Çanakkale'den Gazze'ye... (Muzaffer Albayrak)

Tarih: 25/03/2009   /   Toplam Yorum 7   / Yazar Adı:      /   Okunma 10576

“…Her iki taraftan tazyik edilen düşman, artık firar ediyor, Gazze’yi kurtarmaya koşan kıtaat artık şehre giriyordu. Takip muharebesi akşama kadar devam etti. Düşman her şeyi bırakarak kaçıyordu.Yüzbaşı İbrahim Efendi o saate kadar yaşıyor, hastanede karyolası üzerine uzanmış ikide bir de; “Gazze kurtuldu mu?” diyordu. Gazze'nin kurtulduğu ve tümenin yetiştiği haberi verildi. Düşmanın perişan surette kaçtığı anlaşıldığı zaman, kan kalmamış dudakları gülümsüyor, intikamın alınmış olduğundan dolayı hissettiği memnuniyet gözlerinden okunuyordu. Bir gün evvel posta gelmiş, muharebe sebebiyle dağıtılamamıştı. Yaralıları memnun etmek için tabur mutemedi bir sürü mektupla hastaneye girdi ve İbrahim Efendi'ye henüz bir senelik zevcesinden gelen mektubu verdi. O saate kadar yarasından şikâyet etmeyen, bütün ağrılara büyük bir metanetle mukavemet eden arslan yüzbaşı kalbinden vuruldu. Gözleri yaşardı. Doktorlar ümidi kesmişlerdi. Artık daha fazla yaşayamayacaktı. Dudaklarından anlaşılmayan birkaç kelime çıktı. Bundan sonra gözlerinde, her sözden daha manalı iki yaş damlası görüldü ve Allahına kavuştu….” Muzaffer Albayrak, 92. Yıldönümünde Gazze Muharebelerini ve bu muharebelerin sembol birliklerinden, daha önce de Çanakkale’de görev almış 125. Alay’ımızı anlatıyor. Her satırı dikkatle okunması gereken, yüreğimizi burkan bu yazı Birinci Dünya Savaşı’nda Sina’da, Filistin’de, Kudüs’te, Nablus’ta kaybettiklerimizi bizlere bir kez daha hatırlatıyor.

 

Çanakkale zamanı geldi. Yine bir 18 Mart’ı geride bıraktık. Yazılı ve görsel basın arşivlerden Çanakkale dosyalarını çıkardı. "Çanakkale Deniz Zaferi" her zamanki gibi hatırlandı.

Peki Çanakkale’de zaferi kazananlar ne oldu, nereye gitti, sonra ne yaptı diye hiç merak edildi mi?

Çanakkale’de savaş bitince buradaki kuvvetler diğer cephelere dağıtıldı. Bazıları Avrupa’da Galiçya cephesine, büyük bölümü Ruslarla savaşmak üzere Doğu cephesine, bir kısmı da Filistin cephesine nakledildi.

Bu yazı ile Filistin cephesine gönderilen Çanakkale’nin gazi tümenlerinden 16. Tümen’in 125. Alayı’nın Çanakkale’den sonra Gazze’deki kahramanlığını hatırlatmak istedik.

Gazze, stratejik konumu itibarıyla kuzeye giden Filistin yolunun ve güneye giden Mısır yolunun kapısı makamında olup sahip olduğu bol su kaynakları sebebiyle de askerî harekât açısından elde bulundurulması son derece önemli bir mevkidir. Bu sebeple Filistin’e karşı taarruz için hazırlıklarını tamamlayan Mısır’daki İngiliz ordusu, öncelikle Gazze’yi ele geçirmek için 1917 yılı Mart ayında harekete geçti. 26-27 Mart’taki Birinci Gazze ve 19 Nisan’daki İkinci Gazze muharebelerinde mağlup oldu. Bu iki mağlubiyet İngiliz ordusunda komuta değişikliğine sebep oldu. Yeni komutan Allenby çok geniş hazırlıklar yaptıktan sonra, 31 Ekim’de taarruza geçti ve Üçüncü Gazze Muharebesinde Türk mevzileri yarıldı.

Gazze’nin düşmesinin ardından İngiliz ordusu kademeli ve sürekli bir ilerleme ile bir sene içinde Filistin cephesini ve ardından Suriye’yi işgal ederek Yıldırım Ordular Grubu’nu Halep’in kuzeyine kadar çekilmek mecburiyetinde bıraktı.

Filistin cephesindeki bu acı sonun başladığı yer olan Gazze’de, Türk ordusu kahramanca ve onurlu bir mücadele sergilemiş, peş peşe iki muharebeyi kazanmıştı. Bu yazıya konu olan ve 92. yıldönümünde bulunduğumuz Birinci Gazze Muharebesi, bu onurlu mücadelelerin ilkidir.

 

Çanakkale zamanında Gazze’yi yazmak aslında çok da uygunsuz bir durum değil. Zira Gazze’deki muharebede çarpışan taraflar birbirinin yabancısı değildi. Onlar birbirini Çanakkale’den tanıyordu.

Birinci Gazze Muharebesi’ne katılan Türk birlikleri Çanakkale’de savaşmış olan 16. Tümen ile 3. Tümen’di. Gazze’ye saldıran İngiliz birlikleri içinde Çanakkale’den tanıdık 52., 53. ve 54. Tümenler ile Anzak Tümeni vardı.

Her iki tarafın Çanakkale tecrübesi ve hatıraları farklı şekillerde de olsa Gazze Muharebesi’nde tezahür etmişti. İngilizler tarafında, Filistin cephesindeki savaşlar Çanakkale’nin bir rövanşı olarak kabul edilmiş; Türk tarafında ise, Çanakkale’de mağlup edilen İngilize bir ders daha verme günü olarak görülmüştü.

Gazze’nin güneydoğusunda kasabaya ve düşman cephesine hâkim 70 metre yüksekliğinde külaha benzer küçük bir tepe vardır. Bu tepede Şeyh Ali Muntar’ın türbesiyle etrafındaki mezarlık bulunur. İşte 26-27 Mart 1917’de vuku bulan Gazze Muharebesi Türk askerinin "Mantar Tepe" dediği bu küçük Ali Muntar Tepesi üzerinde yoğunlaşmıştı.

Bu tepeyi savunan 16. Tümen’in 125. Alay’ı[1] sayıca çok üstün İngiliz kuvvetlerine karşı mücadele etmiş, 26 Mart günü birkaç defa el değiştiren tepe en son İngilizlerin elinde kalmıştı. 27 Mart sabahı 125. Alay’ın yapmış olduğu süngü hücumuyla tepe tekrar geri alınmış ve Birinci Gazze Zaferi kazanılmıştı.

125. Alay Muharebe Gümüş Liyakat ve Gümüş İmtiyaz Madalyaları ile taltif edildiği gibi sancağı; “Osmanlı-İngiliz harbinde 125. Alayın 27 Mart 1917 Gazze Muharebesi’nde gösterdiği fevkalade şecaat ve fedakârlığın hatırasıdır” ibaresi yazılı bir kurdela ile süslenmişti.[2]

Gazze Muharebesi’ni Zeytindağı isimli eserinde Falih Rıfkı şöyle tasvir etmiştir:

"Kısaca Muntar Tepe denen bu toprak çıkıntısı Gazze muharebelerinde unutulmaz bir isim bıraktı. Cephemizle karşı cephe arasında en elverişli gözetleme yeri burası idi. Arap mezarlarının altında sekiz tünel deldik, cesur gözetleme subayları bu tünellerden geçip top ateşimizi idare ediyorlardı.

Gazze taarruzunda İngilizler karadan ve denizden en ağır toplarıyla üç gün Ali Muntar tepesini dövdüler. Korkunç bir gürültü ile toprağı karıştıran mermiler altında, ufak tepenin yüksekliği birkaç metre azalmış, ateş altında bir yanardağa benzeyen tepe; toz, toprak, sarı ve siyah dumanlar içinde boğulmuş idi. Kaç defa türbe, mezar, ağaç ve ateş parçaları ve senelerden beri ılık mezarlarının içinde uyuyan ölülerin kemikleri bize kadar geldi.[3]"

Bu cehennemi ateş altında tepeyi savunan ve İngilizlere karşı Gazze zaferini kazanan 125. Alay’ın yaralı kahramanlarından birine hastanede bir subay sorar:

- Nasıl, yine gelirler mi dersin?

- Gelemezler efendi… Bizim alayı gördüler![4]

Kahraman er, Çanakkale’ye gönderme yapmaktadır. İşte Çanakkale’nin Türk askerine kazandırmış olduğu özgüven ve inancın en müşahhas örneği bu askerin cevabında tezahür etmiştir.

Buraya kadar anlattıklarım aslında sizinle paylaşmak istediğim bir yazıya giriş mahiyetini taşımaktadır.

Söz konusu yazı, Harp Mecmuası’nda Mayıs 1917’de "Gazze Muharebesi" başlığı ile çıkmıştır. Gazze ve Ali Muntar Tepe’de kendinden birkaç kat üstün İngiliz kuvvetlerine karşı çarpışan 125. Alay’ı ve bu alaya mensup subay ve erleri anlatan yazı ile 92. yıldönümünde Gazze Zaferini ve kahramanlarını yâd ediyoruz. Ruhları şâd olsun.

 

 

Gazze Muharebesi[5]

1

Aklın ve askerliğin kabul edemeyeceği kadar uzun süren süngü ve dipçik kavgası bir türlü bitmiyordu. Yer kıpkırmızı olmuş ve cesetle dolmuştu. Bu didişme her taraf kararıncaya kadar devam etti.

İngilizler pek çok olduklarından yerlerinde duruyorlardı. Bir avuç kahraman da ölmeyi; geri gitmeye, teslim olmaya tercih ediyordu. Nihayet karanlık meseleyi halletti. Herkes olduğu yerde kaldı. Telsiz-telgraf; “Gazze müdafilerine selam! Sabaha kadar sabır!” sözlerini getirdi.

125. Alay’ın bağlı olduğu tümen[6] kendisinden epeyce uzaktı. Alay emindi ki tümeni her türlü fedakârlığı yapacak, kendisini kurtaracaktı. Fakat düşman bunu herhalde hesap etmiş, tümene karşı da bir kuvvet ayırmıştı. Bundan dolayı bu demir çember arasında daha çok sebat etmek lâzım geliyordu.

Alay durmadı, gece bütün Gazze’nin sokaklarını tahkim etti. Tümeni kendisini kurtarırsa düşmana hücum edecek, buna imkân olmasa son neferine kadar boğuşa boğuşa ölecekti. Alay kumandanı[7], Trablusgarp’ta, Çanakkale’de çok çarpışmış nişanla süslü eski sancağını açtı ve:

-“Arkadaşlar! Karşımızdaki düşmanı hepimiz tanırız. Kuvveti bizden pek büyüktür. Fakat unutmayınız ki Allah’ın yardımı elbet bütün kuvvetlerden üstündür. Bu şerefli sancak düşmanın eline geçmeyecek; ya düşman mağlup olacak ya Gazze 125. Alay’a mezar olacak!” dedi.

Bu sözleri herkes büyük bir dindarâne tevekkül ile dinliyor ve biraz sonra yapacakları kavgaya hazırlanıyorlardı. Yaralılar, şehidler toplandı. Bütün gece düşmanla pek yakın geçti. Avuç içi kadar olan kasabanın evlerine sokulan düşmanı takviye eden birliklerin kasaba dışındaki şabbareler[8] arasından yaklaştıkları görülüyordu.

Artık şafak sökmüş karaltılar daha açık bir şekilde görünmeye başlamıştı. Düşman kıtaatı daha ziyade yaklaşıyor, dün[9] başa çıkaramadığı işi bugün iki misli kuvvetle başa çıkarmak istiyordu. Güneş kendini gösterdiği zaman şarktan ve pek yakından top sesleri işitilmeye başladı. 125. Alay, tümeninin pek yakınında olduğunu anladı. Artık alay kabına sığamıyor, saldırmak için yer arıyordu. Alay kumandanı, 1. taburuna emretti. Gazze’ye hâkim olan Muntar Tepe düşmandan temizlenecekti.

Çok geçmemişti şarapnel, obüs yağmurları arasında süngüleri parlayan kahramanların düşmana doğru atıldıkları görüldü. Yok edici mermiler hedeflerini bulmakta gecikmiyor, memleketin fedakâr yavrularını birer birer yere seriyordu. Fakat ölümden, ateşten ürkmeyen tabur, dünün intikamını almak için durmadan ilerliyordu.

Taburun yaveri Asteğmen Akif Efendi emir götürmek üzere ileri gitmişti. Cesur genç, emri tebliğ ettiği kıtanın fedakârlığını görünce duramadı. Orada yaralanmış olan Tarsus’un Ali Fakih köyünden Mustafa oğlu Ali Çavuş’u gördü. Daha hücumun başlangıcında takımına kumanda eden bu çavuş çok ileride gidiyordu. Akif Efendi:

-Çavuş! Silahını bana verir misin? Senin yerine ben gideyim, dedi.

Son demlerini yaşamakta olan çavuş:

-Al efendi! Ben kana kana öldüremedim, sen benim için öldür! cevabını verdi.

Şimdi Akif Efendi, elinde süngüsü takılmış tüfeği ile askerin önünde tepeye doğru koşuyordu. Tepe işgal edilmiş, süngülenen İngilizlerden arta kalanlar esir edilmişti. Akif çok İngiliz süngülemişti. Tepenin alındığı haberini geri götürmek üzere iken bir obüs patladı. Duman arasında kalan Akif’i aradılar. Kanlar içinde yerde yatıyordu. Bölük kumandanı tabura yazdı:

-Tepeyi aldık, Akif’i şehid verdik!

 

***

2

Esasen bir akşam evvel keşif kollarımızdan gelen haberler düşmanın hatlarımıza yaklaşmakta olduğunu bildirmişti. Her tarafa teyakkuz emri verildi. Herkes anlıyordu ki Çanakkale’de mağlup ve perişan olan düşman, burada intikam almak istiyordu. Nitekim esir olan bir İngiliz subayı:

-Tarihimize yazdığımız Çanakkale’ye mukabil biz de böyle bir gün yazacağız! demişti.

Gazze’de herkes daha geceden hazırlandı. Sabah oldu, güneş çölün nihayetsiz ufuklarını aydınlatırken uzun uzun kolların Gazze'ye doğru ilerledikleri görüldü. Gittikçe yaklaşan bu düşman kıtaatının Gazze muhafızlarından belki on kat daha çok olduğu anlaşıldı. O mevzide duran bir avuç kahraman arasında, Adana’nın 125. Alay’ı vardı. Gelen düşman da Çanakkale’de karşılaştığı İngilizler idi. Pek kuvvetli ve çok olan İngiliz süvarisi pek çabuk yaklaştı ve mevzinin yanlarına, gerilerine doğru sarkmaya başladı. Denizdeki on beş geminin yardımı ve topçusunun cehennemî ateşi ile hücuma başladı. Toplar işliyor, insanların adam öldürmek için icat ettikleri bütün silahlar her tarafa ölüm saçıyordu. İnatçı düşman ilerliyor, karşısındaki siperler üzerine durmadan koşuyordu. Gemilerin yandan ve geriden yaptıkları ateşler artık siperde durmaya imkân bırakmamıştı. Orada duranlar büyük bir zaruretle siperlerini terk ve müdafaa ettiği Gazzeʼnin sipersiz yerlerine çekilmek zaruretini hissettiler. Artık düşman Gazze'nin müstahkem mevzilerini zaptetmiş ve mevzinin gerilerine doğru sarkarak buradaki kuvvetin, asıl kuvvetlerle bağlantısını tamamen kesmişti.

İşte o zaman mevziini, sipersiz bir mahalde, kendisinden belki on-on beş kat daha çok olan düşmana karşı müdafaa emrini alan 125. Alay'ın 3. Taburu, düşmanın üzerine atıldı. Düşman süngü muharebesine bir türlü cesaret edemiyor, manevra ile taburu elde etmek istiyordu. Fakat kahraman tabur yakasını düşman eline vermeyip döğüşe döğüşe sonuna kadar çarpışmak ve bu suretle şanlı ismine leke sürmemek istiyordu. Çok geçmedi tabur her taraftan düşmanla kuşatıldı. Ve artık kuvvetinin pek çok olmadığını gören ve kendisinin on-on beş kat daha çok olduğunu anlayan düşman, taburun teslim olacağını ümit ederek derhal süngü hücumuna kalktı. Taburun cesur subayları, kahraman neferleri hiçbir zaman yılmadıkları İngilizlerin süngülerinden yine yılmadılar ve şiddetle mukabele ettiler.

Tam bu zamanda 12. Bölük Kumandanı Giritli İbrahim Efendi, taburun ihtiyatı olarak bölüğüyle geride idi. Yeni terfi etmiş, genç yüzbaşı, Arıburnuʼnda, Kırmızı Sırtʼta dokuz ay İngilizlerin karşısında istirahat etmeden harp etmişti. Süngü takmış neferlerine:

-Çocuklar, ileri! Bu İngilizler Çanakkale'den kaçanlardır. Haydi, bir ders daha! dedi.

Bölük, kükremiş birer arslan gibi düşmana saldırdı. Süngü muharebesi olanca şiddetiyle devam ediyordu. Gözleri fırlamış, saçları dimdik olmuş neferler durmaksızın döğüşüyor, elinde süngüsü takılmış tüfeğiyle Yüzbaşı İbrahim Efendi, bu kanlı döğüşmede ara sıra bir şimşek gibi parlıyordu. Elindeki süngüsünü beş, on defa düşmana saplamıştı. Düşman o kadar çoktu ki kahraman neferler nereye saldıracaklarını bilemiyor ve nereye süngülerini savursa orada bir düşman buluyorlardı.

Boğuşmanın içerisinde zalim bir süngü yüzbaşıya yöneldi ve derhal karşılık buldu. Fakat süngüsünü saplamaktan korkan düşman derhal dolu olan tüfeğinin tetiğini çekerek kahraman yüzbaşıyı yere serdi. Bölüğün başçavuşu Kozanlı Mehmed oğlu Hasan Tahsin (aynı gün şehid olmuştur) çok sevdiği yüzbaşısını kurtarmak üzere atıldı ve süngüsünü düşmanın bağrına sapladı. Çavuş bölüğünün intikamını almıştı. Fakat arslanlar gibi döğüşen yüzbaşı artık yerde yatıyordu.

***

3

Makineli tüfek bölüğünün, kaçan düşmanı ateşiyle ezmek için ileriye atılması lâzım geldi. Düşmanın kesif ateşleri altında bölük pek güçlükle ilerliyordu. Adanalı Ruhsâr Efendi isimli pek genç bir teğmen tüfeğini indirdi ve kucaklayarak tepeye koştu. İngilizler küme küme kaçıyorlardı. Mitralyözler düşmana ölüm sağanakları yağdırmaya başladı. Düşen, yıkılan İngilizleri gördükçe; “Aman yüzbaşım daha öldürelim!” diyordu. Evet, düşman gözden kayboluncaya kadar mitralyözler pek çok öldürmüşlerdi. Fakat nereden geldiği belli olmayan hain bir kurşun zavallıyı vurdu. Hastaneye göndermek istedikleri zaman gitmemek, muharebenin sonuna kadar çok sevdiği tüfeklerinin başında kalmak istiyordu. Alay kumandanı geldi. Bu küçük yapılı teğmeni alnından öperek babacan ve amirâne bir tavırla; “Haydi çocuğum, hastaneye git. Sen bana lâzımsın” dedi. Kolu sarılmış Ruhsâr Efendi geriye dönerken ölen arkadaşları için gözyaşı döküyor ve geri gittiğinden dolayı bir türlü kederini saklayamıyordu.[10]

Düşman Gazzeʼyi almak için son gayretini de sarfa karar vermişti. Toplarını küçük tepeye çevirdi. Şarapneller, obüsler susmadan inliyor, denizden düşen mermiler her tarafı sarsıyordu. Tepe üzerinde zırhlardan, demirlerden daha metin olan arslanlar yerlerinden kıpırdamamışlardı. Düşman ateşini o kadar ziyadeleştirdi ki Muntar Tepe üzerinde artık canlı bulunamazdı. İşte o zaman düşman kolları tekrar Muntar Tepeʼye saldırdı. Muharebe pek ziyade şiddetlenmişti. Düşman kolları arasına düşen mermilerimiz saflar arasında büyük boşluklar bırakıyor, mitralyözlerimiz düşmanı biçiyordu. Düşman Muntar Tepeʼyi tekrar aldı. Fakat orada bir yığın cesetten başka bir şey bulamadı. Düşman tepeyi zaptettiğinden dolayı mağrur, muzafferiyetten emin idi. Tepeye derhal mitralyözler getirdi.

Alay kararını vermekten çekinmedi. Bütün kuvvetiyle Muntar Tepeʼye atılacaktı. Toplarımız kulakları çınlatan uğultularla Muntar Tepeʼyi döğmeye başladı. Düşman aynı şekilde mukabele ediyordu. Muharebe pek büyük şiddet kazanmış, ölüm fırtınaları arasında bütün alay hücuma kalkmıştı. Çok geçmeden tepe bu defa mitralyözleri, otomatik tüfekleri ve müdafii olan İngilizlerle beraber alayın eline geçmişti.

Şarkta top, tüfek sesleri gittikçe ziyadeleşiyordu. Tümenin diğer kıtaatı, kahraman arkadaşlarının, Çanakkale'de şerefle harp ederek mağlup ettikleri İngilizlerin eline düşmemesi için döğüşüyorlar, düşman da zırhlı otomobillerini, süvarilerini, obüslerini, hulasa bütün vasıtalarını kullanarak bu kuvvetleri durdurmaya uğraşıyordu. Şerefli sancaklarına leke sürdürmemek isteyen kıtaatımızı düşmanın hiçbir kuvveti durduramadı. Daha öğle olmamıştı, uzaktan dörtnala gelen üç süvari görüldü. Süvariler düşman elinden kurtulmak için öteye beriye sapıyorlar, mutlaka Gazze'ye gelmek istiyorlardı. Çok geçmedi, şabbareler arasından akıp gelen süvarilerden birisinin tümenden gönderilmiş Üsteğmen İstanbullu Mukbil Efendi olduğu anlaşıldı. Şehre girerken 125. Alay'ın Çanakkale'de dört defa yaralanan subayına, İstanbullu Saffet Efendi'ye[11] rast geldi. Tümenin yaklaştığı haberini verir vermez sordu:

-Saffet! Bu defa sana bir şey olmadı mı?

Saffet gülüyordu ve:

-Bu defa hisseme yalnız bir dipçik düştü! dedi ve beşinci yarasını alan kafasını gösterdi.

Her iki taraftan tazyik edilen düşman, artık firar ediyor, Gazze'yi kurtarmaya koşan kıtaat artık şehre giriyordu. Takip muharebesi akşama kadar devam etti. Düşman her şeyi bırakarak kaçıyordu.

Yüzbaşı İbrahim Efendi o saate kadar yaşıyor, hastanede karyolası üzerine uzanmış ikide bir de; “Gazze kurtuldu mu?” diyordu.

Gazze'nin kurtulduğu ve tümenin yetiştiği haberi verildi. Düşmanın perişan surette kaçtığı anlaşıldığı zaman, kan kalmamış dudakları gülümsüyor, intikamın alınmış olduğundan dolayı hissettiği memnuniyet gözlerinden okunuyordu. Bir gün evvel posta gelmiş, muharebe sebebiyle dağıtılamamıştı. Yaralıları memnun etmek için tabur mutemedi bir sürü mektupla hastaneye girdi ve İbrahim Efendi'ye henüz bir senelik zevcesinden gelen mektubu verdi.

O saate kadar yarasından şikâyet etmeyen, bütün ağrılara büyük bir metanetle mukavemet eden arslan yüzbaşı kalbinden vuruldu. Gözleri yaşardı. Doktorlar ümidi kesmişlerdi. Artık daha fazla yaşayamayacaktı. Dudaklarından anlaşılmayan birkaç kelime çıktı. Bundan sonra gözlerinde, her sözden daha manalı iki yaş damlası görüldü ve Allahına kavuştu.

Güneş çölün ufuklarını kızıllıklara boğarak kaybolurken düşman kolları da artık görünmüyordu. Muharebe büyük ve derin bir sessizliğe dönüşmüştü. Gündüzün kanlı didişmesi, top tüfek uğultuları artık hep susmuşlar, yalnız iki günlük kavganın enkazı; ölüler, yaralılar, kırılmış toplar, tüfekler kalmıştı. Çölün sâkin gecesi, parlak ve lekesiz semasından, sanki o didişmenin şahidi olmamışlar gibi yine yıldızlar parlıyor, yine geceye mahsus rüzgâr serin serin esiyordu. Karanlık tamamıyla bastığı zaman hurmalıklar arasında toplanan şanlı şehidlerin cesetleri ebedî istirahatgâhlarına, arkadaşlarının hürmet ve gözyaşları arasında terk edilmeye başladı. O gün düşman mağlup edilmiş, zafer, sancaklarımızı kucaklamıştı.

 

 


 

[1] 16. Tümen’e bağlı 125. Alay, Adana-Mersin bölgesinden toplanan askerlerden oluşmuştu. Çanakkale Muharebelerinde, Arıburnu Cephesi’nde Kırmızı Sırt mevkiinde düşmanın bölgeyi tahliyesine kadar bulunmuş, askerinin kahramanlığı ve gözüpekliği ile meşhur olmuş, "Hücum Alayı" diye nâm salmış güzide bir alaydır.

[2] Başbakanlık Osmanlı Arşivi, DUİT, 179/16.

[3] Falih Rıfkı Atay, Zeytindağı, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul, 1992, s. 166.

[4] A.g.e s. 164.

[5] Harp Mecmuası, Sayı: 19, s. 290-292.

[6] 16. Tümen.

[7] Binbaşı Rahmi Bey.

[8] Frenk inciri denilen ve sık dikenli yaprakları sebebiyle bahçelerin etrafında doğal çit vazifesi gören çalılıklar.

[9] 26 Mart 1917.

[10] 125. Alay 11 Bölük’te Teğmen Tarsuslu Hilmi oğlu Ruhsar, Birinci Gazze Muharebesinde gösterdiği fevkalade hizmet dolayısıyla dokuz ay seferi kıdem zammıyla ödüllendirilmiştir. Başbakanlık Osmanlı Arşivi, DUİT, 155/45.

[11] Üsteğmen Saffet Efendi (General Saffet Pozantı) Çanakkale Muharebelerinde Arıburnu cephesinde 16. Tümen 125. Alay 3. Tabur 10. Bölük komutanı olarak bulundu. Çok cesur bir subay olan Saffet Efendi bilhassa 7/8 Mayıs gecesi Arıburnu’nda düşmana yapılan bir baskında kendini göstermiştir. Arıburnu cephesindeki Kanlısırt-Kırmızısırt arasında cephenin tutulması açısından son derece önemli bir mevki olan Şehitler Tepesi’nin düşmandan geri alınması için bir baskın tertiplenmişti. Bunun için 140 kişilik bir fedai müfrezesi hazırlandı ve müfreze komutanlığına Üsteğmen Saffet getirildi. Gece saat 22’de müfreze sessizce tepeye yaklaştı. Ancak tepenin stratejik öneminin farkında olan düşman burayı tahkim etmiş makineli tüfek ve el bombalarıyla donatılan düşman askerleri uyanık bulunuyordu. Her şeye rağmen fedailer ilerlediyse de düşmanın şiddetli ateşi zayiatı arttırdı. Müfrezenin mevcudu 60-70 kişiye indi. Saffet Efendi de yaralanınca baskın başarılı olamadı. Omuzundan yaralanan Üsteğmen Saffet hastaneye kaldırıldı. Bu onun Çanakkale’deki ilk yarasıydı.


  10576 defa Görüntülendi.

**********************

Tüm yazı, yorum ve içerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yayımlanmış olmaları, bu görüşleri Tuncay Yılmazer'in benimsediği anlamına gelmez. Yorum bölümü özgür bir tartışma ortamı yaratmak için vardır. Ancak saldırgan ve düzeysiz yorumlar yayınlanmayacaktır. Eğer bu siteye ilk kez yorum yazıyorsanız, yorum kurallarına gözatmanızı istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

695_daha 26-03-2009, 11:48:55
Muzaffer Beyden Galiçya üzerine de bir makale bekliyoruz. Türkiye'de hala milyonların nerede olduğunu bilmediği halde yüzlerce şehit verdiğimiz Galiçya üzerine...
 
696_Tosun Saral 26-03-2009, 22:26:46
Tümgeneral M. Saffet Pozantı
Askeri sicil No: P.1325(1909)-162
Tuggeneral:1940, Tümgeneral:1942, Emekli tarihi:20.5.1947
Mondros Silah bırakma Antlaşması esnasında Piyade Yüzbaşı M. Saffet Efendi Ulukışla’da görevli bulunuyordu. Mustafa Kemal Paşa’ya bir mektup yazarak cephede görevlendirilmesini istedi. Mustafa Kemal Paşa Pozantı’nın stratejik durumunu çok iyi bildiği için burasını Fransızlardan geri almayı düşünüyordu. Bu nedenle Saffet Efendiyi Pozantı Kuvvayi Milliyesinin başına atadı. 8 Mayıs tarihinde Pozantıya yapılan 3 ncü hücum sırasında ağır bir şekilde yaralandı. Tedavi için Ulukışla’ya gönderildi.
Büyük bir kahramandı. Nur içinde yatsın!
 
697_Ahmet 31-03-2009, 10:41:16
Gerçekten Birçok cephelerde yaşananları pek bilmiyoruz.
doğrusu Gazze galiçya.. nablus kutulamare vb birçok yerde savaşan askerlerimizi hatırasını ortaya koymak gerekir.

Gazze Cephesini güzel bir yazıyla bizlere sunan sayın Muzaffer Albayrak Beyi yürekten kutluyorum
Sevgilerimle
 
707_Münir Kuşcu 01-04-2009, 10:24:51
Bu güzel makale sahibi Sayın Muzaffer Albayrak ve site sahibi sizlere çok teşekkür
ederim.Böyle makaleler geniş incelemelerin neticesinde doğuyor.Tarihimizi
son yıllarda öğrenmeye ve merak etmeye başladık.Bence sizin gibi sitelerin bu
iletişim çağında çok büyük hizmetleri oluyor.Gayretlerinizin devamını diler
saygılar sunarım.
 
709_ali 02-04-2009, 13:26:52
Takdire değer bir çalışma. Filistin-İsrail olaylarıyla tekrar gündeme gelen bu toprakların acıklı hikayesi en az Çanakkale kadar önemli ama hep gözardı edildi nedense, müslüman kimliğinden kaynaklanabilir bu.
 

KATEGORİDEKİ DİĞER BAŞLIKLAR

17/03/2017 - 21:15 18 Mart Özel Makalesi - Yaşayanların Ağzından 18 Mart Boğaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Fotoğrafla Çanakkale Boğaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebeleri’nde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 Çanakkale Zaferi’nden Mescid-i Nebevi’ye (Enver Paşa’nın 1916 Filistin-Hicaz ziyareti) (Tuncay Yılmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunması Bir Karargâh Çalışması - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 İkinci Kirte Muharebesi (6-8 Mayıs 1915 Taarruzları) (Yücel Özkorucu)

31/01/2017 - 12:29 Türk Boğazları Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanlı Bir Mendil Hikayesi (Ömer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde Gönüllü Kahramanlar Osmancık Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aralık-Ocak Sayısında 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Yılmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birleşik Harekat Tecrübesi Olarak Cihan Harbinde Türk-Alman Askeri İttifakı (Gültekin Yıldız)

02/12/2016 - 20:23 Çanakkale Kara Muharebelerinde Ağıl Dere (Şaban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 Çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (Şaban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (Oğuz Çetinoğlu)

10/09/2016 - 11:12 Seddülbahir Kahramanı Bigali Mehmet Çavuş (Ömer Arslan)

03/07/2016 - 14:42 Çanakkale’den 100. Yılında Somme’a:Bir Savaş, İki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.Dünya Savaşı nda Şii Ulemasının Cihat Fetvaları Çerçevesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kutülamare- Yarbay Mehmed Reşid Bey in Günlüğü (İ. Bahtiyar İstekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanlı Devleti’nin Çanakkale Muharebelerinde Sağlık Alanındaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanlı Kurmay Subayı- Iraklı Kürt Devlet Adamı, Mehmet Emin Zeki Bey in Yaşam Öyküsü (Tuncay Yılmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Savaş 1915-1916 KutülAmare – Nikolas Gardner ( Tuncay Yılmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci Dünya Savaşının İslam Dünyasına Etkileri (Yüksel Nizamoğlu)

30/04/2016 - 19:20 Çanakkale Savaşı: Bir Siyasi Mücadele Alanı (Özgür Öztürk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak Çıkarması İlk Saatleri – Daha Erken Müdahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekatı - KutülAmare Bir Zafer Midir? ( Tuncay Yılmazer )

13/04/2016 - 05:30 Çanakkale Savaşları ve Barbaros’un Batışı (İsmail Bilgin)

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 Eğitimli Neslin Birinci Dünya Savaşı ile İmtihanı ( Dr. Nuri Güçtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci Dünya Savaşı nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri Güçtekin)

21/03/2016 - 06:35 Çanakkale Seferberliği: Savaş, Eğitim, Cephe Gerisi (Mustafa Selçuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ÖZEL - Çanakkale Zaferi ve Cevat Paşa (Ahmet Yurttakal)

11/03/2016 - 06:49 Zaferi Kanla Yazan Fındıklılı Mehmet Muzaffer (İsmail Bilgin)

02/03/2016 - 12:48 Kut’ül Amare Zaferi -2 (İsmail Bilgin)

29/02/2016 - 11:29 Kut’ül Amare Zaferi -1 (İsmail Bilgin)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 Çanakkale Şehidi Feyzi Çavuş’un Zevcesi Zehra Hanımın Padişaha Mektubu (Osman Koç)

23/12/2015 - 16:47 Çanakkale Savaşlarında Binbaşı Halis Bey’e Ait Bir Ganimetin Öyküsü (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Zırhlısının Dramı (Cemalettin Yıldız)

06/12/2015 - 20:29 Kut’ülamarenin Türklere Tesliminden Sonra Irak İngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 Ağustos 1915 Conkbayırı Süngü Hücumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Paşanın Osmanlı Devleti’nin 1. Dünya Savaşına girişiyle ilgili görüşlerine dair bir belge

Osmanlı Devleti Umumi Harpte Tarafsız Kalabilir miydi? - Yusuf Akçura (Değerlendirme: Muzaffer Albayrak)

Nazım’ın Dayısı Çanakkale Şehidiydi (Melih Şabanoğlu)

Çanakkale Destanının Ölümsüz Efsaneleri (Osman Koç)

21/10/2015 - 04:02 100 Yıl Sonra İlim Heyeti Çanakkale’de Programı

17/10/2015 - 11:50 Çanakkale Savaşı'nın Kanada'da Bıraktığı İzler (Birol Uzunmehmetoglu)

27/09/2015 - 16:01 1917 Yılında Hicaz Cephesi:Arap İsyanının Yayılması ve Medine’nin Tahliyesi Programı (Yüksel Nizamoğlu)

22/09/2015 - 13:07 III. Kolordu’nun Çanakkale Muharebeleri’ne Hazırlanış Süreci (İsmail Bilgin)

15/09/2015 - 04:28 Kutü-l Amare Kahramanı Halil Kut Paşa (Enes Cifci)

11/08/2015 - 04:07 Türkiye Büyük Savaş a Nasıl Girdi? ( Emre Kızılkaya )

29/07/2015 - 03:30 1915 Gelibolu Harbi Günlüğü- Kazım Şakir (İ. Bahtiyar İstekli)

07/07/2015 - 02:49 Suyu Arayan Adamların Öyküsü - Millete Deva Olmak , Osmanlı Savaş Esirleri, TIP ve Milliyetçilik ( 1914-1939 ) -Yücel Yanıkdağ (Tuncay Yılmazer)

30/06/2015 - 03:55 Tarih, Otobiyografi ve Hakikat Yüzbaşı Torosyan Tartışması ve Türkiye’de Tarih Yazımı (Derleyen: Bülent Somay)

21/06/2015 - 16:34 Türklere Esir Olmak (Doğan Şahin)

23/05/2015 - 04:36 Çanakkale Savaşı

16/05/2015 - 15:30 İtilaf Devletleri Askerlerinin Gözüyle Çanakkale

12/05/2015 - 12:50 Muaveneti Milliye Muhribi Torpito Zabiti Ali Haydar Öztalay (Çimen Yüksel)

09/05/2015 - 08:24 Osmanlılar ve Ermeniler / Bir İsyan ve Karşı Harekâtın Tarihi (Edward J. Erickson)

03/05/2015 - 15:39 Neuve Chapelle’den Gelibolu’ya: Bir Askeri Planın Gelibolu’da Uygulamaya Konulması ( Mustafa Onur Yurdal )

28/04/2015 - 03:52 Cephe Arkadaşı Çanakkale Cephesi

25/04/2015 - 03:07 Çanakkale Müstahkem Mevkii Bataryalarının 25 Nisan 1915 ‘teki Rolü (Bayram Akgün)

24/04/2015 - 15:07 25 Nisan 1915 üzerine Gelibolu’yu Anlamak’ta çıkmış makalelerden seçmeler (Tuncay Yılmazer)

18/04/2015 - 17:10 Çanakkale Şehitleri Listesinde Ezineli Yahya Çavuş’un Adı Yok (Osman Koç)

10/04/2015 - 00:06 Kıyamet Koptuğunda - Hasan Cevdet Bey

03/04/2015 - 01:36 Rusya’daki 90.000 Osmanlı Savaş Esiri ve Sarıkamış Muharebesi (Yücel Yanıkdağ)

27/03/2015 - 17:57 Bir Hikayenin Daha Sonu: Topçamlar Tabyası (Bayram Akgün)

14/03/2015 - 07:57 Düşmana Korku Salan Efsanevi İntepe Topçularından Topçu Üsteğmen Mehmet Ali Bey (Muzaffer Albayrak)

11/03/2015 - 02:38 Seddülbahir’de Yalnız Top-210/40’lık Roon Topu (Bayram Akgün)

01/03/2015 - 13:31 Çanakkale Muharebeleri’nin İdaresi, Komutanlar - Strateji (Ed.: Lokman Erdemir, Kürşat Solak)

24/02/2015 - 17:39 Çanakkale Cephesinde Bir Damla Su İçin- Gelibolu Yarımadasında Jeoloji ve Muharebe İlişkisi ( İsmail Bilgin )

15/02/2015 - 17:55 Hashtag Tarih Dergisi Şubat 2015 Sayısında Kitap Değerlendirme Yazısı

08/02/2015 - 07:11 “Hafız Hakkı Paşanın Sarıkamış Günlüğü” Kitabıyla İlgili Mülahazalar (İsmail Bilgin)

// Bir Asır Sonra Ermeni Tehciri ve Çanakkale Üzerine… 100. Yıl Nasıl Anılmalı? (Tuncay Yılmazer)

23/12/2014 - 08:24 Sarıkamış İhata (Kuşatma) Harekâtı (İsmail Bilgin)

17/12/2014 - 02:24 Kut ül Amare Zaferi (Necmettin Özçelik)

08/12/2014 - 18:22 1. Dünya Harbi

06/12/2014 - 13:44 The Water Diviner – Son Umut Filminin Galasından Notlar… ( Tuncay Yılmazer )

01/12/2014 - 17:22 Cevat Çobanlı Paşa Çanakkale Kahramanı -Ahmet Yurttakal

16/11/2014 - 01:54 Goltz Paşa nın Mirası, Türkiye nin Geleceği – Osmanlı Devletinin 1. Dünya Savaşı na Girişi üzerine ( Tuncay Yılmazer )

10/11/2014 - 04:07 Turkish–Australian Reapprochement In The Light Of The Gallipoli Campaign (Kenan Çelik)

04/11/2014 - 01:37 Boğaziçi’nden Çanakkale’ye Şirket-i Hayriye Vapurları (Gözde Keskin)

19/10/2014 - 06:44 Beyrut Müftüsü Mustafa Neca Efendi’nin Anafartalar Grubuna Hitabı (Osman Koç)

11/10/2014 - 10:34 Bir Çanakkale Şehidinin Hikâyesi: Koca Ali Oğlu Mustafa (Necat Çetin)

14/09/2014 - 07:01 Suçlu Sırbistan- Ayağa Kalk ! Avrupa 1914’te Savaşa Nasıl Sürüklendi ? Sleepwalkers (Uyurgezerler) Christopher Clark- Tuncay Yılmazer

06/09/2014 - 07:14 Bilgeliğin Yedi Sütunu- Thomas Edward Lawrence (Nagihan Haliloğlu)

30/08/2014 - 20:49 1. DÜNYA SAVAŞI’YLA İLGİLİ TÜRKİYE’DE NELER YAPILDI/YAPILIYOR? (Adem Koçal)

23/08/2014 - 16:25 Vehip Paşa Kahramanlıktan Sürgüne (Dr. Yüksel Nizamoğlu)

28/07/2014 - 13:17 tarih Dergisi Ağustos Sayısında 1. Dünya Savaşı nın Nedenleri Dosyası

18/07/2014 - 14:59 Çanakkale Boğazı Müstahkem Mevkii İntepe Topçu Grubu’ndan Bir Subayın Günlüğü (Dr. Lokman Erdemir)

// - 07:47 Saklı Tarih: Umuda Yolculuğun Adı Barboros Hayrettin Zırhlısı(Ömer Tekinbaş)

// - 16:40 Gavrilo’nun Suçu Neydi? Birinci Dünya Savaşı’nı Yeniden Düşünmek (Tuncay Yılmazer)

// - 15:29 Efsane Komutanlar ve Zaferleri (Jeremy Black)

// - 18:30 Cepheden Cepheye Pilot Teğmen Cemal (Durusoy) Efendi (-İsmail Bilgin)

24/05/2014 - 18:56 Kara Muharebelerinde Müttefiklere Korku Salan Toplar “Asiatic Annie, Beachy Bill ve Anafarta Annie” (M. Onur Yurdal)

17/05/2014 Çanakkale'nin Meş' um Günü: 19 Mayıs Taarruzu Nasıl Planlandı? Niçin Başarısız Oldu? ( Muzaffer Albayrak )

29/04/2014 - 08:11 Kut’ul AmareOsmanlı’nın Son Zaferi (İsmail Bilgin)

23/04/2014 - 16:53 Niçin Kaçıyorsunuz? Düşmandan Kaçılmaz! – Popüler Resmi tarih’in 25 Nisan 1915 Anlatımı Üzerine Eleştiriler ( Tuncay Yılmazer )