├çanakkale Sava┼č─▒ ve Diplomasi ( Tuncay Y─▒lmazer )

Tarih: 28/09/2008   /   Toplam Yorum 6   / Yazar Ad─▒:      /   Okunma 48330

├çanakkale Sava┼č─▒ ÔÇťhasta adamÔÇŁ olarak nitelenen Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin d├Ânemin s├╝per g├╝├žlerine kar┼č─▒ hi├ž beklenmedik ├Âl├ž├╝de ├╝st├╝n maneviyat─▒ ve direni┼či ile kazand─▒─č─▒ muhte┼čem bir zafer. G├╝n├╝m├╝z T├╝rkiyeÔÇÖsine Osmanl─▒ÔÇÖdan miras kalan en ├Ânemli sembol m├╝cadelelerden birisi oldu─čuna da ku┼čku yok. Ayn─▒ zamanda ├çanakkale Sava┼č─▒, m├╝ttefiklerin kendi aralar─▒nda da bir ÔÇťdiplomasiÔÇŁ sava┼č─▒ olarak nitelenebilir. Her hangi bir askeri harek├ót ba┼člang─▒├žta belli hedefleri olsa da , ├Âzellikle s├╝re uzar, beklenen sonu├žlara ula┼č─▒lamamas─▒ durumda diplomatik yeni giri┼čimlerin olmas─▒ ka├ž─▒n─▒lmaz. Bu kural yirminci y├╝zy─▒l─▒n ba┼člar─▒nda da aynen ge├žerliydi. ├çanakkale seferinin uzamas─▒ ─░ngiliz ve Frans─▒zlar─▒n hesaplar─▒n─▒ yeniden g├Âzden ge├žirmesine yol a├žm─▒┼č, St. PetersburgÔÇÖu ise b├╝y├╝k bir beklentiye sokmu┼čtur. Avrupa sava┼č alanlar─▒nda m├╝ttefik ordular─▒ kurmay heyetleri her ┼čeyden ├Ânce stratejik bir gaye g├╝tt├╝kleri halde T├╝rkiye Asyas─▒nda stratejik gaye ikinci planda kalmakta ve m├╝ttefiklerden birinin ordusu taraf─▒ndan elde edilen herhangi bir ba┼čar─▒ ├Âtekiler i├žin ho┼čnutsuzlu─ča yol a├žmaktayd─▒. 4 Mart 1915 tarihinde Rus taraf─▒ndan gelen s├╝rpriz ├Âneri ─░ngiltere ve FransaÔÇÖy─▒ zor durumda b─▒rakm─▒┼čt─▒r. Rus D─▒┼či┼čleri Bakan─▒ Sazanov, RusyaÔÇÖn─▒n yaln─▒z ─░stanbul ve bo─čazlar─▒ de─čil , ─░mroz-Bozcaada , ve TrakyaÔÇÖda Enez-Midye hatt─▒n─▒n do─čusunu istedi─čini belirtiyordu.

 

├çok de─čil sadece ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖndan neredeyse 60 y─▒l kadar ├Ânce ─░ngiltere ve m├╝ttefiki Osmanl─▒ ─░mparatorlu─čuÔÇÖnun  , K─▒r─▒m yar─▒madas─▒ÔÇÖnda Rusya ile kar┼č─▒ kar┼č─▒ya geldikleri biliyoruz. Y─▒llar sonra d├╝nya sava┼č─▒n─▒n ate┼činin etraf─▒ kas─▒p kavurmaya ba┼člad─▒─č─▒ g├╝nlerde bir  ─░ngiliz yazar─▒n s├Âzlerini hat─▒rlamak gerekli. ÔÇťNe gariptir kiÔÇŁ demi┼čti  Georges Young, ÔÇťHaydarpa┼čaÔÇÖda bo─čazlar─▒ Ruslara kapamak i├žin ├Âlen ─░ngiliz askerlerinin mezarlar─▒ , ├çanakkaleÔÇÖde de bo─čazlar─▒ Ruslara yard─▒m i├žin a├žmak isteyen ─░ngiliz askerlerinin mezarlar─▒ vard─▒r.ÔÇŁ [1]  Bu s├Âzler ├╝lkeler aras─▒ndaki d├╝┼čmanl─▒─č─▒n, rekabetin  zaman i├žerisinde nas─▒l de─či┼čebilece─činin ├žok ├žarp─▒c─▒ bir ifadesi asl─▒nda.

 

Her hangi bir askeri harek├ót ba┼člang─▒├žta belli hedefleri olsa da , ├Âzellikle s├╝re uzar, beklenen sonu├žlara ula┼č─▒lamamas─▒ durumda diplomatik yeni giri┼čimlerin olmas─▒ ka├ž─▒n─▒lmaz. Bu kural yirminci y├╝zy─▒l─▒n ba┼člar─▒nda da aynen ge├žerliydi. ├çanakkale seferinin uzamas─▒ ─░ngiliz ve Frans─▒zlar─▒n hesaplar─▒n─▒ yeniden g├Âzden ge├žirmesine yol a├žm─▒┼č, St. PetersburgÔÇÖu ise b├╝y├╝k bir beklentiye sokmu┼čtur. Bol┼čevik tarih├žilerden AdamofÔÇÖun da  belirtti─či gibi  Avrupa sava┼č alanlar─▒nda m├╝ttefik ordular─▒ kurmay heyetleri her ┼čeyden ├Ânce stratejik bir gaye ÔÇô d├╝┼čman─▒n zinde kuvvetlerini yok etme gayesi- g├╝tt├╝kleri halde daha sava┼čtan evvel AvrupaÔÇÖn─▒n b├╝y├╝k devletlerinden bir├žo─čuna ait ├ž─▒karlar─▒n ├žarp─▒┼čmakta oldu─ču T├╝rkiye Asyas─▒ndaysa stratejik gaye ikinci planda kalmakta ve m├╝ttefiklerden birinin ordusu taraf─▒ndan elde edilen herhangi bir ba┼čar─▒ ├Âtekiler i├žin ho┼čnutsuzlu─ča yol a├žmakta ve siyasi bir m├╝nasebetsizlik say─▒lmaktayd─▒. [2] Bu ba─člamda d├Ânemin Rus D─▒┼či┼čleri bakan─▒ SazanovÔÇÖun ├çanakkale Sava┼č─▒ boyunca yapt─▒─č─▒ diplomatik giri┼čimler hayli ├Ânemli. ├çanakkale bo─čaz─▒na ─░tilaf devletlerinin sald─▒r─▒s─▒ sonu├žta RusyaÔÇÖy─▒ direkt ilgilendirmekteydi. Ancak ─░stanbulÔÇÖ a askeri harek├ót d├╝┼č├╝ncesi  ise Stavka (Rus Genel Kararg├óh─▒ )  taraf─▒ndan uygun bulunmam─▒┼čt─▒. Almanlar─▒n ve Avusturyal─▒lar─▒n ard─▒ ard─▒na gelen sald─▒r─▒lar─▒, ba┼čka bir cepheye kuvvet ayr─▒lmas─▒na imk├ón b─▒rakm─▒yordu.

 

4 Mart 1915 tarihinde Rus taraf─▒ndan gelen s├╝rpriz ├Âneri ─░ngiltere ve FransaÔÇÖy─▒ zor durumda b─▒rakm─▒┼čt─▒. Rus D─▒┼či┼čleri Bakan─▒ Sazanov, RusyaÔÇÖn─▒n yaln─▒z ─░stanbul ve bo─čazlar─▒ de─čil , ─░mroz-Bozcaada , ve TrakyaÔÇÖda Enez-Midye hatt─▒n─▒n do─čusunu istedi─čini belirtiyordu. D├Ânemin ─░ngiltere D─▒┼či┼čleri Bakan─▒ Grey, verilecek red cevab─▒n─▒n RusyaÔÇÖy─▒ sava┼čta tutmaya yetmeyece─činden korkacak, ─░ngiliz kabinesi ile yap─▒lan g├Âr├╝┼čmeler sonucunda iki g├╝n sonra bu teklifi kabul etti─čini belirtecektir. [3]  Frans─▒z Cumhurba┼čkan─▒ Poincar├ę ise RusyaÔÇÖn─▒n daha ├çanakkale askeri harek├ót─▒na kat─▒lmad─▒─č─▒n─▒ , s├Âz verdikleri askeri yard─▒m─▒n ise hen├╝z ortada olmad─▒─č─▒n─▒ s├Âylese de  Frans─▒z h├╝k├╝meti de ─░ngilizler gibi ayn─▒ endi┼čelerle 10 Nisan 1915ÔÇÖte Ruslar─▒n  teklifini  kabul edecekti. [4]

 

─░ngiltere ve FransaÔÇÖn─▒n neden RusyaÔÇÖn─▒n isteklerini ( isteksizce de olsa ) neden  kabul ettikleri tarih├žiler aras─▒nda tart─▒┼č─▒lm─▒┼čt─▒r. ─░ngiliz kral─▒ V. GeorgeÔÇÖun sava┼č─▒n hen├╝z ba┼člar─▒nda Rus ├çar─▒ÔÇÖna ÔÇť─░stanbul sizin olmal─▒ÔÇŁ  dedi─či de biliniyordu. [5] RusyaÔÇÖn─▒n ─░ttifak devletleri ile olan m├╝cadelesinde zor durumda olmas─▒ , ve ayr─▒ bir bar─▒┼č yapma olas─▒l─▒─č─▒ bunda en ├Ânemli etkendir. Ayr─▒ca ─░ngiltere, RusyaÔÇÖn─▒n AlmanyaÔÇÖyla sava┼č─▒n─▒n devam─▒n─▒ Basra k├Ârfezindeki ├ž─▒karlar─▒ a├ž─▒s─▒ndan gerekli g├Âr├╝yordu. FransaÔÇÖn─▒n endi┼česi de Ruslar─▒n Do─ču cephesinde yenilmesiyle serbest kalan Alman kuvvetlerinin , bat─▒ya kayd─▒r─▒lmalar─▒yd─▒. [6]  

 

 Ancak 1915 yaz─▒nda Ruslar─▒n Alman ve Avusturya birlikleri kar┼č─▒s─▒ndaki yenilgileri gitgide daha b├╝y├╝k h├ól almakta ve bu devletin bir daha kendini toparlayamayaca─č─▒ duygusu yay─▒lmaktayd─▒. ├ľb├╝r yandan ─░ngiliz ve Frans─▒z ordusunun Gelibolu Yar─▒madas─▒nda T├╝rk kar┼č─▒ koymas─▒n─▒ k─▒ramayaca─č─▒ anla┼č─▒l─▒yordu. Bu nedenle Bulgarlar─▒n ├çanakkale Muharebelerinin gidi┼čat─▒n─▒ g├Ârd├╝kten sonra ─░ttifak devletlerine kat─▒lmas─▒ Rus Askeri ├ževrelerini bir hayli tela┼čland─▒rm─▒┼čt─▒r. Genelkurmay Ba┼čkan─▒ Aleksiev , D─▒┼či┼čleri bakanl─▒─č─▒ndaki askeri temsilci Prens Kudachev ile yapt─▒─č─▒ durum de─čerlendirmesinde  ÔÇťE─čer S─▒rbistan ezilip Almanya ile T├╝rkiye aras─▒nda yol a├ž─▒l─▒rsa T├╝rkler asker, yiyecek ve hammadde vererek Almanlar─▒ desteklerler. Biz bu s─▒rada Almanlar─▒n hakk─▒ndan gelemiyoruz, bundan sonra ne yapabiliriz? diyecekti. Rus Genelkurmay ba┼čkan─▒na g├Âre T├╝rkiye ile ayr─▒ bar─▒┼č yap─▒lmal─▒yd─▒. B├Âylelikle ─░ngiliz ve Frans─▒zlar─▒n ordular─▒ serbest kalacak , sava┼č─▒n as─▒l amac─▒ olan Alman askeri g├╝c├╝n├╝n yok edilmesi sa─članacakt─▒. Bundan ba┼čka ama├žlar kovalamak ÔÇťbir serab─▒n arkas─▒ndan ko┼čmakÔÇŁ la e┼čde─čerdi. [7] Buradan da g├Âr├╝ld├╝─č├╝ gibi ├Âzellikle Rus Genelkurmay─▒n─▒n ─░stanbulÔÇÖun al─▒nmas─▒ konusunda SazanovÔÇÖdan daha ger├žek├ži oldu─ču a├ž─▒kt─▒r.

 

Alman ve Bulgar taraf─▒ 6 Eyl├╝l 1915ÔÇÖte antla┼čma imzalayacak, bir ay sonra  S─▒rbistanÔÇÖa kar┼č─▒ Alman General Mackensen komutas─▒ndaki Alman-Avusturya birliklerine kat─▒lan Bulgar ordusunun da sald─▒r─▒s─▒yla S─▒rbistan safd─▒┼č─▒ edilecekti.  Bu geli┼čmeler de yine ├çanakkale cephesini etkileyecek, ├Âzellikle Fransa S─▒rbistanÔÇÖa yard─▒m gerekti─čini belirterek en yak─▒n cephe olan ├çanakkaleÔÇÖden SelanikÔÇÖe asker kayd─▒rtma karar─▒ alacakt─▒r. Ger├žekte bu geli┼čme , FransaÔÇÖn─▒n inisiyatifi yeniden ele alma ├žabas─▒ndan ba┼čka bir ┼čey de─čildi. Olaylar─▒n ak─▒┼č─▒ ─░ngilizleri de Makedonya cephesine asker kayd─▒rmak zorunda b─▒rakacakt─▒r.

 

Bo─čazlar─▒n sava┼č─▒n sonuna kadar Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin elinde kalmas─▒ m├╝ttefiklerin sava┼č planlar─▒n─▒ de─či┼čtirmi┼č, m├╝ttefikler birliklerini Fransa ├Ânderli─činde SelanikÔÇÖe kayd─▒r─▒rken, ─░ngilizler de ayr─▒ca Mezopotamya ve ├Âzellikle Kanal- Filistin cephesine a─č─▒rl─▒k vermelerine yol a├žm─▒┼čt─▒r. Alman Genelkurmay Ba┼čkanlar─▒ndan Falkenhayn ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖn─▒n Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖn─▒n i├žerisindeki yerini vurgularken ÔÇťAkdeniz ve Karadeniz aras─▒ndaki bo─čazlar d├╝┼čman trafi─čine devaml─▒ olarak kapal─▒ kalmasayd─▒, sava┼č─▒n ba┼čar─▒l─▒ bir ┼čekilde y├╝r├╝t├╝lmesi yolundaki b├╝t├╝n umutlar pek b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de azalacak, bu arada Rusya ├Ânemli olan tecrit durumundan kurtulacakt─▒ÔÇŽÔÇŁ diyecektir. [8]

├çanakkale Sava┼č─▒ ÔÇťhasta adamÔÇŁ olarak nitelenen Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin d├Ânemin s├╝per g├╝├žlerine kar┼č─▒ hi├ž beklenmedik ├Âl├ž├╝de ├╝st├╝n maneviyat─▒ ve direni┼či ile  kazand─▒─č─▒ muhte┼čem bir zafer. G├╝n├╝m├╝z T├╝rkiyeÔÇÖsine Osmanl─▒ÔÇÖdan miras kalan en ├Ânemli sembol m├╝cadelelerden birisi oldu─čuna da ku┼čku yok. Ayn─▒ zamanda ├çanakkale Sava┼č─▒, m├╝ttefiklerin kendi aralar─▒nda da bir ÔÇťdiplomasiÔÇŁ sava┼č─▒ olarak nitelenebilir. ─░ngilizlerin ve Frans─▒zlar─▒n muhtemel bir zafer sonras─▒nda  ─░stanbulÔÇÖu  Ruslara terk edeceklerini d├╝┼č├╝nmek herhalde ├žok do─čru olmaz.

Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda M├╝ttefiklere g├Âre Do─ču cephesinin  ├Âznesi  Osmanl─▒ Devletiydi. ├çanakkale Sava┼č─▒ bu payla┼č─▒m d├╝┼č├╝ncesine kar┼č─▒ koyman─▒n sembol├╝yd├╝.   ├çanakkale Muharebelerini daha geni┼č perspektiften d├╝┼č├╝nmek, Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ ve d├╝nya tarihi ├╝zerine olan etkilerini daha ayr─▒nt─▒l─▒ ortaya koymak gerekiyor.

 

Bu yaz─▒ K├╝lt├╝r Dergisi Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ ├ľzel Say─▒s─▒ÔÇÖnda yay─▒nlanan ÔÇť Bat─▒ CephesiÔÇÖnde Yeni Bir ┼×ey Yok Ya Do─čuÔÇÖda- ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖn─▒n 1. D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖna Etkileri ÔÇť konulu makalemin daha k─▒salt─▒lm─▒┼č halidir.

 

 

 

Kaynak├ža



[1] Georges YoungÔÇÖun eserinden aktaran  Tunaya, , Tar─▒k Z. T├╝rkiyeÔÇÖde Siyasal Partiler, Cilt: 3 ─░ttihat ve Terakki, ─░leti┼čim yay─▒nlar─▒ , (3.Bask─▒), ─░stanbul  2007 s.618

[2] Adamof,  E.E ├çarl─▒k Belgelerinde AnadoluÔÇÖnun Payla┼č─▒lmas─▒ , Kaynak Yay─▒nlar─▒, ─░stanbul, 2001 s. 100

[3] Cassar, George H. ├çanakkale ve Frans─▒zlar , Milliyet Yay─▒nlar─▒, ─░stanbul, 1974  s. 154-155

[4] Cassar  s. 157

[5] Bobroff , Ronald R. Roads to Glory , Late ─░mperial Russia and The Turkish Straits, IB Tauris, New York , 2006 Ronald R. , s. 119

[6] Bobroff s. 116-117

[7] Bayur, Hikmet Y. T├╝rk ─░nk─▒lab─▒ Tarihi.  Cilt III, k─▒s─▒m II T├╝rk Tarih Kurumu, Ankara, 1991 s. 491

[8] Hart, L. Strateji-Dolayl─▒ Tutum, Doruk Yay─▒nc─▒l─▒k, ─░stanbul, 2003  s.263


  48330 defa G├Âr├╝nt├╝lendi.

**********************

T├╝m yaz─▒, yorum ve i├žerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yay─▒mlanm─▒┼č olmalar─▒, bu g├Âr├╝┼čleri Tuncay Y─▒lmazer'in benimsedi─či anlam─▒na gelmez. Yorum b├Âl├╝m├╝ ├Âzg├╝r bir tart─▒┼čma ortam─▒ yaratmak i├žin vard─▒r. Ancak sald─▒rgan ve d├╝zeysiz yorumlar yay─▒nlanmayacakt─▒r. E─čer bu siteye ilk kez yorum yaz─▒yorsan─▒z, yorum kurallar─▒na g├Âzatman─▒z─▒ istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

420_─░slam ├ľZDEM─░R 29-09-2008, 02:12:04

Say─▒n Hocam ├Âzellikle son c├╝mlelerinize kat─▒lmamak elde de─čil.├çanakkale Sava┼č─▒ denilince bizde akla hemen 18 Mart k─▒smen de olsa 25 Nisan tarihleri gelir.Bu tarihleri de ├žo─čumuz her y─▒l ne olup bitti─čini bilmeden klasik bir bayram havas─▒nda kuru kuruya kutluyoruz.├çanakkale Muharebeleri sadece Gelibolu Yar─▒madas─▒nda aylarca s├╝regelen kanl─▒ ├žarp─▒┼čmalardan ve kahramanl─▒k menk─▒belerinden ibaret g├Âr├╝lmemelidir diye d├╝┼č├╝n├╝yor ve bu fikri sonuna kadar savunuyorum.Neden diye sorarsan─▒z.Olay─▒ yanl─▒zca birbirine d├╝┼čman iki ordunun cedelle┼čmesi olarak d├╝┼č├╝nmek sizin makalenizde de anlatt─č─▒─▒n─▒z pek ├žok ger├že─či g├Ârmezden gelmek olur.Bence ├çanakkale Muharebeleri sebepleriyle sonu├žlar─▒yla,sava┼čan ├╝lkelerin kamuoyundaki yank─▒lar─▒yla bir b├╝t├╝n olarak de─čerlendirilmeli ve b├Âyle m├╝tala edilmelidir.O devrin diplomasisi incelenmeden sava┼ča neden olan politikac─▒lar─▒n ne s├Âyleyip ne yapt─▒klar─▒ bilinmeden bu sava┼čtan neyin umulup neyin bulundu─ču anla┼č─▒lmaz.Harp Sahas─▒ndaki muharebeler politikac─▒lar─▒n verdikleri kararlar─▒n prati─če d├Âk├╝lmesidir benim g├Âz├╝mde.

├çanakkale Muharebelerini ve Zaferini belirli g├╝n ve hadiselerde meydana gelen bir sava┼č olarak anlamaktan millet├že vazge├žip,olaylar─▒ bilgiye dayanan geni┼č bir bak─▒┼č a├ž─▒s─▒yla de─čerlendirmek ├╝midiyle.

Sayg─▒lar─▒m─▒ sunar ve Hay─▒rl─▒ Bayramlar Dilerim

─░slam ├ľZDEM─░R
├çanakkale Sava┼člar─▒ Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒-Yazar
Gallipoli1984@hotmail.com
Çanakkale-Türkiye
 

KATEGOR─░DEK─░ D─░─×ER BA┼×LIKLAR

13/04/2019 - 13:38 Who are your heroes of Gallipoli? An exclusive interview with John Gillam, The author of "Turkish Charlie Ryan" (with Yvonne Fletcher ) ( Tuncay Y─▒lmazer )

09/04/2019 - 13:38 Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču ve D├╝nya Sava┼č─▒ - Said Halim Pa┼ča (Fatih Y├╝cel)

23/03/2019 - 13:18 I. D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda ├ťsk├╝dar Mekteb-i Sultan├«si (Nuri G├╝├žtekin)

17/03/2019 - 14:19 18 MART ├ľZEL - 18 Mart Bo─čaz Harbinde M├╝ttefik Filonun Sald─▒r─▒ Plan─▒ ile T├╝rk Savunma D├╝zeni ├ťzerine De─čerlendirmeler (M. Onur Yurdal)

13/03/2019 - 05:59 Orgeneral Cevat ├çobanl─▒ Pa┼čan─▒n Vefat─▒ Ve Cenaze Merasimi (Ahmet Yurttakal)

03/03/2019 - 05:37 Cephe Hatt─▒ Raporlar─▒na G├Âre Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda ┼×ehit T├╝rk Subaylar─▒ (Nuri G├╝├žtekin)

17/12/2018 - 13:03 Sar─▒kam─▒┼č Harek├ót─▒na Taktik Yakla┼č─▒mlar (Dr. B├╝lend ├ľzen)

09/12/2018 - 10:02 Elveda Zeytinda─č─▒ ÔÇô 100.Y─▒l D├Ân├╝m├╝ÔÇÖnde Kud├╝sÔÇÖ├╝n Kayb─▒n─▒ Yeniden De─čerlendirmek (Tuncay Y─▒lmazer)

05/11/2018 - 12:37 Kararg├óh Umumi Foto─čraf├ž─▒s─▒ Burhan Felek ve ├çanakkale (Mustafa Onur Yurdal)

17/10/2018 - 06:09 Troya M├╝zesinde Bir ├çanakkale ┼×ehidiÔÇÖnin Mezar Ta┼č─▒ (Ahmet Yurttakal)

15/09/2018 - 20:54 Mustafa Kemal Atat├╝rk ve Enver Pa┼ča (─░smail Pehlivan)

30/08/2018 - 10:16 ├çanakkale Sava┼č─▒ Sonras─▒nda Mezarl─▒klar ─░le ─░lgili Ortaya ├ç─▒kan Sorunlar Ve Yap─▒lan Tart─▒┼čmalar (Burhan Say─▒l─▒r)

03/07/2018 - 04:23 Ar┼čiv Belgelerinde L├ópseki (1915 - 1922) (H├╝seyin Arabac─▒)

24/05/2018 - 04:02 Yar─▒madaÔÇÖdaki Ate┼čkes: 24 May─▒s 1915 - The Armistice on the Gallipoli Peninsula - 24 May 1915 (Yusuf Ali ├ľzkan)

20/05/2018 - 08:02 ├çanakkale Sava┼č─▒ Siperin Ard─▒ Vatan (G├╝rsel G├Ânc├╝ - ┼×ahin Aldo─čan)

16/05/2018 - 09:33 Payitahtta Nutuklar─▒m : Cemal Pa┼čaÔÇÖy─▒ Y├╝celtme Amac─▒yla Yaz─▒lm─▒┼č Bir Risale (Nevzat Artu├ž)

06/05/2018 - 20:14 Haf─▒z Hakk─▒ Pa┼ča Hayat─▒ Ve Eserleri (Mustafa Birol ├ťlker)

28/04/2018 - 06:41 Mahmut Sabri Bey Ve Sedd├╝lbahir Savunmas─▒n─▒n ─░lk ├ť├ž G├╝n├╝ (Burhan Say─▒l─▒r)

24/04/2018 - 07:03 25 Nisan 1915 Gelibolu Yar─▒madas─▒ ├ç─▒karmalar─▒ ├ťzerine Taktik Yakla┼č─▒mlar (B├╝lend ├ľzen)

18/04/2018 - 10:58 ├çanakkale Sava┼č─▒ Esnas─▒nda ├çekildi─či ─░ddia Edilen Bir Foto─čraf Hakk─▒nda (Erhan ├çif├ži)

13/04/2018 - 05:58 ÔÇťB├╝y├╝k StratejisizlikÔÇŁten Sahadaki Ger├žekliklere, Gazze,Bir├╝ssebi ve Kud├╝sÔÇÖ├╝n Kayb─▒ (B├╝lend ├ľzen)

07/04/2018 - 11:16 18 Mart G├╝n├╝ Dardanos ┼×ehidi Zabit Namzedi Halim Efendi (Ahmet Yurttakal)

04/04/2018 - 06:50 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ nda ─░stanbul a Yap─▒lan Hava Sald─▒r─▒lar─▒ (Emin Kurt - Mesut G├╝venba┼č)

31/03/2018 - 15:41 K─▒sa Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ Tarihi (─░lkin Ba┼čar ├ľzal)

29/03/2018 - 09:02 Bo─čazÔÇÖ─▒n Fedaileri "├çanakkale Bo─čaz─▒ Tahkimatlar─▒ ve ├çanakkale Bo─čaz MuharebeleriÔÇÖnde T├╝rk Top├žusu" adl─▒ kitaplar─▒n tan─▒t─▒m─▒ (Bayram Akg├╝n)

23/03/2018 - 13:22 Verdun Sava┼č─▒ (─░lkin Ba┼čar ├ľzal)

20/03/2018 - 17:57 LondraÔÇÖn─▒n Sava┼č Planlar─▒: 1906 Taba Krizi Ve ├çanakkale (Yusuf Ali ├ľzkan)

17/03/2018 - 04:39 18 Mart ├ľzel - ├çanakkale Bo─čaz─▒ Savunmas─▒nda Kullan─▒lan 240/35ÔÇÖlik Alman Krupp K─▒y─▒ Topunun Teknik ├ľzellikleri (Bayram Akg├╝n)

12/03/2018 - 11:23 Uydurmadan Ger├že─če- ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda Bulutlar ─░├žerisinde Kayboldu─ču ─░ddia Edilen Norfolk Taburu (Tuncay Y─▒lmazer)

25/02/2018 - 13:09 Yi─čitler Harman─▒ Yozgad Mekteb-i Sultanisi -Yozgat Lisesi- (Osman Karaca)

19/02/2018 - 09:19 ├çanakkale Sava┼čÔÇÖ─▒ndan Yadigar Kalan Gazi Toplar Nerede?- B├Âl├╝m 2 (Bayram Akg├╝n)

11/02/2018 - 12:02 ├çanakkale Sava┼čÔÇÖ─▒ndan Yadigar Kalan Gazi Toplar Nerede?- B├Âl├╝m 1 (Bayram Akg├╝n)

05/02/2018 - 05:38 ─░ngilizlerin 1915 Y─▒l─▒ Strateji De─či┼čikli─či: ├çanakkale, ─░ngiliz Karar Vericiler ─░├žin Bir Se├ženek Haline Nas─▒l Geldi? (Yusuf Ali ├Âzkan)

30/01/2018 - 08:02 Medine M├╝dafaas─▒ ve Fahreddin Pa┼ča (S├╝leyman Beyo─člu)

20/01/2018 - 10:18 D├╝┼čman ├çanakkaleÔÇÖyi Ge├žecek Olursa (Do├ž.Dr. Mesut Uyar)

13/01/2018 - 11:19 Amiral CardenÔÇÖin ├çanakkale Bo─čaz─▒ Sald─▒r─▒ Plan─▒ ├ťzerine Bir De─čerlendirme ( Bayram Akg├╝n)

17/12/2017 - 12:41 Gelibolu Yar─▒madas─▒nda Kaybolan ┼×ehitlik ve An─▒tlar (Mustafa Onur Yurdal)

08/12/2017 - 19:02 Tarih dergilerinde Kud├╝s 100.Y─▒l Dosyalar─▒

04/12/2017 - 12:16 Topyekûn Harp Erich von Ludendorff, Erhan Çifci (ed.), Çev. Aynur Onur Çifci-Erhan Çifci (Zafer Efe)

22/11/2017 - 03:49 ├ť├ž Mermi ─░le Bir Defter - ├çanakkaleÔÇÖde Yedek Subay Bir M├╝hendisin Hikayesi (Mustafa Onur Yurdal)

07/11/2017 - 18:30 Pomaklar─▒n ├çanakkale A─č─▒d─▒ - Pesna (├ľmer Arslan)

30/10/2017 - 18:41 25 Nisan 1915, Ar─▒burnu Anzak ├ç─▒karmas─▒nda 57.AlayÔÇÖ─▒n Conkbay─▒r─▒ÔÇÖna ─░ntikali ÔÇô Yeniden De─čerlendirme ( M. ┼×ahin Aldo─čan )

17/10/2017 - 11:31 Prof. Dr. Christopher Bell'in yeni eseri Churchill and the Dardanelles ├╝zerinden bir inceleme: Churchill ├çanakkale Sava┼člar─▒n─▒n tek sorumlusu mudur?

09/09/2017 - 05:40 Florence NightingaleÔÇÖin Eli AnadoluÔÇÖya da De─čmi┼čti-K─▒r─▒m Sava┼č─▒ndan Unutulan ─░lk Prefabrik Hastane: Erenk├Ây (Renkioi) (Mustafa Onur Yurdal)

22/08/2017 - 07:18 Ku┼čatma ve Esaretin Ad─▒ K├ŤTULAM├éRE Esir Bir ─░ngiliz Subay─▒n An─▒lar─▒ - Edward W.C. Sandes -(Muzaffer Albayrak)

09/08/2017 - 18:07 19. T├╝men Kurmay Ba┼čkan─▒ ─░zzettin ├çal─▒┼člarÔÇÖ─▒n ├çe┼čitli Konferans ve Yay─▒nlar─▒nda Conkbay─▒r─▒ S├╝ng├╝ Taarruzu (Melike Bayrak-Mustafa Onur Yurdal)

27/07/2017 - 13:33 ├çanakkaleÔÇÖnin FilistinÔÇÖdeki Yans─▒mas─▒ 2.B├Âl├╝m-2.Gazze Muharebesi(Tuncay Y─▒lmazer )

11/07/2017 - 10:07 ├çanakkaleÔÇÖnin FilistinÔÇÖdeki Yans─▒mas─▒-Gazze Muharebeleri(1.B├Âl├╝m)(Tuncay Y─▒lmazer)

22/05/2017 - 05:29 M├╝stahkem Mevkii nin Anafartalardaki Sesi-K├╝├ž├╝k Anafartalar Toplar─▒(Bayram Akg├╝n)

09/05/2017 - 08:12 K├╗tulam├óre Ku┼čatmas─▒ÔÇÖndan Esarete Y├╝zba┼č─▒ SandesÔÇÖin Hat─▒ralar─▒ - ├çev. Tuncay Y─▒lmazer

02/05/2017 - 11:45 ─░zmir-Bay─▒nd─▒r ─░l├žesinden ├çanakkale Harbine Kat─▒lanlar (Necat ├çetin)

28/04/2017 - 08:49 Kûtulamâre Zaferi 1916(Muzaffer Albayrak,Vahdettin Engin)

23/04/2017 - 21:24 T├╝rk OrdusuÔÇÖnda K├╝nye Uygulamas─▒na ─░li┼čkin ─░lk Giri┼čimler ve ─░lk K├╝nyelerle ─░lgili K─▒sa Bilgiler (The First Attempts On The Use Of Identity Tags In Turkish Army And Information About The Early Identity Tags) (Burhan SAYILIR)

13/04/2017 - 05:43 ├çanakkale Sava┼č─▒, Kara Savunmas─▒ ─░├žin M├╝stahkem Mevkii Top Deste─či (Bayram Akg├╝n)

07/04/2017 - 14:30 Çanakkale Muharebelerinde İdari ve Lojistik Faaliyetler (Ayhan Candan)

06/04/2017 - 19:17 Kabata┼č Erkek Lisesi 1.B├╝y├╝te├ž Tarih ├ľ─črenci Sempozyumu (8-9 Nisan 2017)

04/04/2017 - 21:12 Resmi Belgelere (N├╝fus ├ľl├╝m-Genelkurmay-Kay─▒ts─▒z ├ľl├╝m Defterleri) G├Âre ─░zmir - Beyda─č ┼×ehitleri (Necat ├çetin-A.Levent Ertekin)

31/03/2017 - 07:25 ├çanakkale nin ┼×ehit Kalemleri (─░smail Sabah)

27/03/2017 - 19:43 ├çanakkale M├╝stahkem MevkiiÔÇÖye Ba─čl─▒ Top Mermisi ├çe┼čitleri (Bayram Akg├╝n)

25/03/2017 - 20:58 GeliboluyuAnlamak ├ľzel- 100. Y─▒l─▒nda Gazze Muharebeleri Kahramanlar─▒n─▒ An─▒yoruz (Tuncay Y─▒lmazer)

17/03/2017 - 21:15 18 Mart ├ľzel Makalesi - Ya┼čayanlar─▒n A─čz─▒ndan 18 Mart Bo─čaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Foto─črafla ├çanakkale Bo─čaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebelerinde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 ├çanakkale ZaferiÔÇÖnden Mescid-i NebeviÔÇÖye Enver Pa┼čaÔÇÖn─▒n 1916 Filistin-Hicaz ziyareti(Tuncay Y─▒lmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunmas─▒ Bir Kararg├óh ├çal─▒┼čmas─▒ - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 ─░kinci Kirte Muharebesi (6-8 May─▒s 1915 Taarruzlar─▒) (Y├╝cel ├ľzkorucu)

31/01/2017 - 12:29 T├╝rk Bo─čazlar─▒ Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanl─▒ Bir Mendil Hikayesi (├ľmer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde G├Ân├╝ll├╝ Kahramanlar Osmanc─▒k Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aral─▒k-Ocak Say─▒s─▒nda 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Y─▒lmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birle┼čik Harekat Tecr├╝besi Olarak Cihan Harbinde T├╝rk-Alman Askeri ─░ttifak─▒ (G├╝ltekin Y─▒ld─▒z)

02/12/2016 - 20:23 ├çanakkale Kara Muharebelerinde A─č─▒l Dere (┼×aban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 ├çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (┼×aban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (O─čuz ├çetino─člu)

03/07/2016 - 14:42 ├çanakkaleÔÇÖden 100. Y─▒l─▒nda SommeÔÇÖa:Bir Sava┼č, ─░ki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.D├╝nya Sava┼č─▒ nda ┼×ii Ulemas─▒n─▒n Cihat Fetvalar─▒ ├çer├ževesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kut├╝lamare- Yarbay Mehmed Re┼čid Bey in G├╝nl├╝─č├╝ (─░. Bahtiyar ─░stekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin ├çanakkale Muharebelerinde Sa─čl─▒k Alan─▒ndaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanl─▒ Kurmay Subay─▒- Irakl─▒ K├╝rt Devlet Adam─▒, Mehmet Emin Zeki Bey in Ya┼čam ├ľyk├╝s├╝ (Tuncay Y─▒lmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Sava┼č 1915-1916 Kut├╝lAmare ÔÇô Nikolas Gardner ( Tuncay Y─▒lmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒n─▒n ─░slam D├╝nyas─▒na Etkileri (Y├╝ksel Nizamo─člu)

30/04/2016 - 19:20 ├çanakkale Sava┼č─▒: Bir Siyasi M├╝cadele Alan─▒ (├ľzg├╝r ├ľzt├╝rk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak ├ç─▒karmas─▒ ─░lk Saatleri ÔÇô Daha Erken M├╝dahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekat─▒ - K├╗tulAmare bir zafer midir? ( Tuncay Y─▒lmazer )

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 E─čitimli Neslin Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ ile ─░mtihan─▒ ( Dr. Nuri G├╝├žtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri G├╝├žtekin)

21/03/2016 - 06:35 ├çanakkale Seferberli─či: Sava┼č, E─čitim, Cephe Gerisi (Mustafa Sel├žuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ├ľZEL - ├çanakkale Zaferi ve Cevat Pa┼ča (Ahmet Yurttakal)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 ├çanakkale ┼×ehidi Feyzi ├çavu┼čÔÇÖun Zevcesi Zehra Han─▒m─▒n Padi┼čaha Mektubu (Osman Ko├ž)

23/12/2015 - 16:47 ├çanakkale Sava┼člar─▒nda Binba┼č─▒ Halis BeyÔÇÖe Ait Bir Ganimetin ├ľyk├╝s├╝ (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Z─▒rhl─▒s─▒n─▒n Dram─▒ (Cemalettin Y─▒ld─▒z)

06/12/2015 - 20:29 KutÔÇÖ├╝lamarenin T├╝rklere Tesliminden Sonra Irak ─░ngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 A─čustos 1915 Conkbay─▒r─▒ S├╝ng├╝ H├╝cumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Pa┼čan─▒n Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin 1. D├╝nya Sava┼č─▒na giri┼čiyle ilgili g├Âr├╝┼člerine dair bir belge

Osmanl─▒ Devleti Umumi Harpte Tarafs─▒z Kalabilir miydi? - Yusuf Ak├žura (De─čerlendirme: Muzaffer Albayrak)