Çanakkale Savaşlarında Sultanhisar Torpidobotu, Muâvenet-i Milliye Muhribi: Mürettebatı Ve Faaliyetleri ( Ayhan Yüksel )

Tarih: 15/04/2008   /   Toplam Yorum 2   / Yazar Adı:      /   Okunma 30849

Araştırmacı Ayhan Yüksel, Çanakkale Savaşı’nda kara harekâtının gölgesinde kalan Osmanlı Donanması’nın faaliyetlerini mercek altına alıyor. Donanmanın son derece isabetli bir şekilde , direkt bir savaşa girme yerine arkada Marmara denizinde bir müdafaa hattı oluşturduğunu belirten Yüksel . AE-2 denizaltısını batıran Sultanhisar torbidobotu ile HMS Goliath zırhlısını batıran Muavenet-i Milliye ve personeli hakkında ayrıntılı bilgi veriyor. Kazanılan başarıdan dolayı çıkan irâdede , iki geminin mürettebatının bir listesi nâzar-ı dikkate alınarak kendilerine madalyası verilmesi kararı çıkmıştır. Takdim edilen mürettebat listesine göre 157 kişiye altın ve gümüş muharebe, gümüş imtiyaz muharebe, altın liyâkat muharebe, gümüş liyâkat muharebe madalyaları takdim edilmiştir (3 Haziran 1915). Bunlar içerisinden 24’ü Muâvenet-i Milliyye, 7’si Sultanhisar zabiti, 4’ü Alman zabiti olmak üzere rütbeli asker olarak 35 kişi; erat olarak da Muâvenet-i Milliyye’den 74, Sultanhisar’dan 25 ve Alman erat 23 kişi yer alıyordu . Efrat listelerine bakıldığında dikkati çeken husus bunların çoğunun Marmara ve Karadeniz sahillerindeki şehir ve kasabalara mensup olduklarıdır. Bunlara nispetle Ege kıyıları ve Akdeniz kıyılarından çok az sayıda erat mevcuttur. Ayhan Yüksel , gemilerde Alman subaylarının bulunmadığı veya bütünüyle Alman mürettebattan oluştuğu yolundaki iki görüşün de doğru olmadığını da ayrıca belirtiyor.

 

   


İtilâf devletleri tarafından düzenlenen Çanakkale deniz harekâtı, Birinci Dünya Savaşı’nın en önemli askerî faaliyetlerinden birini teşkil etmektedir. Osmanlı Devleti’nin Almanya’nın yanında savaşa katılmasıyla zor durumda kalan İngiltere ve Fransa, Rusya ile doğrudan temasa geçip savaş güçlerini artırmak, Osmanlı Devleti’nin Süveyş kanalı ve Hint yolu üzerindeki baskısını kaldırmak, Orta Avrupa’ya sızan Alman-Avusturya ordularını arkadan çevirmek için bu harekâtı gerekli görmüşlerdi. Boğazlara karşı girişilecek bir deniz harekâtı ile İstanbul’un ele geçirilişi Osmanlılar’ın savaş dışı bırakılması fikri bilhassa dönemin Denizcilik bakanı Winston Churchill tarafından savunulmuştui.

Balkan Savaşı yenilgisinden sonra Ege, Kızıldeniz ve Akdeniz’de başarılı manevralarda bulunan Hamidiye kruvazörü, Birinci Dünya Savaşı’na girişin müsebbibi olarak gösterilen Yavuz zırhlısı, 18 Mart 1915 günü devrin en güçlü donanmasına Çanakkale Boğazı’ndan geçiş izni vermeyen Nusret mayın gemisi, Millî Mücadele yıllarında Karadeniz limanlarından cephane ikmali sağlayan Alemdar tahliye gemisi gibi Sultanhisar torpidobotuii ve Muâvenet-i Milliye muhribiniiii de üstlendiği başarılı görevleri dolayısıyla ele almak ve oynadıkları rolleri belirtmek bu yazının konusunu oluşturmaktadır. Zira, bu iki küçük ama muharebelerde çok mühim roller üstlenmiş gemiler, diğerlerinin gölgesi altında kalmış, bunlar üzerinde pek durulmamıştıriv.

Savaş yıllarında Marmara’ya İtilâf devletlerinin denizaltıları girdiğinden İstanbul’dan Çanakkale’ye deniz yoluyla asker ve cephane gönderilmesi hayli güçleşmişti. Cepheye kara yoluyla taşımacılık hemen hemen imkânsız gibiydi. Yapılabilenler ise hem yetersiz, hem de geç ulaşıyordu. Bu sebeple Boğaz Komutanlığı İstanbul-Gelibolu arasında ulaşımı tehlikeye düşüren denizaltılarla savaşmak için Donanma Komutanlığı’ndan yardım istedi. Donanma Komutanlığı bunun üzerine Peyk-i Şevket kruvazörü ile Gayret-i Vataniyye muhribini ve beş küçük torpidobotu Boğaz Komutanlığı emrine gönderdiv.

Boğazı denizaltı ile ilk geçme girişiminde Saphire isimli Fransız denizaltı komutanı Yarbay Fournier bulundu. Saphire, Köse Burnu kalesinin açığında su üstüne çıktığında Nusret mayın gemisi ile İsa Reis gambotu tarafından vuruldu. Kendini denize atabilen 14 erin dışında kimse kurtulamadı. Bu olaydan iki ay sonra İngilizler’in ilk boğazı geçme girişimi 17 Mart 1915 günü Kıdemli Yüzbaşı T. Brody komutasındaki E-15 denizaltısı ile yapıldı. Bu denizaltı boğazı geçmek için daldı, uzun süre dipte gittikten sonra Dardanos tabyalarının önünde su üstüne çıkmak zorunda kaldı. Sahilden açılan topçu ateşi sonucu, kulesi parçalandı ve sahile yanaşıp karaya oturdu.

Mondros’ta bekleyen denizaltıların kumandanları boğazı geçip Marmara’ya girmek ve Çanakkale’ye asker ve cephane taşıyan gemileri batırmak için izin istiyorlardı. Bu izin, Binbaşı Stocker komutasındaki AE-2 isimli İngiliz denizaltısına verildi. İşte bu safhada Sultanhisar torpidobotu ön plana çıktı ve Çanakkale Savaşları tarihinde küçük gibi görünen çok önemli bir faaliyeti icra etti.

Sultanhisar süvarisi Kıdemli Yüzbaşı Ali Rıza Bey’invi anlattığına göre, 25 Nisan 1915 günü Yüzbaşı Stoker’in komutasındaki AE-2 denizaltısının Boğaz girişine doğru ilerlediği görüldü. Aynı gün Çanakkale ile Maydos arasında dolaşan Turgut Reis zırhlısına saldırıp bir torpil atan denizaltı, bütün gün sıkı bir şekilde aranmasına rağmen bulunamamıştı. Ancak, Ali Rıza Kaptan denizaltıyı bulmaya kararlıydı.

İki gün sonra, 27 Nisan 1915 günü öğle vakti AE-2, içi asker dolu Şirket-i Hayriyye’nin 38 numaralı Şükran vapurunu Marmara’nın ortasında tespit etti. Vapur, Sultanhisar torpidobotunun himayesindeydi. AE-2 denizaltısının periskopunu sürer sürmez attığı torpido gözcüler tarafından fark edildi ve torpido vapurun manevrası ile savuşturuldu.

29 Nisan sabahı, Sultanhisar Marmara Adasına doğru gittiğinde vardabandıranın sesi “iskele baş omuzluğunda bir periskopun bulunduğunu” haber veriyordu. AE-2, 2000 metre mesafede periskop sürdü. Sultanhisar derhal periskopa ateş açtı. Periskopun ikinci sürülüşünde AE-2 torpidosunu atmıştı. Sultanhisar güzel bir manevra ile tehlikeyi atlattı. Sultanhisar’dan yapılan atışlarla da AE-2 isabet almıştı ve su altında kalamıyordu. Denizaltının kulesi saat 9.45’te tekrar su yüzüne çıktı. Denizaltı, çareyi Çanakkale yönüne kaçmakta buldu. Yeniden heyecanlı bir takip başlamıştı. Biraz sonra torpidonun 500 metre uzağında denizaltının kulesi tekrar su üstünde gözüktü. Sultanhisar’ın torpidoları müsademeler sırasında yok kolmuş, topları da etkisiz kalmaktaydı. Bu sebeple, Sultanhisar süvarisi Ali Rıza Bey’in aklına denizaltıya bütün hızıyla çarpmak fikri geldi. 800 küsur tonluk teknenin yanında boğaz sandalı gibi kalan Sultanhisar torpidobotu denizaltında bir yara açabilecek miydi? Saat 10.50’de Sultanhisar, tam yolla denizaltının üzerine doğru yol almaya başladı. Aradaki mesafe 25 metreye kadar inmiş, çarpışmaya ramak kalmıştı. Derken, Sultanhisar’ın başı denizaltının sancak tarafındaki yatay dümenin ucuna bindirdi. Artık denizaltının su yüzüne çıkma ümidi yoktu ve denizaltı yavaş yavaş Marmara’nın mavi sularına gömülmeye başladı. Neticede Sultanhisar torpidobotu kendisinden 10 misli büyük bir denizaltısını büyük bir cesaret ve manevra ile batırmayı başarmıştıvii.

AE-2 denizaltısı, tarihte ilk defa Çanakkale Boğazı’nı geçerek Marmara’ya giren ve Türk donanması tarafından batırılan ilk denizaltı olduviii.

Muâvenet-i Milliyye muhribinin faaliyetine gelince; gündüz fasılasız savaşlar ile yorgun düşen askerler, geceleyin sahile kolaylıkla ve istediği ölçüde sokulan Goliath zırhlısının yan ateşleriyle hırpalanıyor, ağır kayıplara uğruyordu. Hatta, Osmanlı askerleri hiç susmayan bu gemiye “Kocakarı” adını takmıştı.

Çanakkale Müstahkem Mevkii kumandanı Cevad Paşa, Bahriye Erkân-ı Harbiye Reisi olan Rauf Bey’den “ne bahasına olursa olsun, Goliathix zırhlısının tasfiye edilmesini istedi”. Bu vazife de Muâvenet-i Milliye muhribine verildix. Goliath, İngilizler’in anavatan filosundan getirdikleri, 18 Mart 1915 deniz savaşından beri tanınan, en kudretli ve modern zırhlılardan biri idi.

Komutanlığının emrini alan gemi komutanı Ahmed Bey ve irtibat subayı Alman Yüzbaşı Firle Bey, müstahkem mevki komutanını ziyaret ettiler, oradan Kilitbahir’e geçerek düşman gemisinin yerini ve harekâtını izlediler. Karadan Morto Limanı’na kadar gidip geldiler.

Muâvenet-i Milliyye muhribi torpido subayı Ali Haydar Bey’in anlattığına göre komutan ve efradının endişesi asla ölüm değildi. Torpidolarla emniyet altına alınmış bir zırhlıyı batıracak bir muhribin dönüşüne ihtimal verilmiyor, görevi yaparken batırılmaları halinde sağ ve salim olarak yüzerek karaya çıkabileceği düşünülüyordu. Bekâr olanlarda daha bir başka korku vardı! O da sağ kurtulduktan sonra çamaşır ve elbise nereden ve nasıl bulunacaktıxi”.

Elbise ve çamaşır bulma endişesi evli olanlarda da uyanmıştı. Geminin ikinci kaptanı çamaşır ve elbiselerini İstanbul’a gönderince diğer subay ve erler de bütün ağırlıklarını İstanbul’daki akrabalarına ve bildikleri adreslere gönderdiler.

Muâvenet-i Milliyye muhribi, 12/13 Mayıs gecesi Ayasofyalı Yüzbaşı Ahmed komutasında Çanakkale’den hareketle, mayınlı bölgeyi geçtikten sonra gece yarısı Seddülbahir cephesinde Morto koyu açıklarına ulaştı. Hedef, bu koyda sahilden 100 metre uzaklıkta demirlemiş Goliath zırhlısıydı. Zırhlıları koruyan destroyerler arasından görünmeden sızıp Goliath’a yaklaşan Muâvenet-i Milliyye, Goliath kule nöbetçisinin megafonla parolayı soran görevlisini, anlaşılmaz bazı İngilizce sözlerle oyalayarak, hedefine peş peşe üç torpil gönderdi. Goliath, gece yarısı saat 01.15’te kumandan köprüsü hizasından, ortasından ve gerisinden aldığı üç isabet neticesinde üç dakikada gemi komutanı başta olmak üzere 570 kişilik mürettebatıyla birlikte sulara gömülmüştür. Hızla oradan uzaklaşan ve sonra bacasını kapatarak Gelibolu kıyılarına sokulup ağır ağır yol alan Muâvenet-i Milliyye de ışıldaklarını yakarak onu arayan düşman destroyerlerinden kaçmayı başarmıştı. Böylece, bir bakıma tarih tekerrür etmiş, “Koca Goliath (Calût) ufak Davud’a bir kere daha mağlup olmuştu”. Goliath’ın battığını İngiltere Bahriye Nâzırı Avam Kamarası’ndan beyan ettixii.

Bu kazanılan başarıdan dolayı Bahriye Nâzırı Vekili Nuri Bey tarafından Sadâret’e gönderilen 31 Mayıs 1915 tarihli arzda söz konusu gemilerin mürettebatına çeşitli madalyalar verilmesi teklif edildixiii. Bu konudaki çıkan irâdede iki geminin mürettebatının listesi önemle durularak kendilerine madalyası verilmesi kararı çıkmıştır. Sunulan mürettebat listesine göre 157 kişiye altın ve gümüş muharebe, gümüş imtiyaz muharebe, altın liyâkat muharebe, gümüş liyâkat muharebe madalyaları verilmiştir (3 Haziran 1915)xiv. Bunlar içersinden 24’ü Muâvenet-i Milliyye, 7’si Sultanhisar zabiti, 4’ü Alman zabiti olmak üzere rütbeli asker olarak 35 kişi; erat olarak da Muâvenet-i Milliyye’den 74, Sultanhisar’dan 25 ve Alman erat 23 kişi yer alıyorduxv. Efrat listelerine bakıldığında dikkati çeken husus bunların çoğunun Marmara ve Karadeniz sahillerindeki şehir ve kasabalara mensup olduklarıdır. Bunlara nispetle Ege kıyıları ve Akdeniz kıyılarından çok az sayıda erat mevcuttur. Öte yandan bu gemilerde Alman subay ve eratın da bulunduğu söz konusu belgelerden anlaşılmaktadır. Bunların savaş sırasındaki rolleri hakkında bilgi bulunmamakla birlikte, gemilerde Alman subaylarının bulunmadığı veya bütünüyle Alman mürettebattan oluştuğu yolundaki iki görüşün bu kaynakların ışığında tam olarak doğru olmadığı söylenebilirxvi.

Çanakkale savaşlarında Osmanlı Donanmasının faaliyetleri Nusret mayın gemisinin dışında kara harekâtının gölgesi altında kalmıştır. Halbuki, donanma son derece isabetli bir şekilde direkt bir savaşa girme yerine arkada Marmara denizinde bir müdafaa hattı oluşturmuş gözükmektedir. Bu arada yukarıda belirtilen son derece önemli harekâtı da gerçekleştirmiştir. Bunda hiç şüphesiz Osmanlı denizcilerinin önemli payı vardır. Mürettebatın seçiminin, yetiştirilmesinin, sevk ve idaresinin de yine büyük payı olduğu anlaşılmaktadır. Subay ve erler teknik donanım olarak yetersiz bile olsa, bunların denizcilikteki yetenekleri sayesinde bu önemli başarı kazanılmış görünmektedir.


Mu‘âvenet-i Milliyye Muhrib-i Hümâyûnu Zâbitânı

Αtâ buyrulan madalyanın nev‘i: Altun ve gümüş imtiyâz muharebe madalyası

Salnâme numarası

192

Süvari


Korvet Kapudanı


Ayasofyalı Ahmed b. Safvet Efendi, Kapudan


Αtâ buyrulan madalyanın nev‘i: Gümüş imtiyâz muharebe madalyası

108

Kılavuz Kapudan

Kd. Yzb.

Yeniköylü Hâfız Nazmî b. İbrahim Efendi

667

Süvârî-i sânî

Yzb.

İzmirli Rızâ b. Kerîm Efendi

819

Torpidocu

Yzb.

Gelibolulu Ali Haydar b. Esad Efendi

961

Topçu ve Bölük zâbiti

Mülâzım-ı evvel

Yenişehirli Alâeddin b. Cemal Efendi

1163

Güverte

Mühendis

Kasımpaşalı Ahmed Kenân b. İbrahim Efendi

1353

Serçarkçı

Kd. Yzb.

Piyâleli Nazmî b. Mehmed Efendi

1531

İkinci çarkçı

Kd. Yzb.

Kasımpaşalı Zenci Ali b. Yahya Efendi

1765

Çarkçı

Yzb.

Tekfurdağlı [Tekirdağ] Hacı Hasan b. Ahmed Efendi

1643

“

“

Edremidli Mehmed b. Hüseyin Efendi

1715

“

“

Bursalı Mustafa b. Sâlih Efendi

1948

“

“

Tekfurdağlı İbrahim b. İsmail Efendi

2112

“

“

Seddülbahirli Abdullâh b. İzzet Efendi

2054

“

Mülâzım-ı evvel

Kasımpaşalı Ahmed Cemil b. Mehmed Emin Efendi

2539

“

“

Kal‘a-i Sultâniyyeli [Çanakkale] İsmail Hakkı b. Ahmed Efendi

2549

“

“

Kartallı Arif b. Mehmed Efendi

2161

“

“

Midillili Mehmed b. Veysel Efendi

2650

“

“

Küçük Mustafa Paşalı İbrahim Edhem b. İsmail Hakkı Efendi

2672

“

“

Giridli Mehmed b. Süleyman Efendi

2205

“

“

Eğinli [Kemaliye] Mehmed b. İbrahim Efendi

2529

“

“

Galatalı Mehmed Midhat b. Abdullah Efendi

2276

“

“

Âsitâneli [İstanbul] Mehmed Bahaeddîn b. Mehmed İzzet Efendi

2228

“

“

Âsitâneli Sa’îd İbrahim b. Hilmi Efendi

2787

“

Beşinci sınıf cerrah

Kasımpaşalı İsmail b. Sâlih Efendi


Sultanhisar Torpido[yı] Hümâyûn Zâbitânı

Αtâ buyrulan madalyanın nev‘i: Altun liyâkat muharebe madalyası

529

Süvâri

Kd. Yzb.

Beşiktaşlı Ali Rıza b. Mehmed Efendi

Αtâ buyrulan madalyanın nev‘i: Gümüş imtiyâz muharebe madalyası

969

Süvâri-i sânî

Mülâzım-ı evvel

Çeşmeli Mehmed Dâniş b. Rıza Efendi

1572

Ser çarkçı

Kd. Yzb.

Gelibolulu Ahmed Muhtar b. Galib Efendi

1868

İkinci çarkçı

Yzb.

Çengelköylü Hüseyin b. Ahmed Efendi

2544

Çarkçı

Mülâzım-ı evvel

Zağferanbolulu [Safranbolulu] Hakkı b. Osman Efendi

2304

“

“

Üsküdarlı Mahmud b. Hasan Efendi

2677

“

“

Kasımpaşalı Ahmed Necmî b. Ömer Efendi


Alman Zâbitân ve Efrâdı

Aded

Rütbesi

İsmi

Hidmeti

Taltîf olunacağı madalya

1


Korvet Kapudanı


Pfeifer Bey


Filotilla komodoru


Altun ve gümüş imtiyâz muharebe madalyası


Mu‘âvenet-i Milliyye’de

2


Kd. Yzb.


Firle Bey


Nısf filotilla komodoru

Altun ve gümüş imtiyâz muharebe madalyası

3

Yzb.

Zeppelin

Topçu zâbiti

Gümüş imtiyâz muharebe madalyası

4

Mülâzım

Andre

“

“

5

Torpido Bçvş.

Benoburg

Makine

Gümüş liyâkat muharebe madalyası

6

“

Matig

“

“

7

“

Beif

“

“

8

Porsun

Stamm

“

“

9

“

Poskul

“

“

10

“

Hase

“

“

11

Onbaşı

Schwatman

Vardabandıra

“

12

“

Zims

Torpidocu

“

13

“

Weinberg

“

“

14

“

Akerman

“

“

15

“

Krebs

“

“

16

“

Kreksa

“

“

17

“

Kiranki

“

“

18

“

Heiberg

Ateşçi

“

19

“

Firnis

“

“

20

“

Dornfell

“

“

21

“

Walter

Telsiz-telgrafçı

“


Sultanhisâr’da

1

Onbaşı

Lampireihard

Torpidocu

Gümüş imtiyâz muharebe madalyası

2

Bçvş.

Kopfstadt

“

Gümüş liyâkat muharebe madalyası

3

Nefer

Henren

Makine

“

4

Onbaşı

Gude

“

“

5

“

Karlowins

“

“

6

“

Schmapring

“

“


Mu‘âvenet-i Milliye Muhrib-i Hümâyûnu Efrâd-ı Mürettebâtı

Αtâ olunacak madalya: Gümüş liyâkat muharebe madalyası

Tertîb numarası

İsmi

Rütbesi

Hidmeti

325/2474

Bandırmalı Mustafa oğlu Hakkı

Bşvş.

İşaretçi

İhtiyat/24

Trabzonlu Abdullah oğlu Halil İbrahim

Çvş.

Topçu

326/883

Gemlikli Osman oğlu Bahrî

“

Porsun

326/796

Yalovalı Receb oğlu İsmail

“

Serdümen

326/1853

Bayramiçli Ali oğlu Mü’min

“

Topçu

325/2645

Bodrumlu Ahmed oğlu İbrahim

“

Torpidocu

325/1870

Çarşanbalı Abdurrahman oğlu Ali

“

“

326/761

Karamürselli Hüsnî oğlu Celâleddin

“

Güverte

327/45

Giresunlu Hüseyin oğlu Mehmed

“

Telsiz-telgrafçı

326/1004

Yalovalı Ahmed oğlu Ali

Onbaşı

Topçu

326/2158

İpsalalı Mehmed oğlu Hüseyin

“

“

326/2165

İpsalalı İbrahim oğlu Tahsin

“

“

326/2254

İpsalalı Ahmed oğlu Mehmed

“

“

326/1863

Bayramiçli Ahmed oğlu Hüseyin

“

Güverte

326/4325

Ereğlili Ahmed oğlu Mustafa

“

Topçu

326/2005

İnebolulu Sâlih oğlu Ömer

“

Güverte

327/432

Karakuşlu [Akkuş] Bektaş oğlu Azmî

“

Torpidocu

328/358

Mudanyalı Mesud oğlu Abdullah

“

Yazıcı

328/882

Lâpsekili Abdullah oğlu Süleyman

Nefer

Porsun

328/394

Şileli Ahmed oğlu Abdullah

Onbaşı

Güverte

328/1362

İzmirli Ahmed oğlu Tevfîk

“

Telsiz-telgrafçı

326/1072

Akçaâbâdlı Süleyman oğlu Osman

Nefer

Torpidocu

326/453

Erdekli İsmail oğlu Süleyman

“

Güverte

328/2213

Samsunlu Necîb oğlu Satılmış

“

Topçu

327/2738

Gemlikli Ömer oğlu Süleyman

“

Torpidocu

328/2243

Çarşanbalı Mehmed oğlu Hüseyin

“

“

328/1441

Ordulu Ahmed oğlu Mehmed

“

Güverte

329/869

Dersaâdetli [İstanbul] Safa oğlu Murad

“

Torpidocu

329/51

İzmirli Hasan oğlu Mehmed Ali

“

Güverte

329/924

İzmirli Hüseyin oğlu Ali

“

İşaretçi

329/643

Cideli İsmail oğlu Ali

“

Topçu

329/291

Divrikli Mehmed oğlu Hüseyin

“

“

330/3065

Rizeli Arif oğlu Hüseyin

“

Güverte

325/1167

Urlalı İbrahim oğlu Mustafa

Bşvş.

Makine

327/801

Çatalcalı İsmail oğlu Muharrem

Çvş.

“

325/3948

Marmarisli Mehmed oğlu Ali

Onb.

“

325/3885

Bafralı Raşid oğlu Halîm

“

“

325/3887

Bafralı Canbolad oğlu İdris

“

“

326/1899

Edremidli Ahmed oğlu Ali

“

“

326/2646

Cideli Mustafa oğlu Abdurrahman

“

“

326/2154

İpsalalı Mehmed oğlu Ahmed

“

“

326/409

Bandırmalı Mehmed oğlu Adem

“

“

326/409

Şileli Halil oğlu Hüseyin

“

“

327/670

Marmarisli Mehmed oğlu Hüseyin

“

“

327/2497

Edremidli Mehmed oğlu İbrahim

“

“

328/595

Ayancıklı Hüseyin oğlu Yakub

“

“

327/612

Ayancıklı Hüseyin oğlu Rıza

“

“

329/364

Trabzonlu Mustafa oğlu Hâfız

“

“

325/2958

Ereğlili Mustafa oğlu Mustafa

Nefer

“

325/707

Fatsalı Şâkir oğlu Hüseyin

“

“

327/976

Ayancıklı Hasan oğlu Hüseyin

“

“

328/1805

Kal‘a-i Sultâniyyeli Receb oğlu Mehmed

“

“

328/836

Ordulu İbrahim oğlu İbrahim

“

“

328/2413

Beşiktaşlı Eyüb oğlu Saîd

“

“

328/1701

Ereğlili Mehmed oğlu Mustafa

“

“

328/1999

Nifli [İzmir Kemalpaşa] Mehmed oğlu Bekir

“

“

328/1359

Hopalı Ali oğlu Hasan

“

“

329/1712

Ereğlili Hakkı oğlu Mustafa

“

“

329/381

Ordulu Şâkir oğlu Hüseyin

“

“

329/432

Çanakkaleli Hasan oğlu Yahya

“

“

329/411

Mersinli Ali oğlu Halil

“

“

329/881

Göreleli Mustafa oğlu Mehmed

“

“

329/368

Ordulu Halil oğlu Mustafa

“

“

329/540

Rizeli Mahmud oğlu Hüseyinxvii

“

“

329/368

Ordulu Hasan oğlu Cemal

“

“

329/331

Sinoblu Ali oğlu Tevfik

“

“

İhtiyat/1166

Adanalı Mehmed oğlu Mustafa

“

“

330/3296

İzmirli Süleyman oğlu Ahmed

“

Güverte

330/3308

Düzceli Abdurrahman oğlu Ahmed

“

“

330/2937

Rizeli Mustafa oğlu Mehmed

“

“

330/3319

Rizeli Osman oğlu Hüseyin

“

“

326/2078

Menemenli Mahmud oğlu Halil

Onb.

“

322/969

Çanakkaleli İbrahim oğlu Muhiddin

“

“

328/27

Karamürselli İsa oğlu Hüsnü

“

Nefer


Sultanhisar Torpido[yı] Hümâyûnu Efrâd-ı Mürettebâtı

Αtâ olunacak madalyanın nev‘i: Gümüş liyâkat muharebe madalyası

Tertîb numarası

İsmi

Rütbesi

Hidmeti

325/3911

Yalovalı İbrahim oğlu Hamza

Onb.

Güverte

326/2840

Edremidli Ahmed oğlu Nûri

“

Yazıcı

328/944

Akçaâbâdlı Yusuf oğlu Ahmed Can

“

Güverte

326/1674

Karamürselli Sâlim oğlu Râsim

Nefer

Torpidocu

326/2631

Cideli Mustafa oğlu Hasan

“

Serdümen

327/3068

Kal‘a-i Sultaniyyeli Halil oğlu Hasib

“

Güverte

327/2658

Bartınlı İsmail oğlu Kâmil

Onb.

“

327/3421

Ordulu Tufan oğlu Mehmed

Nefer

Torpidocu

327/2225

Samsunlu Abdullah oğlu Mehmed

“

Güverte

328/1636

Edremidli Kadir oğlu Ömerxviii

“

Nişancı

328/106

İzmirli Musa oğlu Ali

“

Güverte

329/762

Sinoblu Mustafa oğlu Rıza

“

Torpidocu

329/624

Sinoblu Hamdullah oğlu Sâlim

“

“

İhtiyat/413

Giresunlu Ömer oğlu Dursun

“

Makine

326/2638

Cideli Osman oğlu Receb

Onb.

“

326/407

Bandırmalı Halil oğlu Şevki

“

“

327/97

Ordulu Osman oğlu Osman

“

“

328/1857

Şileli Osman oğlu Mustafa

Nefer

“

327/2052

Cideli Mehmed oğlu Eşref

“

“

328/1724

İzmirli Mehmed oğlu Ahmed

Onb.

“

329/231

Tirebolulu Azîz oğlu Hamid

Nefer

“

327/3286

Mersinli Mehmed oğlu Veli

“

“

328/1020

Sivrihisarlı Hasan oğlu İsmail

“

“

329/533

Cideli Bilal oğlu Bilal

“

“

330/1230

Dersaâdetli Faruk oğlu Kâmil

“

“





Mu‘âvenet zâbıtânı

24


Sultanhisar zâbıtânı

7


Alman zâbıtânı

4



35

35

Mu‘âvenet-i Milliyye efrâdı

74


Sultanhisar efrâdı

25


Alman mürettebât

23



122

122

(Yalnız yüz elli yedidir)


157













i Çanakkale Muharebeleri ve bibliyografya için bk. Zekeriya Kurşun, “Çanakkale Muharebeleri”, DİA, VIII, 206.

ii Sultanhisar, 97 tonluk küçük bir torpido istimbotuydu. İki torpidosu, ayrıca iki de 37’lik topu vardı.

iii Muâvenet-i Milliye, Meşrutiyetten sonra Osmanlı Donanma Cemiyeti tarafından Almanya’da yaptırılmış dört muhripten biridir. 1909’da denize indirildi. Mart 1910’da Osmanlı donanmasına satıldı. 17 Ağustos 1910’da Çanakkale’de teslim edilen gemi 626 tonluk, 72 metre uzunluğunda, saatte 35 mil hız yapan küçük bir tekneydi. Silahları 2 tane 7.5’luk, 2 tane 5.7’lik topla, 3 adet 45’lik torpido kovanından ibaretti. Muâvenet-i Milliye, Balkan Savaşı’nda ve Birinci Dünya Savaşı’nda da pek çok harekete katıldı. 1923’de hurdaya çıktı.

iv Hamidiye kruvazörü, Yavuz zırhlısı, Nusret mayın gemisi ve Alemdar tahliye gemisi destanlaşan gemiler olarak nitelendirilmiş ve bu bakışla yapılan bir çalışma yayımlanmıştır (Erol Mütercimler, Destanlaşan Gemiler, İstanbul 1987).

v Nejat Gülen, Dünden Bugüne Bahriyemiz, İstanbul 1988, s. 304.

vi “Sultanhisar Destanı”, (Anlatan: Sultanhisar Süvarisi Ali Rıza Kaptan), Yıllarboyu Tarih Dergisi, VIII/4 (Nisan 1982), s. 59-64; a.d., VIII/5 (Mayıs 1982), s. 59-64.

vii “Sultanhisar Destanı”, a.d., VIII/4 (Nisan 1982), s. 63-64; Gülen, a.g.e., s. 303-306.

viii Sultanhisar torpidobotuna dair yapılan yeni bir çalışma için bk. Nurcan Bal (hzl.), Marmara’da Denizaltı Avı: Sultanhisar ve Stoker’in Denizatlısı AE 2, İstanbul 2006.

ix Goliath, 1898’de denize indirilmiş, 15 yaşında, 13.500 tonluk bir İngiliz zırhlısıydı. 119 m. uzunluğundaydı. 18 mil hızı vardı. Mürettebatı 700 kişiydi. Goliath, 4 tane 30,5 cm, 12 tane 15,2 cm, 10 tane 7,6 cm, 2 küçük top ve 2 makineli tüfek ile donatılmıştı. Ayrıca, su altında konuşlandırılmış 45,7 cm çapında 4 torpido kovanı vardı.

x Gülen, a.g.e., 303-306.

xi Rekta Ragıb Önen, “Muâvenet-i Milliye Muhribinin Torpido Subayı Ali Haydar Bey’in Anıları: Goliath’ı Ben Batırdım”, Yıllarboyu Tarih Dergisi, VIII/4 (Nisan 1982), s. 5.

xii Osmanlı Belgelerinde Çanakkale Muharebeleri (yay. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Daire Başkanlığı), I, Ankara 2005, s. 102. İngiliz General Ian Hamilton’un günlüğüne Muavenet-i Milliyye muhribinin bu başarısı “Dün gece yoğun sis esnasında bir Türk torpidobotu Çanakkale Boğazı’ndan sızıp Goliath zırhlısını torpidoladı. Bu hususta henüz fazla bir bilgi almış değiliz. Düşman madalyayı hak etti” şeklinde yansıdı (Ersan Baş-Nurcan Bal [hzl.], Muavenet-i Milliye ve Goliath’ın Batırılışı, Ankara 2007, s. 88).

xiii BOA, İ. TAL, nr. 505/1333 Z-017, lef: 1.

xiv BOA, İ. TAL, nr. 505/1333 Z-017, lef: 2.

xv Bunların isimleri ekte verilmiştir.

xvi Mesela en son bk. Hasan Ersel, “Yavuz Geliyor Yavuz...”, Toplumsal Tarih, sayı: 76 (Nisan 2000), s. 39.

xvii Burada Rizeli olarak gösterilen Mahmûd oğlu Hüseyin’in Tirebolulu olduğu bilinmektedir. Bizzat kendisinden yıllar önce Muâvenet-i Milliye’nin bu başarısını dinledim. Mahmûd oğlu Hüseyin (Hüseyin Cevizoğlu) Tirebolu’da 1893’te doğmuş, 8 Temmuz 1973’te yine aynı yerde vefat etmiştir. Bk. Ayhan Yüksel, Tirebolu’dan Simalar: Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Değerlerimiz, İstanbul 2005, s. 57-58.

xviii Edremidli Ömer’den gemi komutanı Ali Rıza Bey de hatıralarında bahsediyor. a.g.d., s. 64.

  

 


  30849 defa Görüntülendi.

**********************

Tüm yazı, yorum ve içerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yayımlanmış olmaları, bu görüşleri Tuncay Yılmazer'in benimsediği anlamına gelmez. Yorum bölümü özgür bir tartışma ortamı yaratmak için vardır. Ancak saldırgan ve düzeysiz yorumlar yayınlanmayacaktır. Eğer bu siteye ilk kez yorum yazıyorsanız, yorum kurallarına gözatmanızı istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

314_İslam özdemir 18-04-2008, 23:07:55
Çanakkale Muharebeleri ile ilgili çok değerli çalışmaların yer aldığı bu sitede böyle yeni isimleri ve spesifik çalışmaları görmek beni mutlu ediyor.Siteye ayrı bir renk kattığını düşünüyorum.Yalnız Sayın Yüksel'e kendisiyle bu yola baş koymuş bir aıaştrmacı olarak çalışmasıyla ilgili bazı tavsiyelerde bulunmak istiyorum.

1- 3 Kasım 1914 günü Çanakkale Boğazı'nın methaline yapılan bombardımana İndomitable,İnfeatigable,Suffren Verite zırhlılarıyla birlikte toplam 28 gemiden mürekkep bir filo katılmıştır.(bkz:Boğazlar Meselesi ve Çanakkale Deniz Savaşında Türk Zaferi Mirliva Sedat Syf:129)

Bu saldırı Osmanlı Donanmasının Ekim ayının son günlerinde Karadeniz'deki Rus Limanlarına karşı yaptığı baskına bir misillemedir.İtilaf Devletleri bu saldırıdan sonra 5 Kasım 1915 tarihinde Osmanlı Devletine karşı ilanı harpte bulunmuştur.Yani 3 Kasım 'daki saldırı birebir alenen bir harp ilanı değil, sadece bir misilleme ve ileride olacakların bariz bir habercisidir.Dolayısıyla yaklaşık 17 dakika süren bu saldırı diğerleriyle kıyaslandığında boğazı geçmek için yapılmadığından Şubat ve Mart ayındakiler kadar ciddi değildir.

2-Türk tarafı deniz harekatı boyunca en ağır kaybı 3 Kasım 1914 tarihindeki methal istihkamatının bombardımanı sırasında vermiş olup,Müstahkem Mevki Kumandanlığının aldığı tedbirler ve yaşanılan hadiselerden gerekli dersleri çıkarabilmesi sayesinde diğer günlerde (sizin ifade ettiğiniz gibi) bugün kü kadar zayiat verilmemiştir.Koramiral Sackville Carden komutasındaki İtilaf Devletleri donanması nın 19 Şubat 1915 tarihindeki bombardımanın da Methal İstihkamlarınının zayiatı Mirrliva Sedat'ın mezkur eserinde ve Çanakkale Müstahkem Mevkii Kumandanı Binbaşı(daha sonra yarbay olmuştur)Selahattin Adil Bey'in hatıratlarında ;

2 subay şehit
2 er şehit
11 yaralı olarak ifade edilmektedir.

(bkz:Mirliva Sedat Boğazlar Meselesi ve Çanakkale Deniz Savaşlarında Türk Zaferi syf:142)
(ayrıca bkz:Çanakkale Cephesinden Mektuplar ve Hatıratlar Selahattin Adil Paşa syf:34)

3-Koramiral Sackville Carden 25 Şubat 1915 tarihinden sonra boğazdaki mayın hatlarının ve onları koruyan bataryaların (Dardanos ve Baykuş Batarylarının da bulunduğu Kepez-Soğanlı Grubu )tahrip edilememesi,bu konuda müspet bir sonuç elde edilemediği için merkez tahkimatına(Kilitbahir-Çanakkale Grubundaki ağır çaplı toplara)yapılacak saldırının gecikmesi ve Churchill'in onu bu konu da sürekli sıkıştırması sebebiyle sinir krizleri geçirmiş.Uykusuz geçirdiği bir gecenin ardından tabii tutulduğu doktor muayenesi sonucu görevi halefi olan İrlanda asıllı Koramiral John De Robeck'e devretmiştir.De Robeck sizin ve bazı kaynakların ifade ettiği gibi Fransız değil İngilizdir.Adındaki "de" takısı kimseyi yanıltmasın lütfen.Daha fazla bilgi için amiral'in biyografileri incelenebilir.

4-18 Mart 1915 tarihindeki deniz harekatında iki tarafın top gücüyle ilgili olarak yine Mirliva Sed
at'ın malum eserindeki sözleri dikkate değerdir.Yazar eserinin 182. sahifesinde bu konuyu anlatırken genel olarak top sayımızı 150 olarak belirtir ve ,"Bu 150 topumuzun çoğu 30,5'luk veya daha büyük çapta olm ak üzere toplam 506 gemi topu ile veya daha doğrusu 78 adet ağır topumuz .en ağır ve seri ateşli 280 gemi topuyla karşılanmıştır."der.Dolayısıyla bu konu da kaynak olarak gösterdiğiniz referansınızı bir kez daha gözden geçirmenizi ve onun bu sayıyı nereden aldığını araştırmanızı saygılarımla rica ediyorum.

5-18 Mart 1915 tarihinde karşı tarafın sadece Dardanos Bataryasına 4000 atış ta bulunduğu ifade edilir.Buna karşılık boğaz savunucularının harcadığı mermi adeti Mehmet Şahin Aldoğan ve Gürsel Göncünün Siperin Ardı Vatan adlı eserinin 19 sahifesinde.1.935 olarak verilirken.Genelkurmay Askeri Strateji Tarih ve Stratejik Etüd Başkanlığı Yayınlarının Birinci Dünya Harbinde Türk Harbi Çanakkale Cephesi Harekatı 1.2.3 ciltlerin özetlenmiş tarihi adlı eserinin 45.sahifesinde 2250 adet olarak verilir.Ayrıca zayiatımız hakkında Siperin Ardı Vatan adlı eserin 19.sayfasında 4 ü subay olmak üzere 44 şehit verdiğimiz,74 kişinin yaralandığı yazmakta.Alman Zayiatının toplam olarak (3 ölü-15 yaralı)toplam 18 kişi olduğu.toplardan 8 inin kullanılmaz durumda olduğu ifade edilmektedir.

6-E-15 Denizaltısı 18 Nisan 1915 tarihinde Dardanos Bataryası karşısında karaya oturmuştur.
7- H.M.S Goliath zırhlısı ifade ettiğiniz gibi o devirde son sistem bir savaş gemisi değil,18 Ocak 1897 de anavatan filosuna katılan Canopus sınıfı 12.950 tonluk yaşlı bir harp gemisidir .(Çanakkale Savaşları sırasında.


Yukarıdaki hatırlatmaları çalışmanızı acımasız bir şekilde tenkid etmek için yapmadığımı bilmenizi isterim.Gerçekten de söylediğim gibi farklı bir çalışma.Takdir edersiniz ki bu gibi fikir alışverişlerinde bulunmanın ileride yapacağımız çalışmalar açısından fevkalade yaralı olacaktır.Ayrıca referans olarak gösterdiğimiz kaynakların o konuyla ne kadar alakalı olup olmadığını dikkate almamız yapıtlarımızın akademik yönünü güçlü kılacaktır.Size bundan sonraki çalışma hayatınız da başarılar diliyor ve güzel yazılarını sitemizde görmekten kıvanç duyacağımızı belirtmek istiyorum.

En derin hürmetlerimle
iSLAM ÖZDEMİR
Çanakkale Savaşları Araştırmacısı-Yazar
Gallipoli1984@hotmail.com
 

KATEGORİDEKİ DİĞER BAŞLIKLAR

03/07/2018 - 04:23 Arşiv Belgelerinde Lâpseki (1915 - 1922) (Hüseyin Arabacı)

24/05/2018 - 04:02 Yarımada’daki Ateşkes: 24 Mayıs 1915 - The Armistice on the Gallipoli Peninsula - 24 May 1915 (Yusuf Ali Özkan)

20/05/2018 - 08:02 Çanakkale Savaşı Siperin Ardı Vatan (Gürsel Göncü - Şahin Aldoğan)

16/05/2018 - 09:33 Payitahtta Nutuklarım : Cemal Paşa’yı Yüceltme Amacıyla Yazılmış Bir Risale (Nevzat Artuç)

06/05/2018 - 20:14 Hafız Hakkı Paşa Hayatı Ve Eserleri (Mustafa Birol Ülker)

28/04/2018 - 06:41 Mahmut Sabri Bey Ve Seddülbahir Savunmasının İlk Üç Günü (Burhan Sayılır)

24/04/2018 - 07:03 25 Nisan 1915 Gelibolu Yarımadası Çıkarmaları Üzerine Taktik Yaklaşımlar (Bülend Özen)

18/04/2018 - 10:58 Çanakkale Savaşı Esnasında Çekildiği İddia Edilen Bir Fotoğraf Hakkında (Erhan Çifçi)

13/04/2018 - 05:58 “Büyük Stratejisizlik”ten Sahadaki Gerçekliklere, Gazze,Birüssebi ve Kudüs’ün Kaybı (Bülend Özen)

07/04/2018 - 11:16 18 Mart Günü Dardanos Şehidi Zabit Namzedi Halim Efendi (Ahmet Yurttakal)

04/04/2018 - 06:50 Birinci Dünya Savaşı nda İstanbul a Yapılan Hava Saldırıları (Emin Kurt - Mesut Güvenbaş)

31/03/2018 - 15:41 Kısa Birinci Dünya Savaşı Tarihi (İlkin Başar Özal)

29/03/2018 - 09:02 Boğaz’ın Fedaileri "Çanakkale Boğazı Tahkimatları ve Çanakkale Boğaz Muharebeleri’nde Türk Topçusu" adlı kitapların tanıtımı (Bayram Akgün)

23/03/2018 - 13:22 Verdun Savaşı (İlkin Başar Özal)

20/03/2018 - 17:57 Londra’nın Savaş Planları: 1906 Taba Krizi Ve Çanakkale (Yusuf Ali Özkan)

17/03/2018 - 04:39 18 Mart Özel - Çanakkale Boğazı Savunmasında Kullanılan 240/35’lik Alman Krupp Kıyı Topunun Teknik Özellikleri (Bayram Akgün)

12/03/2018 - 11:23 Uydurmadan Gerçeğe- Çanakkale Savaşı’nda Bulutlar İçerisinde Kaybolduğu İddia Edilen Norfolk Taburu (Tuncay Yılmazer)

25/02/2018 - 13:09 Yiğitler Harmanı Yozgad Mekteb-i Sultanisi -Yozgat Lisesi- (Osman Karaca)

19/02/2018 - 09:19 Çanakkale Savaş’ından Yadigar Kalan Gazi Toplar Nerede?- Bölüm 2 (Bayram Akgün)

11/02/2018 - 12:02 Çanakkale Savaş’ından Yadigar Kalan Gazi Toplar Nerede?- Bölüm 1 (Bayram Akgün)

05/02/2018 - 05:38 İngilizlerin 1915 Yılı Strateji Değişikliği: Çanakkale, İngiliz Karar Vericiler İçin Bir Seçenek Haline Nasıl Geldi? (Yusuf Ali özkan)

30/01/2018 - 08:02 Medine Müdafaası ve Fahreddin Paşa (Süleyman Beyoğlu)

20/01/2018 - 10:18 Düşman Çanakkale’yi Geçecek Olursa (Doç.Dr. Mesut Uyar)

13/01/2018 - 11:19 Amiral Carden’in Çanakkale Boğazı Saldırı Planı Üzerine Bir Değerlendirme ( Bayram Akgün)

17/12/2017 - 12:41 Gelibolu Yarımadasında Kaybolan Şehitlik ve Anıtlar (Mustafa Onur Yurdal)

08/12/2017 - 19:02 Tarih dergilerinde Kudüs 100.Yıl Dosyaları

04/12/2017 - 12:16 Topyekûn Harp Erich von Ludendorff, Erhan Çifci (ed.), Çev. Aynur Onur Çifci-Erhan Çifci (Zafer Efe)

22/11/2017 - 03:49 Üç Mermi İle Bir Defter - Çanakkale’de Yedek Subay Bir Mühendisin Hikayesi (Mustafa Onur Yurdal)

07/11/2017 - 18:30 Pomakların Çanakkale Ağıdı - Pesna (Ömer Arslan)

30/10/2017 - 18:41 25 Nisan 1915, Arıburnu Anzak Çıkarmasında 57.Alay’ın Conkbayırı’na İntikali – Yeniden Değerlendirme ( M. Şahin Aldoğan )

17/10/2017 - 11:31 Prof. Dr. Christopher Bell'in yeni eseri Churchill and the Dardanelles üzerinden bir inceleme: Churchill Çanakkale Savaşlarının tek sorumlusu mudur?

09/09/2017 - 05:40 Florence Nightingale’in Eli Anadolu’ya da Değmişti-Kırım Savaşından Unutulan İlk Prefabrik Hastane: Erenköy (Renkioi) (Mustafa Onur Yurdal)

22/08/2017 - 07:18 Kuşatma ve Esaretin Adı KÛTULAMÂRE Esir Bir İngiliz Subayın Anıları - Edward W.C. Sandes -(Muzaffer Albayrak)

09/08/2017 - 18:07 19. Tümen Kurmay Başkanı İzzettin Çalışlar’ın Çeşitli Konferans ve Yayınlarında Conkbayırı Süngü Taarruzu (Melike Bayrak-Mustafa Onur Yurdal)

27/07/2017 - 13:33 Çanakkale’nin Filistin’deki Yansıması 2.Bölüm-2.Gazze Muharebesi(Tuncay Yılmazer )

11/07/2017 - 10:07 Çanakkale’nin Filistin’deki Yansıması-Gazze Muharebeleri(1.Bölüm)(Tuncay Yılmazer)

22/05/2017 - 05:29 Müstahkem Mevkii nin Anafartalardaki Sesi-Küçük Anafartalar Topları(Bayram Akgün)

09/05/2017 - 08:12 Kûtulamâre Kuşatması’ndan Esarete Yüzbaşı Sandes’in Hatıraları - Çev. Tuncay Yılmazer

02/05/2017 - 11:45 İzmir-Bayındır İlçesinden Çanakkale Harbine Katılanlar (Necat Çetin)

28/04/2017 - 08:49 Kûtulamâre Zaferi 1916(Muzaffer Albayrak,Vahdettin Engin)

23/04/2017 - 21:24 Türk Ordusu’nda Künye Uygulamasına İlişkin İlk Girişimler ve İlk Künyelerle İlgili Kısa Bilgiler (The First Attempts On The Use Of Identity Tags In Turkish Army And Information About The Early Identity Tags) (Burhan SAYILIR)

13/04/2017 - 05:43 Çanakkale Savaşı, Kara Savunması İçin Müstahkem Mevkii Top Desteği (Bayram Akgün)

07/04/2017 - 14:30 Çanakkale Muharebelerinde İdari ve Lojistik Faaliyetler (Ayhan Candan)

06/04/2017 - 19:17 Kabataş Erkek Lisesi 1.Büyüteç Tarih Öğrenci Sempozyumu (8-9 Nisan 2017)

04/04/2017 - 21:12 Resmi Belgelere (Nüfus Ölüm-Genelkurmay-Kayıtsız Ölüm Defterleri) Göre İzmir - Beydağ Şehitleri (Necat Çetin-A.Levent Ertekin)

31/03/2017 - 07:25 Çanakkale nin Şehit Kalemleri (İsmail Sabah)

27/03/2017 - 19:43 Çanakkale Müstahkem Mevkii’ye Bağlı Top Mermisi Çeşitleri (Bayram Akgün)

25/03/2017 - 20:58 GeliboluyuAnlamak Özel- 100. Yılında Gazze Muharebeleri Kahramanlarını Anıyoruz (Tuncay Yılmazer)

17/03/2017 - 21:15 18 Mart Özel Makalesi - Yaşayanların Ağzından 18 Mart Boğaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Fotoğrafla Çanakkale Boğaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebelerinde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 Çanakkale Zaferi’nden Mescid-i Nebevi’ye Enver Paşa’nın 1916 Filistin-Hicaz ziyareti(Tuncay Yılmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunması Bir Karargâh Çalışması - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 İkinci Kirte Muharebesi (6-8 Mayıs 1915 Taarruzları) (Yücel Özkorucu)

31/01/2017 - 12:29 Türk Boğazları Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanlı Bir Mendil Hikayesi (Ömer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde Gönüllü Kahramanlar Osmancık Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aralık-Ocak Sayısında 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Yılmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birleşik Harekat Tecrübesi Olarak Cihan Harbinde Türk-Alman Askeri İttifakı (Gültekin Yıldız)

02/12/2016 - 20:23 Çanakkale Kara Muharebelerinde Ağıl Dere (Şaban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 Çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (Şaban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (Oğuz Çetinoğlu)

10/09/2016 - 11:12 Seddülbahir Kahramanı Bigali Mehmet Çavuş (Ömer Arslan)

03/07/2016 - 14:42 Çanakkale’den 100. Yılında Somme’a:Bir Savaş, İki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.Dünya Savaşı nda Şii Ulemasının Cihat Fetvaları Çerçevesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kutülamare- Yarbay Mehmed Reşid Bey in Günlüğü (İ. Bahtiyar İstekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanlı Devleti’nin Çanakkale Muharebelerinde Sağlık Alanındaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanlı Kurmay Subayı- Iraklı Kürt Devlet Adamı, Mehmet Emin Zeki Bey in Yaşam Öyküsü (Tuncay Yılmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Savaş 1915-1916 KutülAmare – Nikolas Gardner ( Tuncay Yılmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci Dünya Savaşının İslam Dünyasına Etkileri (Yüksel Nizamoğlu)

30/04/2016 - 19:20 Çanakkale Savaşı: Bir Siyasi Mücadele Alanı (Özgür Öztürk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak Çıkarması İlk Saatleri – Daha Erken Müdahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekatı - KûtulAmare bir zafer midir? ( Tuncay Yılmazer )

13/04/2016 - 05:30 Çanakkale Savaşları ve Barbaros’un Batışı (İsmail Bilgin)

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 Eğitimli Neslin Birinci Dünya Savaşı ile İmtihanı ( Dr. Nuri Güçtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci Dünya Savaşı nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri Güçtekin)

21/03/2016 - 06:35 Çanakkale Seferberliği: Savaş, Eğitim, Cephe Gerisi (Mustafa Selçuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ÖZEL - Çanakkale Zaferi ve Cevat Paşa (Ahmet Yurttakal)

11/03/2016 - 06:49 Zaferi Kanla Yazan Fındıklılı Mehmet Muzaffer (İsmail Bilgin)

02/03/2016 - 12:48 Kut’ül Amare Zaferi -2 (İsmail Bilgin)

29/02/2016 - 11:29 Kut’ül Amare Zaferi -1 (İsmail Bilgin)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 Çanakkale Şehidi Feyzi Çavuş’un Zevcesi Zehra Hanımın Padişaha Mektubu (Osman Koç)

23/12/2015 - 16:47 Çanakkale Savaşlarında Binbaşı Halis Bey’e Ait Bir Ganimetin Öyküsü (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Zırhlısının Dramı (Cemalettin Yıldız)

06/12/2015 - 20:29 Kut’ülamarenin Türklere Tesliminden Sonra Irak İngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 Ağustos 1915 Conkbayırı Süngü Hücumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Paşanın Osmanlı Devleti’nin 1. Dünya Savaşına girişiyle ilgili görüşlerine dair bir belge

Osmanlı Devleti Umumi Harpte Tarafsız Kalabilir miydi? - Yusuf Akçura (Değerlendirme: Muzaffer Albayrak)

Nazım’ın Dayısı Çanakkale Şehidiydi (Melih Şabanoğlu)

Çanakkale Destanının Ölümsüz Efsaneleri (Osman Koç)

21/10/2015 - 04:02 100 Yıl Sonra İlim Heyeti Çanakkale’de Programı

17/10/2015 - 11:50 Çanakkale Savaşı'nın Kanada'da Bıraktığı İzler (Birol Uzunmehmetoglu)

27/09/2015 - 16:01 1917 Yılında Hicaz Cephesi:Arap İsyanının Yayılması ve Medine’nin Tahliyesi Programı (Yüksel Nizamoğlu)

22/09/2015 - 13:07 III. Kolordu’nun Çanakkale Muharebeleri’ne Hazırlanış Süreci (İsmail Bilgin)

15/09/2015 - 04:28 Kutü-l Amare Kahramanı Halil Kut Paşa (Enes Cifci)