yardım istemesi fakat yardımdan maksat Çanakkale değil başka bir Osmanlı toprağı idi, Çanakkale saldırısı başlayınca Ruslar telaşa kapılmış ve 10 Mart 1915’te yapılan bir antlaşmayla İstanbul ve Çanakkale Boğazları dahil Marmara Denizi’nin etrafındaki topraklar Ruslara bırakılmış, yani Çanakkale’de çarpışan İngiliz, Fransız, Avustralya, Hint birlikleri gerçekte Ruslar için çarpışmış oluyorlardı. İngilizlerin Boğazları Ruslara bırakmaları onların şimdiye kadar takip ettikleri Osmanlı siyasetine ters görünebilir fakat 1903 yılında İngiltere’de yapılan bir değerlendirmede Rusların Boğazlara inmelerinde bir sakınca görmemeleri merkezinde idi. Bu Berlin kararlarına ters görünüyordu fakat İngiliz ve Fransızlar için şu anda önemli olan Ruslara savaşta tutmak ve Almanya ile işbirliği yapmasını önlemekti.     

h. Çanakkale Boğazı’ndan keşfe çıkan bir Türk torpido botunun İngilizler tarafından durdurulması ve tekrar çıktığı taktirde batırılacağı ki o ana kadar ticaret gemileri Boğazlardan serbestçe geçebiliyorlardı. İngilizlerin ambargoyu kaldırmaması üzerine Boğazların kapatılması. Bu gibi olaylar günden güne Osmanlıyı Almanya tarafına itmiştir.

i.   Öncelikle İskenderun bölgesinden bir saldırı düşünülmüş fakat Fransız-İngiliz çekişmesi İngilizleri buraya bir harekat yapmaktan alıkoymuştur. Kilikya bölgesinde bulunan Ermenilerin yardım vaatlerine rağmen İngiliz Dışişleri Bakanı Edward Grey bunu tehlikeli görmüştür.

j.  İzmir Bölgesinden de benzer bir harekat planlanmış fakat yine Rumların zarar görebileceğinden dolayı vazgeçilmiştir.

k. Bu bölgelere yapılacak harekatlar büyük kara orduları gerektirdiğinden ve İngilizler henüz büyük kara ordularına malik olmamaları dolayısıyla bir deniz harekatıyla Çanakkale Boğazını zorlamak daha kolay görünüyordu.

 

İngilizlerin Çanakkale’ye Saldırma Nedenleri Şöyle Sıralanabilir

 

a) İstanbul tehdit edilerek Osmanlı ateşkes imzalamaya zorlanabilir,

b) Karadeniz’de mahsur kalan ticaret filosu kurtarılabilir, Ruslar batıya buğday vs. satarak ekonomik yönden rahatlayabilirler,

c) Tarafsız bulunan Balkan ülkeleri İngilizler tarafına geçebilir,

d) İç hat durumunda bulunan Almanya ve Avusturya tamamen kuşatılabilir,

e) Almanlarla müttefik olan İtalya koparılarak İngilizler tarafına geçebilir ve iki milyonluk modern İtalyan ordusu İngilizlerle beraber Almanlara karşı savaşabilir ve Osmanlı topraklarının paylaşılmasına İtalya kayıtsız kalamazdı,

f) Devamlı asker talep edilen ve çıkmaza giren Fransa cephesine bir alternatif olarak Çanakkale vasıtasıyla Rusya’ya yardım edilebilir,

g) Osmanlının savaş dışı kalması Mısır ve Iraktaki İngiliz ordularını rahatlatır, buralardaki Osmanlı tehdidi engellenebilirdi,

h) Karadeniz’e ulaşıldığı takdirde Tuna yolu açılır, İngilizlerin müttefiki Romanya ve Sırbistan rahatlatılabilir ve bunlara yardım sağlanabilir,

ı) Kafkaslardaki Rus Ordularına Çanakkale’de bir cephe açarak yardımcı olunabilir,

j) Basra Körfezine kadar olan toprakların Alman nüfuzuna girmesini  önlenebilir,

k) Deniz ve kara harekatları arasında orta bir yol bulunabilir,

 

l) Ve nihayet Almanların savaş önceliğini doğuya çevirmeleri Çanakkale harekâtını İngilizler için gerekli kılıyordu. Çünkü Sırbistan ve Rusya zor durumdaydı. Alman orduları Prusya’da Rus Ordularını yenerek ilerliyordu.
 

18 Mart Öncesi Yapılan Askeri Tartışmalar ve Harekatlar

 

Görüldüğü gibi strateji uygundu ve başarıldığı takdirde çok önemli sonuçlar doğuracak ve sadece donanmayla başarılabilecek bir planı içeriyordu. Rusların da yardım istemesinden sonra bu harekât ciddiyet kazandı. Amirallik Birinci Lord’u Winston Churchill 28 Ocak’ta toplanan savaş konseyini de ikna ederek bu savaşın başlamasında etkin bir rol oynadı. Amiral Fisher de Churchill’i çok daha riskli olan Borkum projesinden vazgeçirmek için kabullenir göründü fakat 18 Mart Deniz yenilgisinden sonra plana şiddetle karşı çıktı.

 

Churchill’e göre Çanakkale geçilebilir deniz harekatı başarılı olabilirdi. Başarılı olunamazsa donanma çekilip gider ve bundan vazgeçilirdi. Fakat olaylar böyle gelişmemiş ve günden güne daha da artarak ciddi ve uzun süreli bir savaşa dönüşmüştür. Çanakkale’de önlerinde bulunan filo komutanı Amiral Carden’in Çanakkale Boğazı’nı geçme planı:

1.Boğaz girişi ve Beşikeler’deki savunmayı kırmak,

2.Boğaz girişinden Boğaz’ın en dar yerine yani Çanakkale kentine kadar olan bölgedeki mayınları ve tabyaları tahrip etmek,

3.Narrows diye bilinen yani geçitteki Türk tabyalarını tahrip etmek,

4.Kepez önlerindeki esas mayın bölgesindeki mayınları temizlemek,

5.Geçit’in üst tarafındaki tabyaları tahrip etmek,

6.Donanmayı Marmara’ya geçirmek,

7.Marmara’da operasyonlara girişmek ve Çanakkale Boğazın’da güvenliği sağlamak.

Görüldüğü gibi plan bir kara harekatını içermiyordu. Fakat daha sonraki zorluklar gösterdi ki bir kara harekatı olmadan Boğaz geçilemezdi.

 

   Hazırlanan İngiliz filosu şu gemilerden mürekkepti:

 

Doğu Akdeniz Filosu:

 

Komutan Koramiral Sackville H. Carden, Kurmay Başkanı Komodore Roger Keyes, İkinci Komutan Amiral John De Robeck, Mondros Üs Komutanı Amiral Rosslyn Wemyss.

 

Gemiler:

Savaş gemileri:

Agamemnon, Albion, Canopus, Cornwallis, Irresistible, Lord Nelson, Majestic, Ocean, Swiftsure, Prince George, Oueen Elizabeth, Triumph, Vengeance.

 

Savaş kruvazörü:

Inflexible

 

Hafif kruvazörler:

Amethyst, Darthmouth, Dublin, Sapphire.

 

Uçak gemisi:

Ark Royal

 

Hücümbot:

Hussar

 

Depo gemisi:

Blenheim

16 adet torpidobot, 6 denizaltı ve 21 mayın tarama gemisi.

15inçlik topları olan ve yeni denize indirilen Drednot sınıfı bir savaş gemisi olan Queen Elizabeth en güçlüsüydü.

 

Fransız filosu da şu gemilerden ibaretti:

Komutanı Amiral Guepratte.

 

Savaş gemileri:

Suffren, Bouvet, Gaulois, Charlamagne

Bunlara ilaveten bir kruvazör, altı torpido gemisi ve dört denizaltıdan ibaretti.

Koramiral Ebergard komutasındaki Karadeniz’deki Rus Donanması da yardımcı olmaya çalışacak fakat İngiliz ve Fransız Donanmaları İstanbul önlerine gelmeden Ruslar İstanbul’a saldırmayacaktı. Rus Donanması henüz Yavuz ve Midilli gemilerinin desteğindeki Osmanlı Donanması ile başa çıkabilecek durumda değildi. Yalnız Rus Donanması’ndan Askold Çanakkale’de bulunacak ve Karadeniz’deki Rus Donanması ile bağlantı sağlayacaktı.

İtilaf Donanmaları fazla risk almadan yavaş yavaş ilerleyecekler-tahminen günde bir mil- Türk topçu ve makineli tüfek ateşini baskı altına alarak geçmeğe çalışacaklardı. Bu arda İstanbul’da panik olacağını da ümit ediyorlardı.

 

Ayrıca bir Avustralya tugayı ile iki tabur İngiliz deniz piyadesi ve bunlara ilaveten dretnotlara benzetilen aldatma gemileri de gönderilmişti.

 

Hazırlanan Donanma çok güçlü görünmesine rağmen yanlış varsayımlara dayanıyordu. Taktik varsayımlar yanlıştı. Düz yollu atış yapan gemi toplarından çok şey bekleniyordu. Hedef bulma ve ateş kontrolü gibi zorluklar göz ardı edilmişti. Açıkta duran gemilerin kara topçusuna açık hedef teşkil etmeleri gibi sorunlar yeterince düşünülmemişti. Hepsinden daha önemlisi de gemiler ateşe başladığında Türklerin bataryaları terk edip kaçmaları gibi varsayımlar düşünülüyordu. Sadece Donanma ile Boğaz’ın geçileceği düşünülüyordu. Osmanlı Donanması Komutanı Amiral Souchon, İngilizlerin karaya asker çıkarmaksızın  bunu başarabileceklerine inanmıyordu. Başkumandan Vekili ve Harbiye Nazırı Enver Paşa da İngilizlerin Boğazı geçeceklerine inanmıyordu. Bunu mecliste yaptığı bir konuşmada açıkça söylemişti.   
 

Sonuçları

 

Boğaz geçilememiş ve birçok tarihçi ve diplomatın söylediği gibi savaşı Türkler iki yıl daha uzatmışlardı.

1. Boğazlar ticaret filolarına açılamamış Romanya ve Rusya gibi ülkeler ekonomik olarak çökmüşlerdir.

2. Balkan ülkelerini İngilizler tarafına değil tam tersine, mesela Bulgaristan Osmanlı tarafına geçmiş Yunanistan belirsizlik yüzünden tarafsız kalmağı yeğlemiş ve savaşa girmek istememiştir.

3. İngilizler Alman oyununu oynamış ve onların istediği istikametlere sürüklenmişlerdir.

4. Çanakkale harekatına çok benzeyen ve İngiliz gemilerinden Triumph’ın bulunduğu Port Arthur veya Tsingtau askeri hareketleri iyi değerlendirilmemiş ve bunlardan gerekli dersler çıkarılmamıştır.

5. Aralıklarla yapılan bombardımanlarla İstanbul’da panik yaratıp askeri darbe ile hükümeti düşürme yoluna gidilmiş ama başarılı olmamıştır.

6. Dedeağaç’ta yapılan gizli görüşmelerde Osmanlı yöneticilerine para teklif edilmiş fakat bunda da başarılı olunamamıştır.   

7. İngilizler tilki kurnazlığı ile Ruslara yardım ediyoruz görünerek Rusların hiç bir zaman razı olmayacakları Boğazların işgalini planlamışlar fakat yanılmışlardır.

8. Bu harekâttan bir bakıma rahatsız olan Rusya Stavkası-genel kurmayı, Ebergard’ın İstanbul Şile kıyılarına planladığı çıkartma –amfibi– harekâtını hiçbir zaman onaylamamıştır. Bu da İtilaf Devletleri arasındaki gizli mücadeleye iyi bir örnektir.

9. Osmanlı topraklarından bir pay almak isteyen İtalya taraf değiştirerek İngilizlere katılmış ve İngilizlerin daha da güçlenmelerine sebep olmuştur.

10.Çanakkale Muharebeleri sırasında İtilaf Devletleri, büyük ölçüde Çanakkale bölgesinde konuşlanan Türk Ordusu’nun gerisinde isyan çıkartarak, Doğu Bölgelerimizde faaliyete başlamış ve uzun yıllardır beraber yaşayan milletler arasına nifak sokmuş ve şu anda rahatsızlık yaratan bir miras olarak Türkiye Cumhuriyeti’ne devir edilmiştir.

11. Türkler tarihi düşmanı olan Rusların yardım alamamasından dolayı çökmesine sebep olmuş, Türk Ordusuna bugün sahip olduğu saygı ve itibarı kazandırmıştır.

12.Dünyada dengeler değişmiş, savaş öncesine kadar dünyada süper güç olarak bilinen İngiliz İmparatorluğu çökme sürecine girmiş ve birinci dünya harbinin gerçek galibinin Amerika olmasına sebep olmuştur.

13.Türkler atalarına haiz kahramanlıklarını tekrar göstermişler ve herkesi şaşırtmışlardır.

14.Türkler General Patton’n deyişi ile “Kriz anında daima iyi liderler çıkarmasını bilmişlerdir.” Buna örnek Gazi Mustafa Kemal Paşa’dır.

15.Deniz mağlubiyetinden sonra İngilizler kara muharebelerine başlamış ve birçok ülkelerden Çanakkale’ye asker getirmiş ve bu ülkeler halklarında Çanakkale için büyük bir ilgi uyanmıştır.

16.Dünyada birçok ülkede Türk Ordusunun saygınlığı artmış ve yakın zamanda cereyan eden Irak İşgali öncesinde T.B.M.M.’nin Amerikan Ordusunun Türk topraklarını kullanması konusunda ret kararı vermesinden sonra bazı Amerikalı şahinlerin Türkiye’yi cezalandırmaya kalkması üzerine Amerikan Dışişleri Bakanı Colin Powell’ın “Gelibolu’yu unutmayınız” demesi bu harbin dünya askerlik tarihindeki önemini ve günümüze etkilerini vurgulamaktadır.

17.Savaş İngiliz tarihçilerinin şu ironik deyişle özetlenebilir.

A glorious failure...! (şanlı bir mağlubiyet.)   

KAYNAKÇA

Birinci Dünya Harbinde Türk Harbi - 5. Cilt, Çanakkale Cephesi Harekatı 1. Cilt Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı, Harp Tarihi Yayınları Ankara 1980

The Dardanelles Expedition , Puleston.

A Naval History of World War One, Paul Halpern.

Military Operations , Aspinall-Oglander.

Straits, Geoffrey Miller.

Gallipoli, Robert Rhodes James

 

 

Kenan Çelik, Onsekiz Mart Üniversitesi'nden Emekli Öğretim Üyesidir.

 

 

 

İlgili Makaleler:

Çanakkale Savaşı ve Diplomasi ( Tuncay Yılmazer )


  15169 defa Görüntülendi.

**********************

Tüm yazı, yorum ve içerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yayımlanmış olmaları, bu görüşleri Tuncay Yılmazer'in benimsediği anlamına gelmez. Yorum bölümü özgür bir tartışma ortamı yaratmak için vardır. Ancak saldırgan ve düzeysiz yorumlar yayınlanmayacaktır. Eğer bu siteye ilk kez yorum yazıyorsanız, yorum kurallarına gözatmanızı istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

716_Ahmet Yurttakal 04-04-2009, 18:58:57
Sayın Kenan Çelik hocamızı önemli ayrtıntıları satırlarda gizli olan bu güzel yazısından dolayı tebrik ediyorum

Dedeağaç'ta yapılan bu görüşmenin detayları nelerdir?
Nasıl para teklif edlilir orada bulunan bu heyet kimler niye ve nasıl giderler?

bu konu çok fazla dile getirilmeyen bir konu biraz daha açarmısınız?

saygılarımla

 
717_Ali İhsan Sönmez 06-04-2009, 10:57:28
yazıdan çok faydalandım.
teşekkür ederim.
 
721_Ragıp KARLI 06-04-2009, 21:16:49
Değerli Hocam bu güzel makalenizden dolayı size çok teşekkür ediyorum.Birhassa sonuçları kısmındaki değerlendirmeleriniz çok ilgimi çekti.
Birincisi: Bugün süper güç denilen Amerika'nın Savaştan yıpranmış Avrupaya girerek dengeleri değiştirmesi ve sonunda bugün dünyanın başına bela olması,
İkincisi:Doğu Bölgelerinde İngilizlerin nifak sokarak isyanlar çıkartması.
Bugün başımızdaki terör belasının aslında tohumlarının 1900 lü yılların başında atıldığının herhalde en güzel açıklamasıdır.Hakikat ders alınacak bir makale .Ellerinize sağlık
Saygılarımla.
 
852_Atilla Asci 14-06-2009, 13:46:54
Gercekten de 15-16 Mart 1915 tarihinde Dedeagac'ta Ingiliz'lerle gizli bir görüsme olmus ve burada Talat Pasa'ya , Osmanli'nin Almanya ile olan ittifakinin birakilmasi ve Itilaf donanmasinin Bogaz'lar'dan gecmesini saglanmasi icin 4 milyon Sterling'lik bir teklif getirilmistir. Talat Pasa kesinlilkle esit kosullarda baris yapmak istedigini ve Istanbul'un Osmanli'nin Baskenti olarak mevcut statüsünün korunmasini sart kosarak bunun kesin güvencesini istemisse de, Ingilizler bu tür bir güvenceyi veremeyecek durumdadirlar. Cünkü ruslar'lada baska bir anlasma yapmislardir.
Bu görüsmenin mimari Ingiliz Donanma Haber Alma Teskilati Baskani Yüzbasi Hall'dir. Eski Ingiliz Istanbul Baskonsolosu Fitzmaurice ve bazi Istanbul'lu levantenle gizli bir ekip kurmus ve Enver Pasa'ya karsi gizli darbe calismalari yapmistir. Dedegac'taki toplantilara Yüzbasi hall'in kendisi katilmamistir.
 
925_Atilla Asci 24-10-2009, 21:34:54
"The Ship That Changed the World" = Dünyayi degistiren gemi - adli kitabinda Yavuz gemisini anlatan Ingiliz denizci tarihi arastirmacisi Dan Van Der Vat, 2009 senesinde son cikardigi "The Dardanelles Disaster" = Canakkale Felaketi- adli kitabinin 133. sayfasinda, "ajanlarina, pazarliga 3 milyon sterlin ile baslamalarini ve dört milyona kadar cikmalari talimatini vermistir" demistir. Bu da , gene yazara göre, bugünün 65 milyon sterlinine tekabül etmektedir.
 
926_SELİM AKTUNA 25-10-2009, 15:30:51
kenan bey çanakkale savaşının siyasi ve stratejik boyutlarını ele alan kapsamlı bir özetleme yapmış. içinde araştırma yapılabilecek pek çok yöne dikkat çekmiş.araştırma yapılsa pek çok kitabın çıkabileceği ilginç ve irdelenmesi gereken konuları barıdırıyor.resmi tarih kitaplarına yazılabilecek cinsten bir özet var. kenan beyin yurt dışı kaynakları da takip etmesi ona yeni pencereler açıyor ve bizi bu pencereden manzaranın içine sokması çanakkale tarihine farklı bakış açıları kazandırıyor.
Teşekkür diler yazıların devamını sabırsızlıkla bekleriz.saygılar ve sevgiler.
 

KATEGORİDEKİ DİĞER BAŞLIKLAR

17/03/2017 - 21:15 18 Mart Özel Makalesi - Yaşayanların Ağzından 18 Mart Boğaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Fotoğrafla Çanakkale Boğaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebeleri’nde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 Çanakkale Zaferi’nden Mescid-i Nebevi’ye (Enver Paşa’nın 1916 Filistin-Hicaz ziyareti) (Tuncay Yılmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunması Bir Karargâh Çalışması - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 İkinci Kirte Muharebesi (6-8 Mayıs 1915 Taarruzları) (Yücel Özkorucu)

31/01/2017 - 12:29 Türk Boğazları Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanlı Bir Mendil Hikayesi (Ömer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde Gönüllü Kahramanlar Osmancık Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aralık-Ocak Sayısında 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Yılmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birleşik Harekat Tecrübesi Olarak Cihan Harbinde Türk-Alman Askeri İttifakı (Gültekin Yıldız)

02/12/2016 - 20:23 Çanakkale Kara Muharebelerinde Ağıl Dere (Şaban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 Çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (Şaban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (Oğuz Çetinoğlu)

10/09/2016 - 11:12 Seddülbahir Kahramanı Bigali Mehmet Çavuş (Ömer Arslan)

03/07/2016 - 14:42 Çanakkale’den 100. Yılında Somme’a:Bir Savaş, İki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.Dünya Savaşı nda Şii Ulemasının Cihat Fetvaları Çerçevesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kutülamare- Yarbay Mehmed Reşid Bey in Günlüğü (İ. Bahtiyar İstekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanlı Devleti’nin Çanakkale Muharebelerinde Sağlık Alanındaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanlı Kurmay Subayı- Iraklı Kürt Devlet Adamı, Mehmet Emin Zeki Bey in Yaşam Öyküsü (Tuncay Yılmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Savaş 1915-1916 KutülAmare – Nikolas Gardner ( Tuncay Yılmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci Dünya Savaşının İslam Dünyasına Etkileri (Yüksel Nizamoğlu)

30/04/2016 - 19:20 Çanakkale Savaşı: Bir Siyasi Mücadele Alanı (Özgür Öztürk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak Çıkarması İlk Saatleri – Daha Erken Müdahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekatı - KutülAmare Bir Zafer Midir? ( Tuncay Yılmazer )

13/04/2016 - 05:30 Çanakkale Savaşları ve Barbaros’un Batışı (İsmail Bilgin)

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 Eğitimli Neslin Birinci Dünya Savaşı ile İmtihanı ( Dr. Nuri Güçtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci Dünya Savaşı nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri Güçtekin)

21/03/2016 - 06:35 Çanakkale Seferberliği: Savaş, Eğitim, Cephe Gerisi (Mustafa Selçuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ÖZEL - Çanakkale Zaferi ve Cevat Paşa (Ahmet Yurttakal)

11/03/2016 - 06:49 Zaferi Kanla Yazan Fındıklılı Mehmet Muzaffer (İsmail Bilgin)

02/03/2016 - 12:48 Kut’ül Amare Zaferi -2 (İsmail Bilgin)

29/02/2016 - 11:29 Kut’ül Amare Zaferi -1 (İsmail Bilgin)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 Çanakkale Şehidi Feyzi Çavuş’un Zevcesi Zehra Hanımın Padişaha Mektubu (Osman Koç)

23/12/2015 - 16:47 Çanakkale Savaşlarında Binbaşı Halis Bey’e Ait Bir Ganimetin Öyküsü (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Zırhlısının Dramı (Cemalettin Yıldız)

06/12/2015 - 20:29 Kut’ülamarenin Türklere Tesliminden Sonra Irak İngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 Ağustos 1915 Conkbayırı Süngü Hücumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Paşanın Osmanlı Devleti’nin 1. Dünya Savaşına girişiyle ilgili görüşlerine dair bir belge

Osmanlı Devleti Umumi Harpte Tarafsız Kalabilir miydi? - Yusuf Akçura (Değerlendirme: Muzaffer Albayrak)

Nazım’ın Dayısı Çanakkale Şehidiydi (Melih Şabanoğlu)

Çanakkale Destanının Ölümsüz Efsaneleri (Osman Koç)

21/10/2015 - 04:02 100 Yıl Sonra İlim Heyeti Çanakkale’de Programı

17/10/2015 - 11:50 Çanakkale Savaşı'nın Kanada'da Bıraktığı İzler (Birol Uzunmehmetoglu)

27/09/2015 - 16:01 1917 Yılında Hicaz Cephesi:Arap İsyanının Yayılması ve Medine’nin Tahliyesi Programı (Yüksel Nizamoğlu)

22/09/2015 - 13:07 III. Kolordu’nun Çanakkale Muharebeleri’ne Hazırlanış Süreci (İsmail Bilgin)

15/09/2015 - 04:28 Kutü-l Amare Kahramanı Halil Kut Paşa (Enes Cifci)

11/08/2015 - 04:07 Türkiye Büyük Savaş a Nasıl Girdi? ( Emre Kızılkaya )

29/07/2015 - 03:30 1915 Gelibolu Harbi Günlüğü- Kazım Şakir (İ. Bahtiyar İstekli)

07/07/2015 - 02:49 Suyu Arayan Adamların Öyküsü - Millete Deva Olmak , Osmanlı Savaş Esirleri, TIP ve Milliyetçilik ( 1914-1939 ) -Yücel Yanıkdağ (Tuncay Yılmazer)

30/06/2015 - 03:55 Tarih, Otobiyografi ve Hakikat Yüzbaşı Torosyan Tartışması ve Türkiye’de Tarih Yazımı (Derleyen: Bülent Somay)

21/06/2015 - 16:34 Türklere Esir Olmak (Doğan Şahin)

23/05/2015 - 04:36 Çanakkale Savaşı

16/05/2015 - 15:30 İtilaf Devletleri Askerlerinin Gözüyle Çanakkale

12/05/2015 - 12:50 Muaveneti Milliye Muhribi Torpito Zabiti Ali Haydar Öztalay (Çimen Yüksel)

09/05/2015 - 08:24 Osmanlılar ve Ermeniler / Bir İsyan ve Karşı Harekâtın Tarihi (Edward J. Erickson)

03/05/2015 - 15:39 Neuve Chapelle’den Gelibolu’ya: Bir Askeri Planın Gelibolu’da Uygulamaya Konulması ( Mustafa Onur Yurdal )

28/04/2015 - 03:52 Cephe Arkadaşı Çanakkale Cephesi

25/04/2015 - 03:07 Çanakkale Müstahkem Mevkii Bataryalarının 25 Nisan 1915 ‘teki Rolü (Bayram Akgün)

24/04/2015 - 15:07 25 Nisan 1915 üzerine Gelibolu’yu Anlamak’ta çıkmış makalelerden seçmeler (Tuncay Yılmazer)

18/04/2015 - 17:10 Çanakkale Şehitleri Listesinde Ezineli Yahya Çavuş’un Adı Yok (Osman Koç)

10/04/2015 - 00:06 Kıyamet Koptuğunda - Hasan Cevdet Bey

03/04/2015 - 01:36 Rusya’daki 90.000 Osmanlı Savaş Esiri ve Sarıkamış Muharebesi (Yücel Yanıkdağ)

27/03/2015 - 17:57 Bir Hikayenin Daha Sonu: Topçamlar Tabyası (Bayram Akgün)

14/03/2015 - 07:57 Düşmana Korku Salan Efsanevi İntepe Topçularından Topçu Üsteğmen Mehmet Ali Bey (Muzaffer Albayrak)

11/03/2015 - 02:38 Seddülbahir’de Yalnız Top-210/40’lık Roon Topu (Bayram Akgün)

01/03/2015 - 13:31 Çanakkale Muharebeleri’nin İdaresi, Komutanlar - Strateji (Ed.: Lokman Erdemir, Kürşat Solak)

24/02/2015 - 17:39 Çanakkale Cephesinde Bir Damla Su İçin- Gelibolu Yarımadasında Jeoloji ve Muharebe İlişkisi ( İsmail Bilgin )

15/02/2015 - 17:55 Hashtag Tarih Dergisi Şubat 2015 Sayısında Kitap Değerlendirme Yazısı

08/02/2015 - 07:11 “Hafız Hakkı Paşanın Sarıkamış Günlüğü” Kitabıyla İlgili Mülahazalar (İsmail Bilgin)

// Bir Asır Sonra Ermeni Tehciri ve Çanakkale Üzerine… 100. Yıl Nasıl Anılmalı? (Tuncay Yılmazer)

23/12/2014 - 08:24 Sarıkamış İhata (Kuşatma) Harekâtı (İsmail Bilgin)

17/12/2014 - 02:24 Kut ül Amare Zaferi (Necmettin Özçelik)

08/12/2014 - 18:22 1. Dünya Harbi

06/12/2014 - 13:44 The Water Diviner – Son Umut Filminin Galasından Notlar… ( Tuncay Yılmazer )

01/12/2014 - 17:22 Cevat Çobanlı Paşa Çanakkale Kahramanı -Ahmet Yurttakal

16/11/2014 - 01:54 Goltz Paşa nın Mirası, Türkiye nin Geleceği – Osmanlı Devletinin 1. Dünya Savaşı na Girişi üzerine ( Tuncay Yılmazer )

10/11/2014 - 04:07 Turkish–Australian Reapprochement In The Light Of The Gallipoli Campaign (Kenan Çelik)

04/11/2014 - 01:37 Boğaziçi’nden Çanakkale’ye Şirket-i Hayriye Vapurları (Gözde Keskin)

19/10/2014 - 06:44 Beyrut Müftüsü Mustafa Neca Efendi’nin Anafartalar Grubuna Hitabı (Osman Koç)

11/10/2014 - 10:34 Bir Çanakkale Şehidinin Hikâyesi: Koca Ali Oğlu Mustafa (Necat Çetin)

14/09/2014 - 07:01 Suçlu Sırbistan- Ayağa Kalk ! Avrupa 1914’te Savaşa Nasıl Sürüklendi ? Sleepwalkers (Uyurgezerler) Christopher Clark- Tuncay Yılmazer

06/09/2014 - 07:14 Bilgeliğin Yedi Sütunu- Thomas Edward Lawrence (Nagihan Haliloğlu)

30/08/2014 - 20:49 1. DÜNYA SAVAŞI’YLA İLGİLİ TÜRKİYE’DE NELER YAPILDI/YAPILIYOR? (Adem Koçal)

23/08/2014 - 16:25 Vehip Paşa Kahramanlıktan Sürgüne (Dr. Yüksel Nizamoğlu)

28/07/2014 - 13:17 tarih Dergisi Ağustos Sayısında 1. Dünya Savaşı nın Nedenleri Dosyası

18/07/2014 - 14:59 Çanakkale Boğazı Müstahkem Mevkii İntepe Topçu Grubu’ndan Bir Subayın Günlüğü (Dr. Lokman Erdemir)

// - 07:47 Saklı Tarih: Umuda Yolculuğun Adı Barboros Hayrettin Zırhlısı(Ömer Tekinbaş)

// - 16:40 Gavrilo’nun Suçu Neydi? Birinci Dünya Savaşı’nı Yeniden Düşünmek (Tuncay Yılmazer)

// - 15:29 Efsane Komutanlar ve Zaferleri (Jeremy Black)

// - 18:30 Cepheden Cepheye Pilot Teğmen Cemal (Durusoy) Efendi (-İsmail Bilgin)

24/05/2014 - 18:56 Kara Muharebelerinde Müttefiklere Korku Salan Toplar “Asiatic Annie, Beachy Bill ve Anafarta Annie” (M. Onur Yurdal)

17/05/2014 Çanakkale'nin Meş' um Günü: 19 Mayıs Taarruzu Nasıl Planlandı? Niçin Başarısız Oldu? ( Muzaffer Albayrak )

29/04/2014 - 08:11 Kut’ul AmareOsmanlı’nın Son Zaferi (İsmail Bilgin)

23/04/2014 - 16:53 Niçin Kaçıyorsunuz? Düşmandan Kaçılmaz! – Popüler Resmi tarih’in 25 Nisan 1915 Anlatımı Üzerine Eleştiriler ( Tuncay Yılmazer )